Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 3
Anūcāna (True Learning), the Vedāṅgas, and Śikṣā: Svara, Sāmavedic Chant, and Gandharva Theory
Devanagari script
श्रूयते व्यासपुत्रस्तु शुकः परमधर्मवित् । सिद्धिं सुमहतीं प्राप्तो निर्विण्णोऽवांतरं बहिः ॥ ३ ॥
Transliteration
śrūyate vyāsaputrastu śukaḥ paramadharmavit | siddhiṃ sumahatīṃ prāpto nirviṇṇo'vāṃtaraṃ bahiḥ || 3 ||
Translation
ऐकिवात की व्यासपुत्र शुक, परमधर्मज्ञ, अत्यंत महान सिद्धीला प्राप्त झाला; तो अंतर्बाह्य सर्व मधल्या सांसारिक विषयांपासून निर्विकार व विरक्त राहिला।
Word by Word
श्रूयतेis heard / is said
श्रूयते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलट् (Present), कर्मणि-प्रयोगः (Passive), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम् (Singular)
व्यासपुत्रःVyāsa's son
व्यासपुत्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootव्यास + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचनम् (Singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (genitive determinative)
तुindeed / but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)
शुकःŚuka
शुकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशुक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्
परमधर्मवित्knower of the highest dharma
परमधर्मवित्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपरम + धर्म + विद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; उपपद-तत्पुरुषः (dharmaṃ vetti iti)
सिद्धिम्attainment, perfection
सिद्धिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचनम्
सुमहतीम्very great
सुमहतीम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु + महत् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifier) सिद्धिम् प्रति
प्राप्तःhaving attained
प्राप्तः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; कर्तरि प्रयोगे ‘having attained’
निर्विण्णःdispassionate, indifferent
निर्विण्णः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनि + विद् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; भावविशेषणम् (dispassionate)
अवांतरम्secondary / intermediate
अवांतरम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootअवांतर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative) एकवचनम्; क्रियाविशेषणवत् (adverbially: ‘as secondary/inner’)
बहिःoutside
बहिः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootबहिः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
Speaker
Narrator (impersonal report: 'it is heard')
Vrata Kalpa
Vrata: none
Verse Rasa
Primary Rasa: shanta (peace)
Secondary Rasa: bhakti (devotion)
Characters & Entities
Ś
ŚukaV
VyāsaP
parama-dharmaS
siddhiFAQs