Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 14

द्वितीयोऽभूद्यदा ब्रह्मा पद्मभूरिति विश्रुतः । तदा कालाग्निरुद्रेति नाम प्रोक्तं शुभेंऽबिके

dvitīyo'bhūdyadā brahmā padmabhūriti viśrutaḥ | tadā kālāgnirudreti nāma proktaṃ śubheṃ'bike

ദ്വിതീയ (ചക്രത്തിൽ), ബ്രഹ്മാവ് ‘പദ്മഭൂ’ എന്ന നാമത്തിൽ വിശ്രുതനായപ്പോൾ, ഹേ ശുഭാംബികേ, പ്രഭുവിന്റെ നാമം ‘കാലാഗ്നിരുദ്രൻ’ എന്നു പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടു.

dvitīyaḥthe second
dvitīyaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootdvitīya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
abhūtbecame/was
abhūt:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (भू धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
yadāwhen
yadā:
Sambandha (Temporal link/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय
brahmāBrahmā
brahmā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
padmabhūḥPadmabhū (lotus-born)
padmabhūḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpadmabhū (प्रातिपदिक: padma + bhū)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (padmāt bhavati = born from the lotus)
itithus
iti:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरण/निरूपणार्थक-अव्यय (quotative particle)
viśrutaḥwas renowned
viśrutaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Root√śru (श्रु धातु) + ta (क्त)
Formकृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणरूपेण (well-known)
tadāthen
tadā:
Sambandha (Temporal link/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय
kālāgnirudraKālāgnirudra
kālāgnirudra:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkālāgnirudra (प्रातिपदिक: kāla + agni + rudra)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष-समास (kālāgni-रुद्रः)
itithus
iti:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरणार्थक-अव्यय
nāmaas the name
nāma:
Visheshaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootnāman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘नाम’ इति नामनिर्देशे
proktamwas declared
proktam:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच् धातु) + pra + ta (क्त)
Formकृदन्त (past passive participle, क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि (was said)
śubheO auspicious one
śubhe:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootśubhā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; विशेषणवत् संबोधन
ambikeO Ambikā
ambike:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootambikā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

Śiva (addressing Pārvatī)

Tirtha: Somnātha at Prabhāsa (as Kālāgnirudra in the second cycle)

Type: kshetra

Listener: Ambikā/Pārvatī

Scene: The Somnātha liṅga appears wreathed in flames of time; a cosmic horizon shows worlds dissolving into fire, yet the sanctum remains the axis of transformation.

Ś
Śiva
P
Pārvatī (Ambikā)
B
Brahmā (Padmabhū)
K
Kālāgnirudra
S
Somanātha

FAQs

Śiva is the transcendent power of Time itself; His name reveals His function as the purifier and dissolver of all impermanence.

Prabhāsa-kṣetra, where the Lord is remembered as Kālāgnirudra in a particular cosmic phase.

None; the verse is part of a māhātmya-style enumeration of divine names.