Adhyaya 22

Verse 1

। श्रीसूत उवाच । लक्ष्मीतीर्थे शुभे पुंसां सर्वैश्वर्यैककारणे । स्नात्वा नरस्ततो गच्छेदग्नितीर्थं द्विजोत्तमाः

ശ്രീസൂതൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ, മനുഷ്യർക്കു സർവ ഐശ്വര്യത്തിന്റെയും ഏക കാരണമായ ശുഭ ലക്ഷ്മീതീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, പിന്നെ മനുഷ്യൻ അഗ്നിതീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം.

Verse 2

अग्नितीर्थं महापुण्यं महापातकनाशनम् । तीर्थानामुत्तमं तीर्थं सर्वाभीष्टैकसाधनम् । तत्र स्नायान्नरो भक्त्या स्वपापपरिशुद्धये

അഗ്നിതീർത്ഥം മഹാപുണ്യകരവും മഹാപാതകനാശകവുമാണ്. തീർത്ഥങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠമായ തീർത്ഥം; സർവാഭീഷ്ടസിദ്ധിക്കുള്ള ഏകോപായം. അവിടെ ഭക്തിയോടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ തന്റെ പാപങ്ങളുടെ പൂർണ്ണശുദ്ധി പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 3

ऋषय ऊचुः । अग्निर्तार्थमितिख्यातिः कथं तस्य मुनीश्वर

ഋഷികൾ പറഞ്ഞു— ഹേ മുനീശ്വരാ, ഇതിന് ‘അഗ്നിതീർത്ഥം’ എന്ന പ്രസിദ്ധി എങ്ങനെ ലഭിച്ചു?

Verse 4

कुत्रैदमग्नितीर्थं च कीदृशं तस्य वैभवम् । एतन्नः श्रद्दधानानां विस्तराद्वक्तुमर्हसि

ഈ അഗ്നിതീർത്ഥം എവിടെയാണ്? അതിന്റെ വൈഭവം എങ്ങനെയാണ്? ശ്രദ്ധയുള്ള ഞങ്ങൾക്ക് ഇത് വിശദമായി പറയാൻ നിങ്ങൾ അർഹനാണ്.

Verse 5

श्रीसूत उवाच । सम्यक्पृष्टं हि युष्माभिः शृणुध्वं मुनिपुंगवाः । पुरा हि राघवो हत्वा रावणं सपरिच्छदम्

ശ്രീസൂതൻ പറഞ്ഞു— നിങ്ങൾ ശരിയായാണ് ചോദിച്ചത്; ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, കേൾക്കൂ. പുരാകാലത്ത് രാഘവൻ രാവണനെ അവന്റെ സമസ്ത സൈന്യ-പരിവാരങ്ങളോടുകൂടി വധിച്ച്…

Verse 6

स्थापयित्वा तु लंकायां भर्तारं च विभीषणम् । सीतासौमित्रिसंयुक्तो रामो दशरथात्मजः

ലങ്കയിൽ വിഭീഷണനെ രാജാവായി സ്ഥാപിച്ച്, ദശരഥപുത്രനായ രാമൻ സീതയും സൗമിത്രിയും (ലക്ഷ്മണൻ) കൂടെ പുറപ്പെട്ടു.

Verse 7

सिद्धचारणगंधवैर्देवैरप्सरसां गणैः । स्तूयमानो मुनिगणैः सत्याशीस्तीर्थकौतुकी

സിദ്ധന്മാർ, ചാരണന്മാർ, ഗന്ധർവ്വന്മാർ, ദേവന്മാർ, അപ്സരാഗണങ്ങൾ, മുനിഗണങ്ങൾ എന്നിവരുടെ സ്തുതിയാൽ മഹിമിക്കപ്പെട്ട്—അച്യുതമായ ആശീർവാദമുള്ളവൻ—തീർത്ഥദർശനകൗതുകഭക്തിയോടെ പുറപ്പെട്ടു।

Verse 8

धारयंल्लीलया चापं रामोऽसह्यपराक्रमः । आत्मनः शुद्धिमाधातुं जानकीं शोधितु तथा

അസഹ്യപരാക്രമനായ രാമൻ ലീലപോലെ വില്ല് ധരിച്ചു; തന്റെ നിർമലമായ മാനമര്യാദ സ്ഥാപിക്കുവാൻ ജാനകിയുടെ ശുദ്ധി വിധിപൂർവ്വം തെളിയിക്കുവാൻ നിശ്ചയിച്ചു।

Verse 9

इंद्रादिदेववृन्दैश्च मुनिभिः पितृभिस्तथा । विभीषणेन सहितः सर्वेरपि च वानरैः

ഇന്ദ്രാദി ദേവവൃന്ദങ്ങൾ, മുനികൾ, പിതൃഗണങ്ങൾ എന്നിവരോടൊപ്പം, വിഭീഷണനും സർവ്വ വാനരന്മാരും സഹിതം, അദ്ദേഹം ആ മഹാസഭയിൽ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി।

Verse 10

आययौ सेतुमार्गेण गंधमादनपर्वतम् । लक्ष्मीतीर्थतटे स्थित्वा जानकीशोधनाय सः

അദ്ദേഹം സേതുമാർഗ്ഗം വഴി ഗന്ധമാദനപർവ്വതത്തിലെത്തി; ലക്ഷ്മീതീർത്ഥതീരത്ത് നിന്നുകൊണ്ട് ജാനകീശോധനയ്ക്ക് സന്നദ്ധനായി।

Verse 11

अग्निमावाहयामास देवर्षिपितृसन्निधौ । अथोत्तस्थौ महांभोधेर्लक्ष्मीतीर्थाद्विदूरतः

ദേവന്മാരുടെയും ഋഷിമാരുടെയും പിതൃഗണങ്ങളുടെയും സന്നിധിയിൽ അദ്ദേഹം അഗ്നിയെ ആവാഹനം ചെയ്തു. തുടർന്ന് ലക്ഷ്മീതീർത്ഥത്തിൽ നിന്ന് അകലെയായി മഹാസമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് അഗ്നി ഉയർന്നു പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു।

Verse 12

पश्यत्सु सर्वलोकेषु लिहन्नंभांसि पावकः । आताम्रलोचनः पीतवासा धनुर्धरः

സകല ലോകങ്ങളും നോക്കിനിൽക്കെ ജലങ്ങളെ നക്കിക്കുടിക്കുന്നവണ്ണം പാവകൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. അവിടെ ധനുർധരനായ വീരൻ, താമ്രനേത്രങ്ങളോടെ, പീതാംബരം ധരിച്ച് നിന്നു.

Verse 13

सप्तभिश्चैव जिह्वाभिर्लेलिहानो दिशो दश । दृष्ट्वा रघुपतिं शूरं लीलामानुषरूपिणम्

ഏഴ് ജിഹ്വകളാൽ പത്ത് ദിക്കുകളെയും നക്കിക്കൊണ്ട് ജ്വലിച്ച (അഗ്നി) ലീലാർത്ഥം മനുഷ്യരൂപം ധരിച്ച ശൂരനായ രഘുപതിയെ ദർശിച്ചു.

Verse 14

जगाद वचनं रम्यं जानकीशुद्धिकारणात् । रामराम महाबाहो राक्षसानां भयावह

ജാനകിയുടെ ശുദ്ധി സ്ഥാപിക്കുവാനായി അവൻ മനോഹരമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു— “രാമാ, രാമാ! മഹാബാഹോ, രാക്ഷസർക്കു ഭയാവഹനേ!”

Verse 15

पातिव्रत्येन जानक्या रावणं हतवान्भवान् । सत्यंसत्यं पुनः सत्यं नात्र कार्या विचारणा

ജാനകിയുടെ പാതിവ്രത്യബലത്താലാണ് നിങ്ങൾ രാവണനെ വധിച്ചത്. സത്യം, സത്യം, വീണ്ടും സത്യം—ഇവിടെ സംശയത്തിനോ വിചാരണയ്ക്കോ ഇടമില്ല.

Verse 16

कमलेयं जगन्माता लीलामानुषविग्रहा । देवत्वे देवदेहेयं मनुष्यत्वे च मानुषी

ഇവൾ കമലസംബവയായ ജഗന്മാതാവ്; ലീലാർത്ഥം മനുഷ്യവിഗ്രഹം ധരിച്ചവൾ. ദേവത്വത്തിൽ അവളുടെ ദേഹം ദിവ്യം; മനുഷ്യത്വത്തിൽ മനുഷ്യയായി പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു.

Verse 17

विष्णोर्देहानुरूपां वै करोत्ये षात्मनस्तनुम् । यदायदा जगत्स्वामिन्देवदेव जनार्द्दन

ഹേ ജഗത്സ്വാമീ, ദേവദേവ ജനാർദ്ദന! വിഷ്ണു എപ്പോഴെപ്പോഴും ഏത് രൂപം ധരിക്കുമോ, അപ്പോഴെല്ലാം ആ ദേവിയും അതേ രൂപത്തിന് അനുയോജ്യമായി തന്റെ ദേഹം സൃഷ്ടിച്ച്, അവന്റെ അവതാരപ്രകടനത്തോട് പൂർണ്ണമായി യോജിക്കുന്നു।

Verse 18

अवतारान्करोषि त्वं तदेयं त्वत्सहायिनी । यदा त्वं भार्गवो रामस्तदाभूद्धरणी त्वियम्

നീ എപ്പോഴെപ്പോഴും അവതാരങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുമോ, അപ്പോഴെല്ലാം ഈ ദേവി നിന്റെ സഹചാരിണിയും സഹായിനിയും ആകുന്നു. നീ ഭാർഗവ രാമൻ (പരശുരാമൻ) ആയിരുന്നപ്പോൾ, അവൾ ഈ ധരണി—ഭൂമി—ആയിത്തീർന്നു.

Verse 19

अधुना जानकी जाता भवित्री रुक्मिणी ततः । अन्येषु चावतारेषु विष्णोरेषा सहायिनी

ഇപ്പോൾ അവൾ ജാനകി (സീത)യായി ജനിച്ചിരിക്കുന്നു; തുടർന്ന് അവൾ രുക്മിണിയായി മാറും. മറ്റു അവതാരങ്ങളിലും അവൾ വിഷ്ണുവിന്റെ നിത്യ സഹായിനിയും സഹചാരിണിയും ആകുന്നു.

Verse 20

तस्मामद्वचनादेनां प्रति गृह्णीष्व राघव । पावकस्य तु तद्वाक्यं श्रुत्वा देवा महर्षयः

അതുകൊണ്ട് എന്റെ വചനപ്രകാരം, ഹേ രാഘവാ, അവളെ വീണ്ടും സ്വീകരിക്കൂ. പാവകൻ (അഗ്നി) പറഞ്ഞ ആ വാക്ക് കേട്ട് ദേവന്മാരും മഹർഷിമാരും സാക്ഷികളായി നിന്നു ആനന്ദിച്ചു.

Verse 21

विद्याधराश्च गंधर्वा मानवाः पन्नगास्तथा । अन्ये च भूतनिवहा रामं दश रथात्मजम्

വിദ്യാധരന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, മനുഷ്യർ, പന്നഗങ്ങൾ (നാഗങ്ങൾ) കൂടാതെ മറ്റു ഭൂതനിവഹങ്ങൾ—എല്ലാവരും ദശരഥാത്മജനായ രാമനെ ചുറ്റി സമവേതരായി.

Verse 22

जानकीं मैथिलीं चैव प्रशशंसुः पुनःपुनः । रामोऽग्निवचनात्सीतां प्रतिजग्राह निर्मलाम्

അവർ വീണ്ടും വീണ്ടും ജാനകി മൈഥിലിയെ പ്രശംസിച്ചു. അഗ്നിയുടെ വചനപ്രകാരം രാമൻ നിർമലയും നിഷ്കളങ്കയുമായ സീതയെ വീണ്ടും സ്വീകരിച്ചു.

Verse 23

एवं सीताविशुद्ध्यर्थं रामेणाक्लिष्टकर्मणा । आवाहने कृते वह्निर्लक्ष्मीतीर्थाद्विदूरतः

ഇങ്ങനെ സീതയുടെ വിശുദ്ധി തെളിയിക്കാനായി അക്ലിഷ്ടകർമ്മനായ രാമൻ ആവാഹനം ചെയ്തപ്പോൾ, ദൂരെയുള്ള ലക്ഷ്മീതീർത്ഥത്തിൽ നിന്ന് വഹ്നി ആഹ്വാനിതനായി വന്നു.

Verse 24

यतः प्रदेशादुत्तस्थावंबुधेर्द्विजसत्तमाः । अग्नितीर्थं विजानीत तं प्रदेशमनुत्तमम्

ഹേ ദ്വിജസത്തമന്മാരേ! സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് അഗ്നി ഉയർന്ന ആ അനുത്തമ പ്രദേശത്തെ ‘അഗ്നിതീർത്ഥം’ എന്നു അറിയുക.

Verse 25

ततो विनिर्गमादग्नेरग्नितीर्थमितीर्यते । अत्र स्नात्वा नरो भक्त्या वह्नेस्तीर्थे विमुक्तिदे

അഗ്നി അവിടെ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടതിനാൽ ഇതിനെ ‘അഗ്നിതീർത്ഥം’ എന്നു പറയുന്നു. ഇവിടെ ഭക്തിയോടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ വഹ്നിയുടെ ഈ വിമുക്തിദായക തീർത്ഥത്തിൽ മോക്ഷഫലം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 26

उपोष्य वेदविदुषो ब्राह्मणा नपि भोजयेत् । तेभ्यो वस्त्रं धनं भूमिं दद्यात्कन्यां च भूषिताम्

ഉപവാസം അനുഷ്ഠിച്ച് വേദവിദ്വാന്മാരായ ബ്രാഹ്മണർക്കും ഭോജനം നൽകണം. അവർക്കു വസ്ത്രം, ധനം, ഭൂമി ദാനം ചെയ്യണം; ധർമ്മാനുസാരം അലങ്കരിച്ച കന്യാദാനവും നടത്തണം.

Verse 27

सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुसायुज्यमाप्नुयात् । अग्नितीर्थस्य कूलेस्मि न्नन्नदानं विशिष्यते

സകലപാപങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തനായാൽ മനുഷ്യൻ വിഷ്ണുസായുജ്യം പ്രാപിക്കും. ഇവിടെ അഗ്നിതീർത്ഥത്തിന്റെ തീരത്ത് അന്നദാനം അതിവിശേഷ പുണ്യകരമെന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു.

Verse 28

अग्नितीर्थसमं तीर्थं न भूतं न भविष्यति । दुष्पण्योपि महापापो यत्र स्नानात्पिशाचताम्

അഗ്നിതീർത്ഥത്തിന് തുല്യമായ തീർത്ഥം മുമ്പ് ഉണ്ടായിട്ടില്ല; ഭാവിയിലും ഉണ്ടാകുകയില്ല. അവിടെ സ്നാനം ചെയ്തതുകൊണ്ട് മഹാപാപിയായ ദുഷ്പണ്യനും പിശാചത്വാവസ്ഥയിൽ നിന്ന് മോചിതനായി.

Verse 29

परित्यज्य महा घोरां दिव्यं रूपमवाप्तवान् । पशुमान्नाम वैश्योऽभूत्पुरा पाटलिपुत्रके

അവൻ അത്യന്തം ഭീകരമായ രൂപം ഉപേക്ഷിച്ച് ദിവ്യരൂപം പ്രാപിച്ചു. മുമ്പ് പാടലിപുത്രത്തിൽ ‘പശുമാൻ’ എന്ന പേരുള്ള ഒരു വൈശ്യനായിരുന്നു.

Verse 30

स वै धर्मपरो नित्यं ब्राह्मणाराधने रतः । कृषिं निरंतरं कुर्वन्गो रक्षां चैव सर्वदा

അവൻ നിത്യവും ധർമ്മപരനായും ബ്രാഹ്മണാരാധനയിൽ നിരതനായും ഇരുന്നു. അവൻ ഇടവിടാതെ കൃഷി ചെയ്തു, എല്ലായ്പ്പോഴും ഗോരക്ഷയും നടത്തി.

Verse 31

पण्यवीथ्यां च विक्रीणन्कांचनादीनि धर्मतः । पशुमन्नामधेयस्य वणिक्छ्रेष्ठस्य तस्य वै

അവൻ പണ്യവീഥിയിൽ (ചന്തയിൽ) സ്വർണ്ണാദി വസ്തുക്കൾ ധർമ്മപ്രകാരം വിറ്റു; ‘പശുമാൻ’ എന്ന നാമധേയമുള്ള ആ വണിക്‌ശ്രേഷ്ഠൻ അങ്ങനെ ജീവിച്ചു.

Verse 32

बभूव भार्यात्रितयं पतिशुश्रूषणे रतम् । ज्येष्ठा त्रीन्सुषुवे पुत्रान्वैश्यवंशविवर्द्धनान्

അവന് മൂന്നു ഭാര്യമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവർ ഭർത്തൃസേവയിൽ നിരതരായിരുന്നു. ജ്യേഷ്ഠ ഭാര്യ മൂന്നു പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു; അവർ വൈശ്യവംശത്തെ വർധിപ്പിച്ചവർ ആയി.

Verse 33

सुपण्यं पण्यवतं च चारुपण्यं तथैव च । मध्यमा सुषुते पुत्रौ सुकोश बहुकोशकौ

സുപാണ്യൻ, പാണ്യവത്, അതുപോലെ ചാരുപാണ്യൻ—ഇവയാണ് പേരുകൾ. മധ്യമ ഭാര്യ രണ്ടു പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു—സുകോശനും ബഹുകോശനും.

Verse 34

तृतीयायां त्रयः पुत्रास्तस्य वैश्यस्य जज्ञिरे । महापण्यो महाकोशो दुष्पण्य इति विश्रुताः

മൂന്നാം ഭാര്യയിൽ നിന്ന് ആ വൈശ്യന് മൂന്നു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു; അവർ മഹാപാണ്യൻ, മഹാകോശൻ, ദുഷ്പാണ്യൻ എന്നു പ്രസിദ്ധരായി.

Verse 35

एवं पशुमतस्तस्य वैश्यस्य द्विजसत्तमाः । बभूवुरष्टौ तनयास्तासु स्त्रीषु तिसृष्वपि

ഇങ്ങനെ, ഹേ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാരേ, ആ വൈശ്യൻ പശുമാനിന് ആ മൂന്നു ഭാര്യമാരിൽ നിന്നായി ആകെ എട്ട് പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു.

Verse 36

ते सुपण्यमुखाः सर्वे पुत्रा ववृधिरे क्रमात । धूलिकेलिं वितन्वन्तः पित रौ तोषयंति ते

സുപാണ്യൻ മുതലായ ആ എല്ലാ പുത്രന്മാരും ക്രമേണ വളർന്നു. പൊടിയിൽ ബാലക്രീഡകൾ നടത്തി അവർ പിതാവിനെയും മാതാവിനെയും സന്തോഷിപ്പിച്ചു.

Verse 37

पंचहायनतां प्राप्ताः क्रमात्ते वैश्यनंदनाः । पशुमानपि वैश्येंद्रः सर्वानपि च तान्सुतान्

ക്രമത്തിൽ ആ വൈശ്യന്റെ പുത്രന്മാർ അഞ്ചുവയസ്സിലെത്തി. അപ്പോൾ ശ്രേഷ്ഠനായ വൈശ്യൻ പശുമാൻ തന്റെ എല്ലാ പുത്രന്മാരെയും ശ്രദ്ധിച്ച് അവരെ മുന്നോട്ടുള്ള മാർഗത്തിൽ ഉപദേശിച്ച് നയിക്കാൻ തുടങ്ങി.

Verse 38

बाल्यमारभ्य सततं स्वकृत्येषु व्यशिक्षयत् । कृषिगोत्राणवाणिज्यकर्मसु क्रमशिक्षिताः

ബാല്യകാലം മുതൽ തന്നെ അവൻ അവരെ അവരുടെ സ്വന്തം കർത്തവ്യങ്ങളിൽ നിരന്തരം പരിശീലിപ്പിച്ചു. അങ്ങനെ അവർ ക്രമേണ കൃഷി, ഗോപാലനം, വാണിജ്യവൃത്തികൾ എന്നിവയിൽ ശിക്ഷണം നേടി.

Verse 39

सुपण्यमुख्याः सप्तैव पितृवाक्यमशृण्वत । पशुमान्वक्ति यत्कार्यं तत्क्ष णान्निरवर्तयन्

സുശീലരിൽ അഗ്രഗണ്യരായ ആ ഏഴുപേരും പിതാവിന്റെ വാക്ക് ശ്രവിച്ചു. പശുമാൻ ഏതു കാര്യം പറഞ്ഞാലും അവർ അത് ഉടൻ തന്നെ നിർവഹിച്ചു.

Verse 40

नैपुण्यं प्रापुरत्यंतं ते सुवर्णक्रियास्वपि । दुष्पण्यस्त्वष्टमः पुत्रो बाल्यमारभ्य संततम्

അവർ സ്വർണ്ണപ്രവർത്തികളിലും അത്യന്തം നൈപുണ്യം നേടി. എന്നാൽ എട്ടാമത്തെ പുത്രൻ ദുഷ്പണ്യൻ ബാല്യകാലം മുതൽ തന്നെ വ്യത്യസ്ത സ്വഭാവക്കാരനായിരുന്നു.

Verse 41

दुर्मार्गनिरतो भूत्वा नाशृणोत्पितृभा षितम् । धूलिकेलिं समारभ्य दुर्मार्गनिरतोऽभवत्

അവൻ ദുർമാർഗത്തിൽ ആസക്തനായി പിതാവിന്റെ ഉപദേശം കേട്ടില്ല. പൊടിയിൽ കളി തുടങ്ങിക്കൊണ്ട് അധർമ്മപഥത്തിൽ കൂടുതൽ കൂടുതൽ ലീനനായി.

Verse 42

स बाल एव सन्पुत्रो बालानन्यानबाधत । दुष्कर्मनिरतं दृष्ट्वा तं पिता पशुमांस्तथा

ആ മകൻ കുട്ടിയായിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ മറ്റു കുട്ടികളെ ഉപദ്രവിച്ചിരുന്നു. അവൻ ദുഷ്കർമ്മങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത് കണ്ട് പിതാവായ പശുമാനും അത് ശ്രദ്ധിച്ചു.

Verse 43

उपेक्षा मेवकृतवान्बालिशोऽयमितीरयन् । अथाष्टावपि वैश्यस्य प्रापुर्यौवनमात्मजाः

'ഇവൻ വെറുമൊരു വിഡ്ഢിയാണ്,' എന്ന് പറഞ്ഞ് അദ്ദേഹം അവഗണിക്കുകയാണ് ചെയ്തത്. പിന്നീട് വൈശ്യന്റെ എട്ടു പുത്രന്മാരും യൗവനം പ്രാപിച്ചു.

Verse 44

ततोऽयमष्टमः पुत्रो दुष्णयो बलिनां वरः । गृहीत्वा पाणियु गलेबालान्नगरवर्तिनः

പിന്നീട് ശക്തന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ആ എട്ടാമത്തെ മകൻ ദുഷ്ണയൻ, നഗരത്തിലുള്ള കുട്ടികളെ കൈകളാലും കഴുത്തിലും പിടിച്ചു വെക്കുമായിരുന്നു.

Verse 45

निचिक्षेप स कूपेषु सरित्सु च सरःस्वपि । न कोऽपि तस्य जानाति दुश्चरित्रमिदं जनः

അവൻ അവരെ കിണറുകളിലും നദികളിലും തടാകങ്ങളിലും എറിഞ്ഞു. എങ്കിലും ജനങ്ങളിൽ ആരും അവന്റെ ഈ ദുഷ്പ്രവൃത്തി അറിഞ്ഞില്ല.

Verse 46

यावन्म्रियंते ते बालास्तावन्निक्षिप्तवाञ्जले । तेषां मृतानां बालानां पितरो मातरस्तथा

ആ കുട്ടികൾ മരിക്കുന്നത് വരെ അവൻ അവരെ വെള്ളത്തിൽ എറിഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്നു. മരിച്ച ആ കുട്ടികളുടെ മാതാപിതാക്കൾ അതീവ ദുഃഖിതരായി.

Verse 47

गवेषयंति तान्सर्वान्नगरेषु हि सर्वशः । तान् दृष्ट्वा च मृतान्पुत्रान्के वलं प्रारुदञ्जनाः

അവർ നഗരങ്ങളിലുടനീളം എല്ലായിടത്തും അവരെ അന്വേഷിച്ചു. എന്നാൽ മരിച്ചുകിടക്കുന്ന പുത്രന്മാരെ കണ്ടപ്പോൾ ജനങ്ങൾ കരഞ്ഞും വിലപിച്ചും മാത്രമേ കഴിഞ്ഞുള്ളൂ.

Verse 48

जलेष्वथ शवान्दृष्ट्वा जनाश्चक्रुर्यथोचितम् । एवं प्रतिदिनं बालान्दुष्पण्यो मारयन्पुरे

പിന്നീട് ജലത്തിൽ ശവങ്ങളെ കണ്ട ജനങ്ങൾ യഥോചിതമായ അന്ത്യകർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ചു. ഇങ്ങനെ ആ ദുഷ്ടബുദ്ധി ദിനംപ്രതി നഗരത്തിൽ ബാലന്മാരെ കൊല്ലുകയായിരുന്നു.

Verse 49

जनैरप्यपरिज्ञातश्चिरमेवमवर्तत । म्रियमाणेषु बालेषु वैश्यपुत्रस्य कर्मणा

ജനങ്ങൾ അതിനെ തിരിച്ചറിയാതെ, ഇത് ദീർഘകാലം ഇങ്ങനെ തന്നെ തുടർന്നു. വൈശ്യപുത്രന്റെ കൃത്യം മൂലം ബാലന്മാർ മരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.

Verse 50

प्रजानां वृद्धिराहित्याच्छून्यप्रायमभूत्पुरम् । ततः समेत्य पौरास्तद्वृत्तं राज्ञे न्यवेद यन्

പ്രജാവൃദ്ധി നിലച്ചതിനാൽ നഗരം ഏതാണ്ട് ശൂന്യമായി. തുടർന്ന് പൗരന്മാർ ഒന്നിച്ചു കൂടി ആ മുഴുവൻ സംഭവവിവരം രാജാവിനെ അറിയിച്ചു.

Verse 51

श्रुत्वा नृपस्तद्वचनमाहूय ग्रामपालकान् । कारणं बालमरणे चिंत्यतामिति सोऽन्वशात्

അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട രാജാവ് ഗ്രാമപാലകരെ വിളിച്ചു കല്പിച്ചു—“ബാലമരണങ്ങളുടെ കാരണം അന്വേഷിച്ച് നിർണ്ണയിക്കട്ടെ.”

Verse 52

ग्रामपालास्तथेत्युक्त्वा तत्र तत्र व्यवस्थिताः । सम्यग्गवेषयामासुः कारणं बालमारणे

“തഥാസ്തു” എന്നു പറഞ്ഞു ഗ്രാമപാലകർ ഇവിടെ അവിടെ നിലയുറപ്പിച്ച്, ബാലഹത്യയുടെ കാരണമെന്തെന്നു സമ്യകമായി അന്വേഷിച്ചു തുടങ്ങി।

Verse 53

ते वै गवेषंयतोऽपि नाविंदन्बालमारकम् । ते पुनर्नृपमासाद्य भीता वाक्यमथाब्रु वन्

തിരഞ്ഞിട്ടും അവർ ബാലഹന്താവിനെ കണ്ടെത്തിയില്ല. പിന്നെ ഭയത്തോടെ വീണ്ടും രാജാവിനെ സമീപിച്ച് വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു।

Verse 54

गवेषयंतोऽपि वयं तन्न विंदामहे नृप । यो बालान्नगरे स्थित्वा सततं मारयत्यपि

“ഹേ നൃപാ! ഞങ്ങൾ അന്വേഷിച്ചിട്ടും അവനെ കണ്ടെത്തുന്നില്ല—നഗരത്തിനുള്ളിൽ തന്നെയിരുന്ന് നിരന്തരം ബാലരെ കൊല്ലുന്നവനെ.”

Verse 55

पुनश्च नागराः सर्वे राजानं प्राप्य दुःखिताः । पुनः प्रजानां मरणमब्रुवन्वाष्पसंकुलाः

വീണ്ടും എല്ലാ നഗരവാസികളും ദുഃഖിതരായി രാജാവിനെ സമീപിച്ചു; കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ അവർ പ്രജകളുടെ മരണവാർത്ത വീണ്ടും പറഞ്ഞു।

Verse 56

राजा तत्कारणाज्ञानात्तूष्णीमास्ते विचिंत्य तु । कदाचिद्वैश्यपुत्रोयं पंचभिर्बा लकैः सह

കാരണം അറിയാത്തതിനാൽ രാജാവ് മൗനമായി ഇരുന്നു ചിന്തിച്ചു. അപ്പോൾ ഒരിക്കൽ ഈ വൈശ്യപുത്രൻ അഞ്ചു ബാലകരോടൊപ്പം (കാണപ്പെട്ടു).

Verse 57

तटाकांतिकमापेदे पंकजाहरणच्छलात् । बलाद्गृहीत्वा तान्बालान्दुष्पण्यः क्रोशतस्तदा

താമര പറിക്കാനുള്ള വ്യാജേന ദുഷ്പണ്യൻ കുളക്കരയിലേക്കു ചെന്നു. പിന്നെ ആ ബാലന്മാരെ ബലമായി പിടിച്ച് ദുഃഖത്തോടെ നിലവിളിപ്പിച്ചു॥

Verse 58

क्रूरात्मा मज्जयामास कंठ दघ्ने सरोजले । मृतान्मत्वा च ताञ्छीघ्रं दुष्पण्यः स्वगृहं ययौ

ആ ക്രൂരാത്മാവായ ദുഷ്പണ്യൻ കഴുത്തോളം വരുന്ന താമരജലത്തിൽ അവരെ മുക്കി. അവർ മരിച്ചതായി കരുതി അവൻ വേഗം സ്വന്തം വീട്ടിലേക്കു പോയി॥

Verse 59

पञ्चानां पितरस्तेषां मार्गयंतः सुतान्पुरे । तेषु वै मार्गमाणेषु पंच तेना तिबालकाः

ആ അഞ്ചുപേരുടെ പിതാക്കൾ നഗരത്തിൽ പുത്രന്മാരെ തേടി അലഞ്ഞു. അവർ അന്വേഷിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ ആ അഞ്ചു ചെറുബാലന്മാർ അവിടെയേ തുടരന്നു॥

Verse 60

निक्षिप्ता अपि तोयेषु नाम्रियंत यदृच्छया । ते शनैः कूलमासाद्य पंचापि क्लिन्नमौलयः

വെള്ളത്തിൽ എറിഞ്ഞിട്ടും ദൈവയോഗത്താൽ അവർ മരിച്ചില്ല. പതുക്കെ കരയെത്തി ആ അഞ്ചുപേരും നനഞ്ഞ മുടിയോടെ ജീവിച്ചു നിന്നു॥

Verse 61

अशक्ता नगरं गंतुं बाल्यात्तत्रैव बभ्रमुः । दूरादुच्चार्यमाणानि स्वनामानि स्वबंधुभिः

ബാല്യകാരണം നഗരത്തിലേക്കു പോകാൻ കഴിയാതെ അവർ അവിടെയേ അലഞ്ഞു. ദൂരത്ത് ബന്ധുക്കൾ വിളിച്ചുചൊല്ലുന്ന സ്വന്തം പേരുകൾ അവർ കേട്ടു॥

Verse 62

श्रुत्वा पंचापि ते बालाः प्रतिशब्दमकुर्वत । ततस्तत्पितरः श्रुत्वा तत्रागत्यसरस्तटे

അവരുടെ പേരുകൾ കേട്ടപ്പോൾ ആ അഞ്ചു ബാലരും പ്രതിധ്വനിയായി മറുപടി വിളിച്ചു. അതുകേട്ട് അവരുടെ പിതാക്കന്മാർ അവിടെ എത്തി തടാകത്തിന്റെ കരയിൽ എത്തിച്ചേർന്നു.

Verse 63

पुत्रान्दृष्ट्वा तु सप्राणान्प्रहर्षमतुलं गताः । किमेतदिति पित्राद्यैः पृष्टास्ते बालकास्तदा

തങ്ങളുടെ പുത്രന്മാരെ ജീവനോടെ കണ്ടപ്പോൾ അവർ അളവറ്റ ആനന്ദത്തിൽ നിറഞ്ഞു. പിന്നെ പിതാക്കളും മുതിർന്നവരും ആ ബാലന്മാരോട്—“ഇതെന്ത്, എന്തു സംഭവിച്ചു?” എന്നു ചോദിച്ചു.

Verse 64

दुष्पण्यस्याथ दुष्कृत्यं बन्धुभ्यस्ते न्यवेदयन् । ततो विदितवृत्तांता राजानं प्राप्य नागराः

പിന്നീട് അവർ ദുഷ്പണ്യന്റെ ദുഷ്കൃത്യം ബന്ധുക്കൾക്ക് അറിയിച്ചു. തുടർന്ന് മുഴുവൻ വൃത്താന്തവും അറിഞ്ഞ നഗരവാസികൾ രാജാവിനെ സമീപിച്ചു.

Verse 65

पंचभिः कथितं वृत्तं दुष्पण्यस्य न्यवेदयन् । ततो राजा समाहूय पशुमंतं वणिग्वरम् । पौरेष्वपि च शृण्वत्सु वाक्यमेतदभाषत

അഞ്ചുപേർ പറഞ്ഞ വൃത്താന്തം അവർ ദുഷ്പണ്യനെക്കുറിച്ച് രാജാവിന് അറിയിച്ചു. തുടർന്ന് രാജാവ് ആ പശുസമ്പത്തുള്ള ശ്രേഷ്ഠ വ്യാപാരിയെ വിളിപ്പിച്ചു; പൗരന്മാർ കേൾക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹം ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

Verse 66

राजोवाच । दुष्पण्यनामा पशुमन्बहुप्रजमिदं पुरम्

രാജാവ് അരുളിച്ചെയ്തു— “ദുഷ്പണ്യ എന്ന പേരുള്ള പശുസമ്പത്തുള്ളവനേ! ഈ നഗരം അനേകം പ്രജകളാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു…।”

Verse 67

शून्यप्रायं कृतं पश्य त्वत्पुत्रेण दुरात्मना । इदानीं बालिशानेतान्मज्जयामास वै जले

കാണുക—നിന്റെ ദുഷ്ടാത്മാവായ പുത്രൻ ഈ സ്ഥലത്തെ ഏകദേശം ശൂന്യപ്രായമായി, പാഴാക്കി. ഇപ്പൊഴേ അവൻ ഈ നിർദോഷ ലളിതജനങ്ങളെ വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിച്ചു.

Verse 68

यदृच्छया च सप्राणाः पुनरप्या गताः पुरम् । अस्मिन्नित्थं गते कार्ये किं कर्तव्यं वदाधुना

യാദൃച്ഛികമായി അവർ പ്രാണത്തോടെ വീണ്ടും നഗരത്തിലെത്തി. കാര്യം ഇങ്ങനെ വന്നിരിക്കെ, ഇപ്പോൾ ഉടൻ എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് പറയുക.

Verse 69

अद्य त्वामेव पृच्छामि यतस्त्वं धर्मतत्परः । इत्युक्तः पशुमान्राज्ञा धर्मज्ञो युक्तमब्रवीत्

ഇന്ന് ഞാൻ നിന്നോടേ മാത്രം ചോദിക്കുന്നു; നീ ധർമ്മത്തിൽ നിഷ്ഠനായതിനാൽ. രാജാവ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ധർമ്മജ്ഞനായ പശുമാൻ യുക്തമായ മറുപടി പറഞ്ഞു.

Verse 70

पशुमानुवाच । पुरं निःशेषितं येन वधमेवायमर्हति । न ह्यत्र विषये किंचित्प्रष्टव्यं विद्यते नृप

പശുമാൻ പറഞ്ഞു—ആരാണോ നഗരത്തെ നിശ്ശേഷമായി നശിപ്പിച്ചത്, അവൻ വധത്തിനേ അർഹൻ. ഹേ നൃപ, ഈ വിഷയത്തിൽ ഇനി ചോദിക്കാനുള്ളത് ഒന്നുമില്ല.

Verse 71

न ह्ययं मम पुत्रः स्याच्छत्रुरेवातिपापकृत् । न ह्यस्य निष्कृतिं पश्ये येन निःशेषितं पुरम्

ഇവൻ എന്റെ പുത്രനാകാൻ കഴിയില്ല; മഹാപാപം ചെയ്യുന്ന ശത്രുവേ. നഗരത്തെ നിശ്ശേഷമായി നശിപ്പിച്ചവന് പ്രായശ്ചിത്തം ഒന്നും എനിക്ക് കാണുന്നില്ല.

Verse 72

वध्यतामेव दुष्टात्मा सत्यमेव ब्रवीम्यहम् । श्रुत्वा पशुमतो वाक्यं नागराः सर्व एव हि

“ഈ ദുഷ്ടാത്മാവിനെ തീർച്ചയായും വധിക്കട്ടെ—ഞാൻ സത്യമേ പറയുന്നു.” പശുമാന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് നഗരവാസികൾ എല്ലാവരും അതുപോലെ പ്രതികരിച്ചു.

Verse 73

वणिग्वरं श्लाघमाना राजानमिदमूचिरे । न वध्यतामयं दुष्टस्तूष्णीं निर्वास्यतां पुरात्

ശ്രേഷ്ഠനായ വണിക്കനെ പുകഴ്ത്തി നഗരവാസികൾ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: “ഈ ദുഷ്ടനെ വധിക്കരുത്; നിശ്ശബ്ദമായി നഗരത്തിൽ നിന്ന് നിർവാസിതനാക്കുക.”

Verse 74

ततः स राजा दुष्पण्यं समाहूयेदमब्रवीत् । अस्माद्देशाद्भवाञ्छीघ्रं दुष्टात्मन्गच्छ सांप्रतम्

അപ്പോൾ രാജാവ് ദുഷ്പണ്യനെ വിളിപ്പിച്ച് പറഞ്ഞു: “ഹേ ദുഷ്ടമനസ്സേ, ഈ ദേശത്തിൽ നിന്ന് വേഗത്തിൽ—ഇപ്പോഴുതന്നെ—പുറപ്പെട്ടുപോ.”

Verse 75

यदि तिष्ठेस्त्वमत्रैव दण्डयेयं वधेन वै । इति राज्ञा विनिर्भर्त्स्य दूतैर्निर्वासितः पुरात्

“നീ ഇവിടെ തന്നെ നില്ക്കുകയാണെങ്കിൽ, ഞാൻ നിന്നെ മരണശിക്ഷകൊണ്ട് ദണ്ഡിക്കും.” രാജാവിന്റെ കടുത്ത ശാസനയാൽ രാജദൂതന്മാർ അവനെ നഗരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി.

Verse 76

दुष्पण्यस्त्वथ तं देशं परित्यज्य भयान्वितः । मुनिमंडलसंबाधं वनमेव ययौ तदा

അപ്പോൾ ദുഷ്പണ്യൻ ഭയാകുലനായി ആ ദേശം ഉപേക്ഷിച്ച്, മുനിവൃന്ദങ്ങൾ നിറഞ്ഞ വനത്തിലേക്കുതന്നെ പോയി.

Verse 77

तत्राप्येकं मुनिसुतं स तोयेषु न्यमज्जयत् । केल्यर्थमागता दृष्ट्वा मुनिपुत्रा मृतं शिशुम्

അവിടെയും ആ വൈശ്യനന്ദനൻ കളിക്കായി ഒരു മുനിയുടെ ബാലപുത്രനെ ജലത്തിൽ മുക്കി. വിനോദത്തിനായി വന്ന മുനികന്യകൾ ആ ശിശുവിനെ മരിച്ച നിലയിൽ കിടക്കുന്നതായി കണ്ടു.

Verse 78

तत्पित्रे कथयामासुरभ्येत्य भृशदुःखिताः । तत उग्रश्रवाः श्रुत्वा तेभ्यः पुत्रं जले मृतम्

അവർ അത്യന്തം ദുഃഖത്തോടെ ചെന്നു ബാലന്റെ പിതാവിനോട് വിവരം അറിയിച്ചു. അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ഉഗ്രശ്രവൻ തന്റെ പുത്രൻ ജലത്തിൽ മരിച്ചതായി അറിഞ്ഞു ശോകാകുലനായി.

Verse 79

तपोमहिम्ना दुष्प ण्यचरितं तदमन्यत । उग्रश्रवाः शशापैनं दुष्पण्यं वैश्यनंदनम्

തപോമഹിമയാൽ ഉഗ്രശ്രവൻ ആ ദുഷ്കൃത്യം ദുഷ്പണ്യന്റെ തന്നെ പ്രവൃത്തിയെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു. തുടർന്ന് ആ വൈശ്യനന്ദനൻ ദുഷ്പണ്യനെ ശപിച്ചു.

Verse 80

उग्रश्रवा उवाच । मत्सुतं पयसि क्षिप्य यत्त्वं मारि तवानसि । तवापि मरणं भूयाज्जल एव निमज्जनात्

ഉഗ്രശ്രവൻ പറഞ്ഞു—“ഹേ ദുഷ്ടാ! എന്റെ പുത്രനെ ജലത്തിൽ എറിഞ്ഞ് നീ കൊന്നു; അതിനാൽ നിന്റെ മരണവും ജലത്തിൽ തന്നെ മുങ്ങി സംഭവിക്കട്ടെ.”

Verse 81

मृतश्च सुचिरं कालं पिशाचस्त्वं भविष्यसि । इति शापे श्रुते सद्यो दुष्पण्यः खिन्नमानसः

“മരണത്തിനു ശേഷം നീ ദീർഘകാലം പിശാചായിരിക്കും.” ഈ ശാപം കേട്ട ഉടൻ ദുഷ്പണ്യന്റെ മനസ്സ് തളർന്നു.

Verse 82

तद्वै वनं परित्यज्य घोरमन्यद्वनं ययौ । सिंहादिक्रूरसत्वाढ्यं तस्मिन्प्राप्ते वनांतरम्

ആ വനത്തെ ഉപേക്ഷിച്ച് അവൻ മറ്റൊരു ഭയങ്കര വനത്തിലേക്ക് പോയി. സിംഹാദി ക്രൂരമൃഗങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ആ വനാന്തരത്തിലെത്തിയപ്പോൾ ചുറ്റും ഭയം പടർന്നു.

Verse 83

पांसुवर्षं मह्द्वर्षन्वृक्षानामोटय न्मुहुः । वज्रघातसमस्पर्शो ववौ झंझानिलो महान्

പൊടിമഴ കുത്തനെ പെയ്തു; കാറ്റ് ഇടയ്ക്കിടയ്ക്ക് വൃക്ഷങ്ങളെ പിഴുതെറിഞ്ഞു. ഇടിമിന്നലിന്റെ അടിപോലുള്ള സ്പർശമുള്ള ആ മഹാ ഝംഝാവാതം വനത്തിലൂടെ ഗർജിച്ച് വീശി.

Verse 84

वेगेन गात्रं भिंदन्ती वृष्टिश्चासीत्सुदुःसहा । तद्दृष्ट्वा स तु दुष्पण्यश्चिंतयन्भृशदुः खितः

വേഗത്തോടെ ശരീരം പിളർക്കുന്നതുപോലെ സഹിക്കാനാകാത്ത മഴ പെയ്തു. അത് കണ്ട ദുഷ്പണ്യൻ ചിന്തയിൽ മുങ്ങി അത്യന്തം ദുഃഖിതനായി.

Verse 85

मृतं शुष्कं महाकायं गजमेकमपश्यत । महावातं महावर्षं तदा सोढुमशक्नुवन्

അവൻ ഒരു മഹാകായ ആനയെ മരിച്ചും ഉണങ്ങിയും കിടക്കുന്നതായി കണ്ടു. അപ്പോൾ മഹാകാറ്റിനെയും മഹാമഴയെയും അവൻ സഹിക്കാനായില്ല.

Verse 86

गजास्यविवरेणैव विवेशोदरगह्वरम् । तस्मिन्प्रविष्टमात्रे तु वृष्टिरासीत्सुभूयसी

ആനയുടെ വായിലെ തുറവിലൂടെ മാത്രമേ അവൻ അതിന്റെ ഉദരഗുഹയിലേക്കു പ്രവേശിച്ചുള്ളൂ. എന്നാൽ പ്രവേശിച്ച ഉടനെ മഴ കൂടുതൽ ശക്തിയായി പെയ്തു.

Verse 87

ततो वर्षजलैः सर्वैः प्रवाहः सुमहानभूत् । स प्रवाहो वने तस्मिन्नदी काचिदजायत

അപ്പോൾ എല്ലാ മഴവെള്ളങ്ങളും ചേർന്ന് അതിമഹത്തായ ഒരു പ്രളയപ്രവാഹം ഉയർന്നു; അതേ വനത്തിൽ ആ പ്രവാഹം തന്നേ നദിയായി രൂപപ്പെട്ടു।

Verse 88

अथ तैर्वर्षसलिलैः स गजः पूरितोदरः । प्लवमानो महापूरे नीरंध्रः समजायत

പിന്നീട് ആ മഴവെള്ളം കൊണ്ട് ആ ഗജത്തിന്റെ ഉദരം നിറഞ്ഞു; മഹാപ്രളയവെള്ളത്തിൽ ഒഴുകിക്കൊണ്ടിരിക്കെ അവൻ നിരന്ധ്രൻ, അഥവാ പുറപ്പെടുവാനുള്ള വഴിയില്ലാത്തവൻ, ആയി।

Verse 89

ततो निर्विवरस्यास्य जलपूर्णोदरस्य च । गजस्य जठरात्सोऽयं निर्गंतु न शशाक ह

അതുകൊണ്ട് ആ ഗജത്തിന് ഒരു വിടവുമില്ലായിരുന്നു, ഉദരം വെള്ളംകൊണ്ട് നിറഞ്ഞിരുന്നു; അതിനാൽ ഈ (ദുഷ്പണ്യൻ) ഗജത്തിന്റെ ജഠരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുവരാൻ കഴിഞ്ഞില്ല।

Verse 90

ततश्च वृष्टितोयानां प्रवाहो भीमवेगवान् । उदरस्थितदुष्पण्यं समुद्रं प्रापयद्गजम्

പിന്നീട് ഭീകരവേഗത്തോടെ പാഞ്ഞ മഴവെള്ളപ്രവാഹം, ഉദരത്തിൽ ദുഷ്പണ്യൻ കുടുങ്ങിയിരുന്ന ആ ഗജത്തെ ഒഴുക്കിക്കൊണ്ട് സമുദ്രത്തിലേക്ക് എത്തിച്ചു।

Verse 91

दुष्पण्यः सलिले मग्नः क्षणात्प्राणैर्व्ययुज्यत । मृत एव स दुष्पण्यः पिशाचत्वमवाप्तवान्

ദുഷ്പണ്യൻ വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങി ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ പ്രാണവിയോഗം പ്രാപിച്ചു; മരിച്ച ആ ദുഷ്പണ്യൻ പിശാചത്വം കൈവരിച്ചു।

Verse 92

पीडितः क्षुत्पिपासाभ्यां दुर्गमं वनमाश्रितः । घोरेषु घर्मकालेषु समाक्रोशन्भयानकम्

ക്ഷുധയും ദാഹവും കൊണ്ട് പീഡിതനായ അവൻ ദുർഗമമായ വനത്തിൽ അഭയം തേടി. ഭയങ്കരമായ ദഹനചൂടിന്റെ കാലങ്ങളിൽ അവൻ ഭീതിയോടെ നിലവിളിച്ചു.

Verse 93

अतिष्ठद्गहनेऽरण्ये दुःखान्यनुभवन्बहु । कल्पकोटिसहस्राणि कल्पकोटिशतानि च

അവൻ ഘനമായ വനാന്തരത്തിൽ നിലകൊണ്ട് അനേകം ദുഃഖങ്ങൾ അനുഭവിച്ചു—ആയിരക്കോടി കല്പങ്ങളും, നൂറുകോടി കല്പങ്ങളും വരെ.

Verse 94

स पिशाचो महादुःखी न्यवसद्घोरकानने । वनाद्वनांतरं धावन्देशाद्देशाद्देशांतरं तथा

ആ പിശാച് മഹാദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങി ഭയങ്കരമായ കാട്ടിൽ പാർത്തു—വനത്തിൽ നിന്ന് വനത്തിലേക്ക് ഓടിയും, അതുപോലെ ദേശത്തിൽ നിന്ന് ദേശത്തിലേക്കും പ്രദേശത്തിൽ നിന്ന് പ്രദേശത്തിലേക്കും അലഞ്ഞു.

Verse 95

सर्वत्रानुभवन्दुःखमाययौ दण्डकान्क्रमात् । अगस्त्यादाश्रमात्पुण्यान्नातिदूरे स संचरन्

എവിടെയും ദുഃഖം അനുഭവിച്ചുകൊണ്ട് അവൻ ക്രമേണ ദണ്ഡകാരണ്യത്തിലെത്തി. അലഞ്ഞുനടക്കുമ്പോൾ പുണ്യമായ അഗസ്ത്യാശ്രമത്തിൽ നിന്ന് അവൻ അതിദൂരമല്ലായിരുന്നു.

Verse 96

नदन्भैरवनादं च वाक्यमुच्चैरभाषत । भोभोस्तपोधनाः सर्वे शृणुध्वं मामकं वचः

ഭൈരവനാദംപോലെ ഭയങ്കരമായി നിലവിളിച്ച് അവൻ ഉച്ചത്തിൽ പറഞ്ഞു—“ഹോ! ഹോ! തപോധനന്മാരേ എല്ലാവരും, എന്റെ വചനം കേൾക്കുവിൻ!”

Verse 97

भवन्तो हि कृपावन्तः सर्वभूतहिते रताः । कृपादृष्ट्यानुगृह्णीत मां दुःखैरतिपीडितम्

അങ്ങ് തീർച്ചയായും ദയാലുവും സർവ്വചരാചരങ്ങളുടെയും ക്ഷേമത്തിൽ താല്പര്യമുള്ളവനുമാണ്. ദുഃഖങ്ങളാൽ അങ്ങേയറ്റം പീഡിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന എന്നെ അങ്ങയുടെ കാരുണ്യദൃഷ്ടിയാൽ അനുഗ്രഹിച്ചാലും.

Verse 98

पुरा दुष्पण्यनामाहं वैश्यः पाटलिपुत्रके । पुत्रः पशु मतश्चापि बहून्बालानमारयम्

പണ്ട് ഞാൻ പാടലീപുത്രത്തിൽ ദുഷ്പണ്യൻ എന്ന പേരുള്ള ഒരു വൈശ്യനായിരുന്നു. മൃഗതുല്യമായ ബുദ്ധിയോടെ ഞാൻ അനേകം കുട്ടികളെ കൊലപ്പെടുത്തി.

Verse 99

ततो विवासितो राज्ञा तस्माद्देशाद्वनं गतः । अमारयं जले पुत्रं तत्रोग्रश्रवसो मुनेः

പിന്നീട് രാജാവിനാൽ നാടുകടത്തപ്പെട്ട ഞാൻ കാട്ടിലേക്ക് പോയി. അവിടെ വെള്ളത്തിൽ വെച്ച് ഉഗ്രശ്രവസ്സ് എന്ന മുನಿಯ മകനെ ഞാൻ കൊന്നു.

Verse 100

स मुनिर्दत्त वाञ्छापं ममापि मरणं जले । पिशाचतां च मे घोरां दत्तवान्दुःखभूयसीम्

എനിക്കും വെള്ളത്തിൽ തന്നെ മരണം സംഭവിക്കട്ടെ എന്ന് ആ മുനി ശപിച്ചു; കൂടാതെ അത്യന്തം ദുഃഖകരമായ ഘോര പിശാച ജന്മം എനിക്ക് നൽകുകയും ചെയ്തു.

Verse 101

कल्पकोटिसहस्राणि कल्पकोटिशतान्यपि । पिशाच तानुभूतेयं शून्यकाननभूमिषु

ആയിരക്കണക്കിന് കോടി കല്പങ്ങളും നൂറുകണക്കിന് കോടി കല്പങ്ങളും ഞാൻ ഈ വിജനമായ വനപ്രദേശങ്ങളിൽ പിശാചാവസ്ഥ അനുഭവിച്ചു.

Verse 102

नाहं सोढुं समर्थोऽस्मि पिपासां क्षुधमेव च । रक्षध्वं कृपया यूयमतो मां बहुदुःखिनम्

ഈ ദാഹവും വിശപ്പും ഞാൻ സഹിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല. അതിനാൽ കരുണകൊണ്ട് നിങ്ങൾ അത്യന്തം ദുഃഖിതനായ എന്നെ രക്ഷിക്കണമേ.

Verse 110

अगस्त्येनैवमुक्तस्तु सुतीक्ष्णो गन्धमादनम् । प्राप्याग्नितीर्थे संकल्प्य पिशाचार्थं कृपानिधिः

അഗസ്ത്യൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ കരുണാനിധിയായ മുനി സുതീക്ഷ്ണൻ ഗന്ധമാദനത്തിലെത്തി, അഗ്നിതീർത്ഥത്തിൽ ആ പിശാചിന്റെ ഹിതാർത്ഥം ദൃഢസങ്കൽപ്പം ചെയ്തു.

Verse 119

इह भुक्त्वा महाभोगान्परत्रापि सुखं लभेत्

ഇഹലോകത്തിൽ മഹാഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിച്ചാൽ, പരലോകത്തിലും സുഖം ലഭിക്കും.