Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । सिद्धेश्वरं ततो गच्छेत्तस्यैव तु समीपतः । अमृतस्रावि तल्लिङ्गमाद्यं स्वायम्भुवं तथा

śrīmārkaṇḍeya uvāca | siddheśvaraṃ tato gacchettasyaiva tu samīpataḥ | amṛtasrāvi talliṅgamādyaṃ svāyambhuvaṃ tathā

ശ്രീ മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—അനന്തരം സിദ്ധേശ്വരനിലേക്കു പോകണം; അതിന്റെ സമീപത്തു അമൃതധാര സ്രവിക്കുന്ന ആ ലിംഗം ഉണ്ട്—ആദിയും സ്വയംഭുവും.

श्रीमार्कण्डेयःthe venerable Mārkaṇḍeya
श्रीमार्कण्डेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री-मार्कण्डेय (प्रातिपदिक; ‘श्री’ उपपद)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
सिद्धेश्वरम्Siddheśvara (name of Śiva/linga)
सिद्धेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसिद्ध-ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
ततःthen; from there
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः: क्रियाविशेषण (adverb)
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
तस्यof that (one)
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
एवindeed; just
एव:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle/emphasis)
तुbut; and
तु:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (concessive/contrast particle)
समीपतःnearby; in the vicinity
समीपतः:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसमीपतः (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः: देशवाचक-क्रियाविशेषण (locative adverb)
अमृतस्राविnectar-oozing
अमृतस्रावि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअमृत-स्राविन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; विशेषणम् (qualifier of ‘लिङ्गम्’)
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; विशेषणम् (of ‘लिङ्गम्’)
लिङ्गम्liṅga (emblem of Śiva)
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन
आद्यम्primeval; first
आद्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआद्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; विशेषणम् (of ‘लिङ्गम्’)
स्वायम्भुवम्self-manifested
स्वायम्भुवम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वयम्भू (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; विशेषणम् (of ‘लिङ्गम्’)
तथाthus; likewise
तथा:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः: क्रियाविशेषण (adverb)

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Siddheśvara

Type: kshetra

Listener: Yudhiṣṭhira (implied by v.191.4)

Scene: A pilgrim approaches a riverside Śiva shrine labeled Siddheśvara; beside it stands an ancient svayambhū liṅga with a subtle, luminous ‘nectar’ seep, attended by priests with waterpots and bilva leaves.

M
Mārkaṇḍeya
S
Siddheśvara
L
Liṅga
S
Svayambhū
A
Amṛta (nectar)

FAQs

Pilgrimage is mapped as a progression toward increasingly potent Śaiva sanctuaries, where the svayambhū-liṅga embodies primordial divine presence.

Siddheśvara and a nearby amṛtasrāvi (nectar-flowing) svayambhū liṅga.

A directive of pilgrimage: ‘one should go’ (gacchet) to Siddheśvara and approach the nearby svayambhū liṅga.