Adhyaya 136

Verse 1

। मांडव्य उवाच । ग्रहीष्यामि सुरश्रेष्ठा वरं युष्मत्समुद्रवम् । परं मे निर्णयं चैकं धर्मराजः प्रचक्षतु

മാണ്ടവ്യൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവശ്രേഷ്ഠരേ, നിങ്ങൾ നൽകുന്ന വരം ഞാൻ സ്വീകരിക്കും; എങ്കിലും എനിക്ക് ഒരു അന്തിമ നിർണ്ണയം ധർമ്മരാജൻ പ്രസ്താവിക്കട്ടെ।

Verse 2

सर्वेषां प्राणिनां लोके कृतं कर्म शुभाशुभम् । उपतिष्ठति नान्यत्र सत्यमेतत्सुरोत्तमाः

ഹേ സുരോത്തമന്മാരേ! ലോകത്തിലെ എല്ലാ ജീവികളും ചെയ്ത ശുഭാശുഭ കർമ്മങ്ങൾ അവരുടെയുമുന്നിൽ തന്നെ നിർഭ്രാന്തമായി നിലകൊള്ളുന്നു; മറ്റെവിടെയും അല്ല—ഇതുതന്നെ സത്യം.

Verse 3

मयाप्यत्र परे चापि किं कृतं पातकं च यत् । ईदृशीं वेदनां प्राप्तो न च मृत्युं कथचन

ഞാൻ ഈ ജന്മത്തിലോ മറ്റൊരു ജന്മത്തിലോ എന്ത് പാപം ചെയ്തതാണ്? അതിനാലാണോ ഇത്തരമൊരു വേദനയിൽ വീണത്; എങ്കിലും എങ്ങനെയും എനിക്ക് മരണം വരുന്നില്ല!

Verse 4

धर्मराज उवाच । अन्यदेहे त्वया विप्र बालभावेन वर्तता । शूलाग्रेण सुतीक्ष्णेन काये विद्धो बकः क्षितौ

ധർമ്മരാജൻ പറഞ്ഞു—ഹേ വിപ്രാ! മുൻജന്മത്തിൽ നീ ബാലഭാവത്തിന്റെ അശ്രദ്ധയോടെ പെരുമാറുമ്പോൾ, അത്യന്തം തീക്ഷ്ണമായ ശൂലത്തിന്റെ അഗ്രംകൊണ്ട് ഒരു കൊക്കിന്റെ ശരീരം കുത്തി; അത് ഭൂമിയിൽ വീണു.

Verse 5

नान्यत्कृतमपि स्वल्पं पातकं किंचिदेव हि । एतस्मात्कारणादेषा व्यथा संसेविता द्विज

സത്യത്തിൽ, ഇതൊഴികെ നീ മറ്റൊരു പാതകവും—അൽപമെങ്കിലും—ചെയ്തിട്ടില്ല. ഹേ ദ്വിജാ! ഈ കാരണത്താലാണ് ഈ വ്യഥ നീ അനുഭവിക്കുന്നത്.

Verse 6

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भृशं क्रोधसमन्वितः । ततस्तं प्राह मांडव्यो धर्मराजं पुरः स्थितम्

സൂതൻ പറഞ്ഞു—അവന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് മാണ്ഡവ്യൻ അത്യന്തം ക്രോധത്തോടെ നിറഞ്ഞു; തുടർന്ന് മുന്നിൽ നിന്ന ധർമ്മരാജനോട് അവൻ പറഞ്ഞു.

Verse 7

अस्य स्वल्पापराधस्य यस्माद्भूयान्विनिग्रहः । कृतस्त्वया सुदुर्बुद्धे तस्माच्छापं गृहाण मे

ഈ ചെറിയ അപരാധത്തിനായി നീ അത്യധികം ശിക്ഷ ഏർപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു, ഹേ ദുർബുദ്ധിയേ! അതിനാൽ എന്റെ ശാപം സ്വീകരിക്കൂ।

Verse 8

त्वं प्राप्य मानुषं देहं शूद्रयोनौ व्यवस्थितः । जातिक्षयकृतं दुःखं प्रभूतं सेवयिष्यसि

നീ മനുഷ്യദേഹം പ്രാപിച്ച് ശൂദ്രയോണിയിൽ സ്ഥാപിതനായി, ജാതിക്ഷയത്തിൽ നിന്നുയരുന്ന ധാരാളം ദുഃഖം അനുഭവിക്കും।

Verse 9

तथा कृता मयैषाद्य व्यवस्था सर्वदेहिनाम् । अष्टमाद्वत्सरादूर्ध्यं कर्मणा गर्हितेन च । प्रग्रहीष्यति वै जंतुः पुरुषो योषिदेव वा

ഇന്ന് ഞാൻ എല്ലാ ദേഹധാരികൾക്കും ഈ നിയമം സ്ഥാപിച്ചു—എട്ടാം വർഷത്തിന് ശേഷം നിന്ദ്യകർമ്മം ചെയ്താൽ ജീവി, പുരുഷനായാലും സ്ത്രീയായാലും, തീർച്ചയായും ഉത്തരവാദിയായി കണക്കാക്കപ്പെടും।

Verse 10

एवमुक्त्वा स मांडव्यो धर्मराजं ततः परम् । प्रस्थितो रोषनिर्मुक्तो वांछिताशां प्रति द्विजाः

ധർമ്മരാജനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം ആ ബ്രാഹ്മണൻ മാണ്ഡവ്യൻ കോപമൊഴിഞ്ഞ് തനിക്കിഷ്ടമായ ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു।

Verse 11

अथ तं प्रस्थितं दृष्ट्वा प्रोचुः सर्वे दिवौकसः । धर्मराजकृते व्यग्राः श्रुत्वा शापं तथाविधम्

അവൻ പുറപ്പെട്ടത് കണ്ടപ്പോൾ, ധർമ്മരാജനെക്കുറിച്ച് വ്യാകുലരായ എല്ലാ ദേവന്മാരും, അത്തരം ശാപം കേട്ട്, സംസാരിച്ചു।

Verse 12

देवा ऊचुः । भगवन्पापसक्तस्य धर्मराजस्य केवलम् । न त्वमर्हसि शापेन शूद्रं कर्तुं कथंचन

ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു—ഹേ ഭഗവൻ! പാപദണ്ഡത്തിൽ ആസക്തനായ ധർമ്മരാജനെ മാത്രം കാരണമാക്കി, ശാപംകൊണ്ട് അവനെ യാതൊരു വിധത്തിലും ശൂദ്രനാക്കുവാൻ നിങ്ങൾക്ക് യുക്തിയില്ല।

Verse 13

प्रसादं कुरु तस्मात्त्वमस्य धर्मपतेर्द्विज । अस्माकं वचनात्सद्यः प्रार्थयस्व तथा वरम्

അതുകൊണ്ട്, ഹേ ദ്വിജാ! ഈ ധർമ്മപതിയോട് പ്രസാദം കാണിക്കൂ; ഞങ്ങളുടെ വചനപ്രകാരം ഉടൻ തന്നെ വിധിപൂർവ്വം വരം അപേക്ഷിക്കൂ।

Verse 14

मांडव्य उवाच । नान्यथा जायते वाणी या मयोक्ता सुरोत्तमाः । अवश्यं धर्मराजोऽयं शूद्रयोनौ प्रयास्यति

മാണ്ടവ്യൻ പറഞ്ഞു—ഹേ സുരോത്തമന്മാരേ! ഞാൻ ഉച്ചരിച്ച വാക്ക് മറ്റെങ്ങനെ ആകുകയില്ല; ഈ ധർമ്മരാജൻ നിർബന്ധമായി ശൂദ്രയോനിയിൽ പ്രവേശിക്കും।

Verse 15

परं नैवास्य संतानं तस्यां योनौ भविष्यति । संप्राप्स्यति च भूयोऽपि धर्मराजत्वमुत्तमम्

എന്നാൽ ആ യോനിയിൽ അവന് സന്താനം ഉണ്ടാകുകയില്ല; പിന്നീടു അവൻ വീണ്ടും ഉത്തമമായ ധർമ്മരാജസ്ഥാനത്തെ പ്രാപിക്കും।

Verse 16

आराधयतु चाव्यग्रः क्षेत्रेऽत्रैव त्रिलोचनम् । प्रसादात्तस्य देवस्य शीघ्रं मृत्युमवाप्स्यति

അവൻ അവ്യഗ്രചിത്തനായി ഈ ക്ഷേത്രത്തിലേ തന്നെ ത്രിലോചനൻ (ശിവൻ)നെ ആരാധിക്കട്ടെ; ആ ദേവന്റെ പ്രസാദത്താൽ അവൻ शीഘ്രം മരണത്തെ പ്രാപിക്കും (അവസ്ഥയിൽ നിന്ന് വിമുക്തനാകും)।

Verse 17

तथा देयो वरो मह्यं भवद्भिर्यदि स्वर्गपाः । तदेषा शूलिकाऽस्माकं स्पर्शाद्भूयात्सुधर्मदा

ഹേ സ്വർഗ്ഗപാലകരേ! നിങ്ങൾ സത്യമായി എനിക്ക് വരം നൽകുമെങ്കിൽ, ഈ നമ്മുടെ ശൂലിക സ്പർശമാത്രം കൊണ്ടുതന്നെ ജനങ്ങൾക്ക് സദ്ധർമ്മം നൽകുന്നവളാകട്ടെ.

Verse 18

देवा ऊचुः । एनां यः प्रातरुत्थाय स्पर्शयिष्यति शूलिकाम् । पातकात्स विमुक्तो वा इह लोके भविष्यति

ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു—ആരെങ്കിലും പ്രഭാതത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ് ഈ ശൂലികയെ സ്പർശിച്ചാൽ, അവൻ ഈ ലോകത്തുതന്നെ പാപത്തിൽ നിന്ന് വിമുക്തനാകും.

Verse 19

एवमुक्त्वा मुनिं तं ते देवाः शक्रपुरोगमाः । ततस्तां सादरं प्राहुः सह भर्त्रा पतिव्रताम्

ഇങ്ങനെ ആ മുനിയോട് പറഞ്ഞ ശേഷം, ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) മുൻപന്തിയിലായ ദേവന്മാർ പിന്നെ ഭർത്താവിനോടുകൂടിയ ആ പതിവ്രതയെ ആദരത്തോടെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.

Verse 20

त्वमपि प्रार्थयाभीष्टमस्मत्तो वरवर्णिनि । यत्ते चित्ते स्थितं नित्यं नादेयं विद्यतेऽत्र नः

ഹേ സുന്ദരവർണിനീ! നീയും ഞങ്ങളോട് നിനക്കിഷ്ടമായ വരം അപേക്ഷിക്കൂ. നിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ നിത്യമായി നിലകൊള്ളുന്നതിൽ, ഇവിടെ ഞങ്ങൾ നൽകാൻ കഴിയാത്തത് ഒന്നുമില്ല.

Verse 21

पतिव्रतोवाच । येयं मयाकृता गर्ता स्थानेऽत्र त्रिदशेश्वराः । मन्नाम्ना ख्यातिमायातु दीर्घिकेति जगत्त्रये

പതിവ്രത പറഞ്ഞു—ഹേ ത്രിദശേശ്വരന്മാരേ! ഈ സ്ഥലത്ത് ഞാൻ നിർമ്മിച്ച ഈ ഗർത്തം എന്റെ നാമത്തിൽ ‘ദീർഘികാ’ എന്നായി ത്രിലോകത്തിലും പ്രസിദ്ധിയാർജിക്കട്ടെ.

Verse 22

देवा ऊचुः । अद्यप्रभृति लोकेऽत्र गर्त्तेयं तव शोभने । दीर्घिकेति सुविख्याता भविष्यति जगत्त्रये

ദേവന്മാർ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ സുന്ദരീ! ഇന്നുമുതൽ ഈ ലോകത്തിലെ ഈ തടാകഗർഭം ‘ദീർഘികാ’ എന്ന നാമത്തിൽ ത്രിലോകത്തും സുപ്രസിദ്ധമാകും।

Verse 23

येऽस्यां स्नानं करिष्यंति प्रातरुत्थाय मानवाः । सर्वपापविनिर्मुक्तास्ते भविष्यंति तत्क्षणात्

പ്രഭാതത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ് ഇതിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യർ, അതേ ക്ഷണത്തിൽ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തരാകും।

Verse 24

कन्याराशिगते सूर्ये संप्राप्ते पंचमीदिने । येऽत्र स्नानं करिष्यंति श्रद्धया सहिता नराः

സൂര്യൻ കന്യാരാശിയിൽ പ്രവേശിച്ച് പഞ്ചമി തിഥി വന്നാൽ, ശ്രദ്ധയോടെ ഇവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്ന നരന്മാർ।

Verse 25

अपुत्रास्ते भविष्यंति सपुत्रा वंशवर्धनाः । एवमुक्त्वाऽथ तां देवा जग्मुः स्वर्गं द्विजोत्तमाः

പുത്രരില്ലാത്തവർ വംശവർദ്ധകരായ പുത്രന്മാരോടെ പുത്രവാന്മാരാകും. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ഹേ ദ്വിജോത്തമാ, ദേവന്മാർ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി।

Verse 26

पतिव्रतापि तेनैव सह कांतेन सुन्दरी । सेवयामास कल्याणी स्मरसौख्यमनुत्तमम्

ആ കല്യാണിയായ സുന്ദരി പതിവ്രത, അതേ പ്രിയകാന്തനോടൊപ്പം അനുത്തമ ദാമ്പത്യസുഖം അനുഭവിച്ചു।

Verse 27

पर्वतेषु सुरम्येषु नदीनां पुलिनेषु च । उद्यानेषु विचित्रेषु वनेषूपवनेषु च

സുന്ദരമായ പർവതങ്ങളിൽ, നദികളുടെ മണൽത്തീരങ്ങളിൽ, വിചിത്രവും മനോഹരവുമായ ഉദ്യാനങ്ങളിൽ, കൂടാതെ വനങ്ങളിലും ഉപവനങ്ങളിലും।

Verse 28

ततो वयसि संप्राप्ते पश्चिमे कालपर्ययात् । तदेवात्मीयसत्तीर्थं सेवयामास सादरम्

പിന്നീട് കാലപരിണാമത്തിൽ വാർദ്ധക്യം വന്നപ്പോൾ, അവൾക്ക് സ്വന്തം ആശ്രയവും നിധിയും ആയ അതേ പുണ്യതീർത്ഥത്തെ ഭക്തിപൂർവ്വം വീണ്ടും ആശ്രയിച്ചു।

Verse 29

ततो देहं परित्यक्त्वा स्वकांतं वीक्ष्य तं मृतम् । तत्र तोये जगामाथ ब्रह्मलोकं पतिव्रता

പിന്നീട് പ്രിയഭർത്താവിനെ മരിച്ച നിലയിൽ കണ്ട അവൾ ദേഹം ഉപേക്ഷിച്ചു; അതേ സ്ഥലത്തിലെ ജലമാർഗ്ഗത്തിലൂടെ ആ പതിവ്രത ബ്രഹ്മലോകത്തിലേക്ക് പ്രയാണം ചെയ്തു।

Verse 30

एतद्वः सर्वमाख्यातं दीर्घिकाख्यानमुत्तमम् । यस्य संश्रवणादेव नरः पापात्प्रमुच्यते

ഈ ഉത്തമമായ ദീർഘികാ-ആഖ്യാനം ഞാൻ നിങ്ങളോട് പൂർണ്ണമായി പറഞ്ഞു; ഇതു കേൾക്കുന്നതുമാത്രം മനുഷ്യനെ പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 136

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखंडे हाटकेश्वर क्षेत्रमाहात्म्ये दीर्घिकोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनंनाम षट्त्रिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ ആറാം നാഗരഖണ്ഡത്തിൽ, ഹാടകേശ്വര ക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ ‘ദീർഘികോത്പത്തി-മാഹാത്മ്യ-വർണനം’ എന്ന 136-ാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।