Adhyaya 75

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि लिंगं शाकलकलेश्वरम् । शाकल्येश्वरनैरृत्ये धनुषां षष्टिभिः स्थितम्

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—അതിനുശേഷം, ഹേ മഹാദേവി, ‘ശാകലകലേശ്വര’ എന്ന ലിംഗത്തിലേക്ക് പോകണം. അത് ശാകല്യേശ്വരത്തിന്റെ നൈഋത്യത്തിൽ (തെക്ക്-പടിഞ്ഞാറ്) അറുപത് ധനുസ്സിന്റെ ദൂരത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

Verse 2

तच्चतुर्युगनामाढ्यं स्मृतं पातकनाशनम् । पूर्वं कामेश्वरंनाम त्रेतायां पुलहेश्वरम्

ആ (ലിംഗം) നാലു യുഗങ്ങളിലുമുള്ള വിവിധ നാമങ്ങളാൽ സമ്പന്നവും പാപനാശകവുമെന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. പൂർവം അതിന്റെ നാമം ‘കാമേശ്വര’; ത്രേതായുഗത്തിൽ (അത്) ‘പുലഹേശ്വര’ എന്നു വിളിക്കപ്പെട്ടു.

Verse 3

द्वापरे सिद्धिनाथं तु नारदेशं कलौ स्मृतम् । तथा कलकलेशं च नाम तस्यैव कीर्त्तितम्

ദ്വാപരയുഗത്തിൽ അത് ‘സിദ്ധിനാഥ’ എന്നു വിളിക്കപ്പെട്ടു; കലിയുഗത്തിൽ ‘നാരദേശ’ എന്ന നാമത്തിൽ സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. അതേ (ലിംഗ)ത്തിനായി ‘കലകലേശ’ എന്ന നാമവും കീർത്തിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 4

समुद्रे च महापुण्ये यस्मिन्काले सरस्वती । आगता सा महाभागा हृष्टा तुष्टा सरिद्वरा । तस्य तोयस्य शब्देन सागरस्य महात्मनः

അത്യന്തം പുണ്യമായ സമുദ്രതീരത്ത്, സരസ്വതി എത്തിയ സമയത്ത്—ആ മഹാഭാഗ്യവതി, ശ്രേഷ്ഠ നദി, ഹർഷിച്ച് തൃപ്തയായി—ആ മഹാത്മ സാഗരത്തിന്റെ ജലനാദത്താൽ (ഒരു ദിവ്യസംഭവം ഉദിച്ചു).

Verse 5

ततो देवाः सगन्धर्वा ऋषयः सिद्धचारणाः । नेदुः कलकलं तत्र तुमुलं लोमहर्षणम्

അപ്പോൾ ദേവന്മാർ ഗന്ധർവന്മാരോടുകൂടി, ഋഷിമാർ, സിദ്ധന്മാർ, ചാരണന്മാർ എന്നിവർ അവിടെ അത്യന്തം ഭീകരവും രോമാഞ്ചജനകവുമായ ‘കലകല’ മഹാനാദം ഉയർത്തി।

Verse 6

तेन शब्देन महता मम मूर्त्तिः समुत्थिता । कल्कलेश्वरनामेति ततो लिंगं प्रकीर्तितम्

ആ മഹാശബ്ദത്താൽ എന്റെ പ്രാകട്യമൂർത്തി ഉദിച്ചു; അതുകൊണ്ട് ആ ലിംഗം ‘കല്കലേശ്വര’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായി।

Verse 7

इति ते पूर्ववृत्तांतं कथितं नामकार णम् । सांप्रतं तु यथा जातं पुनः कलकलेश्वरम् । तत्तेऽहं संप्रवक्ष्यामि शृणुष्वैकमनाः प्रिये

ഇങ്ങനെ ഞാൻ നിനക്കു മുൻവൃത്താന്തം—നാമകരണകാരണം—പറഞ്ഞു. ഇനി പിന്നീടുകാലത്ത് കല്കലേശ്വരൻ വീണ്ടും എങ്ങനെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു എന്നത് ഞാൻ പറയുന്നു; പ്രിയേ, ഏകാഗ്രചിത്തത്തോടെ കേൾക്കു।

Verse 9

पुरा द्वापरसंधौ च प्रविष्टे तु कलौ युगे । नारदस्तु समागत्य क्षेत्रं प्राभासिकं शुभम् । संचकार तपश्चोग्रं तत्र लिंगसमीपतः

പുരാതനകാലത്ത് ദ്വാപരസന്ധിയിൽ കലിയുഗം പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ, നാരദൻ വന്ന് ശുഭമായ പ്രാഭാസിക ക്ഷേത്രത്തിൽ ആ ലിംഗത്തിനടുത്ത് ഘോരതപസ്സു ചെയ്തു।

Verse 10

ततो हृष्टमना भूत्वा तल्लिंगस्य समीपतः । स चकार महायज्ञं पौंडरीकमिति श्रुतम्

അപ്പോൾ ഹർഷഭരിതചിത്തനായി അവൻ ആ ലിംഗത്തിനടുത്ത് ‘പൗണ്ഡരീക’ എന്നു പ്രസിദ്ധമായ മഹായജ്ഞം നടത്തി।

Verse 11

देवदेवस्य तुष्ट्यर्थं स सदा भावितात्मवान् । समाहूय ऋषींस्तत्र ब्रह्मलोकात्सहस्रशः

ദേവദേവന്റെ തൃപ്തിക്കായി അദ്ദേഹം സദാ നിയന്ത്രിതചിത്തനായി ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ നിന്നു സഹസ്രങ്ങളായ ഋഷിമാരെ അവിടെ വിളിച്ചു കൂട്ടി.

Verse 12

ततः संभृतसंभारो यज्ञोपकरणान्वितः । कृत्वा कुण्डादिकं सर्वं समारेभे ततः क्रतुम्

അതിനുശേഷം അദ്ദേഹം എല്ലാ സാമഗ്രികളും ശേഖരിച്ചു, യജ്ഞോപകരണങ്ങളോടെ സജ്ജനായി, കുണ്ഡാദി എല്ലാം ഒരുക്കി ആ ക്രതുവിന് തുടക്കം കുറിച്ചു.

Verse 13

ततः संपूर्णतां प्राप्ते तस्मिन्क्रतौ वरानने

അതിനുശേഷം, ഹേ സുന്ദരമുഖിയേ, ആ ക്രതു സമാപ്തിയിലേക്കെത്തിയപ്പോൾ,

Verse 14

अथागमंस्ततो विप्रास्तत्र क्षेत्रनिवासिनः । दक्षिणार्थं महदेवि शतशोऽथ सहस्रशः

അപ്പോൾ, ഹേ മഹാദേവീ, ആ ക്ഷേത്രപ്രദേശത്ത് വസിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണർ ദക്ഷിണയ്ക്കായി നൂറുകളായും ആയിരങ്ങളായും അവിടെ എത്തി.

Verse 15

ततः स कौतुकाविष्टस्तेषां युद्धार्थमेव हि । प्राक्षिपत्तत्र रत्नानि सुवर्णं च महीतले

പിന്നീട് അദ്ദേഹം കൗതുകാവേശത്തോടെ, അവരെ കലഹത്തിലേക്ക് പ്രേരിപ്പിക്കാനായി, അവിടെ നിലത്തേക്ക് രത്നങ്ങളും സ്വർണ്ണവും എറിഞ്ഞുവിട്ടു.

Verse 16

ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे युध्यमानाः परस्परम् । कोलाहलं परं चक्रुर्बहुद्रव्यपरीप्सया

അനന്തരം ആ ബ്രാഹ്മണന്മാർ എല്ലാവരും പരസ്പരം യുദ്ധം ചെയ്തു, ധാരാളം ധനം നേടാനുള്ള ലാലസയാൽ മഹാ കോലാഹലം ഉയർത്തി।

Verse 17

एके दिगंबरा देवि त्यक्तयज्ञोपवीतिनः । विकचाः केऽपि दृश्यंते त्वन्ये रुधिरविप्लवाः

ഹേ ദേവി, ചിലർ ദിഗംബരരായി യജ്ഞോപവീതം ഉപേക്ഷിച്ച് നഗ്നരായി കണ്ടു; ചിലരുടെ മുടി അഴുകിയിരുന്നു; മറ്റുചിലർ രക്തം തേച്ചും ചിതറിയും നിന്നു—അങ്ങനെയായിരുന്നു അവിടത്തെ കലഹം।

Verse 18

अन्ये परस्परं जघ्नुर्मुष्टिभिश्चरणैस्तथा । एवं तत्र तदा क्षिप्तं यद्द्रव्यं नारदेन तु

മറ്റുചിലർ പരസ്പരം മുഷ്ടികളാലും കാലുകളാലും അടിച്ചു. ഇങ്ങനെ അന്നേരം നാരദൻ അവിടെ എറിഞ്ഞ ധനം അത്തരമൊരു ദൃശ്യം സൃഷ്ടിച്ചു।

Verse 19

अथाभावे तु वित्तस्य ये च विप्रा ह्यकिंचनाः । विद्याविनयसंपन्ना ब्राह्मणैर्जर्जरीकृताः

പിന്നീട് ധനം ഇല്ലാതായപ്പോൾ, സത്യത്തിൽ അകിഞ്ചനരായിട്ടും വിദ്യയും വിനയവും സമ്പന്നമായിരുന്ന ആ വിപ്രന്മാർ മറ്റു ബ്രാഹ്മണന്മാരാൽ മർദിക്കപ്പെട്ടു പരിക്കേറ്റു।

Verse 20

ते तमूचुर्भृशं शांताः स्मयमानं मुहुर्मुहुः । कलहार्थं यतो दानं त्वया दत्तमिदं मुने

അത്യന്തം ശാന്തരായ അവർ, വീണ്ടും വീണ്ടും പുഞ്ചിരിയോടെിരുന്ന ആ മുനിയോട് പറഞ്ഞു—“ഹേ മുനേ, നിങ്ങൾ നൽകിയ ഈ ദാനം കലഹത്തിന് കാരണമായിരിക്കുന്നു…”

Verse 21

विद्यायुक्तान्परित्यज्य विधिं त्यक्त्वा तु याज्ञिकम् । तस्मादस्य मुने नाम ख्यातं कलकलेश्वरम्

വിദ്യയുള്ളവരെ അവഗണിച്ച് യാജ്ഞികവിധി ഉപേക്ഷിച്ചതിനാൽ, ഹേ മുനേ, ഈ നാമം ‘കലകലേശ്വരം’—കലകലത്തിന്റെ അധിപൻ—എന്നു പ്രസിദ്ധമായി।

Verse 22

तेन नाम्ना द्विजश्रेष्ठ लिंगमेतद्भविष्यति । एतस्मात्कारणाद्देवि जातं कलकलेश्वरम्

അതേ നാമത്താൽ, ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, ഈ ലിംഗം അറിയപ്പെടും; ഹേ ദേവീ, ഈ കാരണത്താൽ തന്നെയാണ് ഇത് ‘കലകലേശ്വരം’ എന്നു വിളിക്കപ്പെട്ടത്।

Verse 23

यस्तं स्नाप्य नरो भक्त्या कुरुते त्रिः प्रदक्षिणम् । स गच्छेद्रुद्रलोकं तु त्वत्प्रसादादसंशयम्

ഭക്തിയോടെ അതിനെ സ്നാപനം ചെയ്ത് മൂന്നു പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുന്നവൻ, നിങ്ങളുടെ പ്രസാദത്താൽ സംശയമില്ലാതെ രുദ്രലോകം പ്രാപിക്കും।

Verse 24

यस्तं पूजयते भक्त्या गंधपुष्पानुलेपनैः । हेमं दत्त्वा द्विजातिभ्यः स गच्छेत्परमं पदम्

ഭക്തിയോടെ ഗന്ധം, പുഷ്പം, അനുലേപനം എന്നിവകൊണ്ട് അതിനെ പൂജിച്ച് ദ്വിജന്മാർക്ക് സ്വർണം ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ പരമപദം പ്രാപിക്കും।

Verse 75

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये कलकलेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चसप्ततितमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയിൽ, ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ ആദ്യ പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ ‘കലകലേശ്വരമാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന പേരുള്ള എഴുപത്തിയഞ്ചാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।