Adhyaya 9

Verse 1

प्रह्लाद उवाच । ततो गच्छेद्द्विजश्रेष्ठाः सप्तकुण्डान्सुविश्रुतान् । सर्वपापप्रशमनानृद्धिबुद्धिविवर्द्धनान्

പ്രഹ്ലാദൻ പറഞ്ഞു—അതിനുശേഷം, ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ! സുപ്രസിദ്ധമായ ആ ഏഴ് കുണ്ഡങ്ങളിലേക്കു പോകണം; അവ സർവ്വപാപങ്ങളെ ശമിപ്പിക്കുകയും ഐശ്വര്യവും സദ്ബുദ്ധിയും വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു।

Verse 2

आराधितः स च यदा हरिराविर्बभूव ह । संस्तूयमानो मुनिभिर्लक्ष्म्या सह जगत्पतिः

ഹരിയെ വിധിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചപ്പോൾ, അവൻ സാക്ഷാൽ പ്രത്യക്ഷനായി. മുനിമാർ സ്തുതിക്കെ, ലക്ഷ്മിയോടുകൂടിയ ജഗത്പതി അവിർഭവിച്ചു.

Verse 3

अर्हणं च तदा चक्रुर्हरये सुरगङ्गया । वामपार्श्वे स्थितां पद्मामभिषेक्तुं समुद्यताम्

അപ്പോൾ അവർ സുരഗംഗാജലത്തോടെ ഹരിക്കു അർഹണം നടത്തി. അവന്റെ ഇടത്തുഭാഗത്ത് നില്ക്കുന്ന പദ്മാ (ലക്ഷ്മി) അഭിഷേകത്തിനായി ഉത്സുകയായി എഴുന്നേറുന്നതും കണ്ടു.

Verse 4

सनकाद्या ब्रह्मसुताः सप्तैते मनसा द्विजाः । पृथक्पृथग्घ्रदान्कृत्वा सिषिचुः सागरोद्भवाम्

സനകാദികളായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഏഴ് മാനസപുത്രന്മാർ—ആ ദ്വിജ മുനിമാർ—ഓരോരുത്തരും വേറേവേറെ ഹ്രദങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച്, സാഗരോദ്ഭവയായ ദേവി (ലക്ഷ്മി)യാൽ അവയെ സിഞ്ചിച്ചു.

Verse 5

ततो लक्ष्मीह्रदाः प्रोक्ता देव्या नात्रैव संज्ञिताः । प्राप्ते तु द्वापरस्यांते रुक्मिणीसंश्रयेण तु

അതുകൊണ്ട് അവ ‘ലക്ഷ്മീഹ്രദങ്ങൾ’ എന്നു വിളിക്കപ്പെട്ടു; ഇവിടെ ദേവിയെ മറ്റൊരു നാമത്തിൽ വിളിച്ചിട്ടില്ല. എന്നാൽ ദ്വാപരാന്തത്തിൽ, രുക്മിണിയുടെ സംശ്രയത്താൽ അവൾക്കൊപ്പം അവയുടെ നാമം ചേർന്നു.

Verse 6

रुक्मिणीह्रदमित्येवं कलौ ख्यातिं गताः पुनः । भृगुणा सेवितं यस्माद्भृगुतीर्थमिति स्मृतम्

ഇങ്ങനെ കലിയുഗത്തിൽ അവ വീണ്ടും ‘രുക്മിണീഹ്രദം’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായി. ഭൃഗുമുനി അവിടെ സേവിച്ചതിനാൽ അത് ‘ഭൃഗുതീർത്ഥം’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 7

तस्मिन्गत्वा महाभागाः प्रक्षाल्य चरणौ मृदा । आचम्य च कुशान्गृह्य प्राङ्मुखो नियतः शुचिः

അവിടെ ചെന്നു മഹാഭാഗ്യന്മാർ മണ്ണും (ജലവും) കൊണ്ട് പാദങ്ങൾ കഴുകി, തുടർന്ന് ആചമനം ചെയ്ത്; കുശ കൈയിൽ എടുത്ത് കിഴക്കോട്ടു മുഖം തിരിച്ച്, നിയന്ത്രിതരും ശുചികളും ആയി കര്‍മ്മം ആരംഭിക്കണം।

Verse 8

संपूर्णं चार्घ्यमादाय फलपुष्पाक्षतादिभिः । रजतं च शिरे कृत्वा मन्त्रमेतमुदीरयेत्

ഫലം, പുഷ്പം, അക്ഷതം മുതലായവയോടുകൂടിയ സമ്പൂർണ്ണ അർഘ്യം എടുത്ത്, ശിരസ്സിൽ വെള്ളി വെച്ച്, ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം।

Verse 9

भक्त्या चार्घ्यं प्रदास्यामि ह्रदे रुक्मिणिसंज्ञिते । सर्वपापविनाशाय रुक्मिण्याः प्रीणनाय च

‘രുക്മിണി എന്ന പേരുള്ള ഹ്രദത്തിൽ ഞാൻ ഭക്തിയോടെ അർഘ്യം അർപ്പിക്കും—സകല പാപനാശത്തിനും, രുക്മിണിയുടെ പ്രീതിക്കുമായി।’

Verse 10

स्नानं कुर्य्यात्ततो विप्राः कृत्वा शिरसि तारकम् । देवान्मनुप्यान्सन्तर्प्य पितॄनथ विशेषतः

തുടർന്ന്, ഹേ വിപ്രന്മാരേ, സ്നാനം ചെയ്യണം; ശിരസ്സിൽ ‘താരക’ സ്ഥാപിച്ച്, ദേവന്മാർക്കും മനുഷ്യർക്കും തർപ്പണം നൽകി, പിന്നെ പ്രത്യേകമായി പിതൃകൾക്ക് തർപ്പണം ചെയ്യണം।

Verse 11

श्राद्धं ततः प्रकुर्वीत विप्रानाहूय भक्तितः । दक्षिणां च ततो दद्याद्रजतं रुक्ममेव च

അതിനുശേഷം ശ്രാദ്ധം നടത്തണം, ഭക്തിയോടെ വിപ്രന്മാരെ ക്ഷണിക്കണം; തുടർന്ന് ദക്ഷിണയായി വെള്ളിയും സ്വർണ്ണവും നൽകണം।

Verse 12

विशेषतः प्रदेयानि फलानि रसवन्ति च । दम्पत्योर्भोजनं दद्यान्मिष्टान्नेन द्विजोत्तमाः

വിശേഷമായി രസസമ്പന്നവും മധുരവുമായ ഫലങ്ങൾ ദാനം ചെയ്യണം; ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ, ദമ്പതികൾക്ക് മിഷ്ടാന്നങ്ങളാൽ ശ്രേഷ്ഠഭോജനം നൽകണം।

Verse 13

विप्रपत्न्यस्तु संपूज्याः स्त्रियश्चान्याः स्वशक्तितः । कञ्चुकै रक्तवस्त्रैश्च रुक्मिणी प्रीयतामिति

ബ്രാഹ്മണപത്നിമാരെ യഥാവിധി സമ്പൂജിക്കണം; മറ്റു സ്ത്രീകളെയും ശേഷിയനുസരിച്ച് ആദരിക്കണം; കഞ്ചുകങ്ങളും ചുവന്ന വസ്ത്രങ്ങളും അർപ്പിച്ച്—“രുക്മിണീ പ്രീയതാം” എന്നു പ്രാർത്ഥിക്കണം।

Verse 14

एवं कृते द्विजश्रेष्ठाः कृतकृत्यो भवेन्नरः । सर्वान्कामानवाप्नोति विष्णुलोकं स गच्छति

ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ കൃതകൃത്യനാകുന്നു; എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും പ്രാപിച്ച് വിഷ്ണുലോകത്തിലേക്ക് ഗമിക്കുന്നു।

Verse 15

वसते च सदा गेहे लक्ष्मीस्तस्य न संशयः । आरोग्यं मनसस्तुष्टिर्न चोद्वेगः कदाचन

അവന്റെ ഗൃഹത്തിൽ ലക്ഷ്മീദേവി സദാ വസിക്കുന്നു—സംശയമില്ല; ആരോഗ്യവും മനസ്സിന്റെ തൃപ്തിയും ഉണ്ടാകും, ഒരിക്കലും ഉത്കണ്ഠയില്ല।

Verse 16

पितॄणामक्षया तृप्तिः प्रजा भवति निश्चला । हीनसत्त्वो नैव भवेद्दीर्घायुश्च भवेन्नरः

അവന്റെ പിതൃക്കൾക്ക് അക്ഷയമായ തൃപ്തി ലഭിക്കുന്നു; സന്തതി സ്ഥിരവും സുരക്ഷിതവുമാകുന്നു. അവൻ ഹീനസത്ത്വനാകുകയില്ല; മനുഷ്യൻ ദീർഘായുസ്സു പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 17

आढ्यो भवति सर्वत्र यः स्नातो रुक्मिणी ह्रदे । न लक्ष्म्या मुच्यते विप्रा नालक्ष्म्या व्रियते नरः

രുക്മിണീ ഹ്രദത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്തവൻ എല്ലായിടത്തും സമൃദ്ധനാകുന്നു. ഹേ വിപ്രന്മാരേ, അവൻ ലക്ഷ്മിയിൽ നിന്ന് ഒരിക്കലും വേർപെടുകയില്ല; അലക്ഷ്മി (ദുര്ഭാഗ്യം) അവനെ ഒരിക്കലും കീഴടക്കുകയില്ല।

Verse 18

न वैरं कलहस्तस्य यः स्नातो रुक्मिणीह्रदे । गमनागमनं न स्यात्संसारभ्रमणं तथा

രുക്മിണീ ഹ്രദത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്തവന് വൈരവും കലഹവും ഇല്ല. അവന് ഇനി ‘പോകലും വരലും’ ഉണ്ടാകുകയില്ല; അതായത് സംസാരഭ്രമണം അവസാനിക്കുന്നു।

Verse 19

दुःखशोकौ कुतस्तस्य यः स्नातो रुक्मिणीह्रदे । सर्वपापविनिर्मुक्तो महाभयविवर्जितः

രുക്മിണീ ഹ്രദത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്തവന് ദുഃഖവും ശോകവും എവിടെ നിന്നു വരും? അവൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തനായി മഹാഭയരഹിതനാകുന്നു।

Verse 20

सर्वान्कामानिह प्राप्य याति विष्णुपदं नरः

ഇഹലോകത്തിൽ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും ലഭിച്ച ശേഷം മനുഷ്യൻ വിഷ്ണുവിന്റെ പരമപദത്തിലേക്ക് എത്തുന്നു।