Adhyaya 88

Verse 1

ऋषय ऊचुः । यास्त्वया देवताः प्रोक्ताश्चतस्रः सूतनंदन । चमत्कारी महित्था च महालक्ष्मीस्तथाऽपरा

ऋषी म्हणाले—हे सूतनंदना! तू ज्या चार देवतांचा उल्लेख केला आहेस—चमत्कारी, महित्था आणि दुसरी महालक्ष्मी।

Verse 2

अंबावृद्धा चतुर्थी च तासां तिस्रः प्रकीर्तिताः । विस्तरेण चतुर्थी च अंबावृद्धा न कीर्तिता

अंबावृद्धा आणि चतुर्थी ह्या चौथ्या म्हणूनही सांगितल्या; तरी त्यांपैकी केवळ तिघींचेच वर्णन झाले. चतुर्थी व अंबावृद्धा यांचे सविस्तर कथन झाले नाही.

Verse 3

एतस्याः सर्वमाचक्ष्व प्रभावं सूतसंभव । केनैषा निर्मिता यात्रा सर्वं विस्तरतो वद

हे सूतवंशसम्भव सूत! या (शक्ती)चा सर्व प्रभाव आम्हांस सांग. ही यात्रा कोणी निर्माण केली? सर्व काही सविस्तर सांग.

Verse 4

सूत उवाच । एषा तपोमयी शक्तिरम्बावृद्धा सुरेश्वरी । यथात्र संस्थिता पूर्वं तत्सर्वं श्रूयतां मम

सूत म्हणाले—ही तपोमयी शक्ती अंबावृद्धा, सुरेश्वरी आहे. पूर्वी ती येथे कशी संस्थापित झाली, ते सर्व माझ्याकडून ऐका.

Verse 5

चमत्कारमहीपेन पुरमेतद्यदा कृतम् । तदा तद्रक्षणार्थाय निर्मिता भावितात्मना । चतस्रो देवता ह्येताः संमतेन द्विजन्मनाम्

चमत्कारसम राजाने जेव्हा हे नगर वसविले, तेव्हा त्याच्या रक्षणासाठी त्या भावितात्मा नृपाने द्विजांच्या संमतीने या चार देवता स्थापिल्या.

Verse 6

अथ तस्य महीपस्य अंबानामाभवत्सुता । तथान्या वृद्धसंज्ञा च रूपौदार्यगुणान्विते

नंतर त्या राजाला अंबा नावाची एक कन्या झाली; तसेच ‘वृद्धा’ या नावाने ओळखली जाणारी दुसरीही होती. दोघीही रूप, औदार्य व सद्गुणांनी युक्त होत्या.

Verse 7

उभे ते काशिराजेन परिणीते द्विजोत्तमाः । गृह्योक्तेन विधानेन देवविप्राग्निसंनिधौ

हे द्विजोत्तमा! काशिराजाने गृह्यविधीप्रमाणे देव, ब्राह्मण व पवित्र अग्नीच्या सान्निध्यात त्या दोघींचा विवाह लावून दिला।

Verse 8

कस्यचित्त्वथ कालस्य काशिराजस्य भूपतेः । तैः कालयवनैः सार्धमभवत्संगरो महान्

काही काळानंतर काशिराज भूपतीचा त्या काल-यवनांशी महान संग्राम उभा राहिला।

Verse 9

अथ तैर्निहतः संख्ये सभृत्यबलवाहनः । हरलब्धवरै रौद्रैः काशिराजः प्रतापवान्

मग रणांगणात हर (शिव) कडून वर मिळवलेल्या त्या उग्र वीरांनी प्रतापी काशिराजाला सेवक, सेना व वाहने यांसह ठार केले।

Verse 10

अथांबा चैव वृद्धा च वैधव्यं प्राप्य दुःखदम् । हाटकेश्वरजं क्षेत्रं गत्वा ते वांछितप्रदम्

तेव्हा अंबा व वृद्धा दुःखद वैधव्य प्राप्त करून, इच्छित फल देणाऱ्या हाटकेश्वराच्या पवित्र क्षेत्रात गेल्या।

Verse 11

देव्या आराधने यत्नं कृतवत्यौ ततः परम् । नाशार्थं पतिशत्रूणां धृतवत्यौ शुभव्रतम्

यानंतर त्या दोघींनी देवीच्या आराधनेत प्रयत्न केला आणि पतीच्या शत्रूंच्या नाशासाठी शुभ व्रत धारण केले।

Verse 12

यावद्वर्षशतं साग्रं न च तुष्टा सुरेश्वरी । ततो वैराग्यमासाद्य वांछंत्यौ स्वतनुक्षयम्

संपूर्ण शंभर वर्षे उलटूनही सुरेश्वरी प्रसन्न झाली नाही. तेव्हा वैराग्य प्राप्त करून त्या दोघींनी आपल्या देहक्षयाचीच इच्छा केली.

Verse 13

मंत्रैराथर्वणैर्विप्राः क्षुरिकासूक्तसंभवैः । छित्त्वाच्छित्त्वा स्वमांसानि मंत्रपूतानि भक्तितः

क्षुरिका-सूक्तातून उत्पन्न आथर्वण मंत्रांनी विप्रांनी भक्तिभावाने वारंवार स्वतःचे मांस कापून, मंत्रपवित्र करून, विधीत अर्पण केले.

Verse 14

कृतवत्यौ ततो होमं सुसमिद्धे हुताशने । अग्निकुण्डात्ततस्तस्माश्चतुर्हस्ता शुभानना

त्यानंतर त्यांनी सुसमिद्ध अग्नीत होम केला. त्याच अग्निकुंडातून चार हातांची, शुभमुखी देवी प्रकट झाली.

Verse 15

श्वेतवस्त्रा विनिष्क्रांता नारी बालार्कसव्रिभा । तथान्या च सुनेत्रास्या तप्तहाटकसन्निभा

श्वेत वस्त्रे परिधान केलेली एक नारी बाहेर आली, नवोदित सूर्याप्रमाणे तेजस्वी; आणि दुसरीही प्रकट झाली—सुनेत्रा, तप्त सुवर्णासारखी कांतिमान.

Verse 16

तस्मात्कुण्डाद्विनिष्क्रांता धृतखड्गा भयावहा । साऽपरापि तथारूपा शक्तिः परमदारुणा

त्याच कुंडातून आणखी एक प्रकट झाली—खड्ग धारण केलेली, भयावह. आणि तशीच रूपवती दुसरी शक्तीही प्रकट झाली, अत्यंत उग्र.

Verse 17

प्रोचतुस्ते वरं हृत्स्थं प्रार्थ्यतामिति दुर्लभम्

ते म्हणाले—हृदयात जो वर दडलेला आहे तो मागा; तो जरी दुर्लभ असला तरी।

Verse 18

ते ऊचतुः । अस्माकं दयितो भर्त्ता काशिराजः प्रतापवान् । निहतः संगरे क्रुद्धैर्यवनैः कालपूर्वकैः

ते म्हणाले—आमचा प्रिय पती, प्रतापवान काशीराज, ज्यांचा काळ आला होता अशा क्रुद्ध यवनांनी संग्रामात मारला।

Verse 19

युष्मदीय प्रसादेन यथा तेषां परिक्षयः । सञ्जायते महादेव्यौ तथा कार्यमसंशयम्

हे दोन महादेव्यौ! तुमच्या प्रसादाने त्यांचा संपूर्ण नाश होवो; हे कार्य निःसंशय करावे।

Verse 20

स्थातव्यं च तथात्रैव उभाभ्यामपि सादरम् । स्वपुरस्य प्ररक्षार्थमेतत्कृत्यं मतं हि नौ

आणि तुम्हा दोघींनीही सादरपणे इथेच राहावे; आपल्या नगराच्या रक्षणासाठी हेच कर्तव्य आम्ही मानतो।

Verse 21

तयोस्तद्वचनं श्रुत्वा उभे ते देवते ततः । संप्रोच्य बाढमित्येवं तस्मिन्कुण्डे व्यवस्थिते

त्यांचे वचन ऐकून त्या दोन्ही देवता ‘बाढम्’—‘तथास्तु’ असे म्हणून, त्या कुण्डातच स्थिर झाल्या।

Verse 22

एतस्मिन्नंतरे तस्मात्कुण्डाच्छतसहस्रशः । निष्क्रांताः संख्यया हीना मातरो नैकरूपिकाः

याच वेळी त्या कुण्डातून गणनेपलीकडे, शतसहस्रांनी नानारूप धारण करणाऱ्या मातृका प्रकट झाल्या।

Verse 23

एका गजमुखी तत्र तथान्या तुरगानना । सारमेय मुखाश्चान्याः पक्षिच्छागमुखाः पराः

तेथे एकी गजमुखी, दुसरी अश्वमुखी होती। काहींना कुत्र्याचे मुख, तर काहींना पक्षी व बकऱ्याचे मुख होते।

Verse 24

तिर्यञ्च वपुषश्चान्या वक्त्रैर्मानुषसंभवैः । त्रिशीर्षाः पञ्चशीर्षाश्च दशशीर्षास्तथा पराः

काहींचे देह तिर्यक् (पशु) होते, पण मुख मानवी उत्पत्तीप्रमाणे होते। काही त्रिशीर्ष, काही पञ्चशीर्ष, तर काही दशशीर्षही होत्या।

Verse 25

गुह्य स्थानस्थितैर्वक्त्रैरेकाश्चान्या हृदिस्थितैः । पार्श्वसंस्थैः स्थिताश्चान्या अन्याः पृष्ठिगतैर्मुखैः

काहींचे मुख गुह्य स्थानी होते, काहींचे मुख हृदयप्रदेशी होते। काहींचे मुख पार्श्वभागी, तर काहींचे मुख पाठीवर स्थित होते।

Verse 26

एकहस्ता द्विहस्ताश्च पञ्चहस्तास्तथापराः । अन्या विंशतिहस्ताश्च विहस्ताश्च तथापराः

काही एकहस्त, काही द्विहस्त, तर काही पञ्चहस्त होत्या. काही विंशतिहस्त, आणि काही निरहस्तही होत्या।

Verse 27

बहुपादा विपादाश्च एकपादास्तथापराः । तथान्याश्चार्धपादाश्च अधोवक्त्रा विभीषणाः

काहींना अनेक पाय होते, काहींना दोन, तर काहींना एकच. काहींना अर्धपाय होते, आणि काही भयानक—ज्यांचे मुख अधोमुख होते.

Verse 28

एकनेत्रा द्विनेत्राश्च त्रिनेत्राश्च तथापराः । काश्चिद्गजसमारूढा हयारूढास्तथापराः

काही एकनेत्री, काही द्विनेत्री, तर काही त्रिनेत्री होत्या. काही गजावर आरूढ, तर काही घोड्यावर आरूढ होत्या.

Verse 29

वृषवानरसिंहाजव्याघ्रसर्पास्थिताः पराः । गोधाश्वरासभारूढास्तथा च विहगाश्रिताः

इतर काही बैल, वानर, नरसिंह, बकरा, वाघ व सर्प यांवर आसनस्थ होते. काही गोह, घोडे व गाढव यांवर आरूढ, तर काही विहंगांच्या आश्रयाने होते.

Verse 30

कूर्मकुक्कुटसर्पादिसमारूढाः सहस्रशः । प्रकुर्वंत्यो रुदन्त्यश्च गायन्त्यश्च तथा पराः । नृत्यंत्यश्च हसंत्यश्च क्रीडासक्ताः परस्परम्

कासव, कोंबडा, सर्प इत्यादींवर सहस्रोंनी आरूढ होऊन—काही उन्मत्त कृत्ये करीत, काही रडत, तर काही गात होत्या. काही नाचत व हसत, परस्पर क्रीडेत आसक्त होत्या.

Verse 32

ह्रस्वदन्त्यो विदंत्यश्च दीर्घदन्त्यो विभीषणाः । गजदंत्यस्तथैवान्या लोहदंत्योभयावहाः

काहींचे दात लहान होते, काही दंतहीन होत्या, तर काहींचे दात लांब व भयानक होते. काहींना गजदंतासारखे दात, तर काहींना लोखंडी दात—भयावह.

Verse 33

लंबकर्ण्यो विकर्ण्यश्च शूर्पकर्ण्यस्तथा पराः । शंकुकर्ण्यः कुकर्ण्यश्च बहुकर्ण्यः सुकर्णिकाः

काहींचे कान लोंबते होते, काहींचे कान विकृत होते, तर काहींचे कान सूपासारखे होते। काहींचे कान शंकूसारखे, काहींचे कुरूप, तर काहींचे अनेक किंवा सुंदर कान होते।

Verse 34

एकवस्त्रा विवस्त्राश्च बहुवस्त्रास्तथा पराः । चर्मप्रावरणाश्चैव कथाप्रावरणान्विताः

काही एकच वस्त्र परिधान केलेल्या, काही निर्वस्त्र, तर काही अनेक वस्त्रांनी आच्छादित होत्या। काही चर्माचे आवरण पांघरलेल्या, तर काही विचित्र व भयावह आवरणांनी वेढलेल्या होत्या।

Verse 35

खङ्गहस्ताः शराहस्ताः कुंतहस्ताश्च भीषणाः । पाशहस्तास्तथैवान्याः प्रासचापकराः पराः । शूलमुद्गरहस्ताश्च भुशुंडिकरभूषिताः

भयानक त्या खड्गहस्त, शरहस्त आणि कुंतहस्त होऊन प्रकट झाल्या। काहींच्या हातात पाश, काहींच्या हातात प्रास व धनुष्य, तर काही शूल व मुद्गर धारण करून शस्त्रांनी विभूषित होत्या।

Verse 36

अथ ताभ्यां तथाऽकर्ण्य ताः सर्वा हर्षसंयुताः । प्रस्थितास्तत्र ता यत्र ते कालयवनाः स्थिताः

मग त्या दोघांचे तसे ऐकून त्या सर्वजणी हर्षाने भरून गेल्या आणि जिथे ते काल-यवन उभे होते तिकडे प्रस्थान केले।

Verse 37

ततस्ते तत्समालोक्य बलं देवीसमुद्रवम् । रौद्र रूपधरं तीव्रं विकृतं विकृतैर्मुखैः

तेव्हा त्यांनी देवीनां समुद्रवेगासारखे उसळणारे ते बल पाहिले—अत्यंत तीव्र, रौद्र रूप धारण केलेले, विकृत मुखांनी भयावह दिसणारे।

Verse 38

विषण्णवदनाः सर्वे भयभीता समंततः । धावतो भक्षितास्ताभिर्देवताभिः सुनिर्दयम्

सर्वांचे मुख विषण्ण झाले होते; सर्व बाजूंनी भयभीत होऊन ते पळाले; आणि धावत असतानाच त्या देवतांनी त्यांना अत्यंत निर्दयपणे भक्षण केले।

Verse 39

बालवृद्धसमोपेतं तेषां राष्ट्रं दुरात्मनाम् । स्त्रीभिश्च सहितं ताभिर्देवताभिः प्रभक्षितम्

त्या दुरात्म्यांचे राज्य—बालक व वृद्धांसह, तसेच स्त्रियांसह—त्या देवतांनी पूर्णपणे भक्षण केले।

Verse 40

एवं निर्वास्य तद्राष्ट्रं सर्वास्ता हर्षसंयुताः । भूय एव निजं स्थानं संप्राप्ता द्विजसत्तमाः

अशा रीतीने त्या राज्यातून त्यांना हाकलून देऊन, त्या सर्व दिव्य स्त्रिया हर्षयुक्त होऊन पुन्हा आपल्या निजधामास परतल्या, हे द्विजश्रेष्ठा।

Verse 42

उद्वासितस्तथा सर्वो देशस्तेषां स वै महान् । सांप्रतं दीयतां कश्चिदाहारस्तृप्तिहेतवे । निवासाय ततः स्थानं किंचिच्चावेद्यतां हि नः

अशा प्रकारे त्यांचा तो महान देश पूर्णपणे उजाड करून रिकामा केला गेला. आता तृप्तीसाठी आम्हांस काही आहार द्यावा; आणि नंतर निवासासाठी एखादे स्थानही आम्हांस कळवावे।

Verse 43

देव्यावूचतुः । मर्त्यलोकेऽत्र या नार्यो गर्भवत्यः स्वपंति च । संध्याकालप्रकाशे च तासां गर्भोऽस्तु वो द्रुतम्

देव्या म्हणाल्या—या मर्त्यलोकी ज्या स्त्रिया गर्भवती असून संध्याकाळच्या प्रकाशकाळी झोपलेल्या असतील, त्यांचा गर्भ शीघ्र तुमचा होवो।

Verse 44

रुदंत्यो या विनिर्यांति चत्वरेषु त्रिकेषु च । तासां गर्भस्तु युष्माकं संप्रदत्तः प्रभुज्यताम्

ज्या स्त्रिया रडत रडत चौकांत व त्रिसंधीवर बाहेर पडतात, त्यांचा गर्भ तुम्हांला अर्पित आहे—प्रदत्त अन्नासारखा भोगावा।

Verse 45

उच्छिष्टा याः प्रसर्पंति रमन्ते च स्वपंति च । तासां गर्भः समस्तानां युष्माकं भोज नाय वै

ज्या स्त्रिया उच्छिष्ट-अशुद्ध अवस्थेत फिरतात, रमतात व झोपतात, त्या सर्वांचा गर्भ निश्चयच तुमच्या भोजनासाठी नेमलेला आहे।

Verse 46

सूतिकाभवने यस्मिन्नुच्छिष्टं चोपजायते । स बालकस्तु युष्माकं भोजनाय प्रकल्पितः

ज्या सूतिकागृहात उच्छिष्ट-अशुद्धता उत्पन्न होते, तेथील तो बालक तुमच्या भोजनासाठी ठरविला आहे।

Verse 47

न षष्ठीजागरो यस्य बालकस्य भविष्यति । स भविष्यति भोज्याय युष्माकं नात्र संशयः

ज्या बालकाचे षष्ठी-जागरण (सहाव्या रात्रीचे जागरण-व्रत) होत नाही, तो तुमच्या भोजनासाठी होईल—यात संशय नाही।

Verse 48

नाशं यास्यति वा यत्र पावकः सूतिकागृहे । स भविष्यति भोज्याय युष्माकं बालरूपधृक्

ज्या सूतिकागृहात पावक (पवित्र अग्नी) विझू दिला जातो किंवा नष्ट होतो, तेथील बालरूपधारी तो तुमच्या भोजनासाठी होईल।

Verse 49

मांगल्यैः संपरित्यक्तं यद्भवेत्सूतिकागृहम् । तस्मिन्यस्तिष्ठते बालः स युष्माकं प्रकल्पितः

मांगल्यकर्म व रक्षणविधींपासून परित्यक्त असे जे सूतिकागृह राहते, त्यात जो बालक थांबतो तो तुमच्यासाठी नियत ठरविला आहे।

Verse 50

संध्यायां बालका ये वा स्वपंत्याकाशदेशगाः । ते सर्वे भोजनार्थाय युष्माकं संनिवेदिताः

संध्याकाळी उघड्या आकाशाखाली पडून जे बालक झोपतात, ते सर्व तुमच्या भोजनासाठी अर्पित केलेले आहेत।

Verse 51

यस्य जन्मदिने प्राप्ते वर्षांते क्रियते न च । मांगल्यं तस्य यद्गात्रं तद्युष्माकं प्रकल्पितम्

ज्याचा जन्मदिन येऊनही वर्षाअखेरीस मांगल्यकर्म केले जात नाही, त्याच्या देहातील जे मांगल्य आहे ते तुमच्यासाठी नियत ठरविले आहे।

Verse 52

तैलाभ्यंगं नरः कृत्वा यश्च स्नानं करोति न । स दत्तो भोजनार्थाय युष्माकं नात्र संशयः

जो मनुष्य तेलाचा अभ्यंग करूनही स्नान करत नाही, तो निःसंशय तुमच्या भोजनासाठी दिला आहे।

Verse 53

उच्छिष्टो यः पुमांस्तिष्ठेद्यो वा चत्वरमध्यगः । भक्षणीयः स सर्वाभिर्निर्विकल्पेन चेतसा

जो पुरुष उच्छिष्ट-अशौच अवस्थेत उभा राहतो, किंवा जो चौरस्त्याच्या मध्यभागी उभा असतो, तो सर्वांनी निःसंकोच मनाने भक्षणीय आहे।

Verse 54

रजस्वलां व्रजेद्यो वा पुरुषः काममोहितः । नग्नः शेते तथा स्नाति भक्षणीयः स सत्वरम्

जो पुरुष काममोहाने रजस्वला स्त्रीकडे जातो, किंवा नग्न होऊन तसाच शय्या करतो व स्नान करतो—तो तत्काळ भक्षणीय (दुष्ट शक्तींचा ग्रास) होतो।

Verse 55

दक्षिणाभिमुखो रात्रौ यश्च स्नाति विमूढधीः । शेते च शयने सोऽपि भक्षणीयश्च सत्वरम्

जो मूढबुद्धी पुरुष रात्री दक्षिणाभिमुख होऊन स्नान करतो आणि तसाच अनुचित रीतीने शय्येवर झोपतो—तोही तत्काळ भक्षणीय म्हटला आहे।

Verse 56

उदङ्मुखश्च यो रात्रौ दिवा वा दक्षिणामुखः । मूत्रोत्सर्गं पुरीष वा प्रकुर्याद्भक्ष्य एव सः

जो रात्री उत्तरमुख होऊन, किंवा दिवसा दक्षिणमुख होऊन, मूत्रोत्सर्ग किंवा पुरीषोत्सर्ग करतो—तो निश्चयच भक्ष्य (भक्षणीय) ठरतो।

Verse 57

यः कुर्याद्रजनीवक्त्रे दधिसक्तुप्रभक्षणम् । अंत्यजाभिगमं चाथ भक्षणीयो द्रुतं हि सः

जो संध्याकाळी (रजनीवक्त्रे) दही-सक्तूचे भक्षण करतो आणि नंतर निषिद्ध संग (अंत्यजाभिगम) करतो—तो लवकरच भक्षणीय होतो।

Verse 58

सूत उवाच । एवं ताभ्यां तदा प्रोक्ता देवतास्ताः समंततः । परिवार्य तदा तस्थुः संप्रहृष्टेन चेतसा

सूत म्हणाले—त्या दोघांनी असे सांगितल्यावर, सर्व देवता चहूबाजूंनी तेथे एकत्र येऊन त्यांना वेढून उभ्या राहिल्या; त्यांचे चित्त अत्यंत हर्षित झाले।

Verse 59

एतस्मिन्नंतरे राजा चमत्कारः प्रतापवान् । प्रासादं निर्ममे ताभ्यां कैलासशिखरोपमम्

याच दरम्यान प्रतापवान राजा चमत्कार यांनी त्या दोघांसाठी कैलासशिखरासारखा भव्य प्रासाद उभारला।

Verse 60

ततः प्रभृति ते ख्याते क्षेत्रे तत्र महोदये । अंबावृद्धाभिधाने च पुररक्षापरे सदा

तेव्हापासून त्या महोदयी, प्रसिद्ध क्षेत्रात ‘अंबावृद्धा’ नावाच्या स्थानी ते दोघेही सदैव नगररक्षणात तत्पर राहून ख्यात झाले।

Verse 61

यः पुमान्प्रातरुत्थाय ताभ्यां पश्यति चाननम् । तस्य संवत्सरंयावन्न च च्छिद्रं प्रजायते

जो पुरुष सकाळी उठून त्या दोघांचे मुखदर्शन करतो, त्याला वर्षभर कोणतेही छिद्र—अपाय वा अनिष्ट—उद्भवत नाही।

Verse 62

वृद्ध्यादौ वाथ चांते वा ताभ्यां पूजां करोति यः । न तस्य जायते च्छिद्रं कथंचिदपि भूतले

समृद्धीच्या आरंभी किंवा तिच्या शेवटीही जो त्या दोघांची पूजा करतो, त्याला पृथ्वीवर कुठेही कोणतेही छिद्र वा आपत्ती होत नाही।

Verse 63

यात्राकाले पुमान्यश्च ताभ्यां पूजां समाचरेत् । स वांछितफलं प्राप्य शीघ्रं स्वगृहमाप्नुयात्

यात्रेच्या वेळी जो पुरुष त्या दोघांची विधिपूर्वक पूजा करतो, तो इच्छित फल मिळवून लवकरच आपल्या घरी परत येतो।

Verse 64

सदाष्टम्यां चतुर्दश्यां यस्ताभ्यां बलिमाहरेत् । स कामानाप्नुयादिष्टानिह प्रेत्य च सद्गतिम्

जो सदाष्टमी व चतुर्दशीच्या दिवशी त्या दोघींना बलि अर्पण करतो, तो या लोकी इच्छित कामना प्राप्त करतो आणि देहांती सद्गतीस जातो।

Verse 65

यो महानवमीसंज्ञे दिवसे श्रद्धयान्वितः । ताभ्यां समाचरेत्पूजां स सदा स्यादकण्टकी

जो महा नवमी म्हणून प्रसिद्ध दिवशी श्रद्धायुक्त होऊन त्या दोघींची पूजा करतो, तो सदैव विघ्न-कष्टांपासून मुक्त, अकण्टक राहतो।

Verse 88

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्येंऽबावृद्धामाहात्म्यवर्णनंनामाष्टाशीतितमोऽध्यायः

अशा प्रकारे श्रीस्कंद महापुराणातील एक्याऐंशी हजार श्लोकांच्या संहितेतील षष्ठ भाग नागरखण्डातील हाटकेश्वर-क्षेत्र-माहात्म्यात ‘अम्बावृद्धा-माहात्म्य-वर्णन’ नावाचा अठ्ठ्याऐंशीवा अध्याय समाप्त झाला।