Adhyaya 41

Verse 1

ईश्वर उवाच । तस्यैव पूर्वदिग्भागे सरस्वत्या प्रतिष्ठितम् । लिंगं महाप्रभावं तु सोमेशादग्निगोचरे

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—അതേ പ്രദേശത്തിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്ത് സരസ്വതി പ്രതിഷ്ഠിച്ച മഹാപ്രഭാവമുള്ള ലിംഗം ഉണ്ട്; സോമേശന്റെ സമീപമുള്ള ‘അഗ്നിഗോചര’ എന്ന സ്ഥലത്ത്।

Verse 2

भैरवेश्वररूपस्तु वाडवः कुम्भसंस्थितः । यत्र देव्या समानीतः सागरस्य समीपतः

അവിടെ ഭൈരവേശ്വരരൂപം ധരിച്ച വാഡവാനലം കുംഭത്തിനുള്ളിൽ നിലകൊണ്ടിരുന്നു; ദേവി അതിനെ സമുദ്രസമീപത്തേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു।

Verse 3

विश्रामार्थं क्षणं मुक्त्वा देव्या लिंगं प्रतिष्ठितम् । समभ्यर्च्य विधानेन गृहीत्वा वडवानलम् । समुद्रमध्ये चिक्षेप देवानां हितकाम्यया

ക്ഷണിക വിശ്രമത്തിനായി ദേവി ലിംഗം പ്രതിഷ്ഠിച്ചു; വിധിപൂർവ്വം ആരാധിച്ച് വാഡവാനലം കൈക്കൊണ്ട്, ദേവന്മാരുടെ ഹിതം ആഗ്രഹിച്ച് സമുദ്രമദ്ധ്യത്തിൽ എറിഞ്ഞു।

Verse 4

ततो हृष्टतरा देवाः शंखदुन्दुभिनिःस्वनैः । पूरयन्तोंऽबरं देवीमीडिरे पुष्पवृष्टिभिः

അപ്പോൾ ദേവന്മാർ കൂടുതൽ ഹർഷിതരായി ശംഖദുന്ദുഭിനാദങ്ങളാൽ ആകാശം നിറച്ച് ദേവിയെ സ്തുതിച്ചു; അവളുടെ മേൽ പുഷ്പവൃഷ്ടിയും ചൊരിഞ്ഞു।

Verse 5

देवमातेति ते नाम कृत्वोचुस्तां तदा सुराः । कृत्वा तु भैरवं कार्यमसाध्यं देवदानवैः

അപ്പോൾ ദേവന്മാർ അവൾക്ക് ‘ദേവമാതാ’ എന്ന നാമം നല്കി പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തി; കാരണം ദേവ-ദാനവർക്കും അസാധ്യമായ ഭൈരവസദൃശമായ കര്‍മ്മം അവൾ നിർവഹിച്ചു।

Verse 6

प्रतिष्ठितवती चात्र यस्माल्लिंगं महोदयम् । त्वं सर्वसरितां श्रेष्ठा सर्वपातकनाशिनी । तस्माद्भैरवनामेति लिंगं ख्यातिं गमिष्यति

നീ ഇവിടെ മഹോദയമായ അത്യന്തം മംഗളകരമായ ലിംഗം പ്രതിഷ്ഠിച്ചതിനാൽ, നീ സർവ്വ നദികളിലും ശ്രേഷ്ഠയും സർവ്വപാപനാശിനിയും ആകുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഈ ലിംഗം ‘ഭൈരവ’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധമാകും।

Verse 7

इत्युक्ता तु तदा देवी भैरवेश्वरनैरृते । सागरस्य स्थिता रम्ये तत्र मूर्त्तिमती सती

ഇങ്ങനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തപ്പോൾ ദേവി ഭൈരവേശ്വരന്റെ നൈഋത്യ (തെക്ക്-പടിഞ്ഞാറ്) ഭാഗത്ത്, മനോഹരമായ സമുദ്രതീരത്ത് അവിടെ തന്നെ നിലകൊണ്ട്, സാകാരരൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷയായി।

Verse 8

पूजयेत्तां विधानेन तं तथा भैरवेश्वरम् । महानवम्यां यत्नेन कृत्वा स्नानं विधानतः । सरस्वतीं पूजयित्वा वाग्दोषान्मुच्यतेऽखिलात्

വിധിപ്രകാരം അവളെയും അതുപോലെ ഭൈരവേശ്വരനെയും പൂജിക്കണം. മഹാനവമിയിൽ നിയമാനുസൃതമായി സ്നാനം ചെയ്ത്, പരിശ്രമത്തോടെ സരസ്വതിയെ ആരാധിച്ചാൽ വാക്കിലെ എല്ലാ ദോഷങ്ങളിൽ നിന്നും പൂർണ്ണ മോചനം ലഭിക്കും।

Verse 9

तस्या लिंगं तु संपूज्य संस्नाप्य पयसा पृथक् । अघोरेणैव विधिवत्सम्यग्यात्राफलं लभेत्

ആ ലിംഗത്തെ വിധിപ്രകാരം സമ്പൂർണ്ണമായി പൂജിച്ച്, വേർതിരിച്ച് പാലാൽ സ്നാപനം/അഭിഷേകം നടത്തി, ‘അഘോര’ മന്ത്രത്തോടെ നിയമാനുസൃതമായി കര്‍മ്മം ചെയ്താൽ യാത്രയുടെ പൂർണ്ണഫലം ലഭിക്കും।

Verse 41

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये भैरवेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामैकचत्वारिंशोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയിലെ സപ്തമ പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ പ്രഥമ ‘പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യ’ത്തിൽ ‘ഭൈരവേശ്വരമാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന നാൽപ്പത്തൊന്നാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।