Adhyaya 191

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । सिद्धेश्वरं ततो गच्छेत्तस्यैव तु समीपतः । अमृतस्रावि तल्लिङ्गमाद्यं स्वायम्भुवं तथा

ശ്രീ മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—അനന്തരം സിദ്ധേശ്വരനിലേക്കു പോകണം; അതിന്റെ സമീപത്തു അമൃതധാര സ്രവിക്കുന്ന ആ ലിംഗം ഉണ്ട്—ആദിയും സ്വയംഭുവും.

Verse 2

दृष्टमात्रेण येनेह ह्यनृणो जायते नरः । पुरा वर्षशतं साग्रमाराध्य परमेश्वरम्

അതിന്റെ ദർശനമാത്രം കൊണ്ടുതന്നെ ഈ ലോകത്തിൽ മനുഷ്യൻ കടബാധ്യതയിൽ നിന്നു മോചിതനാകുന്നു. പുരാതനകാലത്ത് പരമേശ്വരനെ നൂറുവർഷത്തിലധികം ആരാധിച്ച് (ഈ മഹിമ പ്രസിദ്ധമായി).

Verse 3

प्राप्नुयुः परमां सिद्धिमादित्या द्वादशैव तु । अतः सिद्धेश्वरः प्रोक्तः सिद्धिदः सिद्धिकाङ्क्षिणाम्

അവിടെയേ ദ്വാദശ ആദിത്യർ പരമസിദ്ധി പ്രാപിച്ചു. അതുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം ‘സിദ്ധേശ്വരൻ’ എന്നു പ്രസിദ്ധൻ—സിദ്ധി ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് സിദ്ധി നല്കുന്നവൻ.

Verse 4

युधिष्ठिर उवाच । कथं सिद्धेश्वरे प्राप्ताः सिद्धिं देवा द्विजोत्तम । आदित्या इति यच्चोक्तं तन्मे विस्मापनं कृतम्

യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദ്വിജോത്തമാ! ദേവന്മാർ സിദ്ധേശ്വരത്തിൽ സിദ്ധി എങ്ങനെ പ്രാപിച്ചു? കൂടാതെ ‘ആദിത്യർ’ എന്നു നിങ്ങൾ പറഞ്ഞത് എനിക്ക് വിസ്മയം ഉണ്ടാക്കി.

Verse 5

तपस्युग्रे व्यवसिता आदित्याः केन हेतुना । सम्प्राप्तास्तु द्विजश्रेष्ठ सिद्धिं चैवाभिलाषिकीम्

ആദിത്യന്മാർ ഏതു കാരണത്താൽ ഘോരതപസ്സിൽ പ്രവേശിച്ചു? ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, അവർ അഭിലഷിത സിദ്ധി എങ്ങനെ പ്രാപിച്ചു?

Verse 6

संक्षिप्य तु मया पृष्टं विस्तराद्द्विज शंस मे

ഞാൻ സംക്ഷിപ്തമായി ചോദിച്ചു; ഹേ ദ്വിജാ, അതിനെ വിശദമായി എനിക്ക് വിവരിക്കൂ.

Verse 7

मार्कण्डेय उवाच । अदितेर्द्वादशादित्या जाताः शक्रपुरोगमाः । इन्द्रो धाता भगस्त्वष्टा मित्रोऽथ वरुणोऽर्यमा

മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—അദിതിയിൽ നിന്ന് ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) അഗ്രഗണ്യനായി പന്ത്രണ്ടു ആദിത്യന്മാർ ജനിച്ചു: ഇന്ദ്രൻ, ധാതാ, ഭഗൻ, ത്വഷ്ടാ, മിത്രൻ, വരുണൻ, അര്യമാ।

Verse 8

विवस्वान्सविता पूषा ह्यंशुमान्विष्णुरेव च । त इमे द्वादशादित्या इच्छन्तो भास्करं पदम्

അതുപോലെ വിവസ്വാൻ, സവിതൃ, പൂഷൻ, അംശുമാൻ, വിഷ്ണുവും. ഈ പന്ത്രണ്ടു ആദിത്യന്മാർ ഭാസ്കരന്റെ പരമപദം ആഗ്രഹിച്ചു.

Verse 9

नर्मदातटमाश्रित्य तपस्युग्रे व्यवस्थिताः । सिद्धेश्वरे महाराज काश्यपेयैर्महात्मभिः

നർമദാതീരം ആശ്രയിച്ച്, ഹേ മഹാരാജാ, കാശ്യപവംശജന്മാരായ ആ മഹാത്മാക്കൾ സിദ്ധേശ്വരത്തിൽ ഘോരതപസ്സിൽ നിലകൊണ്ടു.

Verse 10

परा सिद्धिरनुप्राप्ता द्वादशादित्यसंज्ञितैः । स्थापितश्च जगद्धाता तस्मिंस्तीर्थे दिवाकरः

ദ്വാദശ ആദിത്യന്മാർ എന്നറിയപ്പെടുന്നവർ പരമസിദ്ധി പ്രാപിച്ചു; ആ തീർത്ഥത്തിൽ ജഗദ്ധാതാവായ ദിവാകരൻ പ്രതിഷ്ഠിതനായി।

Verse 11

स्वकीयांशविभागेन द्वादशादित्यसंज्ञितैः । तदाप्रभृति तत्तीर्थं राजन्ख्यातिं गतं भुवि

സ്വന്തം സ്വന്തം അംശങ്ങളുടെ വിഭജനത്തിലൂടെ ദ്വാദശ ആദിത്യന്മാർ ചെയ്തതുകൊണ്ട്, ഹേ രാജാവേ, അന്നുമുതൽ ആ തീർത്ഥം ഭൂമിയിൽ പ്രസിദ്ധിയായി।

Verse 12

प्रलये समनुप्राप्ते ह्यादित्या द्वादशैव ते । द्वादशादित्यतो राजन् सम्भवन्ति युगक्षये

ഹേ രാജാവേ! പ്രളയം സമനുപ്രാപ്തമായാൽ ആ പന്ത്രണ്ടു ആദിത്യന്മാരേ പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു; യുഗാന്തത്തിൽ ദ്വാദശ-ആദിത്യരൂപമായി ഉദ്ഭവിക്കുന്നു।

Verse 13

इन्द्रस्तपति पूर्वेण धाता चैवाग्निगोचरे । गभस्तिपतिर्वै याम्ये त्वष्टा नैरृतदिङ्मुखः

ഇന്ദ്രൻ കിഴക്കുദിക്കിൽ തപിക്കുന്നു, ധാതാവ് ആഗ്നേയ പ്രദേശത്ത് പ്രകാശിക്കുന്നു; തെക്കിൽ ഗഭസ്തിപതി, നൈഋത്യദിക്കിലേയ്ക്ക് മുഖം തിരിച്ച് ത്വഷ്ടാവ് നിലകൊള്ളുന്നു।

Verse 14

वरुणः पश्चिमे भागे मित्रस्तु वायवे तथा । विष्णुश्च सौम्यदिग्भागे विवस्वानीशगोचरे

വരുണൻ പടിഞ്ഞാറുദിക്കിൽ, മിത്രൻ വായവ്യ പ്രദേശത്ത്; വടക്കുദിക്കിൽ വിഷ്ണു, ഈശാന (വടക്കുകിഴക്ക്) പ്രദേശത്ത് വിവസ്വാൻ നിലകൊള്ളുന്നു।

Verse 15

ऊर्ध्वतश्चैव सविता ह्यधः पूषा विशोषयन् । अंशुमांस्तु तथा विष्णुर्मुखतो निर्गतं जगत्

മുകളിൽ സവിതാ ദേവൻ വിരാജിക്കുന്നു; താഴെ പൂഷൻ ലോകങ്ങളെ ശോഷിപ്പിക്കുന്നു; അതുപോലെ അംശുമാനും വിഷ്ണുവും—അവരുടെ ദിവ്യതേജസ്സാൽ മുഖത്തിൽ നിന്നു ജഗത്ത് പ്രസ്ഫുരിക്കുന്നു।

Verse 16

प्रदहन्वै नरश्रेष्ठ बभ्रमुश्च इतस्ततः । यथैव ते महाराज दहन्ति सकलं जगत्

ഹേ നരശ്രേഷ്ഠാ, അവർ ജ്വലിച്ചു ഇങ്ങും അങ്ങും സഞ്ചരിക്കുന്നു; ഹേ മഹാരാജാ, അങ്ങനെ തന്നേ അവർ സമസ്ത ജഗത്തെയും ദഹിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 17

तथैव द्वादशादित्या भक्तानां भावसाधनाः । प्रातरुत्थाय यः स्नात्वा द्वादशादित्यसंज्ञितम्

അതുപോലെ ദ്വാദശ ആദിത്യന്മാർ ഭക്തന്മാരിൽ ഭക്തിഭാവം വളർത്തുന്ന ഉപായങ്ങളാകുന്നു. ആരെങ്കിലും പ്രഭാതത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ് സ്നാനം ചെയ്ത് ‘ദ്വാദശാദിത്യ’ എന്ന ദേവനെ ദർശിക്കുന്നുവെങ്കിൽ…

Verse 18

पश्यते देवदेवेशं शृणु तस्यैव यत्फलम् । वाचिकं मानसं पापं कर्मजं यत्पुराकृतम्

…ദേവദേവേശ്വരനെ ദർശിക്കുന്നു—അതിന്റെ ഫലം കേൾക്കുക. വാക്കുകൊണ്ടും മനസ്സുകൊണ്ടും കർമജന്യമായും മുൻപ് ചെയ്ത ഏതു പാപവും…

Verse 19

नश्यते तत्क्षणादेव द्वादशादित्यदर्शनात् । प्रदक्षिणं तु यः कुर्यात्तस्य देवस्य भारत

…അത് ദ്വാദശാദിത്യ ദർശനമാത്രത്താൽ ആ ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ നശിക്കുന്നു. ഹേ ഭാരതാ, ആരെങ്കിലും ആ ദേവനെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുന്നുവെങ്കിൽ…

Verse 20

प्रदक्षिणीकृता तेन पृथिवी नात्र संशयः । तत्र तीर्थे तु सप्तम्यामुपवासेन यत्फलम्

ആ കർമ്മത്താൽ ഭൂമിയേ തന്നെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തതുപോലെ ആകുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല. ഇനി, ആ തീർത്ഥത്തിൽ സപ്തമിദിന ഉപവാസത്തിന് ലഭിക്കുന്ന ഫലം (ഇപ്പോൾ പറയുന്നു)।

Verse 21

अन्यत्र सप्तसप्तम्यां लभन्ति न लभन्ति च । षष्ठ्यां वारे दैनकरे द्वादशादित्यदर्शनात्

മറ്റിടങ്ങളിൽ ‘സപ്ത-സപ്തമി’ യോഗത്തിൽ ആ ഫലം ലഭിക്കാമെങ്കിലും ലഭിക്കാതിരിക്കാം. എന്നാൽ ഇവിടെ ഷഷ്ഠിദിനം, ഞായറാഴ്ച, ദ്വാദശാദിത്യനെ ദർശിച്ചതുമാത്രം കൊണ്ടുതന്നെ പുണ്യം ഉറപ്പാകുന്നു।

Verse 22

प्रदक्षिणं तु यः कुर्यात्तस्य पापं तु नश्यति । अरोगी सप्तजन्मानि भवेद्वै नात्र संशयः

ആർ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുന്നു, അവന്റെ പാപം നശിക്കുന്നു. അവൻ ഏഴ് ജന്മങ്ങൾ അരോഗിയായി ഇരിക്കും—ഇതിൽ സംശയമില്ല।

Verse 23

यस्तु प्रदक्षिणशतं दद्याद्भक्त्या दिने दिने । दद्रूपिटककुष्ठानि मण्डलानि विचर्चिकाः

ഭക്തിയോടെ ദിനംപ്രതി നൂറ് പ്രദക്ഷിണങ്ങൾ അർപ്പിക്കുന്നവന് ദദ്രു (റിങ്ങ്‌വോം), പിറ്റക (ഫോഡ), കുഷ്ഠം, മണ്ഡല (വൃത്തപ്പാടുകൾ), വിചർച്ചിക (എക്സിമ) തുടങ്ങിയ രോഗങ്ങൾ ശമിക്കുന്നു।

Verse 24

नश्यन्ति व्याधयः सर्वे गरुडेनेव पन्नगाः । पुत्रप्राप्तिर्भवेत्तस्य षष्ट्या वासरसेवनात्

ഗരുഡന്റെ മുമ്പിൽ പന്നഗങ്ങൾ നശിക്കുന്നതുപോലെ എല്ലാ രോഗങ്ങളും നശിക്കുന്നു. അറുപത് ദിവസം ഈ സേവനം/വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചാൽ അവന് പുത്രപ്രാപ്തി ലഭിക്കുന്നു।

Verse 191

अध्याय

അധ്യായം (അധ്യായപരിധി സൂചിപ്പിക്കുന്ന ലേഖക-ചിഹ്നം).