
ഈശ്വരൻ ദേവിയോട്, മārkaṇḍeśvara-യുടെ തെക്കായി അല്പദൂരത്തിൽ ഉള്ള കുമാരേശ്വര തീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകുവാൻ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. അവിടെ സ്വാമി എന്ന ഭക്തൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ശിവലിംഗത്തിന്റെ മഹാത്മ്യം വിവരിക്കപ്പെടുന്നു; അത് പുണ്യക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രായശ്ചിത്തകേന്ദ്രമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. കാർത്തികേയനുമായി ബന്ധമുള്ള കഠിനതപസ്, പരസ്ത്രീ/പരപുരുഷബന്ധം പോലുള്ള അതിക്രമജന്യ പാപങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്ന മാർഗമാണെന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു. ഒരു മാതൃകാഭക്തൻ ലിംഗം സ്ഥാപിച്ച് മലിനതയിൽ നിന്ന് മോചിതനായി, ത്യാഗത്തിലൂടെ വീണ്ടും ‘കൗമാര’—യൗവനസദൃശമായ നിർമ്മലശുദ്ധി—പ്രാപിക്കുന്നു. രണ്ടാമത്തെ ഉദാഹരണത്തിൽ സുമാലി, പിതൃ/പൂർവ്വജവധം പോലുള്ള ഭീകരപാപം ചെയ്തിട്ടും അവിടെ ആരാധന നടത്തി ആ പാപത്തിൽ നിന്ന് വിമുക്തനാകുന്നു. ദേവന്റെ മുന്നിലുള്ള ഒരു കിണറും സൂചിപ്പിക്കുന്നു; അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് സ്വാമി-പ്രതിഷ്ഠിത ലിംഗത്തെ പൂജിച്ചാൽ ദോഷമുക്തിയും സ്വാമീപുരം എന്ന മഹാദിവ്യനഗരപ്രാപ്തിയും ലഭിക്കുന്നു. അവസാനം ദാനവിധി—സ്വാമിയുടെ നാമത്തിൽ ഒരു ദ്വിജന് ശാതകുംഭ-സുവർണ്ണ ‘താമ്രചൂഡ’ വസ്തു ദാനം ചെയ്താൽ തീർത്ഥയാത്രാഫലം ലഭിക്കും.
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि कुमारेश्वरमुत्तमम् । मार्कण्डेश्वरतो देवि दक्षिणे नातिदूरतः । धनुर्विंशतिभिस्तत्र स्थितं स्वामिप्रतिष्ठितम्
ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—അതിനു ശേഷം, മഹാദേവി, ഉത്തമമായ കുമാരേശ്വരത്തിലേക്ക് പോകണം. ദേവി, മാർകണ്ഡേശ്വരത്തിൽ നിന്ന് തെക്കോട്ട് അതിദൂരമല്ല—ഇരുപത് ധനുസ്സിന്റെ ദൂരത്തിൽ—അവിടെ സ്വാമി പ്രതിഷ്ഠിച്ച (ലിംഗം) സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
Verse 2
ततः कृत्वा तपो घोरं कार्त्तिकेयेन भाभिनि । परदारापहारोत्थपापानां नाशहेतवे
അപ്പോൾ, ഹേ ദീപ്തിമതീ, അവിടെ കാർത്തികേയൻ പരസ്ത്രീ-അപഹരണത്തിൽ നിന്നുയരുന്ന പാപങ്ങൾ നശിപ്പാൻ ഘോരതപസ് ചെയ്തു।
Verse 3
लिंगं स्थापितवांस्तत्र स मुक्तः किल्विषात्ततः । वैराग्याद्यौवनं त्यक्त्वा कौमारं पुनराददे
അവിടെ ലിംഗം സ്ഥാപിച്ചതിനാൽ അവൻ പാപത്തിൽ നിന്നു മോചിതനായി. വൈരാഗ്യത്താൽ യൗവനം ഉപേക്ഷിച്ച് വീണ്ടും കൗമാരാവസ്ഥ കൈവരിച്ചു।
Verse 4
पितॄन्हत्वा सुमाली च तमाराधितवान्पुरा । सोऽपि मुक्तोऽभवद्देवि पापात्पितृवधोद्भवात्
സുമാലിയും—പുരാതനകാലത്ത് പിതൃകളെ വധിച്ച്—അവനെ (ശിവനെ) ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചു. ഹേ ദേവീ, പിതൃവധജന്യ പാപത്തിൽ നിന്നു അവനും മോചിതനായി।
Verse 5
कुमारेश्वरनामैतत्पूजितं वै सुरासुरैः । तस्याग्रतः कुमारस्य कूपस्तिष्ठति भामिनि
ഈ ലിംഗത്തിന് ‘കുമാരേശ്വര’ എന്ന നാമം; ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ഇതിനെ പൂജിക്കുന്നു. ഹേ സുന്ദരീ, ആ കുമാരന്റെ മുമ്പിൽ ഒരു കിണർ നിലകൊള്ളുന്നു।
Verse 6
तत्र स्नात्वा पूजयेद्यः शूलिनं स्वामिपूजितम् । स मुक्तः पातकैः सर्वैर्गच्छेत्स्वामिपुरं महत्
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് സ്വാമിയാൽ പൂജിക്കപ്പെട്ട ത്രിശൂലധാരിയായ പ്രഭുവിനെ ആരെങ്കിലും പൂജിച്ചാൽ, അവൻ എല്ലാ പാതകങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി സ്വാമിയുടെ മഹാപുരത്തിലേക്ക് പോകും।
Verse 7
शातकौंभमयं यस्तु ताम्रचूडं द्विजातये । दद्यात्स्वामिनमुद्दिश्य स तु यात्राफलं लभेत्
സ്വാമിയായ ഭഗവാനെ ഉദ്ദേശിച്ച് ശുദ്ധസ്വർണ്ണനിർമ്മിതമായ ‘താമ്രചൂഡം’ ഒരു ദ്വിജന് (ബ്രാഹ്മണന്) ദാനം ചെയ്യുന്നവന് തീർത്ഥയാത്രയുടെ പൂർണ്ണഫലം നിശ്ചയമായി പ്രാപിക്കുന്നു।
Verse 215
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभास क्षेत्रमाहात्म्ये कुमारेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चदशोत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ എൺപത്തൊന്നായിരം ശ്ലോകങ്ങളുള്ള സംഹിതയിൽ, ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ ആദ്യ പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ ‘കുമാരേശ്വരമാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന 215-ാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।