Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 16

चतुर्थोऽभूद्यथा ब्रह्मा परमेष्ठीति विश्रुतः । अनामयेति देवस्य तदा नाम स्मृतं शुभे

caturtho'bhūdyathā brahmā parameṣṭhīti viśrutaḥ | anāmayeti devasya tadā nāma smṛtaṃ śubhe

നാലാം കല്പത്തിൽ, ബ്രഹ്മാവ് ‘പരമേഷ്ഠി’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായപ്പോൾ, ഹേ ശുഭേ, ദേവന്റെ നാമം ‘അനാമയ’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെട്ടു।

caturthaḥthe fourth
caturthaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootcaturtha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
abhūtbecame/was
abhūt:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (भू धातु)
Formलङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन
yathāas/when
yathā:
Sambandha (Link/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formप्रकार/कालवाचक-अव्यय (as/when)
brahmāBrahmā
brahmā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
parameṣṭhīParameṣṭhī (the supreme one seated above)
parameṣṭhī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootparameṣṭhin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
itithus
iti:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरणार्थक-अव्यय
viśrutaḥwas renowned
viśrutaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Root√śru (श्रु धातु) + ta (क्त)
Formकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणरूपेण
anāmayaAnāmaya (disease-free)
anāmaya:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootanāmaya (प्रातिपदिक: a- + āmaya)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; नञ्-समासार्थ (free from disease)
itithus
iti:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरणार्थक-अव्यय
devasyaof the deity
devasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
tadāthen
tadā:
Sambandha (Temporal link/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय
nāmaas the name
nāma:
Visheshaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootnāman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; नामनिर्देशे
smṛtamwas remembered/mentioned
smṛtam:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√smṛ (स्मृ धातु) + ta (क्त)
Formकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि (was remembered/recorded)
śubheO auspicious one
śubhe:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootśubhā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

Śiva (addressing Pārvatī)

Tirtha: Prabhāsa Kṣetra (Somnātha)

Type: kshetra

Listener: Śubhe (addressed as ‘O auspicious one’)

Scene: The fourth cycle: Brahmā as Parameṣṭhī presiding in calm majesty; the Somnātha liṅga is invoked as Anāmaya, emanating a cool, soothing aura that dispels disease and sorrow over the coastal shrine.

Ś
Śiva
P
Pārvatī
B
Brahmā (Parameṣṭhī)
A
Anāmaya
S
Somanātha

FAQs

The Lord is intrinsically untouched by suffering and can remove affliction for those who take refuge in Him.

Prabhāsa-kṣetra, where Śiva is recalled as Anāmaya in a particular cosmic era.

None stated; the focus is on remembrance of the name as part of the kṣetra’s māhātmya.