Adhyaya 188

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततः परं महाराज चत्वारिंशत्क्रमान्तरे । शालग्रामं ततो गच्छेत्सर्वदैवतपूजितम्

ശ്രീ മാർക്കണ്ഡേയൻ അരുളിച്ചെയ്തു—മഹാരാജാവേ, അതിനുശേഷം നാല്പത് പടികളുടെ അകലത്തിൽ സർവ്വദേവന്മാരാൽ പൂജിതമായ പുണ്യശാലഗ്രാമത്തിലേക്ക് പോകണം।

Verse 2

यत्रादिदेवो भगवान्वासुदेवस्त्रिविक्रमः । स्वयं तिष्ठति लोकात्मा सर्वेषां हितकाम्यया

അവിടെ ആദിദേവനായ ഭഗവാൻ വാസുദേവൻ ത്രിവിക്രമൻ, ലോകാത്മാവായി, എല്ലാവരുടെയും ക്ഷേമം ആഗ്രഹിച്ച് സ്വയം വസിക്കുന്നു।

Verse 3

नारदेन तपस्तप्त्वा कृता शाला द्विजन्मनाम् । सिद्धिक्षेत्रं भृगुक्षेत्रं ज्ञात्वा रेवातटे स्वयम्

നാരദൻ തപസ്സു ചെയ്ത് ദ്വിജന്മാർക്കായി ഒരു ശാലാ-ആശ്രമം സ്ഥാപിച്ചു; റേവാതീരത്തെ ഈ സ്ഥലത്തെ ‘സിദ്ധിക്ഷേത്രം’ ‘ഭൃഗുക്ഷേത്രം’ എന്നു അറിഞ്ഞ് സ്വയം പ്രസിദ്ധമാക്കി।

Verse 4

शालग्रामाभिधो देवो विप्राणां त्वधिवासितः । साधूनां चोपकाराय वासुदेवः प्रतिष्ठितः

‘ശാലഗ്രാം’ എന്ന ദേവൻ അവിടെ ബ്രാഹ്മണർക്കായി അധിവസിപ്പിക്കപ്പെട്ടു; സാദുക്കളുടെ ഉപകാരാർത്ഥം വാസുദേവൻ വിധിപൂർവ്വം പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെട്ടു।

Verse 5

योगिनामुपकाराय योगिध्येयो जनार्दनः । शालग्रामेति तेनैव नर्मदातटमाश्रितः

യോഗികളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി, യോഗധ്യേയനായ ജനാർദ്ദനൻ നർമദാതീരം ആശ്രയിച്ചു; അതുകൊണ്ട് അവിടെ ‘ശാലഗ്രാം’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധനായി।

Verse 6

मासि मार्गशिरे शुक्ला भवत्येकादशी यदा । स्नात्वा रेवाजले पुण्ये तद्दिनं समुपोषयेत्

മാർഗശീർഷ മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ ഏകാദശി വന്നാൽ, പുണ്യമായ രേവാജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ആ ദിവസം ഉപവാസം അനുഷ്ഠിക്കണം.

Verse 7

रात्रौ जागरणं कुर्यात्सम्पूज्य च जनार्दनम् । पुनः प्रभातसमये द्वादश्यां नर्मदाजले

രാത്രിയിൽ ജാഗരണം അനുഷ്ഠിച്ച് ജനാർദനനെ വിധിപൂർവ്വം സമ്പൂജിക്കണം. പിന്നെ ദ്വാദശിയുടെ പ്രഭാതത്തിൽ നർമദാജലത്തിൽ (അടുത്ത കർമ്മം) ചെയ്യണം.

Verse 8

स्नात्वा संतर्प्य देवांश्च पितॄन्मातॄंस्तथैव च । श्राद्धं कृत्वा ततः पश्चात्पितृभ्यो विधिपूर्वकम्

സ്നാനം ചെയ്ത് ദേവന്മാർക്കും പിതൃകൾക്കും മാതൃകൾക്കും തർപ്പണം നൽകി തൃപ്തിപ്പെടുത്തി, ശ്രാദ്ധം നിർവഹിക്കണം; തുടർന്ന് വിധിപൂർവ്വം പിതൃകൾക്ക് അർപ്പണ-ദാനാദികൾ സമർപ്പിക്കണം.

Verse 9

शक्तितो ब्राह्मणान्पूज्य स्वर्णवस्त्रान्नदानतः । क्षमापयित्वा तान्विप्रांस्तथा देवं खगध्वजम्

ശേഷിയനുസരിച്ച് ബ്രാഹ്മണരെ പൂജിച്ച് സ്വർണം, വസ്ത്രം, അന്നം എന്നിവ ദാനം ചെയ്യണം. ആ വിപ്രന്മാരോട് ക്ഷമ ചോദിച്ച് ഖഗധ്വജനായ ദേവനെ (ഗരുഡധ്വജ വിഷ്ണുവിനെ)യും പ്രസാദിപ്പിക്കണം.

Verse 10

एवं कृते महाराज यत्पुण्यं च भवेन्नॄणाम् । शृणुष्वावहितो भूत्वा तत्पुण्यं नृपसत्तम

മഹാരാജാ! ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ മനുഷ്യർക്കു ലഭിക്കുന്ന പുണ്യം എന്തെന്നു, നൃപശ്രേഷ്ഠാ, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക.

Verse 11

न शोकदुःखे प्रतिपत्स्यतीह जीवन्मृतो याति मुरारिसाम्यम् । महान्ति पापानि विसृज्य दुग्धं पुनर्न मातुः पिबते स्तनोद्यत्

അവൻ ഇവിടെ ശോകദുഃഖങ്ങളിൽ പതിക്കുകയില്ല; ജീവിച്ചിരിക്കെ തന്നെ മരിച്ചവനെന്നപോലെ ആയി മുരാരി (വിഷ്ണു) സമത്വം പ്രാപിക്കുന്നു. മഹാപാപങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച്, വീണ്ടും മാതാവിന്റെ ഉയർത്തിയ സ്തനത്തിലെ പാലു കുടിക്കുകയില്ല—അഥവാ പുനർജന്മത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും.

Verse 12

शालग्रामं पश्यते यो हि नित्यं स्नात्वा जले नार्मदेऽघौघहारे । स मुच्यते ब्रह्महत्यादिपापैर्नारायणानुस्मरणेन तेन

പാപപ്രവാഹം ഹരിക്കുന്ന നർമദാജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് നിത്യമായി ശാലഗ്രാമം ദർശിക്കുന്നവൻ, ആ നാരായണാനുസ്മരണത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ ബ്രഹ്മഹത്യാദി പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു.

Verse 13

वसन्ति ये संन्यसित्वा च तत्र निगृह्य दुःखानि विमुक्तसङ्घाः । ध्यायन्तो वै सांख्यवृत्त्या तुरीयं पदं मुरारेस्तेऽपि तत्रैव यान्ति

അവിടെ സംന്യാസം സ്വീകരിച്ച് വസിക്കുന്നവർ, ദുഃഖങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ച് ജയിച്ച്, ആസക്തിബന്ധങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തരായി—സാംഖ്യരീതിയിൽ മുരാരി (വിഷ്ണു)യുടെ തുരീയമായ പരമപദം ധ്യാനിച്ച്, അതേ സ്ഥലത്തിൽ നിന്നുതന്നെ ആ പരമലക്ഷ്യം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 188

अध्याय

അധ്യായം. (പ്രകരണ ശീർഷകം)