Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 8

विवस्वान्सविता पूषा ह्यंशुमान्विष्णुरेव च । त इमे द्वादशादित्या इच्छन्तो भास्करं पदम्

vivasvānsavitā pūṣā hyaṃśumānviṣṇureva ca | ta ime dvādaśādityā icchanto bhāskaraṃ padam

അതുപോലെ വിവസ്വാൻ, സവിതൃ, പൂഷൻ, അംശുമാൻ, വിഷ്ണുവും. ഈ പന്ത്രണ്ടു ആദിത്യന്മാർ ഭാസ്കരന്റെ പരമപദം ആഗ്രഹിച്ചു.

विवस्वान्Vivasvān (Sun)
विवस्वान्:
Karta (Listed entity/कर्ता)
TypeNoun
Rootविवस्वत् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; nominative singular
सविताSavitā
सविता:
Karta (Listed entity/कर्ता)
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; nominative singular
पूषाPūṣā
पूषा:
Karta (Listed entity/कर्ता)
TypeNoun
Rootपूषन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; nominative singular
हिindeed
हि:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic/causal particle)
अंशुमान्Aṃśumān
अंशुमान्:
Karta (Listed entity/कर्ता)
TypeNoun
Rootअंशुमत् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; nominative singular
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (Listed entity/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; nominative singular
एवalso/indeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphatic particle)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; demonstrative pronoun
इमेthese
इमे:
Apposition (Co-referent/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; deictic pronoun
द्वादशtwelve
द्वादश:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वादश (संख्या/अव्ययवत्)
Formसंख्यावाचक; modifies ādityāḥ
आदित्याःĀdityas
आदित्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; nominative plural
इच्छन्तःdesiring
इच्छन्तः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Root√इष् (धातु) → इच्छत् (कृदन्त, शतृ)
Formवर्तमानकर्तरि शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; present participle qualifying ādityāḥ
भास्करम्solar, of the Sun
भास्करम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभास्कर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; adjective of पदम्
पदम्state, position
पदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; accusative singular

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Siddheśvara (contextual)

Type: kshetra

Listener: A king (mahārāja)

Scene: The sage completes the list of Ādityas and reveals their collective desire: to attain Bhāskara’s supreme station, evoking solar brilliance and cosmic hierarchy.

V
Vivasvān
S
Savitṛ
P
Pūṣan
A
Aṃśumān
V
Viṣṇu (as Āditya)
D
Dvādaśa Ādityas
B
Bhāskara

FAQs

Even exalted beings pursue higher spiritual stations; aspiration becomes meaningful when directed through dharmic striving.

The narrative continues toward Siddheśvara Tīrtha, where the Ādityas’ desire and tapas culminate.

No explicit ritual here; it states the Ādityas’ intention (bhāskara-pada) that motivates their austerity.