Adhyaya 74

Verse 1

। सूत उवाच । धृतराष्ट्रेण भूपेन शतपुत्रान्वितेन च । लिंगानां स्थापितं तत्र शतमेकोत्तरं द्विजाः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദ്വിജന്മാരേ! അവിടെ രാജാവ് ധൃതരാഷ്ട്രൻ തന്റെ നൂറു പുത്രന്മാരോടുകൂടെ നൂറൊന്ന് ശിവലിംഗങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു.

Verse 2

तथा च पांडवैः सर्वैः स्थापितं लिंगपंचकम् । द्रौपद्या चाऽथ कुन्त्याऽथ गांधार्याऽथ यदृच्छया

അതുപോലെ എല്ലാ പാണ്ഡവരും അഞ്ചു ലിംഗങ്ങളുടെ സമുച്ചയം സ്ഥാപിച്ചു; ദ്രൗപദി, പിന്നെ കുന്തി, കൂടാതെ ഗാന്ധാരിയും തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ പ്രേരണപ്രകാരം സ്ഥാപിച്ചു.

Verse 3

भानुमत्या च गौरीणां स्थापितं च चतुष्टयम् । विदुरेणाथ शल्येन कलिं गेन युयुत्सुना

ഭാനുമതിയും ഗൗരീദേവിമാരുടെ നാലു ലിംഗങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു; കൂടാതെ വിദുരൻ, ശല്യൻ, കലിംഗൻ, യുയുത്സു എന്നിവരും (ലിംഗങ്ങൾ) സ്ഥാപിച്ചു.

Verse 4

बाह्लीकेन सपुत्रेण कर्णेनाथ ससूनुना । तथा शकुनिना तत्र द्रोणेन च कृपेण च

അവിടെ ബാഹ്ലീകൻ തന്റെ പുത്രനോടുകൂടെ, കർണ്ണൻ തന്റെ പുത്രനോടുകൂടെ; അതുപോലെ ശകുനി, ദ്രോണൻ, കൃപൻ എന്നിവരും (ലിംഗങ്ങൾ) സ്ഥാപിച്ചു.

Verse 5

अश्वत्थाम्ना पृथक्त्वेन लिङ्गमेकैकमुत्तमम् । स्थापितं परया भक्त्या वरप्रासादमाश्रितम्

അശ്വത്ഥാമൻ വേർവേറായി ഓരോന്നായി ഉത്തമ ലിംഗം പരമഭക്തിയോടെ സ്ഥാപിച്ചു; അത് ശ്രേഷ്ഠ പ്രാസാദം (ക്ഷേത്രം) ആധാരമാക്കി പ്രതിഷ്ഠിതമായിരുന്നു.

Verse 6

तथा संस्थापितं तत्र विष्णुना प्रभविष्णुना । लिंगं प्रासादमाधाय प्रोत्तुंगशिखरान्वितम्

അങ്ങനെ തന്നേ അവിടെ പരാക്രമശാലിയും സർവശക്തനുമായ വിഷ്ണു ഒരു ലിംഗം സ്ഥാപിച്ചു; അത്യുച്ച ശിഖരമുള്ള പ്രാസാദത്തിൽ അതിനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു।

Verse 7

सात्वतेनापि सांबेन बलभद्रेण धीमता । प्रद्युमेनानिरुद्धेन तथान्यैर्मुख्ययादवैः

സാത്വതൻ, സാംബൻ, ധീമാനായ ബലഭദ്രൻ, പ്രദ്യുമ്നൻ, അനിരുദ്ധൻ എന്നിവരും മറ്റ് പ്രമുഖ യാദവന്മാരും ആ പുണ്യക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യബന്ധിതമായ പുണ്യകർമ്മത്തിൽ പങ്കെടുത്തു।

Verse 8

चारुदेष्णादिभिः पुत्रै रुक्मिण्या दशभिः सुतैः । लिंगानां दशकं मुख्यं स्थापितं श्रद्धयान्वितैः

ചാരുദേഷ്ണ മുതലായ പുത്രന്മാരോടുകൂടെ രുക്മിണിയുടെ പത്ത് പുത്രന്മാർ ശ്രദ്ധയോടെ പ്രധാനമായ പത്ത് ശിവലിംഗങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു।

Verse 9

एवं संस्थाप्य लिङ्गानि ते सर्वे कुरुपांडवाः । यादवाश्च सुसंहृष्टा कृतकृत्यास्तदा ।ऽभवन्

ഇങ്ങനെ ലിംഗങ്ങൾ വിധിപൂർവ്വം സ്ഥാപിച്ച ശേഷം ആ കൌരവ-പാണ്ഡവരും യാദവരും എല്ലാവരും അത്യന്തം ഹർഷിച്ചു; തങ്ങൾ കൃതകൃത്യരായി എന്നു കരുതി।

Verse 10

तत्र स्थित्वा चिरं कालं दत्त्वा दानान्यनेकशः । धनाढ्यान्ब्राह्मणान्कृत्वा चमत्कारपुरोद्भवान्

അവിടെ ദീർഘകാലം താമസിച്ച് അവർ പലവിധ ദാനങ്ങൾ നൽകി; ബ്രാഹ്മണരെ ധനസമ്പന്നരാക്കി ആ പുണ്യനഗരത്തിൽ അത്ഭുതകരമായ സമൃദ്ധി ഉദ്ഭവിപ്പിച്ചു।

Verse 11

दत्त्वा तेभ्यो वरान्नागान्ह याञ्जात्याननेकशः । सद्ग्रामाणि विचित्राणि क्षेत्राणि च सुधेनवः

അവർ അവർക്കു ശ്രേഷ്ഠമായ ഗജങ്ങളെയും അനേകം സുകുലജാത അശ്വങ്ങളെയും ദാനമായി നൽകി; കൂടാതെ നല്ല ഗ്രാമങ്ങൾ, വിവിധ ഭൂമി-ക്ഷേത്രങ്ങൾ, ഉത്തമ ദുഗ്ധധേനുക്കളും അർപ്പിച്ചു।

Verse 12

महोक्षांश्च सुवस्त्राणि भूस्थानान्याश्रयांस्तथा । दासीदासांस्तथा भृत्यान्दानानि विविधानि च

അവർ മഹാവൃഷഭങ്ങളെയും ഉത്തമ വസ്ത്രങ്ങളെയും ഭൂസ്ഥലങ്ങളും വാസസ്ഥലങ്ങളും കൂടി നൽകി; ദാസിമാർ, ദാസർ, ഭൃത്യ-പരിചാരകർ—ഇങ്ങനെ നാനാവിധ ദാനങ്ങളും അർപ്പിച്ചു।

Verse 13

तत आमन्त्र्य तान्सर्वान्प्रणिपत्य मुहुर्मुहुः । स्वस्थानं प्रति संहृष्टाः प्रजग्मुः सर्व एव ते

അതിനുശേഷം എല്ലാവരോടും അനുവാദം വാങ്ങി, വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കരിച്ചു, അവർ എല്ലാവരും സന്തോഷത്തോടെ തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ സ്ഥാനങ്ങളിലേക്കു പുറപ്പെട്ടു।

Verse 14

सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं स्थापितं तेन भूभुजा । तथा तद्धृतराष्ट्रेण लिंगं पातकनाशनम्

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ആ രാജാവ് എങ്ങനെ അത് സ്ഥാപിച്ചുവെന്നതടക്കം എല്ലാം നിങ്ങളോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ധൃതരാഷ്ട്രൻ സ്ഥാപിച്ച പാപനാശക ലിംഗവും കൂടി।

Verse 16

यस्तानि पुरुषः सम्यक्पूजयेद्भक्तिभावितः । स लभेच्चाखिलान्कामान्वांछितान्स्वेन चेतसा

ഭക്തിഭാവത്തോടെ അവയെ (ലിംഗങ്ങളെ) യഥാവിധി പൂജിക്കുന്നവൻ, തന്റെ ഹൃദയം ആഗ്രഹിക്കുന്ന എല്ലാ കാമനകളും പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 74

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठेनागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये कौरवपाण्डवयादवकृतलिंग प्रतिष्ठावृत्तांतवर्णनंनाम चतुःसप्ततितमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്ര ശ്ലോകസംഹിതയിലെ ഷഷ്ഠ (നാഗര) ഖണ്ഡാന്തർഗതമായ ഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ “കൗരവ–പാണ്ഡവ–യാദവർ നിർവഹിച്ച ലിംഗപ്രതിഷ്ഠയുടെ വൃത്താന്തവർണ്ണനം” എന്ന നാമമുള്ള എഴുപത്തിനാലാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।