Adhyaya 36

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवच रिते पञ्चत्रिंशत्तमो ऽध्यायः // ३५// वसिष्ठ उवाच अवगत्य स वै सर्वं कारणं प्रीतमानसः / उवाच भार्गवं राममगस्त्यः कुंभसंभवः

अशा प्रकारे श्रीब्रह्माण्ड महापुराणातील वायुप्रोक्त मध्यमभाग, तृतीय उपोद्धातपाद, भार्गवचरित येथील पस्तीसावा अध्याय. वसिष्ठ म्हणाले—सर्व कारण जाणून प्रसन्नचित्त झालेल्या कुंभसंभव अगस्त्यांनी भार्गव रामास सांगितले.

Verse 2

अगस्त्य उवाच शृणु राम महाभाग कथयामि हितं तव / मन्त्रस्य सिद्धिं येन त्वं शीघ्रमेव समाप्नुयाः

अगस्त्य म्हणाले—हे महाभाग राम, ऐक; मी तुझ्या हिताचे सांगतो, ज्यायोगे तू मंत्रसिद्धी लवकरच प्राप्त करशील.

Verse 3

भक्तेस्तु लक्षणं ज्ञात्वा त्रिविधाया महामते / यो यतेत नरस्तस्य सिद्धिर्भवति सत्वरम्

हे महामते! त्रिविध भक्तीचे लक्षण जाणून जो मनुष्य त्यात प्रयत्न करतो, त्याची सिद्धी लवकरच होते.

Verse 4

एकदाहमनुप्राप्तो ऽनन्तदर्शनकाङ्क्षया / पातालं नागराचैन्द्रैः शोभितं परया मुदा

एकदा अनंतदर्शनाची आकांक्षा घेऊन मी पाताळात पोहोचलो; ते नागराज व इंद्रसमांनी शोभित, परम आनंदाने भरलेले होते.

Verse 5

तत्र दृष्टा महाभाग मया सिद्धाः समन्ततः / सनकाद्या नारदश्च गौतमो जाजलिःक्रतुः

हे महाभाग! तेथे मी सर्वत्र सिद्धांना पाहिले—सनकादी, नारद, गौतम, जाजली आणि क्रतु.

Verse 6

ऋभुर्हंसो ऽरुणिश्चैव वाल्मीकिः शक्तिरासुरिः / एते ऽन्ये च महासिद्धा वात्स्यायनमुखा द्विज

ऋभु, हंस, अरुणि, वाल्मीकि, शक्ति व आसुरी—हे द्विज, हे तसेच वात्स्यायनमुख इतर महासिद्धही होते.

Verse 7

उपासत ह्युपा सीना ज्ञानार्थं फणिनायकम् / तं नमस्कृत्य नागैन्द्रैः सह सिद्धैर्महात्मभिः

ते ज्ञानासाठी फणिनायक (नागनायक) याची उपासना करीत बसले होते; नागेंद्र व महात्मा सिद्धांसह त्याला नमस्कार करून.

Verse 8

उपविष्टः कथात्तत्र शृण्वानो वैष्णवीर्मुदा / येयं भूमिर्महाभाग भूतधात्री स्वरूपिणी

तो तेथे बसून वैष्णवी कथा आनंदाने ऐकत होता; हे महाभाग, ही भूमीच भूतधात्री स्वरूपिणी आहे.

Verse 9

निविष्टा पुरतस्तस्य शृण्वन्ती ताः कथाः सदा / यद्यत्पृच्छति सा भूमिः शेषं साक्षान्महीधरम्

ती भूमी त्याच्या समोर बसून सदैव त्या कथा ऐकत असे; आणि जे जे विचारत असे, ते साक्षात् महीधर शेषालाच विचारत असे.

Verse 10

शृण्वन्ति ऋषयः सर्वे तत्रस्था तदनुग्रहात् / मया तत्र श्रुतं वत्स कृष्णप्रेमामृतं शुभम्

त्याच्या अनुग्रहाने तेथे असलेले सर्व ऋषी ऐकतात; वत्सा, मी तेथे शुभ कृष्ण-प्रेमामृत ऐकले आहे.

Verse 11

स्तोत्रं तत्ते प्रवक्ष्यामि यस्यार्थं त्वमिहागतः / वाराहाद्यवताराणां चरितं पापनाशनम्

ज्या हेतूने तू येथे आला आहेस, ते स्तोत्र मी तुला सांगतो; वराहादी अवतारांचे चरित्र पाप नाश करणारे आहे.

Verse 12

सुखदं मोक्षदं चैव ज्ञानविज्ञान कारणम् / श्रुत्वा सर्वं धरा वत्स प्रत्दृष्टा तं धराधरम्

हे सुख देणारे, मोक्ष देणारे आणि ज्ञान-विज्ञानाचे कारण आहे; वत्सा, सर्व ऐकून धरेने त्या धराधराला प्रत्यक्ष पाहिले.

Verse 13

उवाच प्रणता भूयो ज्ञातुं कृष्णविचेष्टितम् / धरण्युवाच अलङ्कृतं जन्म पुंसामपि नन्दव्रजौकसाम्

प्रणाम करून ती पुन्हा म्हणाली—मला श्रीकृष्णाची लीला जाणून घ्यायची आहे. धरणी म्हणाली—नंदाच्या व्रजात राहणाऱ्या लोकांचे जन्मही अलंकृत व धन्य झाले.

Verse 14

तस्य देवस्य कृष्णस्य लीलाविग्रहधारिणः / जयोपाधिनियुक्तानि संति नामान्यनेकशः

त्या देव श्रीकृष्णाचे—जे लीला-विग्रह धारण करतात—विजय-उपाधींनी युक्त अशी अनेक नावे आहेत.

Verse 15

तेषु नामानि मुख्यानि श्रोतुकामा चिरादहम् / तत्तानि ब्रूहि नामानि वासुदेवस्य वासुके

त्या नावांपैकी मुख्य नावे मी फार काळापासून ऐकू इच्छिते. हे वासुके, वासुदेवाची ती नावे मला सांग.

Verse 16

नातः परतरं पुण्यं त्रिषु लोकेषु विद्यते / शेष उवाच वसुंधरे वरारोहे जनानामस्ति मुक्तिदम्

याहून श्रेष्ठ पुण्य त्रिलोकीत नाही. शेष म्हणाला—हे वसुंधरे, हे वरारोहे, हे लोकांना मुक्ती देणारे आहे.

Verse 17

सर्वमङ्गलमूर्द्धन्यमणिमाद्यष्टसिद्धिदम् / महापातककोटिघ्न सर्वतीर्थफलप्रदम्

हे सर्व मंगलांतील शिरोमणी आहे, अणिमा इत्यादी अष्टसिद्धी देणारे; कोट्यवधी महापातकांचा नाश करणारे आणि सर्व तीर्थांचे फल देणारे आहे.

Verse 18

समस्तजपयज्ञानां फलदं पापनाशनम् / शृणु देवि प्रवक्ष्यामि नाम्नामष्टोतरं शतम्

हे सर्व जप-यज्ञांचे फल देणारे व पाप नाश करणारे आहे. हे देवी, ऐक—मी नामांचे अष्टोत्तर-शत सांगतो.

Verse 19

महस्रनाम्नां पुण्यानां त्रिरावृत्त्या तु यत्फलम् / एकावृत्त्या तु कृष्णस्य नामैकं तत्प्रयच्छति

पुण्य सहस्रनाम तीनदा जपल्याने जे फळ मिळते, तेच फळ कृष्णाचे एकच नाम एकदा घेतल्याने प्राप्त होते.

Verse 20

तस्मात्पुण्यतरं चैतत्स्तोत्रं पातकनाशनम् / नाम्नामष्टोत्तरशतस्याहमेव ऋषिः प्रिये

म्हणून हे स्तोत्र अधिक पुण्यकारक व पातकनाशक आहे. हे प्रिये, या अष्टोत्तर-शतनामाचा ऋषी मीच आहे.

Verse 21

छन्दो ऽनुष्टुब्देवता तु योगः कृष्णप्रियावहः / श्रीकृष्णः कमलानाथो वासुदेवः सनातनः

याचा छंद अनुष्टुप; देवता-योग कृष्णप्रिया वाढविणारा आहे. श्रीकृष्ण, कमलानाथ, वासुदेव—तो सनातन आहे.

Verse 22

वसुदेवात्मजः पुण्यो लीलामानुषविग्रहः / श्रीवत्सकौस्तभधरो यशोदावत्सलो हरिः

तो वसुदेवाचा पुत्र, परम पुण्यवान, लीलार्थ मानवरूप धारण करणारा आहे. श्रीवत्स व कौस्तुभ धारण करणारा, यशोदेवर वात्सल्य करणारा हरि आहे.

Verse 23

चतुर्भुजात्तचक्रासिगदाशङ्खाद्युदायुधः / देवकीनन्दनः श्रीशो नन्दगोपप्रियात्मजः

ते चतुर्भुज असून चक्र, खड्ग, गदा, शंख इत्यादी दिव्य आयुध धारण करतात; देवकीनंदन, श्रीपती, आणि नंदगोपांचे प्रिय पुत्र आहेत।

Verse 24

यमुनावेगसंहारी बलभद्रप्रियानुजः / पूतनाजीवितहरः शकटासुरभञ्जनः

ते यमुनेच्या प्रचंड वेगाचा संहार करणारे, बलभद्रांचे प्रिय अनुज; पूतनाचे प्राण हरण करणारे आणि शकटासुराचा भंग करणारे आहेत।

Verse 25

नन्दप्रजजनानन्दी सच्चिदानन्दविग्रहः / नवनीतविलिप्ताङ्गो नवनीतनटो ऽनघः

ते नंदांच्या व्रजजनांना आनंद देणारे, सच्चिदानंदस्वरूप; ज्यांचे अंग नवनीताने लिप्त आहे, ते निष्पाप नवनीत-नट आहेत।

Verse 26

नवनीतलवाहारी मुचुकुन्दप्रसादकृत् / षोडशस्त्रीसहस्रेशस्त्रिभङ्गी मधुराकृतिः

ते नवनीताचा कण चोरणारे, मुचुकुंदाला प्रसाद देणारे; सोळा सहस्र स्त्रियांचे स्वामी, त्रिभंगी आणि मधुर आकृतीचे आहेत।

Verse 27

शुकवागमृताब्धीन्दुर्गोविन्दो गोविदांपतिः / वत्सपालनसंचारी धेनुकासुरमर्द्दनः

ते शुकदेवांच्या वाणी-रूपी अमृतसागरातील चंद्र, गोविंद, गोपांचे स्वामी; वासरांचे पालन करत फिरणारे आणि धेनुकासुराचा मर्दन करणारे आहेत।

Verse 28

तृणीकृततृणावर्त्तो यमलार्जुनभञ्जनः / उत्तालतालभेत्ता च तमालश्यामला कृतिः

जो तृणावर्ताला तृणासमान करून टाकणारे, यमलार्जुनाचा भंग करणारे, उंच ताडवृक्ष फोडणारे, आणि तमालवृक्षासारख्या श्याम कांतिचे आहेत।

Verse 29

गोपगोपीश्वरो योगी सूर्यकोटिसमप्रभः / इलापतिः परञ्ज्योतिर्यादवेन्द्रो यदूद्वहः

गोप-गोपींचे ईश्वर, योगी, कोटी सूर्यांसमान तेजस्वी; इलापती, परम ज्योती, यादवांचा इंद्र, आणि यदुवंशाचा श्रेष्ठ आधार।

Verse 30

वनमाली पीतवासाः पारिजातापहरकः / गोवर्द्धनाचलोद्धर्त्ता गोपालः सर्वपालकः

वनमाळा धारण करणारे, पीतवस्त्र परिधान करणारे, पारिजाताचे अपहरण करणारे; गोवर्धन पर्वत उचलणारे, गोपाल, आणि सर्वांचे पालनकर्ते।

Verse 31

अजो निरञ्जनः कामजनकः कञ्जलोचनः / मधुहा मथुरानाथो द्वारकानाथको बली

अज, निरंजन, कामाचा जनक, कमळनयन; मधुचा संहारक, मथुरेचा नाथ, द्वारकेचा स्वामी, आणि बलवान।

Verse 32

वृन्दावनान्तसंचारी तुलसीदामभूषणः / स्यमन्तकमणेर्हर्त्ता नरनारायणात्मकः

वृंदावनात संचार करणारे, तुळशीमाळेने भूषित; स्यमंतक मणीचे हर्ते, आणि नर-नारायणस्वरूप।

Verse 33

कुब्जाकृष्टांबरधरो मायी परमपूरुषः / मुष्टिकासुरचाणूरमल्लयुद्धविशारदः

कुब्जेने ओढलेले वस्त्र धारण करणारा, मायावी परमपुरुष; मुष्टिकासुर व चाणूर यांसारख्या मल्लयुद्धात अत्यंत निपुण।

Verse 34

संसारवैरी कंसारिर्मुरारिर्नरकान्तकः / अनादि ब्रह्मचारी च कृष्णाव्यसनकर्षकः

संसाराचा वैरी, कंसाचा शत्रू, मुराचा संहारक, नरकाचा अंत करणारा; अनादी ब्रह्मचारी आणि कृष्णभक्तांचे व्यसन-आसक्ती दूर करणारा।

Verse 35

शिशुपालशिरस्छेत्ता दुर्योधनकुलान्तकृत / विदुराक्रूरवरदो विश्वरूपप्रदर्शकः

शिशुपाळाचे शिरच्छेदन करणारा, दुर्योधनाच्या कुलाचा अंत करणारा; विदुर व अक्रूर यांना वर देणारा, विश्वरूप दर्शन घडविणारा।

Verse 36

सत्यवाक्सत्यसंकल्पः सत्यभामारतो जयी / सुभद्रापूर्वजो विष्णुर्भीष्ममुक्तिप्रदायकः

सत्यवचन, सत्यसंकल्प; सत्यभामेत रमण करणारा, विजयी; सुभद्रेचा अग्रज विष्णु, भीष्माला मुक्ती देणारा।

Verse 37

जगद्गुरुर्जगन्नाथो वेणुवाद्य विशारदः / वृषभासुरविध्वंसी बकारिर्बाणबाहुकृत्

जगद्गुरु, जगन्नाथ, वेणुवादनात विशारद; वृषभासुराचा विध्वंसक, बकासुराचा शत्रू, बाणासुराच्या बाहू छेदणारा।

Verse 38

युधिष्टिरप्रतिष्ठाता बर्हिबर्हावतंसकः / पार्थसारथिरव्यक्तो गीतामृतमहोदधिः

युधिष्ठिराला प्रतिष्ठा देणारा, मोरपिसांच्या मुकुटाने विभूषित; पार्थाचा सारथी, अव्यक्त प्रभू—गीता-अमृताचा महासागर।

Verse 39

कालीयफणिमाणिक्यरञ्जितः श्रीपदांबुजः / दामोदरो यज्ञभोक्ता दानवैद्रविनाशनः

कालिय नागाच्या फण्यांवरील मण्यांनी रंजित श्रीचरणकमल; दामोदर, यज्ञांचा भोक्ता, दानवसमूहाचा विनाशक।

Verse 40

नारायणः परं ब्रह्म पन्नगाशनवाहनः / जलक्रीडासमासक्तगोपीवस्त्रापहारकः

नारायण, परम ब्रह्म; सर्पभक्षक गरुड ज्याचा वाहन आहे; जलक्रीडेत रत, गोपींची वस्त्रे हरिणारा।

Verse 41

पुण्यश्लोकस्तीर्थपादो वेदवेद्यो दयानिधिः / सर्वतीर्थान्मकः सर्वग्रहरूपी परात्परः

पुण्यश्लोक, ज्यांचे चरणच तीर्थ; वेदांनी जाणण्याजोगे, दयेचे निधान; सर्व तीर्थांचे स्वरूप, सर्व ग्रहांचे रूप, परात्पर।

Verse 42

इत्येवं कृष्णदेवस्य नाम्नामष्टोत्तरं शतम् / कृष्णोन कृष्णभक्तेन श्रुत्वा गीतामृतं पुरा

अशा रीतीने श्रीकृष्णदेवाच्या नामांचे अष्टोत्तर-शत पूर्ण झाले; पूर्वी कृष्णभक्ताने कृष्णाकडून गीता-अमृत ऐकून (हे म्हटले)।

Verse 43

स्तोत्रं कृष्णप्रियकरं कृतं तस्मान्मया श्रुतम् / कृष्णप्रेमामृतं नाम परमानन्ददायकम्

हे स्तोत्र श्रीकृष्णाला अत्यंत प्रिय आहे; ते मी तिथून ऐकून रचले. याचे नाव ‘कृष्णप्रेमामृत’ असून ते परम आनंद देणारे आहे.

Verse 44

अत्युपद्रवदुः खघ्नं परमायुष्य वर्द्धनम् / दानं व्रतं तपस्तीर्थं यत्कृतं त्विह जन्मनि

हे अत्यंत उपद्रव व दुःख नाश करणारे आणि परम आयुष्य वाढविणारे आहे; या जन्मात केलेले दान, व्रत, तप व तीर्थसेवन यांचे फलही यात सामावले आहे.

Verse 45

पठतां शृण्वतां चैव कोटिकोटिगुणं भवेत् / पुत्रप्रदमपुत्राणामगती नां गतिप्रदम्

जे याचे पठण व श्रवण करतात त्यांना कोटीकोटी गुण फल मिळते; हे अपुत्रांना पुत्र देणारे आणि निराधारांना गती देणारे आहे.

Verse 46

धनवाहं दरिद्राणां जयेच्छूनां जयावहम् / शिशूनां गोकुलानां च पुष्टिदं पुण्यवर्द्धनम्

हे दरिद्रांसाठी धन आणणारे, विजय इच्छिणाऱ्यांसाठी जय देणारे; शिशू व गोकुलवासीयांसाठी पुष्टी देणारे आणि पुण्य वाढविणारे आहे.

Verse 47

बालरोगग्रहादीनां शमनं शान्तिकारकम् / अन्ते कृष्णस्मरणदं भवतापत्रयापहम्

हे बालरोग व ग्रहादि बाधा शमविणारे आणि शांती देणारे आहे; अंतकाळी कृष्णस्मरण देऊन संसारातील त्रिविध ताप दूर करते.

Verse 48

असिद्धसाधकं भद्रे जपादिकरमात्मनाम् / कृष्णाय यादवेन्द्राय ज्ञानमुद्राय योगिने

हे भद्रे! हा जप इत्यादी आत्म्यांसाठी असिद्धही सिद्ध करणारा आहे—यादवेन्द्र, ज्ञानमुद्रा धारण करणाऱ्या योगी श्रीकृष्णास (अर्पण)।

Verse 49

नाथाय रुक्मिणीशाय नमो वेदान्तवेदिने / इमं मन्त्रं महादेवि जपन्नेव दिवा निशम्

रुक्मिणीनाथ, वेदान्त जाणणाऱ्या प्रभूस नमस्कार। हे महादेवी! हा मंत्र दिवसरात्र जपत राहा।

Verse 50

सर्वग्रहानुग्रहभाक्सर्वप्रियतमो भवेत् / पुत्रपौत्रैः परिवृतः सर्वसिद्धिसमृद्धिमान्

तो सर्व ग्रहांची कृपा मिळवून सर्वांचा अतिशय प्रिय होतो; पुत्र-पौत्रांनी वेढलेला, सर्व सिद्धींनी समृद्ध होतो.

Verse 51

निषेव्य भोगानन्ते ऽपिकृष्णासायुज्यमाप्नुयात् / अगस्त्य उवाच एतावदुक्तो भागवाननन्तो मूर्त्तिस्तु संकर्षणसंज्ञिता विभो

भोगांचा उपभोग करूनही शेवटी तो कृष्णाशी सायुज्य प्राप्त करतो. अगस्त्य म्हणाले—इतके सांगून भगवान अनंत, ज्यांची मूर्ती ‘संकर्षण’ म्हणून प्रसिद्ध आहे, हे विभो! (पुढे).

Verse 52

धराधरो ऽलं जगतां धरायै निर्दिश्य भूयो विरराम मानदः / ततस्तु सर्वे सनकादयो ये समास्थितास्तत्परितः कथादृताः / आनन्द पूर्ण्णंबुनिधौ निमग्नाः सभाजयामासुरहीश्वरं तम्

जग धारण करणाऱ्या धरित्रीसाठी ‘इतके पुरे’ असे सांगून, मान देणारा धराधर पुन्हा विराम पावला. मग सनकादी सर्व, जे त्याच्या सभोवती कथा ऐकण्यात तल्लीन होते, आनंदपूर्ण सागरात निमग्न होऊन त्या अहि-ईश्वराचा सत्कार करू लागले.

Verse 53

ऋषय ऊचुः नमो नमस्ते ऽखिलविश्वाभावन प्रपन्नभक्तार्त्तिहराव्ययात्मन् / धराधरायापि कृपार्णवाय शेषाय विश्वप्रभवे नमस्ते

ऋषी म्हणाले—हे अखिल विश्वाचे पोषण करणाऱ्या! तुला वारंवार नमस्कार. हे शरणागत भक्तांचे दुःख हरिणाऱ्या, अव्यय आत्मन्! धराधर व कृपासागर शेष, विश्वप्रभू—तुला नमस्कार.

Verse 54

कृष्णामृतं नः परिपायितं विभो विधूतपापा भवता कृता वयम् / भवादृशा दीनदयालवो विभो समुद्धरन्त्येव निजान्हि संनतान्

हे विभो! तू आम्हाला कृष्णामृत पाजलेस; त्यामुळे आमची पापे धुऊन गेली. हे विभो! तुझ्यासारखे दीनदयाळू प्रभू आपल्या शरणागतांना निश्चयाने उद्धरतात.

Verse 55

एवं नमस्कृत्य फणीश पादयोर्मनो विधायाखिलकामपूरयोः / प्रदक्षिणीकृत्य धराधराधरं सर्वे वयं स्वावसथानुपागताः

अशा रीतीने फणीश्वराच्या चरणांना नमस्कार करून, सर्व कामे पूर्ण करणाऱ्या त्या चरणांवर मन स्थिर करून, धराधर-धारक (शेष) याची प्रदक्षिणा घालून आम्ही सर्वजण आपल्या-आपल्या निवासस्थानी परत गेलो.

Verse 56

इति ते ऽभिहितं राम स्तोत्रं प्रेमामृताभिधम् / कृष्णस्य राधाकान्तस्य सिद्धिदम्

हे राम! अशा प्रकारे तुला ‘प्रेमामृत’ नावाचे स्तोत्र सांगितले; हे राधाकांत श्रीकृष्णाचे असून सिद्धी देणारे आहे.

Verse 57

इदं राम महाभाग स्तोत्रं परमदुर्लभम् / श्रुतं साक्षाद्भगवतः शेषात्कथयतः कथाः

हे महाभाग राम! हे स्तोत्र अत्यंत दुर्लभ आहे; कथा सांगत असताना साक्षात् भगवान शेष यांच्या मुखातून मी ते ऐकले आहे.

Verse 58

यावन्ति मन्त्रजालानि स्तोत्राणि कवचानि च

जितकी मंत्रजाळी, स्तोत्रे आणि कवचे आहेत—ती सर्व।

Verse 59

त्रैलोक्ये तानि सर्वाणि सिद्ध्यन्त्येवास्य शीलनात् / वसिष्ठ उवाच एवमुक्त्वा महाराज कृष्णप्रेमामृतं स्तवम् / यावद्व्यरसींत्स मुनिस्तावत्स्वर्यानमागतम्

त्रैलोक्यात ती सर्व साधने याच्या आचरणानेच सिद्ध होतात. वसिष्ठ म्हणाले—हे महाराज, असे म्हणून त्याने कृष्णप्रेमामृत स्तव पठण केले; तोवर स्वर्गीय विमान आले.

Verse 60

चतुर्भिरद्भुतैः सिद्धैः कामरूपैर्मनोजवैः / अनुयातमथोत्प्लुत्य स्त्रीपुंसौ हरिणौ तदा / अगस्त्यचरणौ नत्वा समारुरुहतुर्मुदा

इच्छारूप धारण करणारे व मनासारखे वेगवान असे चार अद्भुत सिद्ध त्यांच्या मागे होते. मग ती हरिणी व हरिण उडी मारून अगस्त्यांच्या चरणांना वंदन करून आनंदाने (विमानावर) चढले.

Verse 61

दिव्यदेहधरौ भूत्वा संखचक्रादिचिह्नितौ / गतौ च वैष्णवं लोकं सर्व देवन मस्कृतम् / पश्यतां सर्वभूतानां भार्गवागस्त्ययोस्तथा

ते दिव्य देह धारण करून शंख-चक्रादी चिन्हांनी युक्त झाले आणि वैष्णव लोकात गेले; तेथे सर्व देवांनी त्यांना नमस्कार केला—हे सर्व भूतगण तसेच भार्गव व अगस्त्य पाहत असतानाच।