Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 4

ततस्तैः पीडितं दृष्ट्वा विष्णुना प्रभविष्णुना । त्रैलोक्यं शक्तियोगेन प्रोक्तो देवो महेश्वरः

tatastaiḥ pīḍitaṃ dṛṣṭvā viṣṇunā prabhaviṣṇunā | trailokyaṃ śaktiyogena prokto devo maheśvaraḥ

അവരാൽ പീഡിതമായ ത്രിലോകം കണ്ടപ്പോൾ, പ്രഭാവശാലിയായ വിഷ്ണു തന്റെ ദിവ്യശക്തിയോഗത്താൽ ദേവൻ മഹേശ്വരനോട് സംസാരിച്ചു.

tataḥthen, thereafter
tataḥ:
Sambandha (Sequence/ततः)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (ततः)
Formअव्यय; अनुक्रम/हेतुवाचक (then/thereupon)
taiḥby them
taiḥ:
Karana (Agent in passive/कर्ता-करण)
TypeNoun
Roottad (तद्-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; सर्वनाम
pīḍitamafflicted, oppressed
pīḍitam:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Root√pīḍ (पीड् धातु) + kta (क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘त्रैलोक्यम्’ इत्यस्य विशेषणम्
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Kriya (Gerund/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Root√dṛś (दृश् धातु) + ktvā (क्त्वा)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकालिक क्रिया
viṣṇunāby Viṣṇu
viṣṇunā:
Karana (Agent/करण)
TypeNoun
Rootviṣṇu (विष्णु-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
prabhaviṣṇunāby the mighty/powerful one
prabhaviṣṇunā:
Karana (Agent/करण)
TypeAdjective
Rootprabhaviṣṇu (प्रभविष्णु-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषणम् (समर्थ/प्रभावशील)
trailokyamthe three worlds
trailokyam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottri (त्रि) + loka (लोक) (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समासः (trīṇi lokāni)
śaktiyogenaby the union/application of power
śaktiyogena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootśakti (शक्ति) + yoga (योग) (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (śakteḥ yogaḥ)
proktaḥwas addressed/invoked
proktaḥ:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√vac (प्र-वच् धातु) + kta (क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
devaḥthe god
devaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (देव-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
maheśvaraḥMaheśvara (Śiva)
maheśvaraḥ:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā (महा) + īśvara (ईश्वर) (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (mahān īśvaraḥ)

Sūta

Listener: Ṛṣis

Scene: The three worlds appear distressed; Viṣṇu, radiant and composed, turns toward Maheśvara and addresses him with purposeful energy; the scene conveys urgency without panic—divine strategy in motion.

V
Viṣṇu
M
Maheśvara (Śiva)
T
Trailokya

FAQs

Cosmic order is restored through coordinated divine action; sectarian harmony is implied by Viṣṇu seeking Śiva’s aid.

Not specified in this verse; it narrates the divine consultation that precedes the tīrtha-related outcome.

None; it describes the turning point where Viṣṇu approaches Śiva.