Adhyaya 82

Verse 1

। देव्युवाच । चक्रतीर्थेति किं नाम त्वया प्रोक्तं वृषध्वज । कुत्र तिष्ठति तत्तीर्थं किं प्रभावं वदस्व मे

ദേവി പറഞ്ഞു— ഹേ വൃഷധ്വജാ! നിങ്ങൾ ‘ചക്രതീർത്ഥം’ എന്നു പറഞ്ഞു; അതിന്റെ നാമം എന്ത്? ആ തീർത്ഥം എവിടെയാണ്, അതിന്റെ പ്രഭാവം എന്ത്? എനിക്ക് പറയുക.

Verse 2

ईश्वर उवाच । पुरा देवासुरे युद्धे हत्वा दैत्याञ्जनार्द्दनः । चक्रं प्रक्षालयामास तत्र वै रक्तरंजितम्

ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു— പണ്ടുകാലത്ത് ദേവാസുരയുദ്ധത്തിൽ ജനാർദനൻ ദൈത്യരെ വധിച്ച്, രക്തം പുരണ്ട തന്റെ ചക്രം അവിടെയേ കഴുകി.

Verse 3

अष्टकोटिसुतीर्थानि तत्रानीय स्वयं हरिः । तीर्थे प्रकल्पयामास शुद्धिं कृत्वा सुदर्शने । तीर्थस्य चक्रे नामापि चकतीर्थमिति श्रुतम्

സ്വയം ഹരി അവിടേക്ക് എട്ടുകോടി ശ്രേഷ്ഠ തീർത്ഥങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്ന് ആ സ്ഥലത്ത് സ്ഥാപിച്ചു. സുദർശനചക്രത്തെ ശുദ്ധീകരിച്ച്, ആ തീർത്ഥത്തിന് ‘ചക്രതീർത്ഥം’ എന്ന നാമവും നൽകി; അത് പ്രസിദ്ധമായി.

Verse 4

अष्टायुतानि तीर्थानामष्टौ कोट्यस्तथैव च । तत्र संति महादेवि चक्रतीर्थे न संशयः

ഹേ മഹാദേവീ! ചക്രതീർത്ഥത്തിൽ തീർത്ഥങ്ങളുടെ എട്ട് അയുതങ്ങളും അതുപോലെ എട്ട് കോടിയും നിശ്ചയമായും നിലകൊള്ളുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല.

Verse 5

यस्तत्र कुरुते स्नानमेकचित्तो नरोत्तमः । सर्वतीर्थाभिषेकस्य स प्राप्नोत्यखिलं फलम्

ഹേ നരോത്തമാ! അവിടെ ഏകാഗ്രചിത്തനായി സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ, സകല തീർത്ഥങ്ങളിലെ അഭിഷേകത്തിന്റെ സമ്പൂർണ്ണ ഫലം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 6

तीर्थानामष्टकोटिस्तु निवसंति वरानने । एकादश्यां विशेषेण चन्द्रसूर्यग्रहे तथा

ഹേ വരാനനേ! അവിടെ തീർത്ഥങ്ങളുടെ എട്ട് കോടി വസിക്കുന്നു—വിശേഷിച്ച് ഏകാദശിയിൽ, കൂടാതെ ചന്ദ്രഗ്രഹണവും സൂര്യഗ്രഹണവും സമയത്തും.

Verse 7

तत्र स्नात्वा महादेवि यज्ञकोटिफलं लभेत् । तस्यैव कल्पनामानि शृणु ते कथयाम्यहम्

ഹേ മഹാദേവീ! അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ കോടി യജ്ഞങ്ങളുടെ ഫലം ലഭിക്കും. ഇനി അതേ തീർത്ഥത്തിന്റെ കല്പാനുസൃത നാമങ്ങൾ കേൾക്കുക; ഞാൻ നിന്നോട് പറയുന്നു.

Verse 8

कोटितीर्थं पूर्वकल्पे श्रीनिधानं द्वितीयके । तृतीये शतधारं च चक्रतीर्थं चतुर्थके

പൂർവകല്പത്തിൽ അത് ‘കോടിതീർത്ഥം’, രണ്ടാമത്തിൽ ‘ശ്രീനിധാനം’; മൂന്നാമത്തിൽ ‘ശതധാരാ’, നാലാമത്തിൽ ‘ചക്രതീർത്ഥം’ എന്നുപ്രസിദ്ധമായിരുന്നു.

Verse 9

एवं ते कल्पनामानि ह्यतीतान्यखिलानि वै । कथितान्येवमन्यानि ज्ञेयानि विबुधैः क्रमात्

ഇങ്ങനെ കഴിഞ്ഞ കല്പങ്ങളോട് ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാ നാമങ്ങളും നിന്നോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ശേഷിക്കുന്ന നാമങ്ങളും പണ്ഡിതർ ക്രമമായി അറിയേണ്ടതാണ്।

Verse 10

तत्र यद्दीयते दानं तस्य संख्या न विद्यते । अर्द्धक्रोशप्रमाणं हि विष्णुक्षेत्रं प्रकीर्त्तितम्

അവിടെ നൽകുന്ന ദാനത്തിന് എണ്ണമില്ല; ആ വിഷ്ണുക്ഷേത്രം അർദ്ധക്രോശപരിമാണമെന്ന് പ്രസിദ്ധമാണ്।

Verse 11

ब्रह्महत्या नोपसर्पेत्सत्यमेतन्मयोदितम् । मासोपवासी तत्क्षेत्रे अग्निहोत्री यतव्रतः

ബ്രഹ്മഹത്യയുടെ പാപം അവിടെ സമീപിക്കുകയില്ല—ഇത് ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കുന്ന സത്യം; ആ ക്ഷേത്രത്തിൽ മാസോപവാസി, അഗ്നിഹോത്രി, നിയന്ത്രിതവ്രതധാരി—

Verse 12

स्वाध्यायी यज्ञयाजी च तपश्चांद्रायणा दिकम् । तिलोदकं पितॄणां च श्राद्धं च विधिपूर्वकम्

അവൻ സ്വാധ്യായത്തിൽ നിഷ്ഠനായി യജ്ഞകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവനാകും; ചാന്ദ്രായണാദി തപസ്സുകൾ അനുഷ്ഠിക്കും; പിതൃകൾക്ക് തിലോദകം അർപ്പിച്ച് വിധിപൂർവ്വം ശ്രാദ്ധം നടത്തും।

Verse 13

एकरात्रं त्रिरात्रं वा कृच्छ्रं सांतपनं तथा । मासोपवासं तच्चैव अन्यद्वा पुण्यकर्म तत्

ഒരു രാത്രിയോ മൂന്നു രാത്രിയോ ഉപവാസം, കൃച്ഛ്രവും സാന്തപനവും പോലുള്ള പ്രായശ്ചിത്തങ്ങൾ, അല്ലെങ്കിൽ മാസോപവാസം—അഥവാ മറ്റേതെങ്കിലും പുണ്യകർമ്മം—(അവിടെ) അതിവിശുദ്ധമാകുന്നു।

Verse 14

दैत्यारिक्षेत्रमासाद्य यत्किंचित्कुरुते नरः । अन्यक्षेत्रात्कोटिगुणं पुण्यं भूयान्न संशयः

ദൈത്യാരി-ക്ഷേത്രത്തിലെത്തി മനുഷ്യൻ അല്പമെങ്കിലും എന്ത് കര്‍മ്മം ചെയ്താലും, അത് മറ്റു ക്ഷേത്രങ്ങളിലേതിനെക്കാൾ കോടി മടങ്ങ് അധിക പുണ്യം നൽകുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല।

Verse 15

सुदर्शने वरे तीर्थे गोदानं तत्र दापयेत् । सम्यग्यात्राफलप्रेप्सुः सर्वपापविशुद्धये

സുദർശനമെന്ന ശ്രേഷ്ഠ തീർത്ഥത്തിൽ, യാത്രയുടെ സമ്പൂർണ്ണ ഫലം ആഗ്രഹിക്കുകയും സർവ്വപാപശുദ്ധി തേടുകയും ചെയ്യുന്നവൻ അവിടെ ഗോദാനം നടത്തിക്കൊള്ളണം।

Verse 16

चंडालः श्वपचो वाऽपि तिर्यग्योनिगतस्तथा । तस्मिंस्तीर्थे मृतः सम्यगाच्युतं लोकमाप्नुयात्

ചാണ്ഡാലനായാലും, ശ്വപചനായാലും, അല്ലെങ്കിൽ തിര്യക്-യോണിയിൽ ജനിച്ചവനായാലും—ആ തീർത്ഥത്തിൽ വിധിപൂർവ്വം ദേഹത്യാഗം ചെയ്താൽ അച്യുതന്റെ ലോകം പ്രാപിക്കും।

Verse 17

इति संक्षेपतः प्रोक्तं चक्रतीर्थसमुद्भवम् । माहात्म्यं सर्वपापघ्नं सर्वकामफलप्रदम्

ഇങ്ങനെ സംക്ഷേപമായി ചക്രതീർത്ഥത്തിന്റെ ഉദ്ഭവവൃത്താന്തം പറഞ്ഞു; ഈ മഹാത്മ്യം സർവ്വപാപനാശകവും സർവ്വകാമഫലപ്രദവും ആകുന്നു।

Verse 82

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये दैत्यसूदन माहात्म्यप्रसंगेन चक्रतीर्थोत्पत्तिवृत्तान्तमाहात्म्यवर्णनंनाम द्व्यशीतितमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയിലെ സപ്തമ പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ പ്രഥമ പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ, ദൈത്യസൂദനമാഹാത്മ്യപ്രസംഗത്തോടെ ‘ചക്രതീർത്ഥോത്പത്തി വൃത്താന്തമാഹാത്മ്യവർണ്ണനം’ എന്ന എൺപത്തിരണ്ടാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।