Adhyaya 86

Verse 1

सूत उवाच । अथान्यापि च तत्रास्ति सप्तविंशतिका तथा । नक्षत्रैः स्थापिता देवी वांछितस्य प्रदायिनी

സൂതൻ പറഞ്ഞു—അവിടെ നക്ഷത്രങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ച ‘സപ്തവിംശതികാ’ എന്ന മറ്റൊരു ദേവിയും ഉണ്ട്; അവൾ ഭക്തരുടെ ഇഷ്ടം പ്രസാദിക്കുന്നു।

Verse 2

दक्षस्य तनया पूर्वं सप्तविंशतिसंख्यया । उद्वाहिता हि सोमेन पूर्वं ब्राह्मणसत्तमाः

ഹേ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, പൂർവകാലത്ത് ദക്ഷന്റെ പുത്രിമാർ—ഇരുപത്തേഴു പേരായി—സോമനോട് (ചന്ദ്രദേവനോട്) വിവാഹിതരായി.

Verse 3

तासां मध्ये ऽभवच्चैका रोहिणी तस्य वल्लभा । प्राणेभ्योऽपि सदासक्तस्तया सार्धं स तिष्ठति

അവരിൽ റോഹിണി എന്ന ഒരുത്തി അവന്റെ പ്രിയതമയായി. അവൻ തന്റെ പ്രാണനേക്കാളും അധികം അവളോട് ആസക്തനായി എപ്പോഴും അവളോടൊപ്പം തന്നെ പാർത്തു.

Verse 4

ततो दौर्भाग्यसंतप्ताः सर्वा स्ता दक्षकन्यकाः । वैराग्यं परमं गत्वा क्षेत्रेऽस्मिंस्तपसि स्थिताः

അപ്പോൾ ദുര്ഭാഗ്യത്താൽ ദുഃഖിതരായ ദക്ഷകന്ന്യകൾ എല്ലാവരും പരമ വൈരാഗ്യം പ്രാപിച്ച് ഈ പുണ്യക്ഷേത്രത്തിൽ തപസ്സിൽ നിലകൊണ്ടു.

Verse 5

संस्थाप्य देवतां दुर्गां श्रद्धया परया युताः । बलिपूजोपहारैस्तां पूजयंत्यः सुरेश्वरीम्

അവർ പരമശ്രദ്ധയോടെ ദുർഗാദേവിയെ സ്ഥാപിച്ച്, ബലി, പൂജ, ഉപഹാരങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട് ആ സുരേശ്വരിയെ ആരാധിച്ചു.

Verse 6

ततः कालेन महता तासां सा तुष्टिमभ्यगात् । अब्रवीच्च प्रतुष्टोऽहं वरं दास्यामि पुत्रिकाः

ദീർഘകാലത്തിനു ശേഷം ദേവി അവരിൽ പ്രസന്നയായി പറഞ്ഞു—“ഞാൻ പൂർണ്ണമായി തൃപ്തയാണ്; പുത്രിമാരേ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് വരം നൽകാം।”

Verse 7

तस्मात्तत्प्रार्थ्यतां चित्ते यद्युष्माकं व्यवस्थितम् । सर्वं दास्याम्यसंदिग्धं यद्युष्माकं हृदि स्थितम्

അതുകൊണ്ട് നിങ്ങളുടെ ചിത്തത്തിൽ ദൃഢമായി നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നതു തന്നെ അപേക്ഷിക്കുവിൻ. നിങ്ങളുടെ ഹൃദയത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നതെല്ലാം ഞാൻ സംശയമില്ലാതെ നൽകും।

Verse 8

ततः प्रोचुश्च ताः सर्वाः प्रसादात्तव वांछितम् । अस्माकं विद्यते देवि यावत्त्रैलोक्यसंस्थितम्

അപ്പോൾ അവർ എല്ലാവരും പറഞ്ഞു—“ദേവീ, നിന്റെ പ്രസാദത്താൽ ഞങ്ങളുടെ അഭീഷ്ടം ത്രിലോകം നിലനിൽക്കുന്നത്രയും നിലനിൽക്കട്ടെ।”

Verse 9

एकं पत्युः सुखं मुक्त्वा यत्सौभाग्यसमुद्भवम् । तस्मात्तद्देहि चास्माकं यदि तुष्टासि चंडिके

ഭർത്താവിന്റെ സൗഭാഗ്യത്തിൽ നിന്നു ജനിക്കുന്ന ആ ഏകസുഖം ഒഴികെ ഞങ്ങൾ എല്ലാറ്റിലും വഞ്ചിതരായിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ, ഹേ ചണ്ഡികേ, നീ പ്രസന്നയെങ്കിൽ അതു ഞങ്ങൾക്ക് ദാനം ചെയ്യുക।

Verse 10

वयं दौर्भाग्यदोषेण सर्वाः क्लेशं परं गताः । न शक्नुमः प्रियान्प्राणान्देहे धर्तुं कथंचन

ദൗർഭാഗ്യദോഷം മൂലം ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും അത്യന്തം ക്ലേശത്തിലായി; യാതൊരു വിധത്തിലും പ്രിയമായ പ്രാണനെ ദേഹത്തിൽ നിലനിർത്താൻ കഴിയുന്നില്ല।

Verse 11

श्रीदेव्युवाच । अद्यप्रभृति युष्माकं सौभाग्यं पतिसंभवम् । मत्प्रसादादसंदिग्धं भविष्यति सुखोदयम्

ശ്രീദേവി അരുളിച്ചെയ്തു—ഇന്നുമുതൽ നിങ്ങളുടെ ഭർത്തൃജന്യ സൗഭാഗ്യം എന്റെ പ്രസാദത്താൽ സംശയമില്ലാതെ സുഖോദയത്തിന് കാരണമാകും.

Verse 12

अन्यापि या पतित्यक्ता स्त्री मामत्र स्थितां सदा । पूजयिष्यति सद्भक्तया चतुर्दश्यामुपोषिता

ഭർത്താവാൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട സ്ത്രീയായാലും, ചതുർദശിയിൽ ഉപവാസം അനുഷ്ഠിച്ച് ഇവിടെ സദാ സന്നിഹിതയായ എന്നെ സത്യഭക്തിയോടെ പൂജിച്ചാൽ എന്റെ കൃപ ലഭിക്കും.

Verse 13

सा भविष्यति सौभाग्ययु्क्ता पुत्रवती सती । यावत्संवत्सरं तावदेकभक्तपरायणा

അവൾ സൗഭാഗ്യയുക്തയും പുത്രവതിയും സതിയുമായിരിക്കും; കൂടാതെ ഒരു വർഷം മുഴുവൻ ഏകഭക്ത വ്രതത്തിൽ ഏകാഗ്രയായി നിലകൊള്ളും.

Verse 14

अक्षारलवणाशा या नारी मां पूजयिष्यति । न तस्याः पतिजं दुःखं दौर्भाग्यं वा भविष्यति

ക്ഷാരവും ലവണവും ഒഴിവാക്കി എന്നെ പൂജിക്കുന്ന സ്ത്രീയ്ക്ക് ഭർത്തൃജന്യ ദുഃഖമോ ദൗർഭാഗ്യമോ ഉണ്ടാകുകയില്ല.

Verse 15

आश्विनस्य सिते पक्षे संप्राप्ते नवमीदिने । उपवासपरा या मां निशीथे पूजयिष्यति । तस्याः सौभाग्यमत्युग्रं सर्वदा वै भविष्यति

ആശ്വിന മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ നവമി തിഥി വന്നപ്പോൾ ഉപവാസപരയായി നിശീഥകാലത്ത് എന്നെ പൂജിക്കുന്ന സ്ത്രീയുടെ സൗഭാഗ്യം എപ്പോഴും അത്യന്തം പ്രബലമായിരിക്കും.

Verse 16

एवमुक्त्वा तु सा देवी विरराम द्विजोत्तमाः । ताश्च सर्वाः सुसंहृष्टा जग्मुर्दक्षस्य मंदिरम्

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ആ ദേവി മൗനമായി, ഹേ ദ്വിജോത്തമാ. ആ സ്ത്രീകളെല്ലാം അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ ദക്ഷന്റെ മന്ദിരത്തിലേക്ക് പോയി.

Verse 17

एतस्मिन्नंतरे दक्ष आहूतः शूलपाणिना । प्रोक्तः कस्मात्त्वया चन्द्रो यक्ष्मणा संनियोजितः । तदयुक्तं कृतं दक्ष जामाताऽयं यतस्तव

ഇതിനിടയിൽ ശൂലപാണി (ശിവൻ) ദക്ഷനെ വിളിപ്പിച്ച് പറഞ്ഞു—“നീ എന്തുകൊണ്ട് ചന്ദ്രനെ യക്ഷ്മാ (ക്ഷയം) രോഗത്തിൽ ആക്കിയതു? ഹേ ദക്ഷ, അത് അനുചിതം; കാരണം അവൻ നിന്റെ ജാമാതാവാണ്.”

Verse 18

दक्ष उवाच । अनेन तनया मह्यमष्टाविंशतिसंख्यया । ऊढा अखण्डचारित्रास्तास्त्यक्ता दोषवर्जिताः । मुक्त्वैकां रोहिणीं देव निषिद्धेन मयाऽसकृत्

ദക്ഷൻ പറഞ്ഞു—“ഹേ ദേവാ, അവൻ എന്റെ ഇരുപത്തെട്ട് പുത്രിമാരെ വിവാഹം ചെയ്തു; അവർ ദോഷരഹിതരും അഖണ്ഡചരിത്രവതികളും ആയിട്ടും അവരെ ഉപേക്ഷിച്ചു. ഒരേയൊരു രോഹിണിയെ മാത്രം വിട്ട്—ഞാൻ പലവട്ടം നിരോധിച്ചിട്ടും.”

Verse 19

ततो मयाऽतिकोपेन नियुक्तो राजयक्ष्मणा । असत्यजल्पको मन्दः कामदेववशं गतः

അതിനാൽ ഞാൻ അത്യന്തം കോപത്തോടെ അവനെ രാജയക്ഷ്മാ (ക്ഷയം) രോഗത്തിൽ ആക്കി. ആ മന്ദബുദ്ധി അസത്യവാദി കാമദേവന്റെ വശത്തിലായി.

Verse 20

श्रीभगवानुवाच । अद्यप्रभृति सर्वासां समं स प्रचरिष्यति । मद्वाक्यान्नात्र संदेहः सत्यमेतन्मयोदितम्

ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു—“ഇന്നുമുതൽ അവൻ എല്ലാവരോടും സമമായി പെരുമാറും. എന്റെ വചനത്തിൽ ഇവിടെ സംശയമില്ല; ഞാൻ പറഞ്ഞത് സത്യമാണ്.”

Verse 21

त्वयापि यद्वचः प्रोक्तमसत्यं स्यान्न तत्क्वचित् । तस्मादेष क्षयं पक्षं वृद्धिं पक्षं प्रयास्यति

നീ ഉച്ചരിച്ച വചനവും ഒരിക്കലും അസത്യമാകുകയില്ല. അതിനാൽ അവൻ ക്ഷയപക്ഷവും വർദ്ധിപക്ഷവും (കൃഷ്ണ-ശുക്ലപക്ഷം) കടന്നുപോകും.

Verse 22

दक्षोऽपि बाढमित्येव तत्प्रोक्त्वा च ययौ गृहम् । चंद्रस्तु दक्षकन्यास्ताः समं पश्यति सर्वदा

ദക്ഷനും “തഥാസ്തു” എന്നു മാത്രം പറഞ്ഞു അങ്ങനെ ഉക്തിച്ച് ഗൃഹത്തിലേക്ക് മടങ്ങി. തുടർന്ന് ചന്ദ്രൻ ദക്ഷകന്ന്യകളെ എപ്പോഴും സമദൃഷ്ടിയോടെ കണ്ടു.

Verse 23

गच्छमानः क्षयं पक्षं वृद्धिं पक्षं च सद्द्विजाः । सापि देवी ततः प्रोक्ता सप्तविंशतिका क्षितौ । सर्वसौभाग्यदा स्त्रीणां तस्मिन्क्षेत्रे व्यवस्थिता

ഹേ സദ്ദ്വിജന്മാരേ, അവൻ ക്ഷയപക്ഷവും വർദ്ധിപക്ഷവും കടന്നുപോകുന്നതിനാൽ ആ ദേവി ഭൂമിയിൽ ‘സപ്തവിംശതികാ’ (ഇരുപത്തേഴു) എന്നു പ്രസിദ്ധയായി. ആ ക്ഷേത്രത്തിൽ സ്ഥാപിതയായി അവൾ സ്ത്രീകൾക്ക് സർവ്വസൗഭാഗ്യവും നൽകുന്നു.

Verse 24

यश्चैतत्पुरतस्तस्याः संप्राप्ते चाष्टमीदिने । शुचिर्भूत्वा पठेद्भक्त्या स सौभाग्यमवाप्नुयात्

അഷ്ടമി ദിവസം വന്നപ്പോൾ ശുചിയായി ആ ദേവിയുടെ സന്നിധിയിൽ ഭക്തിയോടെ ഇതു പാരായണം ചെയ്യുന്നവൻ സൗഭാഗ്യം പ്രാപിക്കും.