Adhyaya 198

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि महाप्रभासमुत्तमम् । जलप्रभासतो याम्ये यममार्गविघातकम्

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—അതിനുശേഷം, മഹാദേവീ, ജലപ്രഭാസത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന യമമാർഗ്ഗത്തെ തടയുന്ന ആ ഉത്തമ മഹാപ്രഭാസത്തിലേക്ക് പോകണം.

Verse 2

शृणु तस्यैव माहात्म्यं यथा जातं धरातले

ഇപ്പോൾ ആ തീർത്ഥത്തിന്റെ മഹാത്മ്യം കേൾക്കുക—അത് ഭൂതലത്തിൽ എങ്ങനെ പ്രാദുർഭവിച്ചുവോ അതുപോലെ ഞാൻ പറയുന്നു.

Verse 3

पूर्वं त्रेतायुगे देवि स्पर्शलिंगं तु तत्स्मृतम् । दिव्यं तेजोमयं नृणां स्पर्शनान्मुक्तिदायकम्

പൂർവ്വം, ദേവീ, ത്രേതായുഗത്തിൽ ഇത് ‘സ്പർശലിംഗം’ എന്നായിരുന്നു പ്രസിദ്ധി—ദിവ്യ തേജോമയ ലിംഗം; അതിന്റെ സ്പർശമാത്രം മനുഷ്യർക്കു മോക്ഷം നൽകും.

Verse 4

अथ काले च कस्मिंश्चिद्वज्रिणाच्छादितं प्रिये । इन्द्रेणागत्य वसुधां भयाक्रांतेन सुन्दरि

പിന്നീട് ഏതോ സമയത്ത്, പ്രിയേ, വജ്രധാരി അതിനെ മൂടി. സുന്ദരീ, ഭയാക്രാന്തനായ ഇന്ദ്രൻ ഭൂമിയിലേക്കു വന്നു.

Verse 5

उष्मा तदुद्भवो देवि निर्गच्छन्नवरोधितः । दशकोटिप्रविस्तीर्णं ज्वालाग्रं लिंगरूपधृक्

ദേവീ, അതിൽ നിന്നുയർന്ന ഉഷ്മാവ് തടസ്സമില്ലാതെ പുറപ്പെട്ടു; ജ്വാലയുടെ അഗ്രം ദശകോടിവരെ വ്യാപിച്ച് ലിംഗരൂപം ധരിച്ചു.

Verse 6

प्रभासक्षेत्रमास्थाय भित्त्वाऽविर्भावमास्थितम् । वज्रेण रुंधिते देवि भित्त्वा चैव वसुंधराम्

പ്രഭാസക്ഷേത്രത്തെ ആശ്രയിച്ച് അത് ഭേദിച്ച് വ്യക്തമായി പ്രാദുർഭവിച്ചു. ദേവീ, വജ്രം കൊണ്ട് തടഞ്ഞിട്ടും ഭൂമിയെ പിളർത്തി തന്നെ അത് വെളിവായി.

Verse 7

धूमसंघैः समेतं तु व्यापयामास तज्जगत् । ततस्त्रैलोक्यमखिलं ज्वालाभिर्व्याकुलीकृतम्

പുകയുടെ ഘനസമൂഹങ്ങളോടുകൂടി ആ തേജസ് ആ ലോകമൊട്ടാകെ വ്യാപിച്ചു. തുടർന്ന് ജ്വാലകളാൽ സമസ്ത ത്രിലോകവും വ്യാകുലമായി.

Verse 8

ततः सुरगणाः सर्व ऋषयो वेदपारगाः । अस्तुवन्विविधैः सूक्तैर्वेदोक्तैः शशिशेखरम्

അപ്പോൾ എല്ലാ ദേവഗണങ്ങളും വേദപാരംഗതരായ ഋഷിമാരും ചേർന്ന്, വേദോക്തമായ നാനാവിധ സൂക്തങ്ങളാൽ ശശിശേഖരൻ (ചന്ദ്രമൗലി ശിവൻ)നെ സ്തുതിച്ചു.

Verse 9

संहरस्व सुरश्रेष्ठ तेजः स्वदहनात्मकम् त्रै । लोक्यं व्याकुलीभूतमेवं सर्वं चराचरम् । न यावत्प्रलयं याति तावद्रक्ष सुरेश्वर

“ഹേ സുരശ്രേഷ്ഠാ! സ്വദഹനസ്വഭാവമായ നിന്റെ ദഹനതേജസ് സംഹരിക്കണമേ. ഈ സമസ്ത ത്രിലോകം—ചരവും അചരവും—വ്യാകുലമായിരിക്കുന്നു. ഹേ സുരേശ്വരാ! പ്രളയത്തിലേക്ക് പാഞ്ഞുചേരുന്നതിന് മുമ്പേ ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണമേ.”

Verse 10

ईश्वर उवाच । एवमाभाषमाणेषु त्रिदिवेषु सुरेश्वरि । तत्तेजः पञ्चधाविष्टं व्याप्याशेषं जगत्त्रयम्

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—“ത്രിദിവത്തിൽ ദേവഗണങ്ങൾ ഇങ്ങനെ അപേക്ഷിക്കുമ്പോൾ, ആ തേജസ് പഞ്ചധാ രൂപമായി, അവശേഷമില്ലാതെ സമസ്ത ജഗത്ത്രയവും വ്യാപിച്ചു.”

Verse 11

पञ्चप्रभासरूपेण भित्त्वा तत्र वसुन्धराम् । येन मार्गेण निष्क्रान्तं तन्मार्गे च महन्महः

പഞ്ചപ്രഭാസരൂപം ധരിച്ചു അത് അവിടെ ഭൂമിയെ പിളർത്തി. അത് പുറത്തുവന്ന അതേ മാർഗത്തിൽ മഹത്തായ ദീപ്തി നിലകൊണ്ടു.

Verse 12

तत्र तैः स्थापितं द्वारं सुप्रदेशेऽश्मजं प्रिये । पिहितेऽथ च रंध्रेऽस्मिन्धूमो नाशमुपेयिवान्

അവിടെ അവർ, പ്രിയേ, ഉചിതസ്ഥാനത്ത് കല്ലുകൊണ്ടുള്ള വാതിൽ സ്ഥാപിച്ചു. ആ രന്ധ്രം അടച്ചതോടെ പുക ശമിച്ച് അസ്തമിച്ചു.

Verse 13

स्वस्थाश्चैवाभवंल्लोकास्तेजस्तत्रैव संस्थितम् । एवं मया प्रेरितास्ते लिंगं तत्र समादधुः

അപ്പോൾ ലോകങ്ങൾ വീണ്ടും ശാന്തവും സ്വസ്ഥവുമായി; ആ തേജസ് അവിടെയേ തന്നെ സ്ഥാപിതമായി നിന്നു. ഇങ്ങനെ എന്റെ പ്രേരണയാൽ അവർ അവിടെയേ ലിംഗം പ്രതിഷ്ഠിച്ചു.

Verse 14

तन्महस्तत्र देवेशि विश्राममकरोत्तदा । ततो महाप्रभासेति कीर्त्यते देवदानवैः

ദേവേശി, ആ മഹാതേജസ് അപ്പോൾ അവിടെയേ തന്നെ വിശ്രമം പ്രാപിച്ചു. അതുകൊണ്ട് ദേവരും ദാനവരും അതിനെ ‘മഹാപ്രഭാസ’ എന്നു കീർത്തിക്കുന്നു.

Verse 15

यस्तं पूजयते भक्त्या लिंगं पुष्पैः पृथग्विधैः । स याति परमं स्थानं जरामरणवर्जितम्

ഭക്തിയോടെ നാനാവിധ പുഷ്പങ്ങളാൽ ആ ലിംഗത്തെ പൂജിക്കുന്നവൻ ജരാമരണവിമുക്തമായ പരമസ്ഥാനത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 16

दृष्टेन तेन देवेशि मुच्यते पातकैर्नरः । लभते वाञ्छितान्कामान्मनसा चेप्सितान्प्रिये

ദേവേശി, അതിന്റെ ദർശനമാത്രം കൊണ്ടുതന്നെ മനുഷ്യൻ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു; പ്രിയേ, മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിച്ച വാഞ്ഛിത കാമങ്ങളും ലഭിക്കുന്നു.

Verse 17

हिरण्यं तत्र दातव्यं ब्राह्मणे शंसितव्रते । गोदानं विधिवत्तत्र देयं चैव द्विजन्मने

അവിടെ പ്രശംസിതവ്രതനിഷ്ഠനായ ബ്രാഹ്മണന് സ്വർണം ദാനം ചെയ്യണം; അതുപോലെ അവിടെ വിധിപൂർവ്വം ഗോദാനം നടത്തി ദ്വിജനു സമർപ്പിക്കണം.

Verse 18

एवं कृत्वा महादेवि लभते जन्मनः फलम् । राजसूयाश्वमेधानां प्राप्नुयात्फलमूर्जितम्

ഹേ മഹാദേവി, ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ മനുഷ്യജന്മത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ഫലം ലഭിക്കും; രാജസൂയവും അശ്വമേധവും സമമായ ശക്തിയുള്ള പുണ്യഫലവും പ്രാപിക്കും.

Verse 198

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये पञ्चमप्रभासक्षेत्रमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टानवत्युत्तरशततमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീ സ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ ഏഴാം പ്രഭാസഖണ്ഡത്തിലെ ആദ്യ ‘പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യ’ വിഭാഗത്തിൽ ‘പഞ്ചമ പ്രഭാസക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യവർണനം’ എന്ന പേരിലുള്ള നൂറ്റി തൊണ്ണൂറ്റെട്ടാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.