Shloka 6
Agastya’s Instruction on Bhakti and Mantra-Siddhi; Descent to Pātāla and the Hearing of Vaiṣṇavī Kathā
Devanagari script
ऋभुर्हंसो ऽरुणिश्चैव वाल्मीकिः शक्तिरासुरिः / एते ऽन्ये च महासिद्धा वात्स्यायनमुखा द्विज
Transliteration
ṛbhurhaṃso 'ruṇiścaiva vālmīkiḥ śaktirāsuriḥ / ete 'nye ca mahāsiddhā vātsyāyanamukhā dvija
Translation
ऋभु, हंस, अरुणि, वाल्मीकि, शक्ति व आसुरी—हे द्विज, हे तसेच वात्स्यायनमुख इतर महासिद्धही होते.
Word by Word
ऋभुःṚbhu
ऋभुः:
कर्ता/उद्देश्य (Appositive)
TypeNoun
Rootऋभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
हंसःHaṃsa
हंसः:
कर्ता/उद्देश्य (Appositive)
TypeNoun
Rootहंस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अरुणिःAruṇi
अरुणिः:
कर्ता/उद्देश्य (Appositive)
TypeNoun
Rootअरुणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक निपात (conjunction)
एवindeed/also
एव:
अवधारण (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक निपात (emphatic particle)
वाल्मीकिःVālmīki
वाल्मीकिः:
कर्ता/उद्देश्य (Appositive)
TypeNoun
Rootवाल्मीकि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
शक्तिःŚakti (sage)
शक्तिः:
कर्ता/उद्देश्य (Appositive)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (नाम), प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
आसुरिःĀsuri
आसुरिः:
कर्ता/उद्देश्य (Appositive)
TypeNoun
Rootआसुरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
एतेthese
एते:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
अन्येothers
अन्ये:
कर्ता (Appositive to एते)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
चand
च:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक निपात (conjunction)
महासिद्धाःgreat Siddhas
महासिद्धाः:
कर्ता (Predicate/appositive)
TypeNoun
Rootमहासिद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—महान्तः सिद्धाः (कर्मधारय)
वात्स्यायन-मुखाःwith Vātsyāyana at the head
वात्स्यायन-मुखाः:
विशेषण (Qualifier of महासिद्धाः)
TypeAdjective
Rootवात्स्यायन (प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—वात्स्यायनः मुखम् येषाम् (बहुव्रीह्यर्थे ‘having Vātsyāyana as foremost’)
द्विजO twice-born (brāhmaṇa)
द्विज:
सम्बोधन (Address/Vocative)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन