शिवस्य आश्वासनं हरि-ब्रह्मणोः तथा शङ्खचूडवृत्तान्तकथनम् / Śiva’s Reassurance to Hari and Brahmā; Account of Śaṅkhacūḍa’s Origin

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अथाकर्ण्य वचश्शंभुर्हरिविध्योस्सुदीनयोः । उवाच विहसन्वाण्या मेघनादगभीरया

സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ ഹരിയുടെയും വിധിയുടെയും അതിദുഃഖിതമായ വാക്കുകൾ കേട്ട് ശംഭു മൃദുഹാസത്തോടെ, മേഘഗർജ്ജനത്തോളം ഗംഭീരമായ വാണിയിൽ അരുളിച്ചെയ്തു।

Verse 2

शिव उवाच । हे हरे वत्स हे ब्रह्मंस्त्यजतं सर्वशो भयम् । शंखचूडोद्भवं भद्रं सम्भविष्यत्यसंशयम्

ശിവൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ ഹരേ, വത്സാ! ഹേ ബ്രഹ്മൻ! എല്ലാതരം ഭയവും പൂർണ്ണമായി ഉപേക്ഷിക്കുവിൻ. ശംഖചൂഡനിൽ നിന്നു നിശ്ചയമായും മംഗളഫലം ഉദിക്കും; സംശയമില്ല।

Verse 3

शंखचूडस्य वृत्तांतं सर्वं जानामि तत्त्वतः । कृष्णभक्तस्य गोपस्य सुदाम्नश्च पुरा प्रभो

ഹേ പ്രഭോ! ശംഖചൂഡന്റെ സമസ്ത വൃത്താന്തവും ഞാൻ തത്ത്വമായി അറിയുന്നു; അതുപോലെ പണ്ടത്തെ കൃഷ്ണഭക്തനായ ഗോപൻ സുദാമന്റെ കഥയും അറിയുന്നു।

Verse 4

मदाज्ञया हृषीकेशो कृष्णरूपं विधाय च । गोशालायां स्थितो रम्ये गोलोके मदधिष्ठिते

എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ഹൃഷീകേശൻ കൃഷ്ണരൂപം ധരിച്ചു, എന്റെ അധിഷ്ഠാനത്തിലുള്ള ആ മനോഹര ഗോലോകത്തിലെ ഗോശാലയിൽ വസിച്ചു।

Verse 5

स्वतंत्रोहमिति स्वं स मोहं मत्वा गतः पुरा । क्रीडास्समकरोद्बह्वीस्स्वैरवर्तीव मोहितः

‘ഞാൻ സ്വതന്ത്രൻ’ എന്നു കരുതി അവൻ മുമ്പ് സ്വന്തം മോഹത്തിൽ വീണു; സ്വേച്ഛാനുസാരിയായി മയങ്ങി അനേകം ക്രീഡകളിൽ ഏർപ്പെട്ടു।

Verse 6

तं दृष्ट्वा मोहमत्युग्रं तस्याहं मायया स्वया । तेषां संहृत्य सद्बुद्धिं शापं दापितवान् किल

അത്യന്തം ഉഗ്രമായ ആ മോഹം കണ്ടപ്പോൾ ഞാൻ എന്റെ സ്വമായയാൽ അവനിൽ പ്രയോഗിച്ചു; അവരുടെ സദ്ബുദ്ധി പിന്‍വലിച്ച് അവരാൽ ശാപം ഉച്ചരിപ്പിച്ചു—എന്ന് പറയുന്നു।

Verse 7

इत्थं कृत्वा स्वलीलां तां मायां संहृतवानहम् । ज्ञानयुक्तास्तदा ते तु मुक्तमोहास्सुबुद्धयः

ഇങ്ങനെ എന്റെ ദിവ്യലീലയായി ആ മായയെ പ്രവർത്തിപ്പിച്ച് പിന്നെ ഞാൻ അതിനെ പിൻവലിച്ചു. തുടർന്ന് അവർ ജ്ഞാനയുക്തരായി മോഹമുക്തരായി, സുതാര്യബുദ്ധിയിൽ സ്ഥാപിതരായി।

Verse 8

समीपमागतास्ते मे दीनीभूय प्रणम्य माम् । अकुर्वन्सुनुतिं भक्त्या करौ बद्ध्वा विनम्रकाः

പിന്നീട് അവർ എന്റെ സമീപത്തേക്ക് വന്നു; ദീനഭാവത്തോടെ എന്നെ നമസ്കരിച്ചു. കൈകൾ കൂട്ടി വിനയത്തോടെ, ഭക്തിയോടെ ആത്മാർത്ഥമായ സ്തുതി ചെയ്തു।

Verse 9

वृत्तांतमवदन्सर्वं लज्जाकुलितमानसाः । ऊचुर्मत्पुरतो दीना रक्षरक्षेति वै गिरः

ലജ്ജയാൽ കലങ്ങിയ മനസ്സോടെ അവർ മുഴുവൻ വൃത്താന്തവും പറഞ്ഞു. എന്റെ മുമ്പിൽ ദീനരായി നിന്നുകൊണ്ട് അവർ വീണ്ടും വീണ്ടും—“രക്ഷിക്കണേ, രക്ഷിക്കണേ!” എന്നു നിലവിളിച്ചു।

Verse 10

तदा त्वहं भवस्तेषां संतुष्टः प्रोक्तवान् वचः । भयं त्यजत हे कृष्ण यूयं सर्वे मदाज्ञया

അപ്പോൾ ഞാൻ ഭവൻ (ശിവൻ) അവരിൽ പ്രസന്നനായി ഇങ്ങനെ അരുളിച്ചെയ്തു— “ഹേ കൃഷ്ണാ, ഭയം ഉപേക്ഷിക്കുവിൻ; നിങ്ങൾ എല്ലാവരും എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം യഥോചിതമായി പ്രവർത്തിക്കുവിൻ।”

Verse 11

रक्षकोऽहं सदा प्रीत्या सुभद्रं वो भविष्यति । मदिच्छयाऽखिलं जातमिदं सर्वं न संशयः

ഞാൻ സദാ സ്നേഹപൂർണ്ണമായ കൃപയാൽ നിങ്ങളുടെ രക്ഷകനാണ്; നിങ്ങള്ക്ക് മംഗളം നിശ്ചയം ലഭിക്കും. എന്റെ ഇച്ഛയാൽ തന്നെയാണ് ഈ സമസ്ത ലോകവും ഉത്ഭവിച്ചത്—സംശയമില്ല.

Verse 12

स्वस्थानं गच्छ त्वं सार्द्धं राधया पार्षदेन च । दानवस्तु भवेत्सोयं भारतेऽत्र न संशयः

നീ രാധയോടും നിന്റെ പാർഷദനോടും കൂടി നിന്റെ സ്വസ്ഥാനത്തിലേക്ക് പോകുക. ഈയാൾ—ഭാരതത്തിൽ നിശ്ചയം ദാനവനാകും; സംശയമില്ല.

Verse 13

शापोद्धारं करिष्येऽहं युवयोस्समये खलु । मदुक्तमिति संधार्य शिरसा राधया सह

യോഗ്യ സമയത്ത് ഞാൻ നിങ്ങളിരുവരുടെയും ശാപമോചനം നിശ്ചയം നടത്തും. എന്റെ വാക്ക് സത്യമെന്നു ഉറപ്പിച്ചു, രാധയോടൊപ്പം ശിരസ്സ് നമിച്ച് അത് സ്വീകരിക്കൂ.

Verse 14

श्रीकृष्णोऽमोददत्यंतं स्वस्थानमगमत्सुधीः । न्यष्ठातां सभयं तत्र मदाराधनतत्परौ

സുധീ ശ്രീകൃഷ്ണൻ അത്യന്തം ആനന്ദിച്ചു തന്റെ സ്വസ്ഥാനത്തിലേക്ക് മടങ്ങി. അവിടെ അവർ ഇരുവരും ഭയത്തോടെ നിന്നുകൊണ്ട്, എന്റെ (ഭഗവാൻ ശിവന്റെ) ആരാധനയിൽ പൂർണ്ണമായി ലീനരായി തുടരന്നു.

Verse 15

मत्वाखिलं मदधीनमस्वतन्त्रं निजं च वै । स सुदामाऽभवद्राधाशापतो दानवेश्वरः

‘ഇതെല്ലാം എന്റെ അധീനമാണ്, സ്വതന്ത്രമല്ല, സത്യത്തിൽ എന്റെതുതന്നെ’ എന്നു കരുതി, രാധയുടെ ശാപത്താൽ അവൻ സുദാമനായി ദാനവങ്ങളുടെ അധിപനായിത്തീർന്നു.

Verse 16

शङ्खचूडाभिधो देवद्रोही धर्मविचक्षणः । क्लिश्नाति सुबलात्कृत्स्नं सदा देवगणं कुधीः

ശങ്കചൂഡൻ എന്ന ആ ദേവദ്രോഹി, ധർമ്മത്തിൽ വിവേകിയെങ്കിലും കുബുദ്ധിയുള്ളവൻ; തന്റെ മഹാബലത്താൽ സമസ്ത ദേവഗണത്തെയും നിത്യം പീഡിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 17

मन्मायामोहितस्सोतिदुष्टमंत्रिसहा यवान् । तद्भयं त्यजताश्वेव मयि शास्तरि वै सति

എന്റെ മായയിൽ മോഹിതരായി, അതിദുഷ്ട മന്ത്രിമാരോടുകൂടിയ ആ യവനർ ഭയത്തിന് കാരണമായി. ആ ഭയം ഉടൻ ഉപേക്ഷിക്കുവിൻ; ഞാൻ ഇവിടെ ശാസ്താവും രക്ഷകനുമായി നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 18

सनत्कुमार उवाच । इत्यूचिवाञ्शिवो यावद्धरिब्रह्मपुरः कथाम् । अभवत्तावदन्यच्च चरितं तन्मुने शृणु

സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു—ശിവൻ ഹരിയെയും ബ്രഹ്മാവിനെയും സംബന്ധിച്ച കഥ പറയുന്നിടയിൽ തന്നെ മറ്റൊരു സംഭവവും ഉണ്ടായി. ഹേ മുനേ, ആ ചരിതം കേൾക്കുക.

Verse 19

तस्मिन्नेवांतरे कृष्णो राधया पार्षदैः सह । सद्गोपैराययौ शंभुमनुकूलयितुं प्रभुम्

അന്നേരം കൃഷ്ണൻ രാധയോടും തന്റെ പാർഷദന്മാരോടും സദ്ഗോപന്മാരോടും കൂടി, പരമപ്രഭു ശംഭുവിന്റെ കൃപ നേടുവാൻ അവിടേക്കു പോയി.

Verse 20

प्रभुं प्रणम्य सद्भक्त्या मिलित्वा हरिमादरात् । संमतो विधिना प्रीत्या संतस्थौ शिवशासनात्

പ്രഭുവിനെ സത്യഭക്തിയോടെ നമസ്കരിച്ച്, ഹരിയെ ആദരത്തോടെ കണ്ടുമുട്ടി, വിധിപൂർവ്വം സ്നേഹത്തോടെ ആദരിക്കപ്പെട്ട ശേഷം, ശിവാജ്ഞപ്രകാരം അവൻ ശാന്തമായി നിലകൊണ്ടു.

Verse 21

ततः शंभुं पुनर्नत्वा तुष्टाव विहिताञ्जलिः । श्रीकृष्णो मोहनिर्मुक्तो ज्ञात्वा तत्त्वं शिवस्य हि

അനന്തരം ശ്രീകൃഷ്ണൻ ശംഭുവിനെ വീണ്ടും നമസ്കരിച്ചു കൈകൂപ്പി സ്തുതി ചെയ്തു. ശിവതത്ത്വം അറിഞ്ഞതിനാൽ അവൻ മോഹമുക്തനായി.

Verse 22

श्रीकृष्ण उवाच । देवदेव महादेव परब्रह्म सतांगते । क्षमस्व चापराधं मे प्रसीद परमेश्वर

ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു—ദേവദേവാ, മഹാദേവാ! പരബ്രഹ്മമേ, സത്സജ്ജനങ്ങളുടെ ഗതിയേ! എന്റെ അപരാധം ക്ഷമിക്കണമേ; പരമേശ്വരാ, പ്രസന്നനാകണമേ.

Verse 23

त्वत्तः शर्व च सर्वं च त्वयि सर्वं महेश्वर । सर्वं त्वं निखिलाधीश प्रसीद परमेश्वर

ഹേ ശർവാ! എല്ലാംയും എല്ലാ ജീവികളും നിന്നിൽ നിന്നാണ് ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്; എല്ലാം നിനക്കുള്ളിലേ നിലകൊള്ളുന്നു, ഹേ മഹേശ്വരാ. നീയേ സർവ്വവും, ഹേ നിഖിലാധീശാ—പരമേശ്വരാ, പ്രസന്നനാകണമേ.

Verse 24

त्वं ज्योतिः परमं साक्षात्सर्वव्यापी सनातनः । त्वया नाथेन गौरीश सनाथास्सकला वयम्

നിങ്ങൾ സാക്ഷാത് പരമജ്യോതി—സർവ്വവ്യാപിയും സനാതനനും. ഹേ ഗൗരീശ്വരാ! നിങ്ങൾ നാഥനായതിനാൽ ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും സനാഥരായി ആശ്രയത്തിലും സുരക്ഷയിലും ആകുന്നു।

Verse 25

सर्वोपरि निजं मत्वा विहरन्मोहमाश्रितः । तत्फलं प्राप्तवानस्मि शापं प्राप्तस्सवामकः

ഞാൻ എന്നെ എല്ലാറ്റിനുമേൽ പരമൻ എന്നു കരുതി, മോഹത്തെ ആശ്രയിച്ച് അലഞ്ഞു നടന്നു. അതിന്റെ ഫലമായി ഇപ്പോൾ—വാമകനോടൊപ്പം—ശാപം ലഭിച്ചു।

Verse 26

पार्षदप्रवरो यो मे सुदामा नाम गोपकः । स राधाशापतः स्वामिन्दानवीं योनिमाश्रितः

ഹേ സ്വാമീ! എന്റെ പാർഷദന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ സുദാമാ എന്ന ഗോപൻ, രാധയുടെ ശാപം മൂലം ദാനവയോണിയിൽ ജനിച്ചു.

Verse 27

अस्मानुद्धर दुर्ग्गेश प्रसीद परमेश्वर । शापोद्धारं कुरुष्वाद्य पाहि नश्शरणागतान्

ഹേ ദുർഗ്ഗേശാ, പരമേശ്വരാ! പ്രസന്നനാകണമേ; ഇന്ന് ശാപമോചനം ചെയ്ത് ഞങ്ങളെ ഉയർത്തി, ശരണാഗതരായ ഞങ്ങളെ കാത്തരുളണമേ.

Verse 28

इत्युक्त्वा विररामैव श्रीकृष्णो राधया सह । प्रसन्नोऽभूच्छिवस्तत्र शरणागतवत्सलः

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ശ്രീകൃഷ്ണൻ രാധയോടുകൂടെ മൗനമായി. അപ്പോൾ ശരണാഗതവത്സലനായ ശിവൻ അവിടെ പ്രസന്നനായി.

Verse 29

श्रीशिव उवाच । हे कृष्ण गोपिकानाथ भयं त्यज सुखी भव । मयानुगृह्णता तात सर्वमाचरितं त्विदम्

ശ്രീശിവൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ കൃഷ്ണാ, ഗോപികാനാഥാ! ഭയം വിട്ട് സുഖിയായി ഇരിക്ക. മകനേ, എന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഇതെല്ലാം നിനക്കാൽ യഥാവിധി നടന്നു.

Verse 30

संभविष्यति ते भद्रं गच्छ स्वस्थानमुत्तमम् । स्थातव्यं स्वाधिकारे च सावधानतया सदा

നിനക്കു മംഗളം നിശ്ചയമായും സംഭവിക്കും. ഇപ്പോൾ നിന്റെ ഉത്തമ സ്വധാമത്തിലേക്ക് പോകുക; എപ്പോഴും നിന്റെ സ്വധർമ്മാധികാരത്തിൽ ജാഗ്രതയോടെ നിലകൊള്ളുക.

Verse 31

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखण्डे शंखचूडवधे शिवोपदेशो नामैकत्रिंशोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീശിവമഹാപുരാണത്തിലെ ദ്വിതീയമായ രുദ്രസംഹിതയുടെ പഞ്ചമ യുദ്ധഖണ്ഡത്തിൽ, ശംഖചൂഡവധപ്രസംഗത്തിൽ ‘ശിവോപദേശം’ എന്ന ഏകത്രിംശ അധ്യായം സമാപ്തമായി.

Verse 32

वाराहप्रवरे कल्पे तरुण्या राधया सह । शापप्रभावं भुक्त्वा वै पुनरायास्यति स्वकम्

ഉത്തമമായ വരാഹകൽപ്പത്തിൽ, യൗവനവതിയായ രാധയോടൊപ്പം, അവൻ തീർച്ചയായും ശാപത്തിന്റെ പ്രഭാവം അനുഭവിക്കും; അതിന്റെ ഫലം ഭോഗിച്ച ശേഷം വീണ്ടും തന്റെ സ്വകീയ അവസ്ഥയിലേക്കും ധാമത്തിലേക്കും മടങ്ങിവരും.

Verse 33

सुदामा पार्षदो यो हि तव कृष्ण प्रियप्रियः । दानवीं योनिमाश्रित्येदानीं क्लिश्नाति वै जगत्

ഹേ കൃഷ്ണാ! സുദാമൻ ഒരിക്കൽ നിന്റെ പാർഷദനും അത്യന്തം പ്രിയനുമായിരുന്നു; അവൻ ഇപ്പോൾ ദാനവീ യോനിയിൽ ജനിച്ച് വർത്തമാനത്തിൽ സത്യമായും ലോകത്തെ ക്ലേശിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 34

शापप्रभावाद्राधाया देवशत्रुश्च दानवः । शङ्खचूडाभिधस्सोऽति दैत्यपक्षी सुरदुहः

രാധയുടെ ശാപപ്രഭാവത്താൽ ദേവശത്രുവായ ഒരു ദാനവൻ ഉദ്ഭവിച്ചു. അവൻ ‘ശംഖചൂഡൻ’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധൻ—ദൈത്യപക്ഷത്തെ പിന്തുണച്ച് ദേവന്മാർക്ക് ദുഃഖം വരുത്തുന്നവൻ.

Verse 35

तेन निस्सारिता देवास्सेन्द्रा नित्यं प्रपीडिताः । हृताधिकारा विकृतास्सर्वे याता दिशो दश

അവൻ പുറത്താക്കിയതുകൊണ്ട് ഇന്ദ്രനോടുകൂടിയ ദേവന്മാർ നിത്യവും പീഡിതരായി. അധികാരം നഷ്ടപ്പെട്ട് വ്യാകുലരായി അവർ എല്ലാവരും പത്തു ദിക്കുകളിലേക്കും ഓടി പിരിഞ്ഞു.

Verse 36

ब्रह्माच्युतौ तदर्थे ही हागतौ शरणं मम । तेषां क्लेशविनिर्मोक्षं करिष्ये नात्र संशयः

ബ്രഹ്മാവും അച്യുതനും (വിഷ്ണു) അതേ കാരണത്താൽ എന്റെ ശരണത്തിൽ വന്നിരിക്കുന്നു. അവരുടെ ക്ലേശങ്ങളിൽ നിന്ന് ഞാൻ മോചിപ്പിക്കും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.

Verse 37

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा शंकरः कृष्णं पुनः प्रोवाच सादरम् । हरिं विधिं समाभाष्य वचनं क्लेशनाशनम्

സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം ശങ്കരൻ വീണ്ടും ആദരത്തോടെ കൃഷ്ണനോട് സംസാരിച്ചു; ഹരി (വിഷ്ണു)യും വിധി (ബ്രഹ്മാ)യും അഭിസംബോധന ചെയ്ത് ക്ലേശനാശകമായ വചനങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ചു.

Verse 38

शिव उवाच । हे हरे हे विधे प्रीत्या ममेदं वचनं शृणु । गच्छतं त्वरितं तातौ देवानंदाय निर्भयम्

ശിവൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ഹരേ, ഹേ വിധേ! സ്നേഹത്തോടെ എന്റെ ഈ വചനം കേൾക്കുവിൻ. പ്രിയപുത്രന്മാരേ, ദേവന്മാരുടെ ആനന്ദത്തിനായി ഭയമില്ലാതെ വേഗം പോകുവിൻ.

Verse 39

कैलासवासिनं रुद्रं मद्रूपं पूर्णमुत्तमम् । देवकार्यार्थमुद्भूतं पृथगाकृतिधारिणम्

അവൻ കൈലാസവാസിയായ രുദ്രനെ ദർശിച്ചു—എന്റെ തന്നെ സ്വരൂപം, പരിപൂർണ്ണനും ഉത്തമനും; ദേവകാര്യത്തിനായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു വ്യത്യസ്ത ദൃശ്യരൂപം ധരിച്ചവൻ.

Verse 40

एतदर्थे हि मद्रूपः परिपूर्णतमः प्रभुः । कैलासे भक्तवशतस्संतिष्ठति गिरौ हरे

ഈ ലക്ഷ്യത്തിനായിട്ടുതന്നെ എന്റെ സ്വരൂപനായ പരിപൂർണ്ണതമനായ പ്രഭു—ഹേ ഹരി—ഭക്തരുടെ പ്രേമവശനായി കൈലാസപർവ്വതത്തിൽ വസിക്കുന്നു।

Verse 41

मत्तस्त्वत्तो न भेदोऽस्ति युवयोस्सेव्य एव सः । चराचराणां सर्वेषां सुरादीनां च सर्वदा

എനിക്കും നിനക്കും ഭേദമില്ല. നിങ്ങളിരുവരും സേവിക്കേണ്ടത് അവനെയൊരുവനെയാണ്—എപ്പോഴും; ചരാചരമായ സകല ജീവികൾക്കും ദേവാദികൾക്കും എന്നും അവൻ തന്നെയാണ് ആരാധ്യൻ।

Verse 42

आवयोभेदकर्ता यस्स नरो नरकं व्रजेत् । इहापि प्राप्नुयात्कृष्टं पुत्रपौत्रविवर्जितः

ഞങ്ങളിരുവരുടെയും ഇടയിൽ ഭേദം സൃഷ്ടിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ നരകത്തിലേക്കു പോകും; ഈ ലോകത്തിലും അവൻ ക്ലേശം അനുഭവിക്കും, പുത്രപൗത്രരഹിതനായി।

Verse 43

इत्युक्तवंतं दुर्गेशं प्रणम्य च मुहुर्मुहुः । राधया सहितः कृष्णः स्वस्थानं सगणो ययौ

ഇങ്ങനെ ദുർഗേശനെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് കൃഷ്ണൻ രാധയോടുകൂടെ വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കരിച്ചു. പിന്നെ അനുചരഗണങ്ങളോടൊപ്പം സ്വധാമത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.

Verse 44

हरिर्ब्रह्मा च तौ व्यास सानन्दौ गतसाध्वसौ । मुहुर्मुहुः प्रणम्येशं वैकुंठं ययतुर्द्रुतम्

ഹേ വ്യാസാ! ഹരിയും ബ്രഹ്മാവും ആനന്ദപരവശരായി ഭയമുക്തരായി, ഈശനെ (ശിവനെ) വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കരിച്ചു വേഗത്തിൽ വൈകുണ്ഠത്തിലേക്ക് പോയി.

Verse 45

तत्रागत्याखिलं वृत्तं देवेभ्यो विनिवेद्य तौ । तानादाय ब्रह्मविष्णू कैलासं ययतुर्गिरिम्

അവിടെ എത്തി ആ രണ്ടുപേർ (ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും) സംഭവിച്ച മുഴുവൻ വൃത്താന്തവും ദേവന്മാർക്ക് അറിയിച്ചു. പിന്നെ ആ ദേവന്മാരെയും കൂട്ടിക്കൊണ്ട് ബ്രഹ്മ-വിഷ്ണുക്കൾ കൈലാസഗിരിയിലേക്കു പോയി.

Verse 46

तत्र दृष्ट्वा महेशानं पार्वतीवल्लभं प्रभुम् । दीनरक्षात्तदेहं च सगुणं देवनायकम्

അവിടെ പാർവതീവല്ലഭനായ പ്രഭു മഹേശാനെ ദർശിച്ച്, ദീനരുടെ രക്ഷയ്ക്കായി ധരിച്ച അതേ സഗുണമായ ദേവനായകന്റെ ദേഹധാരിയായ രൂപവും അവൻ കണ്ടു.

Verse 47

तुष्टुवुः पूर्ववत्सर्वे भक्त्या गद्गदया गिरा । करौ बद्ध्वा नतस्कंधा विनयेन समन्विताः

മുമ്പുപോലെ എല്ലാവരും ഭക്തിയോടെ ഗദ്ഗദമായ വാക്കുകളാൽ സ്തുതി ചെയ്തു. കൈകൾ കൂട്ടി, തോളുകൾ കുനിച്ച്, അവർ വിനയവും ശിഷ്ടാചാരവും നിറഞ്ഞവരായിരുന്നു.

Verse 48

देवा ऊचुः । देवदेव महादेव गिरिजानाथ शंकर । वयं त्वां शरणापन्ना रक्ष देवान्भयाकुलान्

ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു— “ദേവദേവാ, മഹാദേവാ, ഗിരിജാനാഥാ, ശങ്കരാ! ഭയത്തിൽ വിറച്ച ഞങ്ങൾ നിന്റെ ശരണത്തിൽ വന്നിരിക്കുന്നു; ഭയാകുലരായ ദേവന്മാരെ രക്ഷിക്കണമേ।”

Verse 49

शंखचूडदानवेन्द्रं जहि देवनिषूदनम् । तेन विक्लाविता देवाः संग्रामे च पराजिताः

ഹേ ദേവശത്രുനാശകാ! ദാനവേന്ദ്രനായ ശംഖചൂഡനെ വധിക്കണമേ. അവനാൽ ദേവന്മാർ വ്യാകുലരായി യുദ്ധത്തിൽ പരാജിതരായി.

Verse 50

हृताधिकाराः कुतले विचरंति यथा नराः । देवलोको हि दुर्दृश्यस्तेषामासीच्च तद्भयात्

മുന്‍ അവകാശങ്ങള്‍ നഷ്ടപ്പെട്ടതിനാല്‍ അവർ ഭൂമിയില്‍ സാധാരണ മനുഷ്യരെപ്പോലെ അലഞ്ഞുതിരിഞ്ഞു. ആ ഭയത്താല്‍ ദേവലോകം പോലും അവര്‍ക്ക് ദര്‍ശിക്കുവാന്‍ ദുഷ്കരമായി, മറഞ്ഞുപോയതുപോലെ ആയി.

Verse 51

दीनोद्धर कृपासिन्धो देवानुद्धर संकटात् । शक्रं भयान्महेशानहत्वा तं दानवाधिपम्

ഹേ മഹേശാനാ, ദീനോദ്ധാരകാ, കൃപാസിന്ധുവേ! ഈ സങ്കടത്തിൽ നിന്ന് ദേവന്മാരെ രക്ഷിക്കണമേ. ആ ദാനവാധിപനെ വധിച്ച് ശക്രനെ (ഇന്ദ്രനെ) ഭയത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കണമേ.

Verse 52

इति श्रुत्वा वचश्शंभुर्देवानां भक्तवत्सलः । उवाच विहसन् वाण्या मेघनादगभीरया

ആ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ ദേവഭക്തവത്സലനായ ശംഭു മൃദുഹാസത്തോടെ സംസാരിച്ചു. മേഘഗർജ്ജനപോലെ ഗംഭീരവും നാദമയവുമായ വാണിയായിരുന്നു അത്.

Verse 53

श्रीशंकर उवाच । हे हरे हे विधे देवाः स्वस्थानं गच्छत धुवम् । शंखचूडं वधिष्यामि सगणं नात्र संशयः

ശ്രീശങ്കരൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ഹരി, ഹേ വിധേ, ഹേ ദേവന്മാരേ! നിങ്ങൾ ഉറപ്പായി നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം സ്ഥാനങ്ങളിലേക്കു പോകുവിൻ. ശംഖചൂഡനെ അവന്റെ ഗണങ്ങളോടുകൂടി ഞാൻ വധിക്കും; ഇതിൽ സംശയമില്ല.

Verse 54

सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य महेशस्य वचः पीयूषसंनिभम् । ते सर्वे प्रमुदा ह्यासन्नष्टं मत्वा च दानवम्

സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു—മഹേശ്വരന്റെ അമൃതസമാനമായ വചനങ്ങൾ കേട്ടപ്പോൾ അവർ എല്ലാവരും അത്യന്തം ആനന്ദിച്ചു; ദാനവൻ നശിച്ചുവെന്ന് കരുതി।

Verse 55

हरिर्जगाम वैकुंठं सत्यलोके विधिस्तदा । प्रणिपत्य महेशं च सुराद्याः स्वपदं ययुः

ഹരി വൈകുണ്ഠത്തിലേക്കു പോയി; അപ്പോൾ വിധി (ബ്രഹ്മാവ്) സത്യലോകത്തിലേക്കു മടങ്ങി. മഹേശനെ പ്രണാമം ചെയ്ത് ദേവാദികൾ തത്തത്തം ധാമങ്ങളിലേക്കു പോയി.