Adhyaya 63: The Birth of Svarocis and the Rescue of Manoramā: The Astra-Heart and the Healing of Curses

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे स्वारोचिषे मन्वन्तरे द्विषष्टितमोऽध्यायः । त्रिषष्टितमोऽध्यायः- ६३ मार्कण्डेय उवाच ततः सह तथा सोऽथ रराम गिरिसानुषु । फुल्लकाननहृद्येषु मनोज्ञेषु सरःसु च ॥

अशा प्रकारे श्रीमार्कण्डेयपुराणातील स्वारोचिष मन्वंतरातील बासष्टावा अध्याय समाप्त झाला. आता त्रेसष्टावा अध्याय (आरंभ). मार्कण्डेय म्हणाले—मग तो तिच्यासह पर्वताच्या उतारांवर, फुललेल्या उपवनांनी व सरोवरांनी मनोहर अशा रम्य स्थळी क्रीडा करू लागला.

Verse 2

कन्दरेषु च रम्येषु निम्नगापुलिनेṣu च । मनोज्ञेषु तथान्येषु देशेषु मुदितो द्विज ॥

हे ब्राह्मण, तो रम्य गुहांत, नदीकाठी आणि इतर सुखद प्रदेशांतही आनंदाने रमला.

Verse 3

वह्निनाधिष्ठितस्यासीद्यद्रूपन्तस्य तेजसा । अचिन्तयद्भोगकाले निमीलितविलोचना ॥

भोगकाळी ती डोळे मिटून, अग्निशक्तीने आविष्ट झाल्यासारख्या त्या पुरुषाचे तेजोमय रूप मनात चिंतू लागली.

Verse 4

ततः कालेन सा गर्भमवाप मुनिसत्तम । गन्धर्ववीर्यतो रूपचिन्तनाच्च द्विजन्मनः ॥

कालक्रमाने, हे मुनिश्रेष्ठा, तिने गर्भ धारण केला—गंधर्वाच्या प्रभावाने तसेच त्याच्या रूपाच्या ध्यानबलाने, हे ब्राह्मणचित्ता।

Verse 5

तां गर्भधारिणीं सोऽथ सान्त्वयित्वा वरूथिनीम् । विप्ररूपधरो यातस्तया प्रीत्या विसर्जितः ॥

मग गर्भवती वरूथिनीला सांत्वन करून तो ब्राह्मणवेषाने निघून गेला; आणि तिने स्नेहाने त्याला निरोप दिला।

Verse 6

जज्ञे स बालो द्युतिमान् ज्वलन्निव विभावसुः । स्वरोचिभैर्यथा सूर्यः भासयन् सकला दिशः ॥

मग अग्नीप्रमाणे तेजस्वी असा एक पुत्र जन्मला; तो स्वतःच्या किरणांसह सूर्याप्रमाणे सर्व दिशा प्रकाशमान करीत झळकला।

Verse 7

स्वरोचिभिर्यतो भाति भास्वानिव स बालकः । ततः स्वरोचिरित्येवं नाम्ना ख्यातो बभूव सः ॥

तो बालक स्वतःच्या तेजाने सूर्याप्रमाणे प्रकाशमान होता; म्हणून तो ‘स्वरोचि’ (स्वयं-दीप्त) या नावाने प्रसिद्ध झाला।

Verse 8

ववृधे च महाभागो वयसाऽनुदिनं तथा । गुणौघैश्च यथा बालः कलाभिः शशिलाञ्छनः ॥

तो भाग्यवान बालक दिवसेंदिवस वयाने आणि गुणसमृद्धीने वाढत गेला—जसा शशांक (चंद्र) कलांनी क्रमशः वाढतो।

Verse 9

स जग्राह धनुर्वेदं वेदांश्चैव यथाक्रमम् । विद्याश्चैव महाभागस्तदा यौवनगोचरः ॥

त्याने धनुर्विद्या तसेच वेदांचे यथाक्रम अध्ययन केले. तो भाग्यवान् यौवनास येऊन विविध शास्त्रविद्यांतही पारंगत झाला.

Verse 10

मन्दराद्रौ कदाचित्स विचरंश्चारुचेष्टितः । ददर्शैकां तदा कन्यां गिरिप्रस्थे भयातुराम् ॥

एकदा तो मनोहर डौलाने मंदर पर्वतावर फिरत असता, पर्वताच्या एका कड्यावर भयाने व्याकुळ झालेली एक कन्या त्याला दिसली.

Verse 11

त्रायस्वेति निरीक्ष्यैनं सा तदा वाक्यमब्रवीत् । मा भैषीरिति स प्राह भयविप्लुतलोचनाम् ॥

त्याला पाहून ती म्हणाली, “मला वाचवा!” तेव्हा भयाने थरथरलेल्या नेत्रांची ती कन्या ऐकून तो म्हणाला, “भिऊ नकोस.”

Verse 12

किमेतदिति तेनोक्ते वीरवाक्ये महात्मना । ततः सा कथयामास श्वासाक्षेपप्लुताक्षरम् ॥

त्या महात्म्याने वीरवचनांनी “हे काय आहे?” असे विचारताच, ती श्वासोच्छ्वासाने अडखळणाऱ्या अक्षरांनी आपली कथा सांगू लागली.

Verse 13

कन्योवाच अहमिन्दीवराख्यस्य सुता विद्याधरस्य वै । नाम्ना मनोरमा जाता सुतायां मरुधन्वनः ॥

कन्या म्हणाली—“मी इंदीवर नावाच्या विद्याधराची कन्या आहे. माझे नाव मनोरमा; मी मरुधन्वनाच्या (पत्नी/कन्या)पासून जन्मलेली कन्या आहे.”

Verse 14

मन्दारविद्याधरजा सखी मम विभावरी । कलावती चाप्यपरा सुता पारस्य वै मुनेः ॥

माझी सखी विभावरी मन्दार-विद्याधर कुलात जन्मलेली आहे. दुसरी सखी कलावती, ती खरोखरच ऋषी पार यांची कन्या आहे.

Verse 15

ताभ्यां सह मया यातं कैलासतटमुत्तमम् । तत्र दृष्टो मुनिः कश्चित्तपसातिकृशाकृतिः ॥

त्या दोघीं सख्यांसह मी कैलासाच्या उत्तम प्रदेशात गेलो. तेथे आम्ही एका ऋषींना पाहिले; तपस्येमुळे त्यांचे शरीर अत्यंत कृश झाले होते.

Verse 16

क्षुत्क्षामकण्ठो निस्तेजा दूरपाताक्षितारकः । मयावहसितः क्रुद्धः स तदा मां शशाप ह ॥

भुकेने त्यांचा कंठ कोरडा झाला होता, ते तेजहीन भासत होते आणि त्यांच्या डोळ्यांच्या पुतळ्या आत खोल गेलेल्या होत्या. माझ्या उपहासाने ते क्रुद्ध झाले व त्यांनी मला शाप दिला.

Verse 17

क्षामक्षामस्वरः किञ्चित्कल्पिताधरपल्लवः । त्वयावहसितो यस्मादनार्ये दुष्टतापसि ॥

‘क्षयामुळे ज्याचा स्वर क्षीण आहे, ज्याचे ओठही नीट घडलेले नाहीत—अशा मला तू उपहास केलास; अरे नीच, दुष्टाचारी, तपस्व्याचा तिरस्कार करणाऱ्या!’ असे त्या ऋषींनी म्हटले.

Verse 18

तस्मात्त्वामचिरेणैव राक्षसोऽभिभविष्यसि । दत्ते शापे मत्सखीभ्यां स तु निर्भत्सितो मुनिः ॥

‘म्हणून लवकरच एखादा राक्षस तुला पराभूत करील.’ शाप दिल्यानंतर माझ्या दोन्ही सख्यांनी त्या मुनींना कटुवचनांनी धिक्कारले.

Verse 19

धिक् ते ब्राह्मण्यमक्षान्त्या हृतं ते निखिलं तपः । अमर्षणैर्धर्षितोऽसि तपसा नातिकर्षितः ॥

तुझ्या ब्राह्मणत्वाला धिक्कार—असहिष्णुतेमुळे तुझे सर्व तप हरपले आहे। तू धैर्याने नव्हे, अधीरतेने चिथावला जाऊन पराभूत झालास; तपाने उन्नत झालेला नाहीस।

Verse 20

क्षान्त्याऽस्पदं वै ब्राह्मण्यं क्रोधसंयमनं तपः । एतच्छ्रुत्वा ददौ शापं तयोऽप्यमितद्युतिः ॥

क्षमा हेच ब्राह्मणत्वाचे मूळ; क्रोधाचा संयम हेच खरे तप. हे ऐकूनही त्या महातेजस्वीने त्या दोघांवर शाप उच्चारला।

Verse 21

एकस्याः कुष्ठमङ्गेषु भाव्यन्यस्यास्तथा क्षयः । तयोस्तथैव तज्जातं यथोक्तं तेन तत्क्षणात् ॥

एकाच्या अंगांत कुष्ठ उत्पन्न झाले, आणि दुसऱ्याला शोषरोग (क्षय) झाला। त्याने जसे सांगितले तसेच त्या क्षणी घडून आले।

Verse 22

ममाप्येवं महद्रक्षः समुपैति पदानुगम् । न शृणोषि महानादं तस्यादूरेऽपि गर्जतः ॥

मलाही अशाच रीतीने एक महा-राक्षस पावलोपावली मागोवा घेत जवळ येत आहे। तो दूरूनही गर्जत आहे; त्याची प्रचंड गर्जना तुला ऐकू येत नाही का?

Verse 23

तृतीयमद्य दिवसं यन्मे पृष्ठान्न मुंचति । अस्त्रग्रामस्य सर्वस्य हृदज्ञाहमद्य ते ॥

आज तिसरा दिवस आहे की हे माझ्या पाठीवरून हटलेले नाही (म्हणजे अखंड पाठलाग करत आहे)। आता मी तुला सर्व आयुधसमूहाचे ‘हृदय’—त्याचे सार-तत्त्व—सांगतो।

Verse 24

ते प्रयच्छामि मां रक्ष रक्षसोऽस्मान्महामते । प्रादात् स्वायम्भुवस्यादौ स्वयं रुद्रः पिनाकधृक् ॥

हे मी तुला हे देतो—हे महाबुद्धिमान, माझे रक्षण कर; त्या राक्षसापासून आमचे रक्षण कर. आदिकाळी पिनाकधारी रुद्रानेच हे स्वायंभुवाला प्रदान केले होते.

Verse 25

स्वायम्भुवो वसिष्ठाय सिद्धवर्याय दत्तवान् । तेनापि दत्तं मन्मातुः पित्रे चित्रायुधाय वै ॥

स्वायंभुवाने हे सिद्धांमध्ये श्रेष्ठ वसिष्ठाला दिले. त्याने पुढे हे माझ्या मातामह चित्रायुधाला प्रदान केले.

Verse 26

प्रादादुद्वाहिकं सोऽपि मत्पित्रे श्वशुरः स्वयम् । मयापि शिक्षितं वीर सकाशाद् बालया पितुः ॥

तोही—माझ्या पित्याचे सासरे—विवाह-उपहार म्हणून हे माझ्या पित्याला दिले. आणि हे वीरा, बाल्यापासून पित्याकडून मला याचे शिक्षण मिळाले.

Verse 27

हृदयं सकलास्त्राणामशेषरिपुनाशनम् । तदिदं गृह्यतां शीघ्रमशेषास्त्रपरायणम् ॥

हे सर्व अस्त्रांचे हृदय—सार—आहे आणि सर्व शत्रूंचा नाश करणारे आहे. ते लवकर स्वीकार, कारण यात सर्व आयुध-शक्ती समाविष्ट आहेत.

Verse 28

ततो जहि दुरात्मानमेनं राक्षसमागतम् ॥

म्हणून हा दुष्टस्वभावाचा राक्षस जो आला आहे, त्याचा वध कर.

Verse 29

मार्कण्डेय उवाच तथैत्यूक्ते ततस्तेन वार्युपस्पृश्य तस्य तत् । अस्त्राणां हृदयं प्रादात् सरहस्यनिवर्तनम् ॥

मार्कण्डेय म्हणाले—असे बोलून त्याने शुद्धीसाठी जलस्पर्श केला आणि त्याला अस्त्रांचे ‘हृदय’ (गूढ सार) तसेच प्रत्याहार/संन्यासाची गोपनीय पद्धतीही दिली।

Verse 30

एतस्मिन्नन्तरे रक्षस्तत्तदा भीषणाकृति । नर्दमानं महानादमाजगाम त्वरान्वितम् ॥

दरम्यान, त्याच क्षणी, भयंकर रूपाचा एक राक्षस वेगाने आला—महान गर्जना करत, मेघगर्जनेसारखा नाद करीत।

Verse 31

मयाभिभूता किं त्राणमुपैषि द्रुतमेहि मे । भक्षामि किञ्चिरेणेति ब्रुवाणं तं ददर्श सः ॥

‘माझ्यामुळे पराभूत होऊन तू कोणाची शरण घेणार? लवकर माझ्याकडे ये; क्षणात मी तुला भक्षीन!’—असे बोलत तो त्याला पाहू लागला।

Verse 32

स्वरोचिश्चिन्तयामास दृष्ट्वा तं समुपागतम् । गृह्णात्वेष वचः सत्यं तस्यास्त्विति महामुनेः ॥

तो येताना पाहून स्वरोचिष मनात विचार करू लागला—‘महर्षींचे वचन सत्य मानावे: “हा तिला हरण करील; तथास्तु।”’

Verse 33

जग्राह समुपेत्यैनां त्वरया सोऽपि राक्षसः । त्राहि त्राहीति करुणं विलपन्तीं सुमध्यमाम् ॥

तो राक्षसही वेगाने जवळ येऊन ‘वाचवा, वाचवा!’ असे करुण रडणाऱ्या त्या कृशमध्य स्त्रीला पकडून घेतला।

Verse 34

ततः स्वरोचिः संक्रुद्धश्चण्डास्त्रमति भैरवम् । दृष्ट्यां निवेश्य तद्रक्षो ददर्शानिमिषेक्षणः ॥

तेव्हा क्रुद्ध स्वरॊचिषाने आपल्या दृष्टीत अत्यंत भयंकर चण्डास्त्र स्थिर केले आणि त्या राक्षसाकडे पापणी न लवकता पाहिले।

Verse 35

तदाभिभूतः स तदा तामुत्सृज्य निशाचरः । प्रसीद शाम्यतामस्त्रं श्रूयताञ्चेत्यभाषत ॥

त्याने अभिभूत होऊन त्या निशाचराने तत्क्षणी तिला सोडले आणि म्हणाला—‘प्रसन्न व्हा; अस्त्र शांत होऊ दे. कृपया माझे ऐका.’

Verse 36

मोक्षितोऽसऽहं त्वया शापादतिघोरान्महाद्युते । प्रदत्तादतितीव्रेण ब्रह्ममित्रेण धीमता ॥

‘हे महातेजस्वी! आपण मला त्या अत्यंत भयंकर शापातून मुक्त केले आहे, जो ज्ञानी मुनि ब्रह्ममित्रांनी अत्यंत कठोरतेने दिला होता.’

Verse 37

उपकारी न मे त्वत्तो महाभागाधिकःऽपरः । येनाहं सुमहाकष्टान्महाशापाद्विमोक्षितः ॥

‘हे परम सुभाग्यवती! माझ्यासाठी तुमच्यापेक्षा मोठा उपकारी कोणी नाही; कारण तू मला महाशापातून व महादुःखातून मुक्त केलेस.’

Verse 38

स्वरोचिरुवाच ब्रह्ममित्रेण मुनिना किन्निमित्तं महात्मना । शप्तस्त्वं कीदृशश्चैव शापो दत्तोऽभवत् पुरा ॥

स्वरॊचिष म्हणाला—‘महात्मा मुनि ब्रह्ममित्रांनी तुला कोणत्या कारणाने शाप दिला होता? आणि तो पूर्वी दिलेला शाप नेमका काय होता?’

Verse 39

राक्षस उवाच ब्रह्ममित्रो 'ष्टधा भिन्नमायुर्वेदमधीतवान् । त्रयोदशाधिकरञ्च प्रगृह्याथर्वणो द्विजः ॥

राक्षस म्हणाला—अथर्वण पुरोहित असा द्विज ब्रह्ममित्र अष्टांग आयुर्वेदात पूर्ण पारंगत होता; आणि त्या अनुशासनाचा स्वीकार करून त्याने तेराप्रकारच्या अतिरिक्त विभाग/प्रमाणसमूहाचेही ज्ञान मिळविले होते।

Verse 40

अहञ्चेन्दीवराख्येति ख्यातो 'स्य जनको 'भवम् । विद्याधरपतेः पुत्रो नलनाभस्य खङ्गिनः ॥

आणि मी ‘एण्डीवर’ या नावाने प्रसिद्ध होतो; नलनाभाचा पुत्र असल्याने—जो विद्याधरांचा खड्गधारी अधिपती होता—मी त्याचा पिता झालो।

Verse 41

मया च याचितः पुर्वं ब्रह्ममित्रो 'भवन्मुनिः । आयुर्वेदमशेषं मे भगवन् दातुमर्हसि ॥

पूर्वी मी मुनी ब्रह्ममित्रांना विनंती केली—‘भगवन्, उरलेले काहीही न ठेवता संपूर्ण आयुर्वेद मला द्यावा।’

Verse 42

यदा तु बहुशो वीर प्रश्रयावनतस्य मे । न प्रादाद्याचितो विद्यामायुर्वेदात्मिकां मम ॥

परंतु मी वारंवार नम्रतेने वाकून प्रणाम करून मागत राहिलो तरीही, विनंती असूनही त्याने आयुर्वेदमय ते ज्ञान मला दिले नाही।

Verse 43

शिष्येभ्यो ददतस्तस्य मयान्तर्धानेन हि । आयुर्वेदात्मिका विद्या गृहीताभूत्तदानघ ॥

तो आपल्या शिष्यांना ते ज्ञान देत असताना, हे निष्पाप, मी अदृश्य होऊन त्याच वेळी आयुर्वेदाधारित ते ज्ञान हस्तगत केले।

Verse 44

गृहीतायान्तु विद्यायां मासैरष्टाभिरन्तरात् । ममातिहर्षादभवद्धासो 'तीव पुनः पुनः ॥

ज्ञान प्राप्त केल्यानंतर आणि आठ महिने उलटल्यावर, अतिशय आनंदाच्या भरात मी पुन्हा पुन्हा मोठ्याने हसत असे।

Verse 45

प्रत्यभिज्ञाय मां हासान्मुनिः कोपसमन्वितः । विकम्पिकन्धरः प्राह मामिदं परुषाक्षरम् ॥

त्या हास्यामुळे मला ओळखून, क्रोधाने भरलेले आणि मान थरथरत असलेले ते मुनी माझ्याशी कठोर शब्द बोलले।

Verse 46

राक्षसेनैव यस्मान्मे त्वयादृश्येन दुर्मते । हृता विद्या वहासश्च मामवज्ञाय वै कृतः ॥

कारण तू—अदृश्य राक्षस, दुष्टबुद्धी—माझे ज्ञान चोरलेस; आणि मला तुच्छ मानून माझी थट्टा केलीस।

Verse 47

तस्मात्त्वं राक्षसः पाप मच्छापेन निराकृतः । भविष्यसि न सन्देहः सपरात्रेण दारुणः ॥

म्हणून, हे पापी! माझ्या शापाने परित्यक्त होऊन तू राक्षस होशील; यात शंका नाही—सात रात्रींच्या आत ते भयंकर घडेल।

Verse 48

इत्युक्ते प्रणिपाताद्यैरुपचारैः प्रसादितः । स मामाह पुनर्विप्रस्तत्क्षणान्मृदुमानसः ॥

हे बोलल्यावर, प्रणाम व इतर सेवांनी तो प्रसन्न झाला; मग तो ब्राह्मण, ज्याचे मन तत्क्षणी मृदू झाले, मला पुन्हा बोलला।

Verse 49

यन्मयोक्तमवश्यं तद्भावि गन्धर्व ! नान्यथा । किन्तु त्वं राक्षसो भूत्वा पुनः स्वं प्राप्स्यसे वपुः ॥

हे गंधर्वा! मी जे बोललो आहे ते निश्चयाने घडेल—याचा दुसरा परिणाम नाही. तरीही राक्षसत्व प्राप्त करून तू पुन्हा आपलेच शरीर मिळवशील.

Verse 50

नष्टस्मृतिर्यदा क्रुद्धः स्वमपत्यञ्चिखादिषुः । निशाचरत्बं गन्तासि तदस्त्रानलतापितः ॥

जेव्हा स्मृती हरपून तू क्रोधाने उन्मत्त होऊन आपल्या संततीला भक्षण करण्यास उद्यत होशील, तेव्हा शस्त्रांच्या अग्निने दग्ध होऊन तू निशाचरभावात प्रवेश करशील.

Verse 51

पुनः संज्ञामवाप्य स्वामवाप्स्यसि निजं वपुः । तथैव स्वमधिष्ठानं लोके गन्धर्वसंज्ञिते ॥

त्यानंतर पुन्हा स्वचेतना प्राप्त करून तू आपले सत्य शरीर मिळवशील; आणि तसेच ‘गंधर्वलोक’ म्हणून प्रसिद्ध असलेल्या जगतातील आपला निवासही पुन्हा प्राप्त करशील.

Verse 52

सोऽहं त्वया महाभाग ! मोक्षितोऽस्मान्महाभयात् । निशाचरत्बाद् यद्वीर ! तेन मे प्रार्थनां कुरु ॥

अशा प्रकारे, हे भाग्यवान, हे वीरा! तू मला महान भयापासून—म्हणजे निशाचरत्वाच्या अवस्थेपासून—मुक्त केले आहेस. म्हणून माझी विनंती मान्य कर.

Verse 53

इमां ते तनयां भार्यां प्रयच्छामि प्रतीच्छ ताम् । आयुर्वेदश्च सकलस्त्वष्टाङ्गो यो मया ततः । मुनेः सकाशात् संप्राप्तस्तं गृहीष्व महामते ॥

मी ही कन्या तुला पत्नी म्हणून देतो—स्वीकार कर. आणि हे महात्मन्! ऋषीकडून प्राप्त झालेले अष्टांग-स्वरूप संपूर्ण आयुर्वेदही स्वीकार कर.

Verse 54

मार्कण्डेय उवाच । इत्युक्त्वा प्रददौ विद्यां स च दिव्याम्बरोज्ज्वलः । स्रग्भूषणधरो दिव्यं पुराणं वपुरास्थितः ॥

मार्कण्डेय म्हणाले—असे बोलून त्याने त्याला ज्ञान प्रदान केले. नंतर तो दिव्य वस्त्रे धारण करून तेजस्वी, माळा व अलंकारांनी भूषित होऊन आपल्या प्राचीन दिव्य स्वरूपात प्रकट झाला।

Verse 55

दत्त्वा विद्यां ततः कन्यां स दातुमुपचक्रमे । तमाह सा तदा कन्या जनितारं स्वरूपिणम् ॥

ज्ञान दिल्यानंतर तो कन्यादान करण्यास प्रवृत्त झाला. तेव्हा ती कन्या आपल्या पित्याला—जो आता आपल्या खऱ्या स्वरूपात स्थित होता—म्हणाली।

Verse 56

अनुरागो ममाप्यत्र तातातीव महात्मनि । दर्शनादेव संजातो विशेषेणोपकारिणि ॥

पिता, या विषयात मलाही गाढ स्नेह वाटला आहे—त्या महात्म्याचे केवळ दर्शन होताच तो उत्पन्न झाला; विशेषतः तो इतका उपकारी ठरला म्हणून।

Verse 57

किन्त्वेषा मे सखी सा च मत्कृते दुःखपीडिते । अतो नाभिलषे भोगान् भोक्तुमेतेन वै समम् ॥

पण ती माझी सखी आहे आणि माझ्यामुळे ती शोकाने पीडित आहे. म्हणून ती दुःखी असताना मी त्याच्यासोबत (पती म्हणून) सुखभोग उपभोगू इच्छित नाही।

Verse 58

पुरुषैरपि नो शक्या कर्तुमित्थं नृशंसता । स्वभावरुचिरैर्मादृक् कथं योषित् करिष्यति ॥

अशी क्रूरता पुरुषांनाही सहज करता येत नाही. मग माझ्यासारखी स्वभावतः मृदू स्त्री ते कसे करील?

Verse 59

साहं यथा ते दुःखार्ते मत्कृते कन्यके पितः । तथा स्थास्यामि तद्दुःखे तच्छोकानलतापिता ॥

हे कन्येच्या पित्या! माझ्यामुळे तुम्हाला जसा शोकाने पीडित पाहिले आहे, तशीच मीही त्याच शोकात राहीन—त्या दुःखाच्या अग्नीने संतप्त होऊन।

Verse 60

स्वरोचिरुवाच आयुर्वेदप्रसादेन ते करिष्ये पुनर्नवे । सख्यौ तव महाशोकं समुत्सृज सुमध्यमे ॥

स्वारोचिष म्हणाला—आयुर्वेदाच्या कल्याणकारी प्रभावाने मी तुला पुन्हा नव्याप्रमाणे करीन. हे सखी, हे सडपातळ कटिवाली, तुझा महान शोक सोडून दे।

Verse 61

मार्कण्डेय उवाच ततः पित्रा स्वयं दत्तां तां कन्यां स विधानतः । उपयेमे गिरौ तस्मिन् स्वरोचिश्चारुलोचनाम् ॥

मग ती कन्या तिच्या पित्याने स्वतः दिली; आणि स्वारोचिषाने विधिपूर्वक त्या पर्वतावर त्या शुभनेत्री कन्येचा पाणिग्रहण-विवाह केला।

Verse 62

दत्तान्तु तां तदा कन्यामभिशान्त्य च भामिनीम् । जगाम दिव्यया गत्यागन्धर्वः स्वपुरं ततः ॥

अशा रीतीने कन्या दिल्यानंतर, आणि रागावलेल्या स्त्रीला शांत करून, तो गंधर्व नंतर दिव्य मार्गाने आपल्या नगरीस निघून गेला।

Verse 63

स चापि सहितस्तन्व्या सदुद्यानन्तदा ययौ । कन्याकायुगलं यत्र तच्छापोत्थगदातुरम् ॥

आणि तो सडपातळ कटिवाली कन्येसह मग त्या उद्यानात गेला, जिथे शापातून उत्पन्न झालेल्या व्याधीने पीडित दोन कन्या पडून होत्या।

Verse 64

ततस्तयोः स तत्त्वज्ञो रोगघ्नैरौषधै रसैः । चकार नीरुजौ देहौ स्वरोचिरपराजितः ॥

तेव्हा तत्त्वज्ञ, अजिंक्य स्वारोचिषाने रोगनाशक औषधी व भेषजसार यांच्या योगे त्या दोघींची शरीरे सर्वथा निरोग केली।

Verse 65

ततोऽतिशोभने कन्ये विमुक्ते व्याधितः शुभे । स्वकान्त्योद्यॊति दिग्भागं चक्राते तन्महीधरम् ॥

मग त्या दोन्ही परमसुंदरी, शुभ कन्या—रोगमुक्त होऊन—स्वतेजाने दिशांना प्रकाशमान करू लागल्या आणि त्या पर्वतालाही तेजस्वी केले।