Adhyaya 155: The Efficacy and Sacred Merit of Akrūra Tīrtha

Verse 1

अथाक्रूरतार्थप्रभावः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि मर्त्यलोके सुदुर्लभम् ॥ अनन्तं विदितं तीर्थमचलं ध्रुवमव्ययम् ॥

ഇപ്പോൾ ആക്രൂരതീർത്ഥത്തിന്റെ മഹത്വം. ശ്രീവരാഹൻ അരുളിച്ചെയ്തു—മർത്ത്യലോകത്തിൽ അത്യന്തം ദുർലഭമായ മറ്റൊരു തീർത്ഥം ഞാൻ വീണ്ടും പ്രസ്താവിക്കുന്നു; ‘അനന്ത’ എന്നു പ്രസിദ്ധമായ, അചലവും ധ്രുവവും അവ്യയവുമായ തീർത്ഥം.

Verse 2

तत्र नित्यं स्थितो देवि लोकानां हितकाम्यया ॥ मां दृष्ट्वा मनुजा देवि मुक्तिभाजो भवन्ति ते ॥

ഹേ ദേവീ! ലോകങ്ങളുടെ ഹിതം ആഗ്രഹിച്ച് ഞാൻ അവിടെ നിത്യവും നിലകൊള്ളുന്നു. ഹേ ദേവീ! അവിടെ എന്നെ ദർശിച്ച മനുഷ്യർ മോക്ഷത്തിന്റെ ഭാഗഭാക്കാകുന്നു.

Verse 3

अयने विषुवे चैव तथा विष्णुपदीषु च ॥ अनन्तं तं समासाद्य मुच्यते सर्वपातकैः ॥

അയനങ്ങളിലും വിഷുവങ്ങളിലും, അതുപോലെ വിഷ്ണുപദീ ദിനങ്ങളിലും, ആ അനന്ത തീർത്ഥത്തെ പ്രാപിച്ചാൽ സർവ്വ പാപങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം ലഭിക്കുന്നു।

Verse 4

अक्रूरेति च विख्यातं मम क्षेत्रं वसुन्धरे ॥ तत्र स्नात्वा महाभागे राहुग्रस्ते दिवाकरे ॥

ഹേ വസുന്ധരേ! എന്റെ ക്ഷേത്രം ‘ആക്രൂര’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമാണ്. ഹേ മഹാഭാഗേ! രാഹുഗ്രസ്ത ദിവാകരൻ (സൂര്യഗ്രഹണം) സമയത്ത് അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ…

Verse 5

राजसूयाश्वमेधाभ्यां फलं प्राप्नोति मानवः ॥ तीर्थराजं हि चाक्रूरं गुह्यानां गुह्यमुत्तमम् ॥

മനുഷ്യൻ രാജസൂയവും അശ്വമേധവും എന്ന യാഗങ്ങളുടെ തുല്യഫലം പ്രാപിക്കുന്നു; കാരണം ആക്രൂരമാണ് തീർത്ഥരാജൻ, രഹസ്യങ്ങളിൽ അത്യുത്തമ രഹസ്യം।

Verse 6

तत्स्नानात्फलमाप्नोति प्रयागस्नानजं फलम् ॥ अस्मिंस्तीर्थे पुरावृत्तं तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥

അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ പ്രയാഗസ്നാനഫലം ലഭിക്കുന്നു. ഹേ വസുന്ധരേ! ഈ തീർത്ഥത്തിൽ പുരാതനകാലത്ത് സംഭവിച്ചതിന്റെ വൃത്താന്തം കേൾക്കുക।

Verse 7

नाम्ना तु सुधनो नाम मम भक्तः सदैव हि ॥ धनधान्यसमायुक्तः सुतयुक्तः सदैव हि ॥

അവന്റെ പേര് സുധനൻ; അവൻ എപ്പോഴും എന്റെ ഭക്തനാണ്. അവൻ ധനധാന്യസമ്പന്നനും, നിത്യവും പുത്ര-കുടുംബസമൃദ്ധിയോടെ യുക്തനുമാണ്।

Verse 8

बन्धुपुत्रकलत्रैश्च गृहे प्रीतिरनुत्तमा ॥ पुत्रदारसमेतस्य मयि भक्तिर्वसुन्धरे ॥

ബന്ധുക്കളും പുത്രന്മാരും ഭാര്യയും കൂടെയുള്ള അവന്റെ ഗൃഹത്തിൽ അതുല്യമായ സ്നേഹം നിലനിൽക്കും; എങ്കിലും, ഹേ വസുന്ധരേ, പുത്ര‑ദാരസഹിതനായിട്ടും അവന്റെ ഭക്തി എനിക്കേ അഭിമുഖമാകും।

Verse 9

गच्छन्ति दिवसास्तस्य मासाः संवत्सरास्तथा ॥ करोति गृहकृत्यानि धनोपायेन नित्यशः ॥

അവന്റെ ദിവസങ്ങൾ കടന്നുപോകുന്നു; അതുപോലെ മാസങ്ങളും വർഷങ്ങളും; ധർമ്മസമ്മതമായ ഉപജീവനമാർഗ്ഗത്തിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന ധനത്തോടെ അവൻ നിത്യമായി ഗൃഹകാര്യങ്ങൾ ചെയ്യുന്നു।

Verse 10

नित्यं कालं च कुरुते हरिपूजनमुत्तमम् ॥ पुष्पदीपप्रदानेन चन्दनेन सुगन्धिना ॥

അവൻ നിത്യവും യഥാകാലം ഹരിയുടെ ഉത്തമ പൂജ നടത്തുന്നു—പുഷ്പവും ദീപവും അർപ്പിച്ച്, സുഗന്ധമുള്ള ചന്ദനത്തോടെയും।

Verse 11

उपहारॆण दिव्यॆन धूपॆन च सुगन्धिना ॥ एकादश्यां तु कुरुते पक्षयोरुभयोरपि ॥

ദിവ്യമായ ഉപഹാരങ്ങളാലും സുഗന്ധമുള്ള ധൂപത്താലും അവൻ ഈ ആചാരം നടത്തുന്നു; ഏകാദശിയിൽ—ശുക്ലവും കൃഷ്ണവും എന്നീ ഇരുപക്ഷങ്ങളിലും—ഇത് ആചരിക്കുന്നു।

Verse 12

उपवासं तु कुरुते रात्रौ जागरणं तथा ॥ स गच्छति यथाकालमक्रूरं तीर्थमुत्तमम् ॥

അവൻ ഉപവാസം അനുഷ്ഠിക്കുന്നു; രാത്രിയിൽ ജാഗരണവും ചെയ്യുന്നു; പിന്നെ യഥാകാലം ‘അക്രൂര’ എന്ന പേരുള്ള ഉത്തമ തീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകുന്നു।

Verse 13

तत्रागत्य ममाग्रेऽसौ नृत्यते शुभदर्शनः ॥ सुधनस्तु वणिक्श्रेष्ठः कदाचिद्रात्रिजागरे ॥

അവിടെ എത്തി അവൻ എന്റെ മുമ്പിൽ നൃത്തം ചെയ്യുന്നു—ശുഭദർശനൻ. പിന്നെ വ്യാപാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ സുധനൻ ഒരിക്കൽ രാത്രിജാഗരണ വേളയിൽ…

Verse 14

चलमानो गृहीतस्तु चरणे ब्रह्मरक्षसा ॥ कृष्णवर्णी महाकाय ऊर्ध्वकेशो भयंकरः ॥

അവൻ നടക്കുമ്പോൾ ഒരു ബ്രഹ്മരാക്ഷസൻ അവനെ പാദത്തിൽ പിടിച്ചു—കൃഷ്ണവർണ്ണൻ, മഹാകായൻ, മുകളിലേക്ക് നിവർന്ന മുടിയുള്ളവൻ, ഭയങ്കരൻ.

Verse 15

पादे गृहीत्वा वसुधे इदं वचनमब्रवीत् ॥

ഹേ വസുധേ! പാദം പിടിച്ചുകൊണ്ട് അവൻ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

Verse 16

राक्षसोऽहं वणिक्श्रेष्ठ वसामि वनमाश्रितः ॥ त्वामद्य भक्षयिष्यामि तृप्तिं यास्यामि शाश्वतीम् ॥

“ഹേ വ്യാപാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ! ഞാൻ ഒരു രാക്ഷസൻ; വനത്തെ ആശ്രയിച്ച് വസിക്കുന്നു. ഇന്ന് നിന്നെ ഭക്ഷിച്ച് ശാശ്വത തൃപ്തി പ്രാപിക്കും.”

Verse 17

सुधन उवाच ॥ प्रतीक्षस्व क्षणं मेऽद्य दास्यामि तव पुष्कलम् ॥ भक्षयिष्यसि मे गात्रं मिष्टान्नपरिपोषितम् ॥

സുധനൻ പറഞ്ഞു—“ഇന്ന് ഒരു ക്ഷണം എനിക്കായി കാത്തിരിക്കൂ; ഞാൻ നിനക്കു സമൃദ്ധമായി നൽകാം. പിന്നെ മധുരാഹാരത്താൽ പോഷിതമായ എന്റെ ദേഹം നീ ഭക്ഷിക്കാം.”

Verse 18

जागरं देवदेवस्य कर्तुमिच्छामि राक्षस ॥ मम व्रतं सार्वकाळं यज्जागर्मि हरेः पुरः ॥

ഹേ രാക്ഷസാ! ദേവദേവനുവേണ്ടി ഞാൻ ജാഗരണം അനുഷ്ഠിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. എന്റെ വ്രതം എല്ലായ്പ്പോഴും—ഹരിയുടെ സന്നിധിയിൽ ഞാൻ ജാഗരൂകനായിരിക്കും.

Verse 19

ततः खादिष्यसे गात्रं विनिवृत्तस्य जागरात् ॥ विष्णुतुष्ट्यै व्रतमिदमारब्धं सर्वकामदम् ॥

പിന്നീട് ജാഗരണം പൂർത്തിയാക്കി ഞാൻ വിരമിച്ചാൽ നീ എന്റെ ദേഹം ഭക്ഷിക്കാം. വിഷ്ണുവിന്റെ തൃപ്തിക്കായി ഈ വ്രതം ആരംഭിച്ചതാണ്; ഇത് സർവകാമദമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.

Verse 20

मा कुरु व्रतभङ्गं मे रक्षो नारायणस्य हि ॥ जागरे विनिवृत्ते तु मां भक्षय यथेप्सितम् ॥

ഹേ രാക്ഷസാ! എന്റെ വ്രതം ഭംഗപ്പെടുത്തരുത്; ഇത് നാരായണനോടുള്ള വ്രതമാണ്. എന്നാൽ ജാഗരണം കഴിഞ്ഞാൽ, നിനക്കിഷ്ടമുള്ളപോലെ എന്നെ ഭക്ഷിക്കൂ.

Verse 21

सुधनस्य वचः श्रुत्वा ब्रह्मरक्षः क्षुधार्दितः ॥ उवाच मधुरं वाक्यं वणिजं प्रति सादरम् ॥

സുധനന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, വിശപ്പാൽ പീഡിതനായ ബ്രഹ്മരാക്ഷസൻ ആ വ്യാപാരിയോട് ആദരത്തോടെ മധുരവചനങ്ങൾ പറഞ്ഞു.

Verse 22

मिथ्या प्रभाषसे साधो त्वं पुनः कथमेष्यसि ॥ को हि रक्षोमुखाद्भ्रष्टो मानुषो यो निवर्तते ॥

ഹേ സജ്ജനാ! നീ അസത്യം പറയുന്നു—നീ വീണ്ടും എങ്ങനെ വരും? രാക്ഷസന്റെ വായിൽ വീണ മനുഷ്യൻ ആരാണ് തിരികെ വരുന്നത്?

Verse 23

राक्षसस्य वचः श्रुत्वा स वणिग्वाक्यमब्रवीत् ॥ सत्यमूलं जगत्सर्वं सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम् ॥

രാക്ഷസന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ആ വണിക് പറഞ്ഞു—സകല ലോകത്തിന്റെയും മൂലം സത്യമാണ്; എല്ലാം സത്യത്തിൽ തന്നെയാണ് സ്ഥാപിതം।

Verse 24

सिद्धिं लभन्ते सत्येन ऋषयो वेदपारगाः ॥ यद्यहं च वणिक् पूर्वं कर्मणा न हि दूषितः ॥

സത്യത്തിലൂടെയാണ് വേദപാരഗരായ ഋഷിമാർ സിദ്ധി പ്രാപിക്കുന്നത്. ഞാനും വണിക് ആണെങ്കിലും, മുൻപ് ദുഷ്കർമ്മദോഷം കൊണ്ട് മലിനനായിട്ടില്ല।

Verse 25

प्राप्तश्च मानुषो भावो विहितेनान्तरात्मना ॥ शृणु मत्समयं रक्षो येनाहं पुनरागमम् ॥

അന്തരാത്മയിൽ വിധിക്കപ്പെട്ടതുകൊണ്ട് എനിക്ക് മനുഷ്യഭാവം ലഭിച്ചു. ഹേ രക്ഷോ, ഞാൻ വീണ്ടും മടങ്ങിവരാൻ ഇടയാക്കുന്ന എന്റെ ഉടമ്പടി കേൾക്കുക।

Verse 26

कृत्वा जागरणं तत्र नृत्यं कृत्वा यथासुखम् ॥ पुनरेष्याम्यहं रक्षो नासत्यं विद्यते मयि ॥

അവിടെ ജാഗരണം നടത്തി, ഇഷ്ടമുള്ളപോലെ നൃത്തം ചെയ്ത്, ഹേ രക്ഷോ, ഞാൻ വീണ്ടും വരും; എന്നിൽ അസത്യം ഇല്ല।

Verse 27

सत्येन दीयते कन्या सत्यं जल्पन्ति ब्राह्मणाः ॥ सत्योत्तीर्णा हि राजानः सत्येन वसुधा धृता ॥

സത്യത്താൽ കന്യാദാനം നടക്കുന്നു; ബ്രാഹ്മണർ സത്യം തന്നെയാണ് പ്രസ്താവിക്കുന്നത്. രാജാക്കന്മാർ സത്യത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു; സത്യത്താൽ ഭൂമി ധരിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 28

यमः सत्येन हरति सत्यादिन्द्रो विराजते ॥ तत्सत्यं मम नश्येत यद्यहं नागमे पुनः ॥

യമൻ സത്യത്താൽ തന്റെ കര്‍ത്തവ്യം നിർവഹിക്കുന്നു; സത്യത്തിൽ നിന്നാണ് ഇന്ദ്രൻ ദീപ്തനായിരിക്കുന്നത്. ഞാൻ വീണ്ടും വരാതിരുന്നാൽ എന്റെ ഈ സത്യം നശിക്കട്ടെ.

Verse 29

परदारांस्तु यो गच्छेत्काममोहप्रपीडितः ।

എന്നാൽ കാമവും മോഹവും കൊണ്ട് പീഡിതനായി പരസ്ത്രീയിലേക്കു പോകുന്നവൻ—

Verse 30

तस्य पापेन लिप्येऽहं यदि नायामि ते पुरः ॥

ഞാൻ നിന്റെ സന്നിധിയിൽ വരാതിരുന്നാൽ, ആ പാപം എന്നെ മലിനമാക്കട്ടെ.

Verse 31

दत्त्वा च भूमिदानं यो ह्यपकारं करोति च ॥ तेन पापेन लिप्येऽहं यद्यहं नागमे पुनः ॥

ഭൂമിദാനം നൽകിയിട്ടും ഉപദ്രവം ചെയ്യുന്നവൻ—ഞാൻ വീണ്ടും വരാതിരുന്നാൽ ആ പാപം എന്നെ മലിനമാക്കട്ടെ.

Verse 32

पूर्वं भुक्त्वा स्त्रियां यस्तु सुखमाप्य विहृत्य च ॥ द्वेषात्तां यदि चेज्जह्यात्तस्यायं मे भवत्वलम् ॥

ഒരു പുരുഷൻ ആദ്യം സ്ത്രീയെ അനുഭവിച്ച്, സുഖം നേടി, ക്രീഡിച്ച്, പിന്നെ ദ്വേഷത്താൽ അവളെ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ—ആ കൃത്യത്തിന്റെ പൂർണ്ണഫലം എനിക്കേ വരട്ടെ.

Verse 33

पङ्क्तिभेदं तु यः कुर्यादेकपङ्क्त्याशिनां ध्रुवम् ॥ तस्य पापेन लिप्येऽहं नागन्ता यदि ते पुरः ॥

ഒരേ പംക്തിയിൽ ഭക്ഷിക്കുന്നവരുടെ പംക്തി ഭേദിക്കുന്നവൻ ആരായാലും, ഞാൻ നിന്റെ മുമ്പിൽ വരാതിരുന്നാൽ ആ പാപത്തിൽ ഞാൻ ലിപ്തനാകട്ടെ।

Verse 34

अमावस्यां महारक्षः श्राद्धं कृत्वा स्त्रियां व्रजेत् ॥ तेन पापेन लिप्येऽहं यद्यहं नागमे पुनः ॥

ഹേ മഹാരക്ഷകാ, അമാവാസ്യയിൽ ശ്രാദ്ധം ചെയ്തു ശേഷം സ്ത്രീയിലേക്കു പോകുന്നവൻ—ഞാൻ വീണ്ടും വരാതിരുന്നാൽ ആ പാപത്തിൽ ഞാൻ ലിപ്തനാകട്ടെ।

Verse 35

अष्टाष्टमी त्वमावास्या उभे पक्षे चतुर्दशी ॥ अस्नातानां गतिं यास्याम्यहं वै नागमे पुनः ॥

അഷ്ടമി, അഷ്ടാഷ്ടമി, അമാവാസ്യ, ഇരുപക്ഷങ്ങളിലെയും ചതുര്ദശി—ഞാൻ വീണ്ടും വരാതിരുന്നാൽ സ്നാനം ചെയ്യാത്തവരുടെ ഗതി ഞാൻ പ്രാപിക്കട്ടെ।

Verse 36

गुरोर्भ्रातुः सुतस्यापि सख्युर्वै मातुलस्य च ॥ व्यवस्यति च यन्नारी यो मोहेन विमोहितः ॥

ഗുരു, സഹോദരൻ, പുത്രൻ, സുഹൃത്ത്, മാതുലൻ എന്നിവരുടെ ഭാര്യയെ സംബന്ധിച്ച്—മോഹത്തിൽ മയങ്ങി അത്തരം സ്ത്രീയെ ലക്ഷ്യമാക്കി ദുഷ്‌സങ്കൽപം ചെയ്യുന്നവൻ ആരായാലും।

Verse 37

तस्य पापेन लिप्येऽहं यद्यहं नागमे पुनः ॥ यस्तु कन्यां सकृद्दत्त्वा अन्यस्मै चेत्पुनर्ददेत ॥

ഞാൻ വീണ്ടും വരാതിരുന്നാൽ അവന്റെ പാപത്തിൽ ഞാൻ ലിപ്തനാകട്ടെ। കൂടാതെ, ഒരിക്കൽ കന്യാദാനം ചെയ്തിട്ട് പിന്നെയും മറ്റൊരാൾക്ക് നൽകുന്നവൻ—

Verse 38

तेन पापेन लिप्येऽहं यद्यहं नागमे पुनः ॥ राजयाजकयाज्याश्च ये च वै ग्रामयाजकाः ॥

ഞാൻ വീണ്ടും മടങ്ങിവരാതിരുന്നാൽ, ആ പാപം എന്നെ ലിപ്തമാക്കട്ടെ—രാജപുരോഹിതരും അവരുടെ യാജ്യരും, കൂടാതെ ഗ്രാമപുരോഹിതരും പോലെ।

Verse 39

तेषां पापेन लिप्येऽहं यद्यहं नागमे पुनः ॥ ब्रह्मघ्ने च सुरापे च चोरे भग्नव्रते शठे ॥

ഞാൻ വീണ്ടും വരാതിരുന്നാൽ, അവരുടെ പാപം എന്നെ ലിപ്തമാക്കട്ടെ—ബ്രാഹ്മണഹന്താവ്, സുരാപാനി, കള്ളൻ, വ്രതഭംഗി, ശഠൻ എന്നിവരുടെ പാപം പോലെ।

Verse 40

या गतिस्तां प्रपद्येऽहं यद्यहं नागमे पुनः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ सुधनस्य वचः श्रुत्वा सन्तुष्टो ब्रह्मराक्षसः ॥

ഞാൻ വീണ്ടും വരാതിരുന്നാൽ, അതേ ഗതിയെ ഞാൻ പ്രാപിക്കട്ടെ. ശ്രീവരാഹൻ അരുളിച്ചെയ്തു—സുധനന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ബ്രഹ്മരാക്ഷസൻ സന്തുഷ്ടനായി।

Verse 41

उवाच मधुरं वाक्यं गच्छ शीघ्रं नमोऽस्तु ते ॥ ब्रह्मराक्षसमुक्तोऽसौ वणिक् तु दृढनिश्चयः ॥

അവൻ മധുരവാക്കുകൾ പറഞ്ഞു—“വേഗം പോകുക; നിനക്കു നമസ്കാരം.” ബ്രഹ്മരാക്ഷസനിൽ നിന്ന് മോചിതനായ ആ വണിക് ദൃഢനിശ്ചയത്തോടെ നിലകൊണ്ടു।

Verse 42

पुनर्नृत्यति चैवाग्रे मम भक्तो व्यवस्थितः ॥ अथ प्रभातसमये नृत्यचित्तोऽति कोविदः ॥

എന്റെ ഭക്തൻ എന്റെ മുമ്പിൽ വീണ്ടും നൃത്തം ചെയ്തു. തുടർന്ന് പ്രഭാതസമയത്ത് നൃത്തത്തിൽ മനസ്സ് ഏകാഗ്രമാക്കി അവൻ അത്യന്തം നിപുണനായിരുന്നു।

Verse 43

पुनः पुनर्वै उच्चार्य नमो नारायणाय च ॥ निवृत्ते जागरे सोऽथ कालिन्दीसलिलाप्लुतः ॥

അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും “നമോ നാരായണായ” എന്നു ജപിച്ചു; ജാഗരണം അവസാനിച്ചപ്പോൾ കാലിന്ദി (യമുന)യുടെ ജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്തു.

Verse 44

दृष्ट्वा मां दिव्यरूपं तु गतोऽसौ मथुरां पुरीम् ॥ दृष्टश्चाग्रे त्वहं तेन पुरुषो दिव्यरूपवान् ॥

എന്നെ ദിവ്യരൂപത്തിൽ കണ്ട ശേഷം അവൻ മഥുരാ നഗരത്തിലേക്ക് പോയി; അവിടെ അവന്റെ മുമ്പിൽ ഞാൻ ദിവ്യരൂപധാരിയായ പുരുഷനായി ദർശനമായി।

Verse 45

स च पृष्टो मया देवि क्व भवान्प्रस्थितो द्रुतम् ॥ पुरुषस्य वचः श्रुत्वा सुधनो वाक्यमब्रवीत् ॥

അപ്പോൾ ഞാൻ അവനോട് ചോദിച്ചു—“ഹേ ദേവി, നീ ഇത്ര വേഗത്തിൽ എവിടേക്ക് പുറപ്പെടുന്നു?” ആ പുരുഷന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് സുധനൻ മറുപടി പറഞ്ഞു.

Verse 46

जीवतो धर्ममाहात्म्यं मृते धर्मः कुतो यशः ॥ पुरुषस्य वचः श्रुत्वा स वणिग्वाक्यमब्रवीत् ॥ (५१) ॥ तत्र सत्यं वदिष्यामि यास्ये राक्षससन्निधौ ॥ आगतोऽहं महाभाग नर्तयित्वा यथासुखम् ॥

“ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോഴാണ് ധർമ്മത്തിന്റെ മഹാത്മ്യം അറിയപ്പെടുന്നത്; മരിച്ചാൽ ധർമ്മം എവിടെ, യശസ്സെവിടെ?” ആ പുരുഷന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ആ വണികൻ പറഞ്ഞു—“അവിടെ ഞാൻ സത്യം പറയും; ഞാൻ രാക്ഷസന്റെ സന്നിധിയിലേക്കു പോകും. ഹേ മഹാഭാഗ, ഞാൻ ഇഷ്ടംപോലെ നൃത്തം ചെയ്ത് വന്നിരിക്കുന്നു.”

Verse 47

विष्णवे लोकनाथाय चागतो हरिजागरात् ॥ इदं शरीरं मे रक्षो भक्षयस्व यथेप्सितम्

“ഹരിജാഗരത്തിൽ നിന്ന് വന്ന് ലോകനാഥനായ വിഷ്ണുവിന്റെ അടുക്കൽ എത്തിയിരിക്കുന്നു. ഹേ രാക്ഷസാ, എന്റെ ഈ ശരീരം നിനക്കിഷ്ടമുള്ളപോലെ ഭക്ഷിക്ക.”

Verse 48

यथान्यायं विधानॆन यथा वा तव रोचते ॥ नोक्तपूर्वं मया।असत्यं कदाचिदपि राक्षस

ന്യായാനുസാരമായി, വിധിപൂർവ്വം—അല്ലെങ്കിൽ നിനക്കിഷ്ടമുള്ളപോലെ—ഹേ രാക്ഷസാ, ഞാൻ ഒരിക്കലും മുമ്പ് അസത്യം പറഞ്ഞിട്ടില്ല.

Verse 49

तेन सत्येन मां भुङ्क्ष्व ब्रह्मराक्षस दारुण ॥ वणिजस्तु वचः श्रुत्वा ततोऽसौ ब्रह्मराक्षसः

ആ സത്യത്തിന്റെ ബലത്തിൽ എന്നെ ഭക്ഷിക്കൂ, ഹേ ഭീകര ബ്രഹ്മരാക്ഷസാ. വ്യാപാരിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം ആ ബ്രഹ്മരാക്ഷസൻ (തുടർന്നു) പ്രവർത്തിച്ചു.

Verse 50

उवाच मधुरं वाक्यं सुधनं तदनन्तरम् ॥ साधु तुष्टोऽस्मि भद्रं ते सत्यं धर्मश्च पालितः

അതിനുശേഷം അവൻ സുധനനോട് മധുരവാക്കുകൾ പറഞ്ഞു—“സാധു! ഞാൻ തൃപ്തനാണ്; നിനക്ക് മംഗളം വരട്ടെ. സത്യവും ധർമ്മവും പാലിക്കപ്പെട്ടു.”

Verse 51

वणिक् त्वं चातिविज्ञस्तु यस्य ते गतिरीदृशी ॥ जागरस्य समस्तस्य मम पुण्यं प्रयच्छ वै

ഹേ വണിക്കേ, നിന്റെ ഗതി ഇങ്ങനെയായതിനാൽ നീ അതിവിവേകിയാണ്. ഈ സമസ്ത ജാഗരണത്തിന്റെ പുണ്യം എനിക്ക് തീർച്ചയായും നൽകുക.

Verse 52

सत्यपुण्यप्रभावेन यथाहं मुक्तिमाप्नुयाम् ॥ सुधन उवाच॥ नाहं दास्यामि ते पुण्यं नृत्यस्य नरभोजन

“സത്യവും പുണ്യവും ഉള്ള പ്രഭാവത്താൽ ഞാൻ മോക്ഷം പ്രാപിക്കട്ടെ.” സുധനൻ പറഞ്ഞു—“ഞാൻ നിനക്ക് എന്റെ പുണ്യം നൽകുകയില്ല, ഹേ നർത്തകാ, നരഭോജീ!”

Verse 53

अर्द्धं वाथ समस्तं वा प्रहरं चार्द्धमेव वा ॥ सुधनस्य वचः श्रुत्वा अब्रवीद्ब्रह्मराक्षसः

“പകുതി അല്ലെങ്കിൽ മുഴുവനായി; അല്ലെങ്കിൽ ഒരു പ്രഹരം; അല്ലെങ്കിൽ അർദ്ധപ്രഹരം മാത്രം.” സുധനന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ബ്രഹ്മരാക്ഷസൻ പറഞ്ഞു.

Verse 54

केन त्वं कर्मदोषेण राक्षसत्वमुपागतः ॥ यत्ते गुह्यं महाभाग सर्वं तत्कथयस्व मे

ഏത് കർമ്മദോഷം മൂലം നീ രാക്ഷസത്വം പ്രാപിച്ചു? ഹേ മഹാഭാഗ, നിനക്കുള്ള ഗുഹ്യമായതെല്ലാം എനിക്കു മുഴുവനായി പറയുക.

Verse 55

सुधनस्य वचः श्रुत्वा विहसित्वाह राक्षसः ॥ किं त्वं मां च विजानासि प्रतिवासी ह्यहं तव

സുധനന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് രാക്ഷസൻ ചിരിച്ച് പറഞ്ഞു—“നീ എന്നെ തിരിച്ചറിയുന്നില്ലേ? ഞാൻ നിന്റെ അയൽവാസി തന്നെയാകുന്നു.”

Verse 56

अग्निदत्तस्तु वै नाम छान्दसो ब्राह्मणोत्तमः ॥ इष्टकांस्तु हरन्नित्यं परकीयांश्च सर्वदा

എന്റെ പേര് അഗ്നിദത്തൻ; ഞാൻ ഛാന്ദസൻ, ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണൻ. എങ്കിലും ഞാൻ എപ്പോഴും മറ്റുള്ളവരുടെ ഇഷ്ടികകൾ നിത്യമായി മോഷ്ടിക്കുമായിരുന്നു.

Verse 57

मृतस्सुगृहकामेन राक्षसत्वमुपागतः ॥ मया त्वं हि यथा प्राप्त उपकारं कुरुष्व मे ॥

നല്ല വീടിന്റെ ആഗ്രഹത്തോടെ മരിച്ച് ഞാൻ രാക്ഷസത്വം പ്രാപിച്ചു. ഇപ്പോൾ നീ എന്റെ കൈവശം എത്തിയിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ എനിക്കൊരു ഉപകാരം ചെയ്യുക.

Verse 58

एकविश्रामपुण्यं मे देहि त्वं वणिगुत्तम ॥ कृपया तु समायुक्तो वणिग्वचनमब्रवीत् ॥

“ഹേ ശ്രേഷ്ഠ വണിക്, എനിക്ക് ഒരു വിശ്രമത്തിന്റെ പുണ്യം ദയചെയ്യുക.” കരുണയോടെ വണിക് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

Verse 59

साधु राक्षस दत्तं ते एकनृत्यं मया तव ॥ एकनृत्यप्रभावेण राक्षसो मुक्तिमागतः ॥

“സാധു, ഹേ രാക്ഷസാ! ഞാൻ നിനക്കൊരു നൃത്തം നൽകി.” ആ ഒരൊറ്റ നൃത്തത്തിന്റെ പ്രഭാവത്തിൽ രാക്ഷസൻ മോക്ഷം പ്രാപിച്ചു.

Verse 60

श्रीवराह उवाच ॥ सुधनस्तु ततो देवि विश्वरूपं जनार्दनम् ॥ अग्रतस्तु स्थितं देवं दृष्ट्वाऽसौ धरणीं गतः ॥

ശ്രീവരാഹൻ അരുളിച്ചെയ്തു—അപ്പോൾ, ഹേ ദേവീ, സുധനൻ മുന്നിൽ നിലകൊണ്ട വിശ്വരൂപ ജനാർദനനെ കണ്ടു ഭൂമിയിലേക്കു വീണു നമസ്കരിച്ചു.

Verse 61

उवाच मधुरं वाक्यं देवदेवो जनार्दनः ॥ चतुर्भुजो दिव्यतनुः शङ्खचक्रगदाधरः ॥

ദേവദേവനായ ജനാർദനൻ—ചതുര്ഭുജൻ, ദിവ്യദേഹധാരി, ശംഖ-ചക്ര-ഗദാധാരി—മധുരമായ വാക്കുകൾ അരുളിച്ചെയ്തു.

Verse 62

विमानवरमारुह्य मम लोकं व्रजस्व च ॥ इत्युक्त्वा माधवो देवस्तत्रैवान्तरधीयत ॥

“ഈ ശ്രേഷ്ഠ വിമാനം കയറി എന്റെ ലോകത്തിലേക്കു പോകുക.” എന്നു പറഞ്ഞ് ദേവനായ മാധവൻ അവിടെയേ അന്തർധാനം ചെയ്തു.

Verse 63

एष तीर्थप्रभावो वै कथितस्ते वसुन्धरे ॥ अक्रूराच्च परं तीर्थं न भूतं न भविष्यति ॥

ഹേ വസുന്ധരേ! ഈ തീർത്ഥത്തിന്റെ മഹത്വം നിനക്കു പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അക്രൂരന്റെ തീർത്ഥത്തേക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠമായ തീർത്ഥം മുമ്പും ഉണ്ടായിട്ടില്ല; ഇനി ഉണ്ടാകുകയുമില്ല.

Verse 64

तस्य तीर्थप्रभावेण सुधनो मुक्तिमाप्तवान् ॥ द्वादशी शुक्लपक्षे तु कुमुदस्य च वा भवेत् ॥

ആ തീർത്ഥത്തിന്റെ പ്രഭാവത്താൽ സുധനൻ മോക്ഷം പ്രാപിച്ചു. അത് ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ ദ്വാദശിയിലോ—കുമുദ മാസത്തിലോ, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റൊരു വിധത്തിലോ—ആകാം.

Verse 65

तस्मिन्स्नातस्य वसुधे राजसूयफलṃ भवेत् ॥ कार्त्तिकीं समनुप्राप्य तत्तीर्थे तु वसुन्धरे ॥

ഹേ വസുധേ! അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവന് രാജസൂയ യാഗഫലം ലഭിക്കും. പിന്നെ കാർത്തിക മാസം എത്തിയാൽ, അതേ തീർത്ഥത്തിൽ, ഹേ വസുന്ധരേ, …

Verse 66

वृषोत्सर्गं नरः कुर्वंस्तारयेत्सकुलोद्भवान् ॥ श्राद्धं यः कुरुते सुभ्रु कार्तिक्यां प्रयतो नरः ॥

വൃഷോത്സർഗ കർമ്മം ചെയ്യുന്ന പുരുഷൻ തന്റെ കുലത്തിൽ ജനിച്ച എല്ലാവരെയും ഉദ്ധരിക്കും. കൂടാതെ നിയന്ത്രണത്തോടെ കാർത്തികയിൽ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്നവൻ, ഹേ സുഭ്രൂ, …

Verse 67

पितरस्तारितास्तेन सदैव प्रपितामहाः

അവനാൽ പിതാക്കന്മാർ ഉദ്ധരിക്കപ്പെടുന്നു; അതുപോലെ പ്രപിതാമഹന്മാരും എപ്പോഴും ഉദ്ധരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 68

मानकूटं तुलाकूटं न करोति स कर्हिचित् ॥ एवं च वसतस्तस्य बहवो वत्सरा गताः

അവൻ അളവിൽ വഞ്ചന ചെയ്യുകയില്ല; തൂക്കത്തിലും കപടം ചെയ്യുകയില്ല. ഇങ്ങനെ ധർമ്മമായി ജീവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ അവന്റെ പല വർഷങ്ങളും കടന്നുപോയി.

Verse 69

तत्र जागरणं कृत्वा प्रभाते तव सन्निधौ ॥ आगमिष्याम्यहं शीघ्रमादित्योदयनं प्रति

അവിടെ ജാഗരണം ചെയ്തു, പ്രഭാതത്തിൽ നിങ്ങളുടെ സന്നിധിയിൽ ഞാൻ വേഗത്തിൽ വരാം—സൂര്യോദയ സമയത്തേക്ക്.

Verse 70

स्वर्गमिच्छन्ति सत्येन मोक्षः सत्येन लभ्यते ॥ सत्येन सूर्यस्तपति सोमः सत्येन राजते

സത്യത്തിലൂടെ സ്വർഗ്ഗം ആഗ്രഹിക്കുന്നു; സത്യത്തിലൂടെയേ മോക്ഷം ലഭിക്കുന്നു. സത്യത്താൽ സൂര്യൻ തപിക്കുന്നു; സത്യത്താൽ ചന്ദ്രൻ ദീപ്തിമാനാകുന്നു.

Verse 71

अभिगच्छति मन्दात्मा तत्पापं मे भवेत् तदा ॥ राजपत्नीं ब्रह्मपत्नीं विधवां योऽभिगच्छति

മന്ദബുദ്ധിയുള്ള ഒരാൾ അവരെ സമീപിച്ചാൽ, അപ്പോൾ ആ പാപം എനിക്കു ബാധിക്കും. രാജപത്നിയെയോ ബ്രാഹ്മണപത്നിയെയോ വിധവയെയോ സമീപിക്കുന്നവൻ…

Verse 72

अहं गच्छामि त्वरितो ब्रह्मराक्षससन्निधौ ॥ निवारयामास तदा न गन्तव्यं त्वयानघ

“ഞാൻ വേഗത്തിൽ ബ്രഹ്മരാക്ഷസന്റെ സന്നിധിയിലേക്കു പോകുന്നു.” അപ്പോൾ അവനെ തടഞ്ഞു—“ഹേ നിർമലനേ, നീ അവിടെ പോകേണ്ടതില്ല.”

Verse 73

एकनृत्यस्य मे पुण्यं दद त्वं वणिगुत्तम ॥ सुधन उवाच ॥ नाहं दास्यामि ते पुण्यं यथोक्तं च समाचर

“ഹേ ശ്രേഷ്ഠ വണിക്, ഒരു നൃത്തത്തിന്റെ പുണ്യം എനിക്ക് തരിക.” സുധനൻ പറഞ്ഞു—“ഞാൻ നിനക്ക് എന്റെ പുണ്യം തരുകയില്ല; ശാസ്ത്രത്തിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ തന്നെ വിധിപൂർവ്വം ആചരിക്ക.”

Verse 74

सुधनः सशरीरोऽपि सकुटुम्बो दिवं ययौ ॥ विमानवरमारुह्य विष्णोर्लोकं जगाम ह

സുധനൻ ശരീരസഹിതവും കുടുംബസഹിതവും സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി. ഉത്തമ വിമാനം കയറി അവൻ നിശ്ചയമായും വിഷ്ണുലോകത്തെ പ്രാപിച്ചു.