Adhyaya 149

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । तस्यैवानन्तरं तीर्थं लिङ्गेश्वरमिति श्रुतम् । दर्शनाद्देवदेवस्य यत्र पापं प्रणश्यति

ശ്രീ മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—അതിന്റെ പിന്നാലെ ‘ലിംഗേശ്വരം’ എന്നു പ്രസിദ്ധമായ തീർത്ഥമുണ്ട്; അവിടെ ദേവദേവന്റെ ദർശനമാത്രത്തിൽ പാപം നശിക്കുന്നു.

Verse 2

कृत्वा तु कदनं घोरं दानवानां युधिष्ठिर । वाराहं रूपमास्थाय नर्मदायां व्यवस्थितः

ഹേ യുധിഷ്ഠിരാ! ദാനവന്മാരെ ഭീകരമായി സംഹരിച്ച ശേഷം അദ്ദേഹം വരാഹരൂപം ധരിച്ചു നർമദയിൽ നിലകൊണ്ടു.

Verse 3

तत्र तीर्थे तु यः स्नानं कृत्वा देवं नमस्यति । स मुच्यते नृपश्रेष्ठ महापापैः पुराकृतैः

ആ തീർത്ഥത്തിൽ ആരെങ്കിലും സ്നാനം ചെയ്ത് ദേവനെ നമസ്കരിച്ചാൽ, ഹേ രാജശ്രേഷ്ഠാ, അവൻ മുൻകൃത മഹാപാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു।

Verse 4

द्वादश्यां कृष्णपक्षस्य शुक्ले च समुपोषितः । गन्धमाल्यैर्जगन्नाथं पूजयेत्पाण्डुनन्दन

ഹേ പാണ്ഡുനന്ദന, കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലും ശുക്ലപക്ഷത്തിലും ദ്വാദശി തിഥിയിൽ ഉപവാസം അനുഷ്ഠിച്ച്, ഗന്ധവും മാല്യവും കൊണ്ട് ജഗന്നാഥനെ പൂജിക്കണം।

Verse 5

ब्राह्मणांश्च महाभाग दानसंमानभोजनैः । पूजयेत्परया भक्त्या तस्य पुण्यफलं शृणु

ഹേ മഹാഭാഗാ, ദാനം, സത്കാരം, ഭോജനം എന്നിവകൊണ്ട് ബ്രാഹ്മണരെ പരമഭക്തിയോടെ പൂജിച്ച് ആദരിക്കണം; അതിന്റെ പുണ്യഫലം കേൾക്കുക।

Verse 6

सत्रयाजिफलं जन्तुर्लभते द्वादशाब्दकैः । ब्राह्मणान्भोजयंस्तत्र तदेव लभते फलम्

സത്രയാഗത്തിന്റെ ഫലം ജീവന് പന്ത്രണ്ടു വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം ലഭിക്കുന്നു; എന്നാൽ അവിടെ ബ്രാഹ്മണരെ ഭോജനിപ്പിച്ചാൽ അതേ ഫലം ലഭിക്കുന്നു।

Verse 7

तर्पयित्वा पितॄन् देवान् स्नात्वा तद्गतमानसः । जपेद्द्वादशनामानि देवस्य पुरतः स्थितः

പിതൃകൾക്കും ദേവന്മാർക്കും തർപ്പണം ചെയ്ത്, സ്നാനം ചെയ്ത്, മനസ്സിനെ ആ ഭക്തിയിൽ ലയിപ്പിച്ച്, ദേവന്റെ സന്നിധിയിൽ നിന്നുകൊണ്ട് ദ്വാദശ നാമങ്ങൾ ജപിക്കണം।

Verse 8

मासि मासि निराहारो द्वादश्यां कुरुनन्दन । केशवं पूजयेन्नित्यं मासि मार्गशिरे बुधः

ഹേ കുരുനന്ദന! മാസംതോറും ദ്വാദശിയിൽ നിരാഹാരനായി, മാർഗശീർഷ മാസത്തിൽ ജ്ഞാനി നിത്യം കേശവനെ പൂജിക്കണം.

Verse 9

पौषे नारायणं देवं माघमासे तु माधवम् । गोविन्दं फाल्गुने मासि विष्णुं चैत्रे समर्चयेत्

പൗഷത്തിൽ ദേവനായ നാരായണനെ, മാഘമാസത്തിൽ മാധവനെ, ഫാൽഗുണത്തിൽ ഗോവിന്ദനെ, ചൈത്രത്തിൽ വിഷ്ണുവിനെ യഥാവിധി സമർചിക്കണം.

Verse 10

वैशाखे मधुहन्तारं ज्येष्ठे देवं त्रिविक्रमम् । वामनं तु तथाषाढे श्रावणे श्रीधरं स्मरेत्

വൈശാഖത്തിൽ മധുഹന്താവിനെ, ജ്യേഷ്ഠത്തിൽ ത്രിവിക്രമപ്രഭുവിനെ, ആഷാഢത്തിൽ വാമനനെ, ശ്രാവണത്തിൽ ശ്രീധരനെ സ്മരിക്കണം.

Verse 11

हृषीकेशं भाद्रपदे पद्मनाभं तथाश्विने । दामोदरं कार्त्तिके तु कीर्तयन्नावसीदति

ഭാദ്രപദത്തിൽ ഹൃഷീകേശനെ, ആശ്വിനിൽ പദ്മനാഭനെ, കാർത്തികയിൽ ദാമോദരനെ കീർത്തിക്കുന്നവൻ ദുഃഖത്തിൽ പതിക്കുകയില്ല.

Verse 12

वाचिकं मानसं पापं कर्मजं यत्पुरा कृतम् । तन्नश्यति न सन्देहो मासनामानुकीर्तनात्

വാക്ക്, മനസ്, കർമ്മം എന്നിവകൊണ്ട് മുമ്പ് ചെയ്ത പാപങ്ങൾ—മാസബന്ധമായ (പ്രഭുനാമങ്ങളുടെ) അനുകീർത്തനത്തിലൂടെ—സംശയമില്ലാതെ നശിക്കുന്നു.

Verse 13

स्वयं विनुद्धः सततमुन्मिषन्निमिषंस्तथा । शीघ्रं प्रपश्य भुञ्जानो मन्त्रहीनं समुद्गिरेत्

ഒരാൾ സ്വയം തടസ്സപ്പെട്ടും വ്യാകുലനുമായി, കണ്ണുകൾ ഇടയ്ക്കിടെ മിടുക്കി ഇങ്ങോട്ടും അങ്ങോട്ടും നോക്കി ഭക്ഷണം കഴിക്കുമ്പോഴും, അവൻ വേഗത്തിൽ—മന്ത്രവിധിയില്ലെങ്കിലും—ഭഗവന്നാമം ഉച്ചരിക്കണം।

Verse 14

परमापद्गतस्यापि जन्तोरेषा प्रतिक्रिया । यन्मासाधिपतेर्विष्णोर्मासनामानुकीर्तनम्

പരമവിപത്തിൽ വീണ ജീവിക്കും ഇതേ പ്രതിവിധി—മാസാധിപതി വിഷ്ണുവിന്റെ മാസനാമങ്ങൾ ആവർത്തിച്ച് കീർത്തിക്കുക।

Verse 15

ता निशास्ते च दिवसास्ते मासास्ते च वत्सराः । नराणां सफला येषु चिन्तितो भगवान्हरिः

മനുഷ്യർക്കു ആ രാത്രികളും ആ ദിവസങ്ങളും, ആ മാസങ്ങളും ആ വർഷങ്ങളും മാത്രമേ ഫലപ്രദമാകൂ—അവയിൽ ഭഗവാൻ ഹരിയെ സ്മരിച്ചു ധ്യാനിക്കുമ്പോൾ।

Verse 16

परमापद्गतस्यापि यस्य देवो जनार्दनः । नावसर्पति हृत्पद्मात्स योगी नात्र संशयः

പരമവിപത്തിലായാലും ഹൃദയപദ്മത്തിൽ നിന്ന് ദേവൻ ജനാർദനൻ വഴുതിപ്പോകാൻ അനുവദിക്കാത്തവൻ, അവൻ തന്നെയാണ് യഥാർത്ഥ യോഗി—ഇതിൽ സംശയമില്ല।

Verse 17

ते भाग्यहीना मनुजाः सुशोच्यास्ते भूमिभाराय कृतावताराः । अचेतनास्ते पशुभिः समाना ये भक्तिहीना भगवत्यनन्ते

ആ മനുഷ്യർ ഭാഗ്യഹീനരും അത്യന്തം ശോചനീയരുമാണ്—അവർ ഭൂമിക്ക് ഭാരമാകാൻ മാത്രം ജന്മിക്കുന്നു। അനന്തനായ ഭഗവാനോടു ഭക്തിയില്ലാത്തവർ ബോധശൂന്യർ, മൃഗസമാനർ।

Verse 18

ते पूर्णकार्याः पुरुषाः पृथिव्यां ते स्वाङ्गपाताद्भुवनं पुनन्ति । विचक्षणा विश्वविभूषणास्ते ये भक्तियुक्ता भगवत्यनन्ते

ഭൂമിയിൽ അവരേ കൃതാർത്ഥർ; ദേഹപാതം കൊണ്ടുപോലും ലോകത്തെ പവിത്രമാക്കുന്നു. അവർ വിവേകികളും വിശ്വഭൂഷണങ്ങളും—ഭഗവാൻ അനന്തനിൽ ഭക്തിയുക്തരായവർ.

Verse 19

स एव सुकृती तेन लब्धं जन्मतरोः फलम् । चित्ते वचसि काये च यस्य देवो जनार्दनः

അവനേ യഥാർത്ഥ സുകൃതൻ; അവനേ മനുഷ്യജന്മവൃക്ഷത്തിന്റെ ഫലം ലഭിച്ചവൻ—അവന്റെ ചിത്തത്തിലും വാക്കിലും ദേഹത്തിലും ദേവൻ ജനാർദനൻ തന്നെ അധിഷ്ഠിതൻ.

Verse 20

एतत्तीर्थवरं पुण्यं लिङ्गो यत्र जनार्दनः । वञ्चयित्वा रिपून्संख्ये क्रोधो भूत्वा सनातनः

ഇത് പരമശ്രേഷ്ഠമായ പുണ്യതീർത്ഥം; ഇവിടെ ജനാർദനൻ ലിംഗരൂപത്തിൽ സന്നിധാനമാണ്. യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ വഞ്ചിച്ച് (പരാജയപ്പെടുത്തി) സനാതനൻ ക്രോധസ്വരൂപമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

Verse 21

उपप्लवे चन्द्रमसो रवेश्च यो ह्यष्टकानामयनद्वये च । पानीयमप्यत्र तिलैर्विमिश्रं दद्यात्पितृभ्यः प्रयतो मनुष्यः

ചന്ദ്രഗ്രഹണത്തിലും സൂര്യഗ്രഹണത്തിലും, അഷ്ടകാദിനങ്ങളിലും, ഇരുവയനങ്ങളുടെ (ഉത്തരായണം-ദക്ഷിണായണം) സംക്രമകാലത്തിലും, നിയന്ത്രിതനായ മനുഷ്യൻ ഇവിടെ എള്ളുകലർത്തിയ വെള്ളംപോലും പിതൃകൾക്ക് അർപ്പിക്കണം.

Verse 22

घोणोन्मीलितमेरुरन्ध्रनिवहो दुःखाब्धिमज्जत्प्लवः प्रादुर्भूतरसातलोदरबृहत्पङ्कार्धमग्नक्षुरः । फूत्कारोत्करनुन्नवातविदलद्दिग्दन्तिनादश्रुतिन्यस्तस्तब्धवपुः श्रुतिर्भवतु वः क्रोडो हरिः शान्तये

തന്റെ ഘോണം കൊണ്ട് മേരുവിന്റെ രന്ധ്രസമൂഹം തുറന്നവൻ, ദുഃഖസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങുന്ന ജീവികൾക്ക് തോണിയായവൻ; പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടപ്പോൾ രസാതലത്തിന്റെ വിശാല ചെളിയിൽ തന്റെ ദന്തം പകുതി മുങ്ങിയവൻ; തന്റെ മഹാഫൂത്കാരത്തിൽ ഉയർന്ന കാറ്റുകളും ദിഗ്ദന്തികളുടെ ഗർജനവും നടുവിലും ശ്രുതിയിൽ പ്രതിഷ്ഠിതമായ സ്ഥിര-സ്തബ്ധ ദേഹവാൻ—ആ വരാഹരൂപ ഹരി നിങ്ങള്ക്ക് ശാന്തി വരുത്തട്ടെ.

Verse 149

अध्याय

അധ്യായം—ഇത് ഗ്രന്ഥവിഭാഗം സൂചിപ്പിക്കുന്ന അടയാളം.