Adhyaya 49

Verse 1

मार्कण्डेय उवाच । अन्धकं तु निहत्याथ देवदेवो महेश्वरः । उमया सहितो रुद्रः कैलासमगमन्नगम्

മാർക്കണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—അന്ധകനെ വധിച്ച ശേഷം ദേവദേവനായ മഹേശ്വരൻ രുദ്രൻ, ഉമയോടുകൂടെ, കൈലാസപർവതത്തിലേക്കു പോയി।

Verse 2

आगताश्च ततो देवा ब्रह्माद्याश्च सवासवाः । हृष्टास्तुष्टाश्च ते सर्वे प्रणेमुः पार्वतीपतिम्

അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാദി ദേവന്മാർ, ഇന്ദ്രനോടുകൂടി, അവിടെ എത്തി. എല്ലാവരും ഹർഷിതരും തൃപ്തരുമായി പാർവതീപതി മഹേശ്വരനെ നമസ്കരിച്ചു.

Verse 3

ईश्वर उवाच । उपाविशन्तु ते सर्वे ये केचन समागताः । निहतो दानवो ह्येष गीर्वाणार्थे पितामह

ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഇവിടെ സമാഗതരായ എല്ലാവരും ഇരിക്കട്ടെ. ഹേ പിതാമഹാ! ദേവന്മാരുടെ ഹിതാർത്ഥം ഈ ദാനവൻ നിഹതനായി.

Verse 4

रक्तेन तस्य मे शूलं निर्मलं नैव जायते । शुभव्रततपोजप्यरतो ब्रह्मन्मया हतः

അവന്റെ രക്തം കൊണ്ടു എന്റെ ശൂലം ഒട്ടും നിർമലമാകുന്നില്ല. ഹേ ബ്രഹ്മൻ! അവൻ ശുഭവ്രതം, തപസ്സ്, ജപം എന്നിവയിൽ രതനായിരുന്നിട്ടും എന്റെ കൈയ്യാൽ ഹതനായി.

Verse 5

कर्तुमिच्छाम्यहं सम्यक्तीर्थयानं चतुर्मुख । आगच्छन्तु मया सार्द्धं ये यूयमिह संगताः

ഹേ ചതുര്മുഖാ! ഞാൻ യഥാവിധി തീർത്ഥയാത്ര ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഇവിടെ സമാഗതരായ നിങ്ങളെല്ലാവരും എന്റെ കൂടെ വരിക.

Verse 6

इत्युक्त्वा देवदेवेशः प्रभासं प्रतिनिर्ययौ । प्रभासाद्यानि तीर्थानि गङ्गासागरमध्यतः

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ദേവദേവേശ്വരൻ പ്രഭാസത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് ഗംഗയും സാഗരവും ഇടയ്ക്കുള്ള പ്രദേശത്തിലെ പ്രഭാസാദി തീർത്ഥങ്ങളെ സന്ദർശിച്ച് സേവിച്ചു.

Verse 7

अवगाह्यापि सर्वाणि नैर्मल्यं नाभवन्नृप । नर्मदायां ततो गत्वा देवो देवैः समन्वितः

ഹേ നൃപാ! എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും സ്നാനം ചെയ്തിട്ടും നിർമലത ഉദിച്ചില്ല. തുടർന്ന് ദേവഗണങ്ങളോടുകൂടിയ ദേവാധിദേവൻ നർമദയിലേക്കു പോയി.

Verse 8

उत्तरं दक्षिणं कूलमवागाहत्प्रियव्रतः । गतस्तु दक्षिणे कूले पर्वते भृगुसंज्ञितम्

പ്രിയവ്രതൻ ഉത്തരവും ദക്ഷിണവും എന്നീ ഇരുകരകളിലും സ്നാനം ചെയ്തു. പിന്നെ ദക്ഷിണകരയിലെ ‘ഭൃഗു’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന പർവതത്തിലേക്കു പോയി.

Verse 9

तत्र स्थित्वा महादेवो देवैः सह महीपते । भ्रान्त्वा भ्रान्त्वा चिरं श्रान्तो निर्विण्णो निषसाद ह

ഹേ മഹീപതേ! അവിടെ ദേവഗണങ്ങളോടുകൂടി മഹാദേവൻ നിലകൊണ്ടു. വീണ്ടും വീണ്ടും സഞ്ചരിച്ച് ദീർഘകാലത്തിനു ശേഷം ക്ഷീണിച്ച് വൈരാഗ്യത്തോടെ ഇരുന്നുവു.

Verse 10

मनोहारि यतः स्थानं सर्वेषां वै दिवौकसाम् । तीर्थं विशिष्टं तन्मत्वा स्थितो देवो महेश्वरः

ആ സ്ഥലം എല്ലാ സ്വർഗവാസികൾക്കും മനോഹരമായതിനാൽ, അതിനെ വിശിഷ്ട തീർത്ഥമെന്നു അറിഞ്ഞ് ദേവ മഹേശ്വരൻ അവിടെ നിലകൊണ്ടു.

Verse 11

गिरिं विव्याध शूलेन भिन्नं तेन रसातलम् । निर्मलं चाभवच्छूलं न लेपो दृश्यते क्वचित्

അവൻ ത്രിശൂലത്തോടെ പർവതത്തെ കുത്തിപ്പിളർത്തി; അത് രസാതലംവരെ ഭിന്നമായി. എങ്കിലും ത്രിശൂലം നിർമലമായിരുന്നു—എവിടെയും മലിനതയുടെ ലേശം പോലും കണ്ടില്ല.

Verse 12

देवैराह्वानिता तत्र महापुण्या च भारती । पर्वतान्निःसृता तत्र महापुण्या सरस्वती

അവിടെ ദേവന്മാരുടെ ആഹ്വാനത്താൽ മഹാപുണ്യയായ ഭാരതി പ്രത്യക്ഷയായി; പർവതത്തിൽ നിന്നു മഹാപുണ്യയായ സരസ്വതിയും പുറപ്പെട്ടു ഒഴുകി।

Verse 13

द्वितीयः सङ्गमस्तत्र यथा वेण्यां सितासितः । तत्र ब्रह्मा स्वयं देवो ब्रह्मेशं लिङ्गमुत्तमम्

അവിടെ രണ്ടാമൊരു സംഗമമുണ്ട്—പ്രയാഗത്തിലെ വേണിയിൽ വെളുത്തതും കറുത്തതുമായ ധാരകൾ ചേരുന്നതുപോലെ. അതേ സ്ഥലത്ത് സ്വയം ദേവൻ ബ്രഹ്മ ‘ബ്രഹ്മേശ’ എന്ന പരമോത്തമ ലിംഗം സ്ഥാപിച്ചു।

Verse 14

संस्थापयामास पुण्यं सर्वदुःखघ्नमुत्तमम् । तस्य याम्ये दिशो भागे स्वयं देवो जनार्दनः

അവൻ ആ പരമ പുണ്യമായ, സർവ്വദുഃഖനാശകമായ ഉത്തമ ലിംഗം സ്ഥാപിച്ചു. അതിന്റെ തെക്കേ ഭാഗത്ത് സ്വയം ദേവൻ ജനാർദനൻ (വിഷ്ണു) നിലകൊള്ളുന്നു।

Verse 15

तिष्ठते च सदा तत्र विष्णुपादाग्रसंस्थिता । अम्भसो न भवेन्मार्गः कुण्डमध्यस्थितस्य च

അവിടെ അത് എപ്പോഴും വിഷ്ണുവിന്റെ പാദങ്ങളുടെ അഗ്രഭാഗത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. കുണ്ഡത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ നിൽക്കുന്നവന് ജലം പുറത്തേക്ക് പോകാനുള്ള മാർഗം ഉണ്ടാകില്ല।

Verse 16

शूलाग्रेण कृता रेखा ततस्तोयं वहेन्नृप । तत्तोयं च गतं तत्र यत्र रेवा महानदी

ഹേ രാജാവേ! ത്രിശൂലത്തിന്റെ അഗ്രംകൊണ്ട് ഒരു രേഖ വരയ്ക്കപ്പെട്ടു; അതിൽ നിന്നു ജലം ഒഴുകിത്തുടങ്ങി. ആ ജലം മഹാനദിയായ രേവ ഒഴുകുന്നിടത്തേക്ക് എത്തി।

Verse 17

जललिङ्गं महापुण्यं चकतीर्थं नृपोत्तम । शूलभेदे च देवेशः स्नानं कुर्याद्यथाविधि

ഹേ നൃപോത്തമാ! ജലലിംഗം മഹാപുണ്യപ്രദം—ഇത് ചകതീർത്ഥം. ശൂലഭേദത്തിൽ ദേവേശനെ വിധിപൂർവ്വം പൂജിച്ച് യഥാവിധി സ്നാനം ചെയ്യണം.

Verse 18

आत्मानं मन्यते शुद्धं न किंचित्कल्मषं कृतम् । तस्यैवोत्तरकाष्ठायां देवदेवो जगद्गुरुः

അവൻ താനെ ശുദ്ധനെന്ന് കരുതുന്നു; ഒന്നും പാപം ചെയ്തിട്ടില്ലെന്നപോലെ. അതേ തീർത്ഥത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് ദേവദേവൻ, ജഗദ്ഗുരു വിരാജിക്കുന്നു.

Verse 19

आत्मना देवदेवेशः शूलपाणिः प्रतिष्ठितः । सर्वतीर्थेषु तत्तीर्थं सर्वदेवमयं परम्

അവിടെ ദേവദേവേശൻ, ശൂലപാണിയായ ശിവൻ തന്റെ ദിവ്യശക്തിയാൽ പ്രതിഷ്ഠിതനായി നിലകൊള്ളുന്നു. എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും ആ തീർത്ഥം പരമം; കാരണം അത് സർവ്വദേവമയമാണ്.

Verse 20

सर्वपापहरं पुण्यं सर्वदुःखघ्नमुत्तमम् । तत्र तीर्थे प्रतिष्ठाप्य देवदेवं जगद्गुरुः

ആ തീർത്ഥം സർവ്വപാപഹരം, പരമ പുണ്യപ്രദം, സർവ്വദുഃഖനാശകമായ ഉത്തമം. അവിടെ ആ തീർത്ഥത്തിൽ ജഗദ്ഗുരു ദേവദേവനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു.

Verse 21

रक्षापालांस्ततो मुक्त्वा शतं साष्टविनायकान् । क्षेत्रपालाः शतं साष्टं तद्रक्षन्ति प्रयत्नतः

പിന്നീട് രക്ഷാപാലരെ നിയോഗിച്ച് നൂറ്റെട്ട് വിനായകരെ സ്ഥാപിച്ചു. നൂറ്റെട്ട് ക്ഷേത്രപാലകർ ആ പുണ്യക്ഷേത്രത്തെ പരിശ്രമത്തോടെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു.

Verse 22

विघ्नास्तस्योपजायन्ते यस्तत्र स्थातुमिच्छति । केचित्कुटुम्बात्ततासु व्याग्राः केचित्कृषीषु च

അവിടെ താമസിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവന് വിഘ്നങ്ങൾ ഉദ്ഭവിക്കുന്നു. ചിലർക്കു കുടുംബത്തിൽ നിന്നു ദുഃഖം, ചിലർക്കു നദീതീരങ്ങളിൽ വ്യാഘ്രഭയത്തുപോലെ ഉപദ്രവം, മറ്റുചിലർക്കു കൃഷിയും വയലുകളും മൂലം തടസ്സം വരുന്നു.

Verse 23

केचित्सभां प्रकुर्वन्ति केचिद्द्रव्यार्जने रताः । परोक्षवादं कुर्वन्ति केऽपि हिंसारताः सदा

ചിലർ സഭകളിലും തർക്കങ്ങളിലും മുങ്ങുന്നു; ചിലർ ധനസമാഹരണത്തിൽ ആസക്തരാണ്. ചിലർ പരോക്ഷനിന്ദ ചെയ്യുന്നു; മറ്റുചിലർ എപ്പോഴും ഹിംസയിൽ രതരാണ്.

Verse 24

परदाररताः केचित्केचिद्वृत्तिविहिंसकाः । अन्ये केचिद्वदन्त्येवं कथं तीर्थेषु गम्यते

ചിലർ പരസ്ത്രീസക്തരാണ്; ചിലർ സ്വന്തം ധാർമ്മിക ഉപജീവനം തന്നെ നശിപ്പിക്കുന്നു. മറ്റുചിലർ ഇങ്ങനെ പറയുന്നു—‘തീർത്ഥങ്ങളിലേക്കു പോകുന്നത് എങ്ങനെ സാധ്യം?’

Verse 25

क्षुधया पीड्यते भार्या पुत्रभृत्यादयस्तदा । मोहजालेषु योज्यन्ते एवं देवगणैर्नराः

അപ്പോൾ ഭാര്യ, മക്കൾ, സേവകർ മുതലായവർ വിശപ്പാൽ പീഡിതരാകുന്നു. ഇങ്ങനെ മനുഷ്യർ മോഹജാലങ്ങളിൽ കുടുക്കപ്പെടുന്നു—ദേവഗണങ്ങൾ (നിയന്ത്രണാർത്ഥം) ഇപ്രകാരം നടത്തുന്നതാണ്.

Verse 26

पापाचाराश्च ये मर्त्याः स्नानं तेषां न जायते । संरक्षन्ति च तत्तीर्थं देवभृत्यगणाः सदा

പാപാചാരികളായ മനുഷ്യർക്കു അവിടെ സ്നാനഫലം ലഭിക്കുകയില്ല. ദേവഭൃത്യഗണങ്ങൾ ആ തീർത്ഥത്തെ എപ്പോഴും സംരക്ഷിക്കുന്നു.

Verse 27

धन्याः पुण्याश्च ये मर्त्यास्तेषां स्नानं प्रजायते । सरस्वत्या भोगवत्या देवनद्या विशेषतः

ധന്യരും പുണ്യവാന്മാരുമായ മനുഷ്യർക്കു അവിടെ സ്നാനം നിശ്ചയമായും സാധ്യമാകുന്നു—വിശേഷിച്ച് സരസ്വതി, ഭോഗവതി, ദേവനദി എന്നീ പുണ്യനദികളിൽ।

Verse 28

अयं तु सङ्गमः पुण्यो यथा वेण्यां सितासितः । दृष्ट्वा तीर्थं तु ते सर्वे गीर्वाणा हृष्टचेतसः

ഈ സംഗമം പുണ്യമാണ്—വേണിയിൽ വെളുപ്പും കറുപ്പും ചേർന്നുനിൽക്കുന്നതുപോലെ. ആ തീർത്ഥം ദർശിച്ചപ്പോൾ ഗീർവാണരായ ദേവന്മാർ എല്ലാവരും ഹർഷചിത്തരായി।

Verse 29

देवस्य सन्निधौ भूत्वा वर्णयामासुरुत्तमम् । इदं तीर्थं तु देवेश गयातीर्थेन ते समम्

ദേവന്റെ സന്നിധിയിൽ നിന്നുകൊണ്ട് അവർ ആ ഉത്തമ മഹാത്മ്യം വർണ്ണിച്ചു—“ഹേ ദേവേശാ! ഈ തീർത്ഥം പുണ്യഫലത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായ ഗയാതീർത്ഥത്തോട് സമം.”

Verse 30

गुह्याद्गुह्यतमं तीर्थं न भूतं न भविष्यति । शूलपाणिः समभ्यर्च्य इन्द्राद्यैरप्सरोगणैः

ഈ തീർത്ഥം ഗുഹ്യത്തിലും അതിഗുഹ്യം; മുമ്പ് ഉണ്ടായിട്ടില്ല, ഇനി ഉണ്ടാകുകയുമില്ല. അവിടെ ശൂലപാണി (ശിവൻ) ഇന്ദ്രാദികളാലും അപ്സരോഗണങ്ങളാലും വിധിപൂർവ്വം ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 31

यक्षकिन्नरगन्धर्वैर्दिक्पालैर्लोकपैरपि । नृत्यगीतैस्तथा स्तोत्रैः सर्वैश्चापि सुरासुरैः

യക്ഷന്മാർ, കിന്നരന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ; ദിക്പാലന്മാരും ലോകപാലന്മാരും—നൃത്തഗീതങ്ങളാലും സ്തോത്രങ്ങളാലും—സുരാസുരന്മാർ എല്ലാവരും (അവിടെ അവനെ ആദരിക്കുന്നു)।

Verse 32

पूज्यमानो गणैः सर्वैः सिद्धैर्नागैर्महेश्वरः । देवेन भेदितं तत्र शूलाग्रेण नराधिप

ഹേ നരാധിപാ! സർവ്വ ഗണങ്ങളും സിദ്ധന്മാരും നാഗന്മാരും മഹേശ്വരനെ പൂജിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ, അവിടെ ദേവൻ തന്റെ ത്രിശൂലാഗ്രംകൊണ്ട് ആ സ്ഥലം പിളർത്തി।

Verse 33

त्रिधा यत्रेक्ष्यतेऽद्यापि ह्यावर्तः सुरपूरितः । कुण्डत्रयं नरव्याघ्र महत्कलकलान्वितम्

അവിടെ ഇന്നും ദേവസാന്നിധ്യത്തോടെ നിറഞ്ഞ ആ ചുഴി ത്രിവിധമായി ദൃശ്യമാകുന്നു; ഹേ നരവ്യാഘ്രാ! അവിടെ മഹാ കലകലധ്വനിയോടെ മൂന്ന് കുണ്ഡങ്ങളുണ്ട്।

Verse 34

सर्वपापक्षयकरं सर्वदुःखघ्नमुत्तमम् । तत्र तीर्थे तु यः स्नाति उपवासपरायणः

ആ തീർത്ഥം പരമോത്തമം—സർവ്വപാപക്ഷയകരവും സർവ്വദുഃഖനാശകവും. അവിടെ ഉപവാസപരായണനായി സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ ആ ഫലം പ്രാപിക്കും।

Verse 35

दीक्षामन्त्रविहीनोऽपि मुच्यते चाब्दिकादघात् । ये पुनर्विधिवत्स्नान्ति मन्त्रैः पञ्चभिरेव च

ദീക്ഷയും മന്ത്രങ്ങളും ഇല്ലാത്തവനും അവിടെ ഒരു വർഷം സമ്പാദിച്ച പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും. എന്നാൽ വിധിപൂർവ്വം കൃത്യമായി അഞ്ചു മന്ത്രങ്ങളോടെ വീണ്ടും സ്നാനം ചെയ്യുന്നവർ വിശേഷഫലം പ്രാപിക്കും।

Verse 36

वेदोक्तैः पञ्चभिर्मन्त्रैः सहिरण्यघटैः शुभैः । अक्षरैर्दशभिश्चैव षड्भिर्वा त्रिभिरेव वा

വേദോക്തമായ അഞ്ചു മന്ത്രങ്ങളോടെ, ശുഭമായ സ്വർണ്ണഘടങ്ങളോടുകൂടി; കൂടാതെ ദശാക്ഷരി, ഷഡാക്ഷരി അല്ലെങ്കിൽ ത്ര്യക്ഷരി മന്ത്രങ്ങളാലും ഈ വിധി നിർവഹിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 37

पृथग्भूतैर्द्विजातीनां तीर्थे कार्यं नराधिप । ब्रह्मक्षत्रविशां वापि स्त्रीशूद्राणां तथैव च

ഹേ നരാധിപാ! തീർത്ഥത്തിൽ ദ്വിജന്മാരുടെ കർമങ്ങൾ വേർതിരിച്ച് ആചരിക്കണം; ബ്രാഹ്മണ-ക്ഷത്രിയ-വൈശ്യർക്കും, അതുപോലെ സ്ത്രീകൾക്കും ശൂദ്രർക്കും കൂടി।

Verse 38

पुरुषाणां त्रयीं ध्यात्वा स्नानं कुर्याद्यथाविधि । दशाक्षरेण मन्त्रेण ये पिबन्ति जलं नराः

പുരുഷന്മാർ വേദത്രയത്തെ ധ്യാനിച്ച് വിധിപ്രകാരം സ്നാനം ചെയ്യണം; ദശാക്ഷരി മന്ത്രത്തോടെ ജലം പാനം ചെയ്യുന്നവർ ശാസ്ത്രസമ്മതമായ ആചാരം അനുഷ്ഠിക്കുന്നു।

Verse 39

ते गच्छन्ति परं लोकं यत्र देवो महेश्वरः । केदारे च यथा पीतं रुद्रकुण्डे तथैव च

അവർ പരമലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; അവിടെ ദേവൻ മഹേശ്വരൻ വസിക്കുന്നു. കേദാരത്തിൽ ജലം പാനം ചെയ്തതുപോലെ, രുദ്രകുണ്ഡത്തിലും അതേ ഫലം।

Verse 40

पञ्चरेफसमायुक्तं क्षकारं सुरपूजितम् । ओङ्कारेण समायुक्तमेतद्वेद्यं प्रकीर्तितम्

അഞ്ച് ‘ര’കളോടു ചേർന്ന, ദേവന്മാർ പൂജിക്കുന്ന ‘ക്ഷ’ അക്ഷരം—ഓംകാരത്തോടു സംയുക്തമായത്—ഇതേ ജ്ഞേയമായ പവിത്ര മന്ത്രമായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരിക്കുന്നു।

Verse 41

यस्तत्र कुरुते स्नानं विधियुक्तो जितेन्द्रियः । तिलमिश्रेण तोयेन तर्पयेत्पितृदेवताः

അവിടെ വിധിപ്രകാരം, ഇന്ദ്രിയസംയമത്തോടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ എള്ള് കലർന്ന ജലത്തോടെ പിതൃദേവതകൾക്കും ദേവന്മാർക്കും തർപ്പണം അർപ്പിക്കണം।

Verse 42

कुलानां तारयेद्विंशं दशपूर्वान्दशापरान् । गयादिपञ्चस्थानेषु यः श्राद्धं कुरुते नरः

ഗയാ മുതലായ അഞ്ചു പുണ്യസ്ഥാനങ്ങളിൽ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ തന്റെ കുലത്തിലെ ഇരുപത് തലമുറകളെ രക്ഷിക്കുന്നു—പത്ത് മുൻപുള്ളവരും പത്ത് പിന്നിലുള്ളവരും।

Verse 43

स तत्र फलमाप्नोति शूलभेदे न संशयः । यस्तत्र विधिना युक्तो दद्याद्दानानि भक्तितः

അവൻ അവിടെ ശൂലഭേദത്തിൽ ആ ഫലം തീർച്ചയായും പ്രാപിക്കുന്നു—സംശയമില്ല. അവിടെ വിധിപൂർവ്വം ഭക്തിയോടെ ദാനങ്ങൾ നൽകുന്നവനും പുണ്യഫലം നേടുന്നു.

Verse 44

तुदक्षयं फलं तत्र सुकृतं दुष्कृतं तथा । गयाशिरो यथा पुण्यं पितृकार्येषु सर्वदा

അവിടെ ഫലം അക്ഷയമാണ്—സുകൃതത്തിൽ നിന്നുണ്ടായതായാലും ദുഷ്കൃതശമനാർത്ഥമായാലും. പിതൃകാര്യങ്ങളിൽ ഗയാശിരസ് എപ്പോഴും പുണ്യകരമായതുപോലെ, ഈ സ്ഥലവും അതുപോലെ തന്നെ.

Verse 45

शूलभेदं तथा पुण्यं स्नानदानादितर्पणैः । भक्त्या ददाति यस्तत्र काञ्चनं गां महीं तिलान्

സ്നാനം, ദാനം, തർപ്പണം മുതലായവകൊണ്ട് ശൂലഭേദവും അത്യന്തം പുണ്യകരമാണ്. അവിടെ ഭക്തിയോടെ സ്വർണം, പശു, ഭൂമി അല്ലെങ്കിൽ എള്ള് ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ മഹാപുണ്യം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 46

आसनोपानहौ शय्यां वराश्वान् क्षत्रियस्तथा । वस्त्रयुग्मं च धान्यं च गृहं पूर्णं प्रयत्नतः

ശ്രമപൂർവ്വം ആസനം, പാദുക, ശയ്യ, ശ്രേഷ്ഠ അശ്വങ്ങൾ, കൂടാതെ ക്ഷത്രിയൻ (സേവകൻ/അനുചരൻ) പോലും; അതുപോലെ വസ്ത്രയുഗ്മം, ധാന്യം, സമ്പൂർണ്ണമായി സജ്ജമായ ഗൃഹം എന്നിവയും ദാനം ചെയ്യണം.

Verse 47

सयोक्त्रं लाङ्गलं दद्यात्कृष्टां चैव वसुंधराम् । दानान्येतानि यो दद्याद्ब्राह्मणे वेदपारगे

യോക്ത്രസഹിതമായ നുകം, ലാങ്ഗലം (നങ്ങൽ) കൂടാതെ കൃഷിചെയ്ത ഭൂമിയും ദാനം ചെയ്യണം. വേദപാരംഗതനായ ബ്രാഹ്മണന് ഈ ദാനങ്ങൾ നൽകുന്നവൻ മഹാപുണ്യം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 48

श्रोत्रिये कुलसम्पन्ने शुचिष्मति जितेन्द्रिये । श्रुताध्ययनसम्पन्ने दम्भहीने क्रियान्विते । त्रयोदशाहःस्वेकैकं त्रयोदशगुणं भवेत्

കുലസമ്പന്നനും ശുചിയുമായ, ഇന്ദ്രിയജയിയായ, ശ്രുതി-അധ്യയനസമ്പന്നനായ, ദംഭരഹിതനും സത്ക്രിയാന്വിതനുമായ ശ്രോത്രിയന്—ത്രയോദശാഹ വിധിയിൽ നൽകുന്ന ഓരോ ദാനവും ഫലത്തിൽ പതിമൂന്നു മടങ്ങാകും.

Verse 49

। अध्याय

അധ്യായം—(ഇത് അധ്യായ-ചിഹ്നം/മാറ്റസൂചകം).