Adhyaya 190

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल सोमतीर्थमनुत्तमम् । चन्द्रहासेति विख्यातं सर्वदैवतपूजितम्

ശ്രീ മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—അതിനുശേഷം, ഹേ മഹീപാലാ (രാജാവേ)! അനുത്തമമായ സോമതീർത്ഥത്തിലേക്കു പോകണം; അത് ‘ചന്ദ്രഹാസ’ എന്നു പ്രസിദ്ധവും സർവ്വദേവന്മാർ പൂജിക്കുന്നതുമാണ്।

Verse 2

यत्र सिद्धिं परां प्राप्तः सोमो राजा सुरोत्तमः

അവിടെ ദേവോത്തമനായ രാജാ സോമൻ പരമസിദ്ധി പ്രാപിച്ചു।

Verse 3

युधिष्ठिर उवाच । कथं सिद्धिमनुप्राप्तः सोमो राजा जगत्पतिः । तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामि कथयस्व ममानघ

യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു—ജഗത്പതിയായ രാജാ സോമൻ ആ സിദ്ധി എങ്ങനെ പ്രാപിച്ചു? അതെല്ലാം കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ഹേ നിർമലനേ, എനിക്കു പറയുക।

Verse 4

मार्कण्डेय उवाच । पुरा शप्तो मुनीन्द्रेण दक्षेण किल भारत । असेवनाद्धि दाराणां क्षयरोगी भविष्यसि

മാർക്കണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ഭാരതാ! പുരാതനകാലത്ത് മുനീന്ദ്രനായ ദക്ഷൻ സോമനെ ശപിച്ചു—“ഭാര്യകളോടു യഥാവിധി സംഗമം ചെയ്യാതിരുന്നതിനാൽ നീ ക്ഷയരോഗബാധിതനാകും” എന്ന്.

Verse 5

उद्वाहितानां पत्नीनां ये न कुर्वन्ति सेवनम् । या निष्ठा जायते तेषां तां शृणुष्व नरोत्तम

വിവാഹിതയായ ഭാര്യമാരോടു യഥാവിധി സംഗമം ചെയ്യാത്തവർക്ക് ഏതു സ്ഥിരഫലം (പരിണാമം) ഉണ്ടാകുന്നുവോ, ഹേ നരോത്തമാ, അത് എന്നിൽ നിന്ന് കേൾക്കുക.

Verse 6

ऋतुकाले तु नारीणां सेवनाज्जायते सुतः । सुतात्स्वर्गश्च मोक्षश्च हीत्येवं श्रुतिनोदना

സ്ത്രീയുടെ ഋതുകാലത്തിൽ സംഗമം ചെയ്താൽ പുത്രൻ ജനിക്കുന്നു; പുത്രനാൽ സ്വർഗവും മോക്ഷവും ലഭിക്കുന്നു—ഇതാണ് ശ്രുതിയുടെ പ്രബോധനം.

Verse 7

तत्कालोचितधर्मेण ये न सेवन्ति तां नराः । तेषां ब्रह्मघ्नजं पापं जायते नात्र संशयः

ആ സമയോചിതധർമ്മപ്രകാരം പോലും അവളെ (ഭാര്യയെ) സമീപിക്കാത്ത പുരുഷന്മാർക്ക് ബ്രഹ്മഹത്യാജന്യമായ പാപം ഉണ്ടാകുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല.

Verse 8

तेन पापेन घोरेण वेष्टतो रौरवे पतेत् । तस्य तद्रुधिरं पापाः पिबन्ते कालमीप्सितम्

ആ ഭീകരപാപത്തിൽ കുടുങ്ങി അവൻ ‘രൗരവ’ എന്ന നരകത്തിൽ പതിക്കുന്നു; അവിടെ പാപികൾ നിശ്ചിതകാലം വരെ അവന്റെ രക്തം തന്നെയെ കുടിക്കുന്നു.

Verse 9

ततोऽवतीर्णकालेन यां यां योनिं प्रयास्यति । तस्यां तस्यां स दुष्टात्मा दुर्भगो जायते सदा

പിന്നെ പുനർജന്മകാലം വന്നാൽ അവൻ ഏത് ഏത് യോനിയിൽ പ്രവേശിക്കുമോ, ആ ആ ജന്മത്തിൽ ആ ദുഷ്ടാത്മാവ് എപ്പോഴും ദുർഭാഗ്യവാനായി ജനിക്കുന്നു।

Verse 10

नारीणां तु सदा कामो ह्यधिकः परिवर्तते । विशेषेण ऋतोः काले भिद्यते कामसायकैः

സ്ത്രീകളിൽ കാമം എപ്പോഴും അധികമായി വീണ്ടും വീണ്ടും ഉയരുന്നു; പ്രത്യേകിച്ച് ഋതുകാലത്ത് അത് കാമബാണങ്ങളാൽ ഭേദിക്കപ്പെട്ടതുപോലെ ഉത്തേജിതമാകുന്നു।

Verse 11

परिभूता हि सा भर्त्रा ध्यायतेऽन्यं पतिं ततः । तस्याः पुत्रः समुत्पन्नो ह्यटते कुलमुत्तमम्

ഭർത്താവാൽ അപമാനിക്കപ്പെട്ടാൽ അവൾ മറ്റൊരു പുരുഷനെ ഭർത്താവായി ധ്യാനിക്കാൻ തുടങ്ങുന്നു; ആ നിലയിൽ ജനിച്ച പുത്രൻ ഉത്തമകുലത്തെയും കളങ്കപ്പെടുത്തി കലഹം വരുത്തുന്നു।

Verse 12

स्वर्गस्थास्तेन पितरः पूर्वं जाता महीपते । पतन्ति जातमात्रेण कुलटस्तेन चोच्यते

ഹേ മഹീപതേ! അവൻ മൂലം മുമ്പേ സ്വർഗസ്ഥരായ പിതൃകൾ ആ ശിശു ജനിച്ച മാത്രത്തിൽ തന്നെ പതിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് അവനെ ‘കുലട’—കുലഭ്രഷ്ടകൻ—എന്ന് വിളിക്കുന്നു।

Verse 13

तेन कर्मविपाकेन क्षयरोगी शशी ह्यभूत् । त्यक्त्वा लोकं सुरेन्द्राणां मर्त्यलोकमुपागतः

ആ കർമ്മവിപാകം മൂലം ശശി ക്ഷയരോഗബാധിതനായി; സുരേന്ദ്രന്മാരുടെ ലോകം വിട്ട് മർത്ത്യലോകത്തിലേക്ക് എത്തി।

Verse 14

तत्र तीर्थान्यनेकानि पुण्यान्यायतनानि च । भ्रमित्वा नर्मदां प्राप्तः सर्वपापप्रणाशिनीम्

അവിടെ അദ്ദേഹം അനേകം തീർത്ഥങ്ങളും പുണ്യധാമങ്ങളും പര്യടനം ചെയ്ത്, ഒടുവിൽ സർവ്വപാപപ്രണാശിനിയായ നർമദയെ പ്രാപിച്ചു।

Verse 15

उपवासस्तु दानानि व्रतानि नियमाश्च ये । चचार द्वादशाब्दानि ततो मुक्तः स किल्बिषैः

അദ്ദേഹം ഉപവാസം, ദാനം, വ്രതം, നിയമങ്ങൾ എന്നിവ അനുഷ്ഠിച്ചു; പന്ത്രണ്ടു വർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തനായി।

Verse 16

स्थापयित्वा महादेवं सर्वपातकनाशनम् । जगाम प्रभया पूर्णः सोमलोकमनुत्तमम्

സർവ്വപാതകനാശകനായ മഹാദേവനെ സ്ഥാപിച്ച്, പ്രഭയിൽ നിറഞ്ഞവനായി അദ്ദേഹം അനുത്തമ സോമലോകത്തിലേക്ക് പോയി।

Verse 17

येनैव स्थापितो देवः पूज्यते वर्षसंख्यया । तावद्युगसहस्राणि तस्य लोकं समश्नुते

ആരാൽ സ്ഥാപിതനായ ദേവൻ എത്ര വർഷം പൂജിക്കപ്പെടുന്നുവോ, അത്രയേറെ യുഗസഹസ്രങ്ങൾ അദ്ദേഹം ആ ദേവലോകം അനുഭവിക്കുന്നു।

Verse 18

तेन देवान् विधानोक्तान् स्थापयन्ति नरा भुवि । अक्षयं चाव्ययं यस्मात्फलं भवति नान्यथा

അതുകൊണ്ട് ഭൂമിയിൽ മനുഷ്യർ ശാസ്ത്രവിധിപ്രകാരം ദേവതകളെ സ്ഥാപിക്കുന്നു; കാരണം അതിന്റെ ഫലം അക്ഷയവും അവ്യയവും ആകുന്നു, മറ്റെങ്ങനെ അല്ല।

Verse 19

सोमतीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेद्देवमीश्वरम् । जायते स नरो भूत्वा सोमवित्प्रियदर्शनः

സോമതീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ഈശ്വരദേവനെ പൂജിക്കുന്നവൻ, പുനർജന്മത്തിൽ സോമതത്ത്വം/സോമവിധി അറിയുന്നവനായി, മനോഹരദർശനനായ മനുഷ്യനായി ജനിക്കുന്നു।

Verse 20

चन्द्रप्रभासे यो गत्वा स्नानं विधिवदाचरेत् । व्याधिना नाभिभूतः स्यात्क्षयरोगेण वा युतः

ചന്ദ്രപ്രഭാസത്തിൽ ചെന്നു വിധിപൂർവ്വം സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ രോഗംകൊണ്ട് കീഴടക്കപ്പെടുകയില്ല; ക്ഷയരോഗവും ബാധിക്കുകയില്ല।

Verse 21

चन्द्रहास्ये नरः स्नात्वा द्वादश्यां तु नरेश्वर । चतुर्दश्यामुपोष्यैव क्षीरस्य जुहुयाच्चरुम्

ഹേ നരേശ്വരാ! ചന്ദ്രഹാസ്യത്തിൽ ദ്വാദശിയിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, ചതുര്ദശിയിൽ ഉപവസിച്ച്, അഗ്നിയിൽ ക്ഷീരചരു (പാലന്നം) ആഹുതി അർപ്പിക്കണം।

Verse 22

मन्त्रैः पञ्चभिरीशानं पुरुषस्त्र्यम्बकं यजेत् । हविःशेषं स्वयं प्राश्य चन्द्रहास्येशमीक्षयेत्

അഞ്ച് മന്ത്രങ്ങളാൽ ഈശാനൻ—ത്ര്യമ്പക പുരുഷനെ പൂജിക്കണം; തുടർന്ന് ഹവിഷ്ശേഷം സ്വയം പ്രാശിച്ച് ചന്ദ്രഹാസ്യേശനെ ദർശിക്കണം।

Verse 23

अनेन विधिना राजंस्तुष्टो देवो महेश्वरः । विधिना तीर्थयोगेन क्षयरोगाद्विमुच्यते

ഹേ രാജൻ! ഈ വിധിപ്രകാരം മഹേശ്വരദേവൻ പ്രസന്നനാകുന്നു; വിധിപൂർവ്വമായ തീർത്ഥയോഗംകൊണ്ട് साधകൻ ക്ഷയരോഗത്തിൽ നിന്ന് വിമുക്തനാകുന്നു।

Verse 24

सप्तभिः सोमवारैर्यः स्नानं तत्र समाचरेत् । स वै कर्णकृताद्रोगान्मुच्यते पूजयञ्छिवम्

അവിടെ ഏഴ് തിങ്കളാഴ്ചകളിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ, ശിവനെ പൂജിച്ചുകൊണ്ട് കർണ്ണജന്യ രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു।

Verse 25

अक्षिरोगस्तथा राजंश्चन्द्रहास्ये विनश्यति । चन्द्रहास्ये तु यो गत्वा ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः । स्नानं समाचरेद्भक्त्या मुच्यते सर्वपातकैः

ഹേ രാജാവേ, ചന്ദ്രഹാസ്യത്തിൽ നേത്രരോഗവും നശിക്കുന്നു. ചന്ദ്രഗ്രഹണമോ സൂര്യഗ്രഹണമോ ഉള്ളപ്പോൾ ചന്ദ്രഹാസ്യത്തിൽ ചെന്നു ഭക്തിയോടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു।

Verse 26

तत्र स्नानं च दानं च चन्द्रहास्ये शुभशुभम् । कृतं नृपवरश्रेष्ठ सर्वं भवति चाक्षयम्

ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ, ചന്ദ്രഹാസ്യത്തിൽ സ്നാനവും ദാനവും ചെയ്ത് എന്തു ചെയ്താലും—ശുഭമോ അശുഭമോ—അതിന്റെ ഫലം പൂർണ്ണമായി അക്ഷയമാകുന്നു।

Verse 27

ते धन्यास्ते महात्मानस्तेषां जन्म सुजीवितम् । चन्द्रहास्ये तु ये स्नात्वा पश्यन्ति ग्रहणं नराः

ധന്യരാണ് ആ മഹാത്മാക്കൾ; അവരുടെ ജന്മം സത്യത്തിൽ സഫലമാണ്—ചന്ദ്രഹാസ്യത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ഗ്രഹണം ദർശിക്കുന്നവർ।

Verse 28

वाचिकं मानसं पापं कर्मजं यत्पुरा कृतम् । स्नानमात्रात्तु राजेन्द्र तत्र तीर्थे प्रणश्यति

ഹേ രാജേന്ദ്രാ, വാക്ക്, മനസ്, കർമ്മം എന്നിവകൊണ്ട് മുമ്പ് ചെയ്ത ഏതു പാപവും, ആ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം മാത്രം ചെയ്താൽ തന്നെ നശിക്കുന്നു।

Verse 29

बहवस्तन्न जानन्ति महामोहसमन्विताः । देहस्थ इव सर्वेषां परमात्मेव संस्थितम्

മഹാമോഹത്തിൽ ആകപ്പെട്ട പലരും അതിനെ അറിയുന്നില്ല; അത് എല്ലാവരിലും ദേഹസ്ഥമെന്നപോലെ നിലകൊണ്ടിട്ടും പരമാത്മാവുപോലെ തന്നെ സ്ഥാപിതമാണ്।

Verse 30

पश्चिमे सागरे गत्वा सोमतीर्थे तु यत्फलम् । तत्समग्रमवाप्नोति चन्द्रहास्ये न संशयः

പശ്ചിമസമുദ്രത്തിൽ ചെന്നു സോമതീർത്ഥത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലം ഏതോ, അതേ സമഗ്രഫലം ചന്ദ്രഹാസ്യത്തിൽ സംശയമില്ലാതെ ലഭിക്കുന്നു।

Verse 31

संक्रान्तौ च व्यतीपाते विषुवे चायने तथा । चन्द्रहास्ये नरः स्नात्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते

സംക്രാന്തി, വ്യതീപാതം, വിഷുവം, അയം എന്നിവയുടെ സമയങ്ങളിൽ ചന്ദ്രഹാസ്യത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും।

Verse 32

ते मूढास्ते दुराचारास्तेषां जन्म निरर्थकम् । चन्द्रहास्यं न जानन्ति नर्मदायां व्यवस्थितम्

അവർ മൂഢരും ദുഷ്ടാചാരികളും; അവരുടെ ജന്മം വ്യർത്ഥം—നർമദയിൽ സ്ഥാപിതമായ ചന്ദ്രഹാസ്യത്തെ അറിയാത്തവർ।

Verse 33

चन्द्रहास्ये तु यः कश्चित्संन्यासं कुरुते नृप । अनिवर्तिका गतिस्तस्य सोमलोकात्कदाचन

ഹേ രാജാവേ! ചന്ദ്രഹാസ്യത്തിൽ ആരെങ്കിലും സന്ന്യാസം സ്വീകരിച്ചാൽ, അവന്റെ ഗതി അനിവർത്തനീയമാകും; അവൻ സോമലോകത്തിൽ നിന്ന് ഒരിക്കലും മടങ്ങിവരുകയില്ല।

Verse 190

अध्याय

അധ്യായം (അധ്യായ-ചിഹ്നം).