Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 133
Devanagari script
तदाश्चर्यं समालोक्य ततोऽहं विस्मयान्वितः । उक्तवांस्तं प्रणम्योच्चैः क्षम्यतामिति सादरम्
Transliteration
tadāścaryaṃ samālokya tato'haṃ vismayānvitaḥ | uktavāṃstaṃ praṇamyoccaiḥ kṣamyatāmiti sādaram
Translation
ആ അത്ഭുതം കണ്ടു ഞാൻ വിസ്മയഭരിതനായി; അവനെ നമസ്കരിച്ചു ആദരത്തോടെ ഉച്ചത്തിൽ പറഞ്ഞു— “ക്ഷമിക്കണമേ।”
Word by Word
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — विशेषणरूपेण
आश्चर्यम्wonder; marvel
आश्चर्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआश्चर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
समालोक्यhaving seen
समालोक्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + लोक् (धातु)
Formक्त्वान्त (अव्ययकृदन्त/gerund)
ततःthen
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st), एकवचन
विस्मयान्वितःfilled with astonishment
विस्मयान्वितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootविस्मय (प्रातिपदिक) + अन्वित (कृदन्त; अनु+√इ 'to go/attend' → 'endowed with')
Formतत्पुरुष-समास (विस्मयेन अन्वितः); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त)
उक्तवान्said; spoke
उक्तवान्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formभूतकालिक क्तवतु-कृदन्त (क्तवत्), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — सर्वनाम
प्रणम्यhaving bowed
प्रणम्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + नम् (धातु)
Formक्त्वान्त (अव्ययकृदन्त/gerund)
उच्चैःaloud; loudly
उच्चैः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootउच्चैः (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण)
क्षम्यताम्may (it) be forgiven; forgive (me)
क्षम्यताम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षम् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; भावे/कर्मणि प्रयोगः — 'let it be forgiven'
इतिthus; saying
इति:
Sambandha (Quotative/इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (उद्धरण/वाक्यपरिसमाप्ति सूचक)
सादरम्respectfully
सादरम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस (उपसर्ग/अव्यय) + आदर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्ययवत् प्रयोगः (क्रियाविशेषण)
Speaker
Narrator
Characters & Entities
P
puruṣa (great man, implied)FAQs
Recognizing error and seeking forgiveness restores dharmic balance; humility is a purifier.
Not explicitly named in this verse; the tīrtha context frames the episode’s sacred significance.
None; the act is ethical (apology/forgiveness) rather than ritual.