सत्याः पुनस्तपश्चर्या — Satī’s Return to Austerity (Tapas) and Fearless Liṅga-Worship

Verse 1

वायुरुवाच । ततः प्रदक्षिणीकृत्य पतिमम्बा पतिव्रता । नियम्य च वियोगार्तिं जगाम हिमवद्गिरिम्

വായു പറഞ്ഞു—അതിനുശേഷം പതിവ്രതയായ അംബാ ഭർത്താവിനെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു; വിരഹജന്യ വേദന നിയന്ത്രിച്ച് ഹിമവത് പർവതത്തിലേക്ക് പോയി.

Verse 2

तपःकृतवती पूर्वं देशे यस्मिन्सखीजनैः । तमेव देशमवृनोत्तपसे प्रणयात्पुनः

മുമ്പ് സഖികളോടൊപ്പം തപസ്സു ചെയ്ത അതേ സ്ഥലത്തെ, പ്രണയഭക്തിയാൽ അവൾ വീണ്ടും തപസ്സിനായി തിരഞ്ഞെടുത്തു.

Verse 3

ततः स्वपितरं दृष्ट्वा मातरं च तयोर्गृहे । प्रणम्य वृत्तं विज्ञाप्य ताभ्यां चानुमता सती

അതിനുശേഷം സതി അവരുടെ വീട്ടിൽ തന്റെ പിതാവിനെയും മാതാവിനെയും കണ്ടു നമസ്കരിച്ചു, സംഭവവിവരം അറിയിച്ചു, ഇരുവരുടെയും അനുവാദം ലഭിച്ചതോടെ അതനുസരിച്ച് മുന്നോട്ടുപോയി.

Verse 4

पुनस्तपोवनं गत्वा भूषणानि विसृज्य च । स्नात्वा तपस्विनो वेषं कृत्वा परमपावनम्

വീണ്ടും തപോവനത്തിലേക്ക് ചെന്നു, എല്ലാ ആഭരണങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ചു; സ്നാനം ചെയ്ത് പരമപാവനമായ തപസ്വിയുടെ വേഷം ധരിച്ചു।

Verse 5

संकल्प्य च महातीव्रं तपः परमदुश्चरम् । सदा मनसि सन्धाय भर्तुश्चरणपंकजम्

അത്യന്തം തീവ്രവും നിർവഹിക്കാൻ പരമ ദുഷ്കരവുമായ തപസ്സിന് അവൾ സംकल्पം ചെയ്തു; എല്ലായ്പ്പോഴും മനസ്സിൽ തന്റെ ഭർത്താവായ ശിവന്റെ ചരണപദ്മങ്ങൾ ധരിച്ചു।

Verse 6

तमेव क्षणिके लिंगे ध्यात्वा बाह्यविधानतः । त्रिसन्ध्यमभ्यर्चयन्ती वन्यैः पुष्पैः फलादिभिः

ക്ഷണിക (താൽക്കാലിക) ലിംഗത്തിൽ അവനെയേ ധ്യാനിച്ച്, ബാഹ്യവിധിപ്രകാരം അവൾ ത്രിസന്ധ്യകളിലും വനപുഷ്പങ്ങളും ഫലാദികളും അർപ്പിച്ച് അർച്ചന ചെയ്തു।

Verse 7

स एव ब्रह्मणो मूर्तिमास्थाय तपसः फलम् । प्रदास्यति ममेत्येवं नित्यं कृत्वा ऽकरोत्तपः

“അവൻ തന്നേ ബ്രഹ്മരൂപം സ്വീകരിച്ച് എന്റെ തപസ്സിന്റെ ഫലം നൽകും” എന്ന നിത്യനിശ്ചയത്തോടെ അവൻ അചഞ്ചലമായി തപസ്സു ചെയ്തു।

Verse 8

तथा तपश्चरन्तीं तां काले बहुतिथे गते । दृष्टः कश्चिन्महाव्याघ्रो दुष्टभावादुपागमत्

ഇങ്ങനെ അവൾ തപസ്സിൽ നിരതയായിരിക്കെ, ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ഒരു മഹാവ്യാഘ്രൻ അവളെ കണ്ടു ദുഷ്ടാഭിപ്രായത്തോടെ സമീപിച്ചു.

Verse 9

तथैवोपगतस्यापि तस्यातीवदुरात्मनः । गात्रं चित्रार्पितमिव स्तब्धं तस्यास्सकाशतः

അത്യന്തം ദുരാത്മനായ അവൻ സമീപിച്ചിട്ടും, ദേവിയുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ അവന്റെ ശരീരം ചിത്രത്തിൽ വരച്ച രൂപംപോലെ സ്തംഭിച്ചു നിന്നു.

Verse 10

तं दृष्ट्वापि तथा व्याघ्रं दुष्टभावादुपागतम् । न पृथग्जनवद्देवी स्वभावेन विविच्यते

ദുഷ്ടാഭിപ്രായത്തോടെ അടുത്തുവന്ന ആ വ്യാഘ്രനെ കണ്ടിട്ടും, ദേവി സാധാരണജനങ്ങളെപ്പോലെ വേർതിരിവിൽ പതിയില്ല; സ്വഭാവബലത്തിൽ വിവേകത്തോടെ അചഞ്ചലയായി നിന്നു.

Verse 11

स तु विष्टब्धसर्वांगो बुभुक्षापरिपीडितः । ममामिषं ततो नान्यदिति मत्वा निरन्तरम्

എന്നാൽ അവൻ സർവ്വാംഗങ്ങളും സ്തംഭിച്ചവനായി, വിശപ്പിന്റെ പീഡനത്തിൽ വലയ்ந்து, ഇടവിടാതെ ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ചു—“ഈ മാംസമേ എന്റെത്; ഇതൊഴികെ എനിക്കൊന്നുമില്ല.”

Verse 12

निरीक्ष्यमाणः सततं देवीमेव तदा ऽनिशम् । अतिष्ठदग्रतस्तस्या उपासनमिवाचरत्

അപ്പോൾ അവൻ ഇടവിടാതെ ദേവിയെയേ നോക്കി, അവളുടെ മുമ്പിൽ തുടർച്ചയായി നിന്നു; ഉപാസന ചെയ്യുന്നവനെപ്പോലെ പെരുമാറി.

Verse 13

देव्याश्च हृदये नित्यं ममैवायमुपासकः । त्राता च दुष्टसत्त्वेभ्य इति प्रववृते कृपा

അപ്പോൾ പ്രഭുവിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ കരുണ ഉദിച്ചു—“ഇവൻ എന്റെ ഉപാസകൻ; ദേവിയുടെ ഹൃദയത്തിൽ നിത്യവസിക്കുന്നവൻ, ദുഷ്ടസത്ത്വങ്ങളിൽ നിന്ന് രക്ഷകനും ആകുന്നു”; ഇങ്ങനെ കൃപ പ്രവഹിച്ചു।

Verse 14

तस्या एव कृपा योगात्सद्योनष्टमलत्रयः । बभूव सहसा व्याघ्रो देवीं च बुबुधे तदा

അവളുടെ കൃപാശക്തിയുടെ യോഗത്താൽ ത്രിമലങ്ങൾ ഉടൻ തന്നെ നശിച്ചു; ആ വ്യാഘ്രൻ ക്ഷണത്തിൽ ശുദ്ധനായി, അപ്പോൾ ദേവിയെ ജഗന്മാതാവായി തിരിച്ചറിഞ്ഞു।

Verse 15

न्यवर्तत बुभुक्षा च तस्यांगस्तम्भनं तथा । दौरात्म्यं जन्मसिद्धं च तृप्तिश्च समजायत

അവന്റെ ആഹാരലോഭം ശമിച്ചു; അവയവങ്ങളുടെ സ്തംഭനവും അങ്ങനെ തന്നെ മാറി. ജന്മസിദ്ധമായ ദുഷ്ടതയും വീണുപോയി; ഉള്ളിൽ തൃപ്തി ഉദിച്ചു।

Verse 16

तदा परमभावेन ज्ञात्वा कार्तार्थ्यमात्मनः । सद्योपासक एवैष सिषेवे परमेश्वरीम्

അപ്പോൾ പരമഭാവത്തോടെ തന്റെ ജീവിതം കൃതാർത്ഥമായതായി അറിഞ്ഞ്, അവൻ ഉടൻ തന്നെ സത്യ ഉപാസകനായി ഭക്തിയോടെ പരമേശ്വരിയെ സേവിച്ചു।

Verse 17

दुष्टानामपि सत्त्वानां तथान्येषान्दुरात्मनाम् । स एव द्रावको भूत्वा विचचार तपोवने

ദുഷ്ടസത്ത്വങ്ങളിലെയും മറ്റു ദുരാത്മാക്കളിലെയും ഇടയിൽ പോലും അവൻ അവരെ അകറ്റുന്നവനായി മാറി, തപോവനത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു।

Verse 18

तपश्च ववृधे देव्यास्तीव्रं तीव्रतरात्मकम् । देवाश्च दैत्यनिर्बन्धाद्ब्रह्माणं शरणं गताः

ദേവിയുടെ തപസ്സ് കൂടുതൽ വർദ്ധിച്ചു—തീവ്രം, അതിലും തീവ്രതരമായി. ദൈത്യരുടെ പീഡനത്തിൽ അമർന്നു പോയ ദേവന്മാർ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ശരണം പ്രാപിച്ചു.

Verse 19

चक्रुर्निवेदनं देवाः स्वदुःखस्यारिपीडनात् । यथा च ददतुः शुम्भनिशुम्भौ वरसम्मदात्

ശത്രുക്കളുടെ പീഡനവും സ്വന്തം ദുഃഖഭാരവും മൂലം ക്ലേശിച്ച ദേവന്മാർ വിധിപൂർവ്വം അപേക്ഷ സമർപ്പിച്ചു. വരങ്ങളുടെ ഗർവമദത്തിൽ മത്തനായ ശുംഭ-നിശുംഭർ എങ്ങനെ പ്രവർത്തിച്ചു എന്നത് അവർ വിശദമായി അറിയിച്ചു.

Verse 20

सो ऽपि श्रुत्वा विधिर्दुःखं सुराणां कृपयान्वितः । आसीद्दैत्यवधायैव स्मृत्वा हेत्वाश्रयां कथाम्

ദേവന്മാരുടെ ദുഃഖം കേട്ട വിധാതാവായ ബ്രഹ്മാവ് കരുണയാൽ നിറഞ്ഞു. കാരണാധിഷ്ഠിതമായ ഉപായവും യുക്തിയും ഓർത്ത് ദൈത്യവധം സാധിപ്പാൻ അദ്ദേഹം നിശ്ചയിച്ചു.

Verse 21

सामरः प्रार्थितो ब्रह्मा ययौ देव्यास्तपोवनम् । संस्मरन्मनसा देवदुःखमोक्षं स्वयत्नतः

ഇങ്ങനെ ദേവന്മാർ ഹൃദയപൂർവ്വം അപേക്ഷിച്ചതിനാൽ ബ്രഹ്മാവ് ദേവിയുടെ തപോവനത്തിലേക്ക് പോയി. തന്റെ ശ്രമംകൊണ്ട് ദേവദുഃഖം എങ്ങനെ മോചിപ്പിക്കാമെന്ന് മനസ്സിൽ ആലോചിച്ചു.

Verse 22

ददर्श च सुरश्रेष्ठः श्रेष्ठे तपसि निष्ठिताम् । प्रतिष्ठामिव विश्वस्य भवानीं परमेश्वरीम्

അപ്പോൾ ദേവശ്രേഷ്ഠൻ പരമ തപസ്സിൽ അചഞ്ചലമായി നിലകൊള്ളുന്ന പരമേശ്വരി ഭവാനിയെ ദർശിച്ചു—അവൾ സർവ്വവിശ്വത്തിന്റെ പ്രതിഷ്ഠയും ആശ്രയവും എന്നപോലെ തോന്നി.

Verse 23

ननाम चास्य जगतो मातरं स्वस्य वै हरेः । रुद्रस्य च पितुर्भार्यामार्यामद्रीश्वरात्मजाम्

അപ്പോൾ അവൻ അവളെ നമസ്കരിച്ചു—അവൾ ഈ ജഗത്തിന്റെ മാതാവ്, തന്റെ പിതാവായ ഹരിയുടെ ആര്യാ ഭാര്യ, കൂടാതെ രുദ്രന്റെ പിതാവിന്റെ പൂജ്യയായ ഭാര്യ—അദ്രീശ്വരന്റെ പുത്രിയായ ആര്യാ।

Verse 24

ब्रह्माणमागतं दृष्ट्वा देवी देवगणैः सह । अर्घ्यं तदर्हं दत्त्वा ऽस्मै स्वागताद्यैरुपाचरत्

ബ്രഹ്മാവ് എത്തിയതു കണ്ട ദേവി ദേവഗണങ്ങളോടുകൂടെ അദ്ദേഹത്തിന് യഥാർഹമായ അർഘ്യം അർപ്പിച്ച്, സ്വാഗതവചനങ്ങളാലും മറ്റ് ഉപചാരങ്ങളാലും ആദരിച്ചു।

Verse 25

तां च प्रत्युपचारोक्तिं पुरस्कृत्याभिनंद्य च । पप्रच्छ तपसो हेतुमजानन्निव पद्मजः

അവളുടെ സ്വാഗത-ഉപചാരവചനങ്ങളെ ആദരിച്ച് പ്രശംസിച്ച ശേഷം, പദ്മജൻ (ബ്രഹ്മാവ്) തപസ്സിന്റെ കാരണമെന്തെന്ന് അറിയാത്തവനെന്നപോലെ ചോദിച്ചു।

Verse 26

ब्रह्मोवाच । तीव्रेण तपसानेन देव्या किमिह साध्यते । तपःफलानां सर्वेषां त्वदधीना हि सिद्धयः

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവീ, ഈ അതിതീവ്ര തപസ്സുകൊണ്ട് ഇവിടെ എന്താണ് നേടേണ്ടത്? തപസ്സിന്റെ എല്ലാ ഫലങ്ങളിലെയും സിദ്ധികൾ സത്യത്തിൽ നിന്റെ അധീനത്തിലാണ്।

Verse 27

यश्चैव जगतां भर्ता तमेव परमेश्वरम् । भर्तारमात्मना प्राप्य प्राप्तञ्च तपसः फलम्

സകല ലോകങ്ങളുടെയും ഭർത്താവായ ആ പരമേശ്വരനെ—അന്തര്യാമിയായ നാഥനെ—ആത്മാവിൽ പ്രാപിച്ചാൽ മാത്രമേ തപസ്സിന്റെ ഫലം ലഭിക്കൂ।

Verse 28

अथवा सर्वमेवैतत्क्रीडाविलसितं तव । इदन्तु चित्रं देवस्य विरहं सहसे कथम्

അല്ലെങ്കിൽ ഇതെല്ലാം നിന്റെ ക്രീഡാ-ലീലയുടെ വിഹാരമാത്രമാകാം. എന്നാൽ ഇത് അത്ഭുതം—ദേവാധിദേവൻ ശ്രീശിവന്റെ വിരഹം നീ എങ്ങനെ സഹിക്കുന്നു?

Verse 29

देव्युवाच । सर्गादौ भवतो देवादुत्पत्तिः श्रूयते यदा । तदा प्रजानां प्रथमस्त्वं मे प्रथमजः सुतः

ദേവി പറഞ്ഞു—സൃഷ്ടിയുടെ ആദിയിൽ നിന്റെ ദിവ്യ ഉദ്ഭവം ആ ദേവനിൽ നിന്നാണെന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ, നീ പ്രജകളിൽ അഗ്രഗണ്യൻ; നീ എന്റെ ആദ്യജന്മ പുത്രൻ.

Verse 30

५

“അഞ്ച്”—ഇത് പാണ്ഡുലിപിയിൽ ശ്ലോകക്രമം സൂചിപ്പിക്കുന്ന സംഖ്യാ-ചിഹ്നം മാത്രം; സ്വതന്ത്ര വാക്യാർത്ഥമില്ല.

Verse 31

यदा भवद्गिरीन्द्रस्ते पुत्रो मम पिता स्वयम् । तदा पितामहस्त्वं मे जातो लोकपितामह

ഹേ ഗിരീന്ദ്രാ! നിന്റെ പുത്രൻ തന്നേ എന്റെ പിതാവായി സ്വയം ആയപ്പോൾ, നീ എന്റെ പിതാമഹനായി—ഹേ ലോകപിതാമഹാ!

Verse 32

तदीदृशस्य भवतो लोकयात्राविधायिनः । वृत्तवन्तःपुरे भर्ता कथयिष्ये कथं पुनः

ഹേ ദേഹനഗരത്തിന്റെ അന്തഃപുരാധിപതേ, ലോകയാത്രയെ വിധിക്കുന്ന നിങ്ങളുടെ ഇത്തരത്തിലുള്ള സ്വഭാവത്തെ ഞാൻ വീണ്ടും എങ്ങനെ വർണ്ണിക്കും?

Verse 33

किमत्र बहुना देहे यश्चायं मम कालिमा । त्यक्त्वा सत्त्वविधानेन गौरी भवितुमुत्सहे

ഈ ദേഹത്തെക്കുറിച്ച് അധികം പറയേണ്ടതെന്ത്? എന്റെ ഈ കാളിമയെ ഉപേക്ഷിച്ച് സത്ത്വവിധാനത്തിലൂടെ ഞാൻ ഗൗരിയായി ഭവിക്കാൻ ദൃഢനിശ്ചയിക്കുന്നു.

Verse 34

ब्रह्मोवाच । एतावता किमर्थेन तीव्रं देवि तपः कृतम् । स्वेच्छैव किमपर्याप्ता क्रीडेयं हि तवेदृशी

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവീ, ഇത്രത്തോളം നിങ്ങൾ എന്തിനാണ് ഇങ്ങനെ കഠിനമായ തപസ് ചെയ്തത്? നിങ്ങളുടെ സ്വേച്ഛ മാത്രം മതിയല്ലേ? ഇത്തരത്തിലുള്ള ലീല നിങ്ങളെ തന്നെയാണ് ശോഭിപ്പിക്കുന്നത്.

Verse 35

क्रीडा ऽपि च जगन्मातस्तव लोकहिताय वै । अतो ममेष्टमनया फलं किमपि साध्यताम्

ഹേ ജഗന്മാതാവേ, നിങ്ങളുടെ ലീലയും ലോകഹിതത്തിനായിട്ടുതന്നെ. അതിനാൽ ഈ പ്രവർത്തിയാൽ എനിക്കും ഏതെങ്കിലും ഇഷ്ടഫലം സിദ്ധിക്കട്ടെ.

Verse 36

निशुंभशुंभनामानौ दैत्यौ दत्तवरौ मया । दृप्तौ देवान्प्रबाधेते त्वत्तो लब्धस्तयोर्वधः

നിശുംബനും ശുംബനും എന്ന പേരുള്ള രണ്ടു ദൈത്യർ—ഞാൻ നൽകിയ വരങ്ങൾ ലഭിച്ച്—ദർപ്പത്തോടെ ദേവന്മാരെ പീഡിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ അവരുടെ വധം നിനക്കിൽ നിന്നാണ് നിശ്ചിതമായത്; നിനക്കാൽ തന്നെയാണ് അവരുടെ നാശം സംഭവിക്കുക.

Verse 37

अलं विलंबनेनात्र त्वं क्षणेन स्थिरा भव । शक्तिर्विसृज्यमाना ऽद्य तयोर्मृत्युर्भविष्यति

ഇനി വൈകിക്കരുത്, ഈ നിമിഷം തന്നെ സ്ഥിരത പാലിക്കുക. ഇന്ന് പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന ശക്തി അവർ രണ്ടുപേരുടെയും മരണത്തിന് കാരണമാകും.

Verse 38

ब्राह्मणाभ्यर्थिता चैव देवी गिरिवरात्मजा । त्वक्कोशं सहसोत्सृज्य गौरी सा समजायत

ബ്രാഹ്മണരാൽ പ്രാർത്ഥിക്കപ്പെട്ട പർവ്വതരാജപുത്രിയായ ദേവി ഉടൻ തന്നെ തന്റെ ചർമ്മകോശം ഉപേക്ഷിച്ച് ഗൗരിയായിത്തീർന്നു.

Verse 39

सा त्वक्कोशात्मनोत्सृष्टा कौशिकी नाम नामतः । काली कालाम्बुदप्रख्या कन्यका समपद्यत

അവളുടെ ചർമ്മകോശത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുവന്ന ആ കന്യക കൗശികി എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു; അവൾ കറുത്ത മേഘത്തെപ്പോലെ കാളിയായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

Verse 40

सा तु मायात्मिका शक्तिर्योगनिद्रा च वैष्णवी । शंखचक्रत्रिशूलादिसायुधाष्टमहाभुजा

അവൾ മായാസ്വരൂപിണിയായ ശക്തി; വൈഷ്ണവീ യോഗനിദ്രയും തന്നേ. അഷ്ടമഹാഭുജയായി ശംഖം, ചക്രം, ത്രിശൂലം മുതലായ ആയുധങ്ങൾ ധരിക്കുന്നു.

Verse 41

सौम्या घोरा च मिश्रा च त्रिनेत्रा चन्द्रशेखरा । अजातपुंस्पर्शरतिरधृष्या चातिसुन्दरी

അവൾ സൗമ്യയും ഘോരയും മിശ്രസ്വഭാവിണിയും; ത്രിനേത്രയും ചന്ദ്രശേഖരിയും. ശിവസ്പർശത്തിൽ മാത്രം രമിക്കുന്നവൾ, അജേയയും അതിസുന്ദരിയും ആകുന്നു.

Verse 42

दत्ता च ब्रह्मणे देव्या शक्तिरेषा सनातनी । निशुंभस्य च शुंभस्य निहंत्री दैत्यसिंहयोः

ദേവിയുടെ ഈ സനാതന ശക്തി ബ്രഹ്മാവിന് ദത്തമായി; അവളാണ് ദൈത്യസിംഹന്മാരായ നിശുംബനും ശുംബനും സംഹരിക്കുന്ന സംഹാരിണി.

Verse 43

ब्रह्मणापि प्रहृष्टेन तस्यै परमशक्तये । प्रबलः केसरी दत्तो वाहनत्वे समागतः

അത്യന്തം ഹർഷിച്ച ബ്രഹ്മാവും ആ പരമശക്തിക്ക് ഒരു പ്രബല കേശരി (സിംഹം) ദത്തമായി നൽകി; അത് അവളുടെ വാഹനമായി എത്തിച്ചേർന്നു.

Verse 44

विन्ध्ये च वसतिं तस्याः पूजामासवपूर्वकैः । मांसैर्मत्स्यैरपूपैश्च निर्वर्त्यासौ समादिशत्

വിംധ്യപ്രദേശത്ത് അവൾക്കായി വാസസ്ഥലം ഒരുക്കി, ആസവം മുതലായ നൈവേദ്യങ്ങളോടൊപ്പം മാംസം, മത്സ്യം, അപൂപം എന്നിവ അർപ്പിച്ച് പൂജ നിർവഹിച്ചു; തുടർന്ന് അവൻ ആജ്ഞ പ്രസ്താവിച്ചു।

Verse 45

सा चैव संमता शक्तिर्ब्रह्मणो विश्वकर्मणः । प्रणम्य मातरं गौरीं ब्रह्माणं चानुपूर्वशः

അവൾ ബ്രഹ്മാ—വിശ്വകർമ്മൻ—എന്നവന്റെ അംഗീകൃത ശക്തിയായിരുന്നു. അവൾ ക്രമമായി ആദ്യം മാതാ ഗൗരിയെ നമസ്കരിച്ചു, പിന്നെ ബ്രഹ്മാവിനെയും വന്ദിച്ചു।

Verse 46

शक्तिभिश्चापि तुल्याभिः स्वात्मजाभिरनेकशः । परीता प्रययौ विन्ध्यं दैत्येन्द्रौ हन्तुमुद्यता

തന്നോടു തുല്യമായ അനേകം ശക്തികളായ സ്വന്തം പുത്രിമാർ ചുറ്റുമൊക്കെയും വലംവെച്ചിരിക്കെ, ആ രണ്ടു ദൈത്യേന്ദ്രന്മാരെ വധിക്കുവാൻ ഉദ്യതയായി അവൾ വിംധ്യപർവതത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു।

Verse 47

निहतौ च तया तत्र समरे दैत्यपुंगवौ । तद्बाणैः कामबाणैश्च च्छिन्नभिन्नांगमानसौ

ആ യുദ്ധത്തിൽ അവൾ തന്നെയാൽ ദൈത്യന്മാരിൽ അഗ്രഗണ്യരായ ആ രണ്ടുപേരും വധിക്കപ്പെട്ടു. അവളുടെ അമ്പുകൾ—കാമദേവന്റെ അമ്പുകളെപ്പോലെ—അവരുടെ അവയവങ്ങളെ ചിന്നഭിന്നമാക്കി, മനസ്സിനെയും തകർത്തു।

Verse 48

तद्युद्धविस्तरश्चात्र न कृतो ऽन्यत्र वर्णनात् । ऊहनीयं परस्माच्च प्रस्तुतं वर्णयामि वः

ഈ യുദ്ധത്തിന്റെ വിശദവിവരം ഇവിടെ പറയുന്നില്ല; കാരണം അത് മറ്റിടത്ത് വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു. എങ്കിലും അവിടെ നിന്ന് യോജിച്ചതെല്ലാം ഗ്രഹിച്ച്, ഇപ്പോഴത്തെ വിഷയത്തിന് അനുയോജ്യമായതു ഞാൻ നിങ്ങളോട് പറയുന്നു।