Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 8
Devanagari script
तस्य भार्या महादेवी प्राणेभ्योऽपि गरीयसी । तस्यामुत्पादयामास पुत्रमेकं च रुक्मकम्
Transliteration
tasya bhāryā mahādevī prāṇebhyo'pi garīyasī | tasyāmutpādayāmāsa putramekaṃ ca rukmakam
Translation
അവന്റെ മഹാദേവിയായ ഭാര്യ, പ്രാണനേക്കാളും പ്രിയപ്പെട്ടവൾ; അവളിൽ നിന്നു അവന് ‘രുക്മകൻ’ എന്നൊരു പുത്രൻ ജനിച്ചു.
Word by Word
तस्यhis
तस्य:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्
भार्याwife
भार्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
महादेवीthe great queen
महादेवी:
Apposition (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + देवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘महती देवी’
प्राणेभ्यःthan (her) life-breaths
प्राणेभ्यः:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (अपादान), बहुवचनम्
अपिeven
अपि:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (निपात)
Formअव्ययम्; निपातः (also/even)
गरीयसीmore dear/greater
गरीयसी:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगरियस् (प्रातिपदिक; तुलनात्मक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; तुलनात्मक-रूपम् (comparative)
तस्याम्in her
तस्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), एकवचनम्; ‘in her’
उत्पादयामासhe begot/produced
उत्पादयामास:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootउत्+√पद्/√पाद् (धातु; causative √पद्/√पाद् ‘to produce’)
Formलिट्-लकारः (परोक्षभूत/परिपूर्णभूतः), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्; णिच्-प्रत्यय (causative)
पुत्रम्a son
पुत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
एकम्one
एकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; पुत्रम् इति विशेषणम्
चand
च:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपातः (and)
रुक्मकम्Rukmaka (name)
रुक्मकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरुक्मक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; पुत्रस्य नाम
Speaker
Mārkaṇḍeya
Visual Art Cues
Scene: The queen, revered and beloved, is shown in maternal dignity; the birth of the son Rukmaka is announced in a palace chamber.
Characters & Entities
B
BhīṣmakaR
RukmakaFAQs
Purāṇic tīrtha-glories are often anchored in sacred genealogies; family lineages become carriers of divine purpose.
Not explicitly; it is part of the prelude to the Rukmiṇī Tīrtha account.
None.