HomeRamayanaBala KandaSarga 37Shloka 29
Previous Verse
Next Verse

Shloka 29

कुमारसम्भवः—गङ्गायां तेजोनिक्षेपः

The Birth of Kumāra/Skanda and the Deposition of Śiva’s Energy through Gaṅgā

गृहीत्वा क्षीरमेकाह्ना सुकुमारवपुस्तदा।।1.37.29।।अजयत्स्वेन वीर्येण दैत्यसेनागणान् विभु:।

gṛhītvā kṣīram ekāhnā sukumāra-vapus tadā || 1.37.29 ||

ajayat svena vīryeṇa daitya-senā-gaṇān vibhuḥ |

फक्त एक दिवस क्षीर पिऊनही, कोवळ्या देहाचा असूनसुद्धा, त्या महाबल बालकाने आपल्या स्वपराक्रमाने दैत्यसेनांचे समूह जिंकून घेतले।

गृहीत्वाhaving taken
गृहीत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund): ‘having taken/received’
क्षीरम्milk
क्षीरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootक्षीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
एकाह्नाwithin one day
एकाह्ना:
Kāla (काल)
TypeNoun
Rootएक (संख्या-प्रातिपदिक) + अहन्/अह्न (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समासः (एकम् अहः); नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; काल-करण-तृतीया (instrumental of time-span)
सु-कुमार-वपुःthe one with a very tender body
सु-कुमार-वपुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + कुमार (प्रातिपदिक) + वपुस् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयः (सुकुमारं वपुः यस्य/सुकुमारं वपुः); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्तृपद-विशेषणरूपेण
तदाthen
तदा:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
अजयत्conquered/vanquished
अजयत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootजि (धातु)
Formलङ्-लकारः (imperfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
स्वेनby his own
स्वेन:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying वीर्येण)
वीर्येणprowess/strength
वीर्येण:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootवीर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; करण-तृतीया
दैत्य-सेना-गणान्hosts of demon armies
दैत्य-सेना-गणान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक) + सेना (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (दैत्यानां सेनागणाः); पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
विभुःthe mighty one
विभुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्तृपद (apposition to sukumāravapuḥ)

Drinking milk just for a day and with a body still tender he could vanquish hosts of demons by his inborn prowess so capable be was!

S
Skanda/Kumāra

FAQs

Dharma is the protection of the righteous order: even in infancy, the divinely purposed hero acts to subdue destructive forces (daityas) that threaten the worlds.

Immediately after being nurtured, the child demonstrates extraordinary power and defeats demon hosts.

Vīrya (heroic strength) joined with protective intent: power is portrayed as legitimate when used to restrain chaos and harm.