Adhyaya 339

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि कूपं त्रैलोक्यविश्रुतम् । देविकायास्तटे रम्ये हुंकारेणैव पूर्यते

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—പിന്നെ, ഹേ മഹാദേവീ, ത്രിലോകപ്രസിദ്ധമായ ആ കിണറ്റിലേക്കു പോകണം. ദേവികയുടെ മനോഹര തീരത്ത് അത് ‘ഹും’ എന്ന നാദം മാത്രത്താൽ നിറയുന്നു.

Verse 2

ततोऽधस्तात्पुनर्याति सलिलं तत्र भामिनि । तण्डीनाम पुरा प्रोक्तो देविकातटमास्थितः

പിന്നെ, ഹേ ഭാമിനീ, അവിടെയുള്ള ജലം വീണ്ടും താഴോട്ടു പോകുന്നു. പുരാതനകാലത്ത് ‘തണ്ഡീ’ എന്ന ഒരാൾ ദേവികയുടെ തീരത്ത് വസിച്ചിരുന്നുവെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.

Verse 3

तपस्तेपे महादेवि शिवभक्तिपरायणः । तस्यैवं तप्यमानस्य तस्मिन्देशे वरानने

ഹേ മഹാദേവീ, അദ്ദേഹം ശിവഭക്തിയിൽ പരായണനായി തപസ്സു ചെയ്തു. ഹേ വരാനനേ, ആ ദേശത്ത് അദ്ദേഹം ഇങ്ങനെ തപസ്സിൽ ലീനനായിരിക്കുമ്പോൾ—

Verse 4

आजगाम मृगो वृद्धस्तं देशमन्ध दृक्प्रिये । स पपात महागर्ते अगाधे जलवर्जिते

ഹേ അന്ധദൃഷ്ടി-പ്രിയേ! ഒരു വൃദ്ധമൃഗം ആ സ്ഥലത്തേക്ക് വന്നു; ജലമില്ലാത്ത അതിഗഹനമായ മഹാഗർത്തത്തിൽ അത് വീണുപോയി।

Verse 5

तं दृष्ट्वा कृपयाविष्टः स मुनिर्मौनमास्थितः । हुंकारं कुरुते तत्र भूयोभूयश्च भामिनि

അതിനെ കണ്ടു കരുണയിൽ മുങ്ങിയ ആ മുനി മൗനം ആചരിച്ചു; എങ്കിലും ഹേ ഭാമിനി! അവിടെ അദ്ദേഹം വീണ്ടും വീണ്ടും ‘ഹും’ എന്ന ധ്വനി ഉച്ചരിച്ചു।

Verse 6

अथ हुंकारशब्देन तस्य गर्तः प्रपूरितः । ततो मृगो विनिष्क्रांतः कृच्छ्रेण सलिलात्प्रिये

പിന്നീട് ‘ഹും’ എന്ന ശബ്ദത്താൽ ആ ഗർത്തം പൂർണ്ണമായി നിറഞ്ഞു; ഹേ പ്രിയേ! തുടർന്ന് ആ മൃഗം പ്രയാസത്തോടെ ജലത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുവന്നു।

Verse 7

मानुषं रूपमाश्रित्य तमृषिं पर्यपृच्छत । विस्मयं परमं गत्वा काम्यदं कर्मणः फलम्

മാനുഷരൂപം ധരിച്ചു അത് ആ ഋഷിയെ ചോദ്യം ചെയ്തു; പരമ വിസ്മയത്തിലെത്തി, കർമ്മത്തിന്റെ കാമ്യഫലത്തെക്കുറിച്ച് പ്രസ്താവിച്ചു।

Verse 8

मृगत्वे पतितश्चात्र नरो भूत्वा विनिर्गतः । सोऽब्रवीत्तस्य माहात्म्यं सलिलस्य द्विजोत्तमः

ഇവിടെ മൃഗത്വത്തിൽ പതിച്ചവൻ വീണ്ടും മനുഷ്യനായി പുറത്തുവന്നു; തുടർന്ന് ദ്വിജോത്തമനായ മുനി ആ ജലത്തിന്റെ മഹാത്മ്യം പ്രസ്താവിച്ചു।

Verse 9

अतोऽहं नरतां प्राप्तो नान्यदस्तीह कारणम् । ततस्तत्सलिलं भूयः प्रविष्टं धरणीतले

അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഞാൻ മനുഷ്യാവസ്ഥ പ്രാപിച്ചു; ഇവിടെ മറ്റൊരു കാരണമില്ല. തുടർന്ന് ആ ജലം വീണ്ടും ഭൂമിയുടെ ഉള്ളിലേക്കു പ്രവേശിച്ചു.

Verse 10

ततो हुंकृतवान्भूयः स ऋषिः कौतुकान्वितः । आपूरितः पुनः कूपः सलिलेन पुरा यथा

അപ്പോൾ കൗതുകഭരിതനായ ആ ഋഷി വീണ്ടും പവിത്രമായ ‘ഹും’ എന്നു ഉച്ചരിച്ചു. ഉടൻ കിണർ പണ്ടത്തെപ്പോലെ ജലത്തോടെ നിറഞ്ഞു.

Verse 11

ततः स कृतवान्स्नानं तथा च पितृतर्पणम् । मत्वा तीर्थवरं तत्र ततः प्राप्तः परां गतिम्

തുടർന്ന് അദ്ദേഹം അവിടെ സ്നാനം ചെയ്തു, പിതൃതർപ്പണവും നിർവഹിച്ചു. ആ സ്ഥലം ശ്രേഷ്ഠ തീർത്ഥമെന്ന് അറിഞ്ഞ് പിന്നെ പരമഗതി പ്രാപിച്ചു.

Verse 12

अद्यापि हुंकृते तस्मिन्सलिलौघः प्रवर्तते । तत्र गत्वा नरो भक्त्या अपि पापरतोऽपि यः

ഇന്നും അവിടെ ‘ഹും’ എന്നു ഉച്ചരിക്കുമ്പോൾ ജലപ്രവാഹം ആരംഭിക്കുന്നു. ഭക്തിയോടെ അവിടെ പോകുന്ന മനുഷ്യൻ—പാപരതനായാലും—

Verse 13

न मानुष्यं पुनर्जन्म प्राप्नोति जगतीतले । तत्र स्नात्वा शुचिर्भूत्वा यः श्राद्धं कुरुते नरः

അവൻ ഭൂമിയിൽ വീണ്ടും മനുഷ്യജന്മം പ്രാപിക്കുകയില്ല. അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് ശുദ്ധനായി ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ,

Verse 14

मुच्यते सर्वपापेभ्यः पितृलोके महीयते । कुलानि तारयेत्सप्त अतीताऽनागतानि च

അവൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു മോചിതനായി പിതൃലോകത്തിൽ മഹിമപ്പെടുന്നു. കഴിഞ്ഞതും വരാനിരിക്കുന്നതുമായ ഏഴ് കുലങ്ങളെ അവൻ തരിക്കുന്നു.