Adhyaya 26

Verse 1

लोमश उवाच । अथ ते पर्वतश्रेष्ठा मेर्वाद्या जातसंभ्रमाः । ऊचुस्ते चैकपद्येन हिमवंतं महागिरिम्

ലോമശൻ പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ മേരു മുതലായ ശ്രേഷ്ഠ പർവ്വതങ്ങൾ ആവേശത്തോടെ ഉണർന്നു, ചുരുക്കമായി മഹാഗിരിയായ ഹിമവന്തനോട് പറഞ്ഞു.

Verse 2

पर्वता ऊचुः । कन्यादानं क्रियतां चाद्य शैल श्रीमाञ्छम्भुर्भाग्यतस्तेऽद्य लब्धः । हृन्मध्ये वै नात्र कार्यो विमर्शस्तस्मादेषा दीयतामीश्वराय

പർവ്വതങ്ങൾ പറഞ്ഞു—ഹേ ശൈലരാജാ! ഇന്നുതന്നെ കന്യാദാനം നടത്തുക. നിന്റെ സൗഭാഗ്യത്താൽ ഇന്ന് ശ്രീമാൻ ശംഭു ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു. ഹൃദയത്തിൽ യാതൊരു മടിയോ വിചാരവുമില്ലാതെ, ഈ കന്യയെ ഈശ്വരനു സമർപ്പിക്കൂ.

Verse 3

तच्छ्रुत्वा वचनं तेषां सुहृदां वै हिमालयः । सम्यक्संकल्पमकरोद्ब्रह्ममा नोदितस्तदा । इमां कन्यां तुभ्यमहं ददामि परमेश्वर

ആ സുഹൃത്തുകളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ഹിമാലയം ബ്രഹ്മാവിന്റെ പ്രേരണയാൽ ദൃഢനിശ്ചയം ചെയ്തു പറഞ്ഞു—ഹേ പരമേശ്വരാ! ഈ കന്യയെ ഞാൻ അങ്ങേക്കു സമർപ്പിക്കുന്നു.

Verse 4

भार्यार्थं प्रतिगृह्णीष्वमंत्रेणानेन दत्तवान् । अस्मै रुद्राय महते देवदवाय शंभव । कन्या दत्ता महेशाय गिरींद्रेण महात्मना

ഈ മന്ത്രത്തോടെ ഗിരിരാജൻ പറഞ്ഞു—“ഇവളെ ഭാര്യയായി സ്വീകരിക്ക; ഈ കന്യ മഹാരുദ്രനായ ദേവദേവ ശംഭുവിന്നു ദത്തമായിരിക്കുന്നു।” ഇങ്ങനെ മഹാത്മാവായ പർവ്വതാധിപൻ കന്യയെ മഹേശനു സമർപ്പിച്ചു।

Verse 5

वेद्यां च बहिरानीतौ दंपतीव कमलेक्षणौ । उपवेशितौ बहिर्वेद्यां पार्वतीपरमेश्वरौ

പിന്നീട് കമലനയന ദമ്പതികളുപോലെ പാർവതി-പരമേശ്വരരെ വേദിയുടെ പുറത്തേക്ക് കൊണ്ടുവന്ന്, യജ്ഞവേദിക്കരികെ നിലത്തു ഇരുത്തി।

Verse 6

आचार्येणाथ तत्रैव कश्यपेन महात्मना । आह्वानं हवनार्थाय कृतमग्नेस्तदा द्विजाः

അവിടെത്തന്നെ മഹാത്മാവായ ആചാര്യ കശ്യപൻ ഹവനാർത്ഥം അഗ്നിദേവനെ ആവാഹനം ചെയ്തു; അപ്പോൾ ദ്വിജന്മാരും സന്നിഹിതരായിരുന്നു।

Verse 7

ब्रह्मा ब्रह्मासनगतो बभूव शिवसन्निधौ । प्रवर्तमाने हवन ऋषयश्च विचक्षणाः

ശിവസന്നിധിയിൽ ബ്രഹ്മാവ് ബ്രഹ്മാസനത്തിൽ ഇരുന്നിരുന്നു; ഹവനം ആരംഭിക്കുമ്പോൾ വിവേകമുള്ള ഋഷിമാരും കൂടി സമാഗമിച്ചു।

Verse 8

ऊचुः परस्परं तत्र नानादर्शनवेदिनः । वेदवादरताः केचिदवदन्संमतेन वै

അവിടെ നാനാദർശനങ്ങളെ അറിയുന്നവർ പരസ്പരം സംസാരിച്ചു; ചിലർ വേദവാദത്തിൽ ആസക്തരായി തങ്ങളുടെ ‘സമ്മത’ പ്രമാണമനുസരിച്ച് വാദിച്ചു।

Verse 9

एवमेव न चाप्येवमेवमेव न चान्यथा । कार्यमेव न वा कार्यं कार्याकार्यं तथा परे

“അങ്ങനെ തന്നേ!”—“അങ്ങനെ അല്ല!”—“അങ്ങനെ മാത്രമേ!”—“മറ്റെങ്ങനെല്ല!” ഇങ്ങനെ ചിലർ വാദിച്ചു—“ഇത് ചെയ്യേണ്ടതുതന്നെ” അല്ലെങ്കിൽ “ചെയ്യേണ്ടതില്ല”; മറ്റുചിലർ ചെയ്യേണ്ടത്–ചെയ്യരുതത് എന്നതിനെക്കുറിച്ച് തർക്കിച്ചു।

Verse 10

इत्येवं ब्रुवतां शब्दः श्रूयते शिवसन्निधौ । स्वकीयं मतमास्थाय ह्यब्रुवंस्ते परस्परम् । तत्त्वज्ञानविहीनास्ते केवलं वेदबुद्धयः

ഇങ്ങനെ സംസാരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നവരുടെ കുലുക്കം ശിവസന്നിധിയിൽ തന്നെ കേൾക്കപ്പെട്ടു. സ്വന്തം അഭിപ്രായം പിടിച്ചുനിന്ന് അവർ പരസ്പരം വാദിച്ചു. അവർ തത്ത്വജ്ഞാനരഹിതർ; വെറും വേദകേന്ദ്രിത ബുദ്ധിയുള്ളവർ മാത്രം।

Verse 11

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा परस्परजयैषिणाम् । प्रहस्य नारदो वाक्यमुवाच शिवसन्निधौ

പരസ്പരം ജയിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹമുള്ളവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് നാരദൻ ചിരിച്ചു, ശിവസന്നിധിയിൽ വാക്കുചൊല്ലി।

Verse 12

यूयं सर्वे वादिनश्च वेदवादरतास्तथा । मौनमास्थाय भोविप्रा हृदि कृत्य सदाशिवम्

നിങ്ങൾ എല്ലാവരും വാദികളാണ്; വേദവാദത്തിൽ ആസക്തരുമാണ്. അതിനാൽ, ഹേ വിപ്രന്മാരേ, മൗനം ആശ്രയിച്ച് ഹൃദയത്തിൽ സദാശിവനെ സ്ഥാപിച്ച് അതിൽ തന്നെ നിലകൊള്ളുക।

Verse 13

आत्मानं परमात्मानं पराणां परमं च तत् । येनेदं कारितं विश्वं यतः सर्वं प्रवर्त्तते । यस्मिन्निलीयते विश्वं तस्मै सर्वात्मने नमः

ആത്മാവും പരമാത്മാവും ആയ, ശ്രേഷ്ഠന്മാരിലും പരമ ശ്രേഷ്ഠനായ; ആരാൽ ഈ വിശ്വം നിർമ്മിതമായോ, ആരിൽ നിന്നാണ് എല്ലാം പ്രവഹിക്കുന്നതോ, ഒടുവിൽ ആരിൽ തന്നെ ജഗത്ത് ലയിക്കുന്നതോ—ആ സർവാത്മനു നമസ്കാരം।

Verse 14

सोऽयमास्तेऽधुना गेहे पर्वतेंद्रस्य भो द्विजाः । मुखादस्यैव संजाताः सर्वे यूयं विचक्षणाः

ഹേ ദ്വിജന്മാരേ! അവൻ തന്നെയാണ് ഇപ്പോൾ പർവതേന്ദ്രന്റെ ഗൃഹത്തിൽ വസിക്കുന്നത്. വിവേകികളായ നിങ്ങളൊക്കെയും അവന്റെ തന്നെ മുഖത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചവർ ആകുന്നു.

Verse 15

एवमुक्तास्तदा तेन नारदेन द्विजोत्तमाः । उपदेशकरैर्वाक्यैर्बोधितास्ते द्विजोत्तमाः

അപ്പോൾ നാരദൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, ആ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാർ ഉപദേശസ്വരൂപമായ വാക്കുകളാൽ ബോധിതരായി ജാഗ്രത പ്രാപിച്ചു.

Verse 16

वर्त्तमाने च यज्ञे च ब्रह्मा लोकपितामहः । ददर्श चरणौ देव्या नखेंदुं च मनोहरम्

യജ്ഞം പുരോഗമിക്കുമ്പോൾ ലോകപിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവ് ദേവിയുടെ പാദയുഗളവും അവളുടെ നഖങ്ങളുടെ മനോഹരമായ ചന്ദ്രസദൃശ പ്രഭയും ദർശിച്ചു.

Verse 17

दर्शनात्स्खलितः सद्यो बभूवांबुजसंभवः । मदनेन समाविष्टो वीर्यं च प्राच्यवद्भुवि

ആ ദർശനത്തിൽ പദ്മസംഭവനായ ബ്രഹ്മാവ് ഉടൻ തന്നെ വിറച്ചു; കാമാവേശത്തിൽ ആകപ്പെട്ട് തന്റെ വീര്യം ഭൂമിയിൽ ചോർന്നു വീഴ്ത്തി.

Verse 18

रेतसा क्षरमाणेन लज्जितोऽभूत्पितामहः । चरणाभ्यां ममर्द्दाथ महद्गोप्यं दुरत्ययम्

വീര്യം ഒഴുകുന്നതോടെ പിതാമഹൻ ലജ്ജിതനായി; തുടർന്ന് തന്റെ പാദങ്ങളാൽ അതിനെ അമർത്തി മറച്ചു—മറയ്ക്കാൻ ദുഷ്കരമായ മഹത്തായ രഹസ്യം ഗോപ്യമാക്കി.

Verse 19

बहवश्चर्षयो जाता वालखिल्याः सहस्रशः । उपतस्थुस्तदा सर्वेताततातेति चाब्रुवन्

അപ്പോൾ അനേകം ഋഷിമാർ ജനിച്ചു—ആയിരക്കണക്കിന് വാലഖില്യർ. എല്ലാവരും അവനെ സമീപിച്ച് “താതാ! താതാ!” എന്നു വിളിച്ചു.

Verse 20

नारदेन तदोक्तास्ते वालखिल्याः प्रकोपिना । गच्छंतु बटवो यूयं पर्वतं गंधमादनम्

അപ്പോൾ കോപിച്ച നാരദൻ ആ വാലഖില്യരോട്—“ഹേ ബടുകന്മാരേ, നിങ്ങൾ ഗന്ധമാദനപർവതത്തിലേക്ക് പോകുവിൻ” എന്നു പറഞ്ഞു.

Verse 21

न स्थातव्यं भवद्भिश्च भवतां न प्रयोजनम् । इत्येवमुक्तास्ते सर्वे वालखिल्याश्च पर्वतम् । नारदेन समादिष्टा ययुः सर्वे त्वरान्विताः

“നിങ്ങൾ ഇവിടെ നില്ക്കരുത്; ഇവിടെ നിങ്ങൾക്കൊരു ആവശ്യവും ഇല്ല.” എന്നു പറഞ്ഞപ്പോൾ, നാരദന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ആ വാലഖില്യർ എല്ലാവരും വേഗത്തിൽ പർവതത്തിലേക്ക് പോയി.

Verse 22

नारदेन ततो ब्रह्माऽश्वासितो वचनैः शुभैः । तावच्च हवनं पूर्णं जातं तस्य महात्मनः

പിന്നീട് നാരദൻ മംഗളവചനങ്ങളാൽ ബ്രഹ്മാവിനെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു; അതിനിടയിൽ ആ മഹാത്മാവിന്റെ ഹവനം പൂർത്തിയായി.

Verse 23

महेशस्य तथा विप्राः शांतिपाठपरा बभुः । ब्रह्मघोषेण महता व्याप्त मासीद्दिगंतरम्

അതുപോലെ വിപ്രന്മാർ മഹേശനുവേണ്ടി ശാന്തിപാഠത്തിൽ ലീനരായി; മഹത്തായ ബ്രഹ്മഘോഷം കൊണ്ട് ദിക്കാന്തരമൊക്കെയും നിറഞ്ഞു.

Verse 24

ततो नीराजितो देवो देवपत्नीभिरुत्तमः । तथैव ऋषिपत्नीभिरर्चितः पूजितस्तथा

അപ്പോൾ ദേവപത്നിമാർ ആ പരമദേവനു നീരാജനം ചെയ്തു; അതുപോലെ ഋഷിപത്നിമാരും അദ്ദേഹത്തെ അർച്ചിച്ചു പൂജിച്ചു ഭക്ത്യാദരത്തോടെ വന്ദിച്ചു।

Verse 25

तथा गिरीन्द्रस्य मनोरमाः शुभा नीराजयामासुरथैव योषितः । गीतैः सुगीतज्ञविशारदाश्च तथैव चान्ये स्तुतिभिर्महर्षयः

അതുപോലെ ഗിരീന്ദ്രന്റെ പ്രഭുവിനായി ശുഭവും മനോഹരവുമായ സ്ത്രീകൾ നീരാജനം ചെയ്തു; മധുരഗാനവിദ്യയിൽ നിപുണർ ഗാനങ്ങളാൽ സ്തുതിച്ചു, മറ്റ് മഹർഷികൾ സ്തോത്രങ്ങളാൽ അദ്ദേഹത്തെ കീർത്തിച്ചു।

Verse 26

रत्नानि च महार्हाणि ददौ तेभ्यो महामनाः । हिमालयो महाशैलः संहृष्टः परितोषयन्

അപ്പോൾ മഹാമനസ്സുള്ള മഹാശൈല ഹിമാലയം സന്തോഷത്തോടെ അവരെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി ആദരിക്കുവാൻ അത്യന്തം വിലയേറിയ രത്നങ്ങൾ ദാനം ചെയ്തു।

Verse 27

बभौ तदानीं सुरसिद्धसंघैर्वेद्यां स्थितोऽसौ सकलत्रको विभुः । सर्वैरुपेती निजपार्षदैर्गणैः प्रहृष्टचेता जगदेकसुन्दराः

അന്നേരം സർവശക്തനായ പ്രഭു വേദിയിൽ നിലകൊണ്ട് ദേവ-സിദ്ധസംഘങ്ങളോടൊപ്പം ദീപ്തനായി; തന്റെ പാർഷദഗണങ്ങൾ ചുറ്റും സേവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ, ഹർഷിതചിത്തനായി അദ്ദേഹം ലോകത്തിന്റെ ഏകസൗന്ദര്യമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു।

Verse 28

एतस्मिन्नंतरे तत्र ब्रह्मविष्णुपुरोगमाः । ऋषिगंधर्वयक्षाश्च येन्ये तत्र समागताः

ഇതിനിടയിൽ അവിടെ ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും മുൻപന്തിയിൽ നയിച്ച് മറ്റുള്ളവരും എത്തി; ഋഷികൾ, ഗന്ധർവർ, യക്ഷർ എന്നിവരും അവിടെ സമാഗമിച്ച മറ്റു എല്ലാവരും കൂടി എത്തിച്ചേർന്നു।

Verse 29

सर्वान्समभ्यर्च्य तदा महात्मा महान्गिरीशः परमेण वर्चसा । सद्रत्नवस्त्राभरणानि सम्यग्ददौ च ताम्बूलसुगन्धवार्यपि

അപ്പോൾ പരമതേജസ്സുള്ള മഹാത്മാവായ ഗിരീശൻ എല്ലാവരെയും വിധിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചു; ഉത്തമ രത്നങ്ങൾ, വസ്ത്രങ്ങൾ, ആഭരണങ്ങൾ, കൂടാതെ താംബൂലവും സുഗന്ധജലവും യഥാവിധി നൽകി।

Verse 30

तदा शिवं पुरस्कृत्याभ्यव जह्रुः सुरेश्वराः । तथा सर्वे मिलित्वा तु ऐकपद्येन मोदिताः

അപ്പോൾ ദേവാധിപന്മാർ ശിവനെ മുൻപിൽ നിർത്തി ഭക്തിയോടെ നമസ്കരിച്ചു; പിന്നെ എല്ലാവരും ഒന്നിച്ചു ഒരേ സ്വരത്തിൽ സ്തുതിച്ച് ആനന്ദിച്ചു।

Verse 31

पंक्तीभूताश्च बुभुर्लिंगिना श्रृंगिणा सह । केचिद्गणाः पृथग्भूता नानाहास्यरसैर्विभुम्

അവർ നിരകളായി ഇരുന്ന് ലിംഗീ തപസ്വിയുമായും ശൃംഗിണനുമായും കൂടി ഭോജനം ചെയ്തു; ചില ഗണങ്ങൾ വേർപിരിഞ്ഞ് പലവിധ ഹാസ്യവിനോദങ്ങളാൽ പ്രഭുവിനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു।

Verse 32

अतोषयन्नारदाद्या अनेकालीकसंयुताः । तथा चण्डीगणाः सर्वे बभुजुः कृतभाजनाः

നാരദാദികൾ കാളികയുടെ അനേകം സംഘങ്ങളോടൊപ്പം തൃപ്തിയും സന്തോഷവും നേടി; അതുപോലെ ചണ്ഡീഗണങ്ങൾ എല്ലാവരും വിധിപൂർവ്വം പങ്ക് ലഭിച്ച് പ്രസാദം ഭുജിച്ചു।

Verse 33

वैतालाः क्षेत्रपालाश्च बुभुजुः कृतभाजनाः । शाकिनी डाकिनी चैव यक्षिण्यो मातृकादयः

വൈതാലന്മാരും ക്ഷേത്രപാലന്മാരും വിധിപൂർവ്വം നൽകിയ പങ്ക് സ്വീകരിച്ച് ഭുജിച്ചു; അതുപോലെ ശാകിനി, ഡാകിനി, യക്ഷിണികൾ, മാതൃകാദികളും ഭുജിച്ചു।

Verse 34

योगिन्योऽथ चतुः षष्टिर्योगिनो हि तथा परे । दश कोट्यो गणानां च कोट्येका च महात्मनाम्

അപ്പോൾ അറുപത്തിനാലു യോഗിനികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു; അതുപോലെ മറ്റു യോഗികളും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഗണങ്ങളുടെ എണ്ണം പത്ത് കോടി, മഹാത്മാക്കളുടെ എണ്ണം ഒരു കോടി.

Verse 35

एवं तु ऋषयः सर्वे तथानये विबुधादयः । योगिनो हि मया चान्ये कथिताः पूर्वमेव हि

ഇങ്ങനെ എല്ലാ ഋഷിമാരും, അതുപോലെ ദേവഗണാദികളും അവിടെ സന്നിഹിതരായിരുന്നു. മറ്റു യോഗികളെക്കുറിച്ച് ഞാൻ മുമ്പേ തന്നെ നിശ്ചയമായി പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.

Verse 36

योगिन्यश्चैव कथितास्तासां भक्ष्यं वदामि वः । खड्गानां केचिदानीय क्रव्यं पवित्रमेव च

യോഗിനികളെയും പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; ഇനി അവരുടെ ഭക്ഷ്യം നിങ്ങളോട് പറയുന്നു. ചിലർ ഖഡ്ഗങ്ങളുമായി കൊണ്ടുവന്ന്, തങ്ങൾ പവിത്രമെന്ന് കരുതിയ മാംസവും കൊണ്ടുവന്നു.

Verse 37

भुंजंति चास्थिसंयुक्तं तथांत्राणि बुभुक्षिताः । आनीय केचिच्छीर्षाणि महिषाणां गुरूणि च

വിശപ്പോടെ അവർ അസ്ഥികളോടുകൂടിയ (മാംസം)യും ആന്ത്രങ്ങളും ഭക്ഷിച്ചു. ചിലർ മഹിഷങ്ങളുടെ ഭാരമുള്ള തലകളും കൊണ്ടുവന്ന് ഭക്ഷിച്ചു.

Verse 38

तथा केचिन्नृत्यमानास्तदानीं रोरूय्यमाणाः प्रमथाश्चैव चान्ये । केचित्तूष्णीमास्थिता रुद्ररूपाः परेचान्यांल्लोकमानास्तथैव

ചിലർ അപ്പോൾ നൃത്തം ചെയ്തു; മറ്റുള്ളവർ—പ്രമഥാദികൾ—ഉച്ചത്തിൽ അലറിക്കൊണ്ടിരുന്നു. ചിലർ രുദ്രരൂപം ധരിച്ചു മൗനമായി നിന്നു; മറ്റുള്ളവർ അതുപോലെ മറ്റൊരു ലോകത്തേക്ക് ദൃഷ്ടി പതിപ്പിച്ചു.

Verse 39

योगिनीचक्रमध्यस्थो भैरवो हि ननर्त च । तथान्ये भूतवेताला मामेत्येवं प्रलापिनः

യോഗിനീചക്രത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ നിലകൊണ്ട ഭൈരവൻ നിശ്ചയമായും നൃത്തം ചെയ്തു. പിന്നെ മറ്റു ഭൂതങ്ങളും വേതാളങ്ങളും എന്റെ അടുക്കൽ വന്ന് ഇങ്ങനെ പ്രലാപിച്ചു.

Verse 40

एवं तेषामुद्धवं हि निरिक्ष्य मधुसूदनः । उवाच प्रहसन्वाक्यं शंकरं लोकशंकरम्

ഇങ്ങനെ അവരുടെ കലഹം കണ്ട മധുസൂദനൻ പുഞ്ചിരിയോടെ ലോകഹിതകാരിയായ ശങ്കരനോടു വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

Verse 41

एतान्गणान्वारय भो अत्र मत्तांश्च संप्रति । अस्मिन्काले च यत्कार्यं सर्वैस्तत्कार्यमे व च

“ഹേ പ്രഭോ, ഈ ഗണങ്ങളെ തടയുക; ഇവർ ഇപ്പോൾ ഇവിടെ മദോന്മത്തരാണ്. ഈ സമയത്ത് ചെയ്യേണ്ട കാര്യം എന്തോ, അതേ കാര്യം എല്ലാവരും ചെയ്യട്ടെ.”

Verse 42

पांडित्येन महादेव तस्मादेतान्निवारय । तच्छ्रुत्वा भगवान्रुद्रो वीरभद्रमुवाच ह

“ഹേ മഹാദേവാ, അതിനാൽ നിന്റെ പാണ്ഡിത്യപൂർണ്ണ ഉപദേശത്തോടെ ഇവരെ തടയുക.” ഇത് കേട്ട് ഭഗവാൻ രുദ്രൻ വീരഭദ്രനോടു പറഞ്ഞു.

Verse 43

रुद्र उवाच । वारयस्व प्रमत्तांश्च क्षीबांश्चैव विशेषतः । तेनोक्तो वीरभद्रश्च शंभुना परमेष्ठिना

രുദ്രൻ പറഞ്ഞു—“പ്രമത്തരെയും, പ്രത്യേകിച്ച് മദത്തിൽ ക്ഷീബരായവരെയും തടയുക.” പരമേശ്വരനായ ശംഭു ഇങ്ങനെ കല്പിച്ചതിനാൽ വീരഭദ്രൻ അതുപോലെ ചെയ്തു.

Verse 44

आज्ञापिताः प्रमत्ताश्च वीरभद्रेण धीमता । प्रमथा वारितास्तेन तूष्णीमाश्रित्य ते स्थिताः

ധീമാനായ വീരഭദ്രൻ ആ ഉന്മത്തരോട് ആജ്ഞാപിച്ചു; അവൻ തടഞ്ഞ പ്രമഥർ മൗനം ആശ്രയിച്ച് നിശ്ചലമായി നിന്നു।

Verse 45

निश्चला योगिनीमध्ये भूतप्रमथगुह्यकाः । शाकिन्यो यातुधानाश्च कूष्मांडाः कोपिकर्पटाः

യോഗിനിമാരുടെ മദ്ധ്യേ ഭൂതരും പ്രമഥരും ഗുഹ്യകരും നിശ്ചലമായി നിന്നു; ശാകിനികൾ, യാതുധാനങ്ങൾ, കൂഷ്മാണ്ഡങ്ങൾ മുതലായ ഉഗ്രഗണങ്ങളും കൂടെ।

Verse 46

तथान्ये भूतवेतालाः क्षेत्रपालाश्च भैरवाः । सर्वे शांताः प्रमत्ताश्च बभूवुः प्रमथादयः

അതുപോലെ മറ്റു ഭൂത-വേതാളങ്ങൾ, ക്ഷേത്രപാലർ, ഭൈരവർ എന്നിവരും; പ്രമഥാദികൾ എല്ലാവരും ശാന്തരായി, അവരുടെ ഉന്മാദം ശമിച്ചു।

Verse 47

एवं विस्तारसंयुक्तं कृतमुद्वहनं तदा । हिमाद्रिणा परं विप्राः सुमंगल्यं सुशोभनम्

ഇങ്ങനെ, ഹേ വിപ്രന്മാരേ, ഹിമാദ്രി അന്ന് സമ്പൂർണ്ണ വൈഭവത്തോടെ ‘ഉദ്വഹന’ കർമ്മം നിർവഹിച്ചു—പരമ മംഗളകരവും ദർശനീയമായി ശോഭിക്കുന്നതുമായിരുന്നു।

Verse 48

चत्वारो दिवसा जाताः परिपूर्णेन चेतसा । हिमाद्रिणा कृता पूजा देवदेवस्य शूलिनः

നാല് ദിവസങ്ങൾ കഴിഞ്ഞു, അവന്റെ ചിത്തം പൂർണ്ണമായി ഏകാഗ്രമായിരുന്നു; ഹിമാദ്രി ദേവദേവനായ ശൂലധാരിയായ പ്രഭുവിനെ പൂജിച്ചു।

Verse 49

वस्त्रालंकाराभरणै रत्नैरुच्चावचैस्ततः । पूजयित्वा महादेवं विष्णोर्वचनपरोऽभवत्

അനന്തരം അദ്ദേഹം വസ്ത്രങ്ങളും അലങ്കാരങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും നാനാവിധ രത്നങ്ങളും അർപ്പിച്ച് മഹാദേവനെ വിധിപൂർവ്വം പൂജിച്ചു; പിന്നെ വിഷ്ണുവിന്റെ വചനങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു।

Verse 50

लक्ष्मीसमेतं विष्णुं च वस्त्रालंकरणैः शुभैः । पूजयामास हिमवांस्तथा ब्रह्माणमेव च

ഹിമവാൻ ലക്ഷ്മീസമേതനായ വിഷ്ണുവിനെ ശുഭവസ്ത്രങ്ങളും അലങ്കാരങ്ങളും അർപ്പിച്ച് പൂജിച്ചു; അതുപോലെ ബ്രഹ്മാവിനെയും വിധിപൂർവ്വം പൂജിച്ചു।

Verse 51

इंद्रं पुरोधसा सार्द्धमिंद्राण्या सहितं विभुम् । तथैव लोकपालांश्च पूजयित्वा पृथक्पृथक्

അദ്ദേഹം പുരോഹിതനോടുകൂടി, ഇന്ദ്രാണീസമേതനായ മഹാവിഭുവായ ഇന്ദ്രനെ പൂജിച്ചു; അതുപോലെ ലോകപാലന്മാരെയും ഓരോരുത്തരായി വേർതിരിച്ച് പൂജിച്ചു।

Verse 52

तथैव पूजिता चंडी भूतप्रमथगुह्यकैः । वस्त्रालंकरणैश्चैव रत्नैर्नानाविधैरपि । ये चान्य आगतास्तत्र ते च सर्वे प्रपूजिताः

അതുപോലെ ഭൂതന്മാർ, പ്രമഥന്മാർ, ഗുഹ്യകന്മാർ എന്നിവർ ചണ്ഡീദേവിയെയും പൂജിച്ചു—വസ്ത്രങ്ങളും അലങ്കാരങ്ങളും നാനാവിധ രത്നങ്ങളും അർപ്പിച്ചു. അവിടെ എത്തിയ മറ്റു എല്ലാവരെയും യഥോചിതമായി ആദരിച്ചു പൂജിച്ചു।

Verse 53

एवं तदानीं प्रतिपूजिताश्च देवाश्च सर्वे ऋषयश्च यक्षाः । गंधर्वविद्याधरसिद्धचारणास्तथैव मर्त्त्याप्सरसां गणाश्च

ഇങ്ങനെ അന്നേരം എല്ലാ ദേവന്മാരും പ്രതിപൂജിതരായി; അതുപോലെ ഋഷികളും യക്ഷന്മാരും. ഗന്ധർവന്മാർ, വിദ്യാധരന്മാർ, സിദ്ധന്മാർ, ചാരണന്മാർ, കൂടാതെ മർത്ത്യരും അപ്സരസ്സുകളുടെ സംഘങ്ങളും അങ്ങനെ തന്നെ ആദരിക്കപ്പെട്ടു।