Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 51
बुरुडेन च कैवर्तः कैवर्तेन च मेदकः । चत्वारो वैश्यसंभूता एते क्षेत्रे द्विजन्मनाम् । प्रजायन्ते सुरश्रेष्ठ सवकर्मसु गर्हिताः
buruḍena ca kaivartaḥ kaivartena ca medakaḥ | catvāro vaiśyasaṃbhūtā ete kṣetre dvijanmanām | prajāyante suraśreṣṭha savakarmasu garhitāḥ
ബുരുഡനിൽ നിന്നു കൈവർത്തൻ ജനിക്കുന്നു; കൈവർത്തനിൽ നിന്നു മേദകൻ പിറക്കുന്നു. ഇവർ നാലുപേരും വൈശ്യവംശജന്മരായി ദ്വിജന്മാരുടെ ‘ക്ഷേത്ര’ത്തിൽ ജനിക്കുന്നു; ഹേ ദേവശ്രേഷ്ഠാ, തത്തത് തൊഴിൽക്കർമങ്ങളിൽ അവർ നിന്ദിതരെന്നു പറയപ്പെടുന്നു.
Bṛhaspati
Type: kshetra
Listener: a deva addressed as 'suraśreṣṭha/surasattama' (commonly Agastya/Śiva’s gaṇa/another deity in Nāgara-khaṇḍa dialogues; not explicit here)
Scene: A sage-like narrator enumerates lineages and occupations before a deva addressed as 'suraśreṣṭha', with palm-leaf manuscript or rosary in hand; the setting suggests a tīrtha-assembly rather than a battlefield.
FAQs
The verse concludes a chain of traditional classifications; its function is descriptive within the text’s internal social genealogy model.
None; this segment is not focused on a named pilgrimage site.
None; it discusses origins and occupational association.