नारद–हिमालयसंवादवर्णनम् (Nārada and Himālaya: Discourse on Pārvatī’s Signs and Destiny)

Verse 1

ब्रह्मोवाच । एकदा तु शिवज्ञानी शिवलीलाविदांवरः । हिमाचलगृहं प्रीत्यागमस्त्वं शिवप्रेरितः

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ഒരിക്കൽ ശിവതത്ത്വജ്ഞൻ, ശിവലീലാവിദന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, ശിവന്റെ പ്രേരണയാൽ ആനന്ദത്തോടെ ഹിമാചലന്റെ ഗൃഹത്തിലേക്ക് പോയി।

Verse 2

दृष्ट्वा मुने गिरीशस्त्वां नत्वानर्च स नारद । आहूय च स्वतनयां त्वदङ्घ्र्योस्तामपातयत्

ഹേ മുനേ, നിന്നെ കണ്ട ഗിരീശൻ (ശിവൻ) നിന്നെ നമസ്കരിച്ചു, ഹേ നാരദാ, വിധിപൂർവ്വം അർച്ചിച്ച് ആദരിച്ചു. പിന്നെ തന്റെ പുത്രിയെ വിളിച്ച് നിന്റെ പാദങ്ങളിൽ നമസ്കരിപ്പിച്ചു.

Verse 3

पुनर्नत्वा मुनीश त्वामुवाच हिमभूधरः । साञ्जलिः स्वविधिं मत्वा बहुसन्नतमस्तकः

ഹേ മുനീശ്വരാ, നിന്നെ വീണ്ടും നമസ്കരിച്ചു ഹിമഭൂധരൻ (ഹിമാലയം) പറഞ്ഞു. കൈകൂപ്പി, ശിഷ്ടാചാരം മനസ്സിലാക്കി, പലവട്ടം തലകുനിച്ച് വിനയത്തോടെ അപേക്ഷിച്ചു.

Verse 4

हिमालय उवाच । हे मुने नारद ज्ञानिन्ब्रह्मपुत्रवर प्रभो । सर्वज्ञस्त्वं सकरुणः परोपकरणे रतः

ഹിമാലയം പറഞ്ഞു—ഹേ മുനി നാരദാ, ഹേ ജ്ഞാനീ, ബ്രഹ്മപുത്രന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ പ്രഭോ! നീ സർവ്വജ്ഞനും കരുണാമയനും ആകുന്നു; സദാ പരോപകാരത്തിൽ നിരതനാണ്.

Verse 5

मत्सुताजातकं ब्रूहि गुणदोषसमुद्भवम् । कस्य प्रिया भाग्यवती भविष्यति सुता मम

എന്റെ പുത്രിയുടെ ജാതകവും ഭാഗ്യവിധിയും പറയുക—അവളിൽ ഏതു ഗുണങ്ങളും ഏതു ദോഷങ്ങളും ഉദ്ഭവിക്കും? എന്റെ ഈ സുത ആരുടെ പ്രിയയും മഹാഭാഗ്യവതിയും ആകും?

Verse 6

ब्रह्मोवाच । इत्युक्तो मुनिवर्य त्वं गिरीशेन हिमाद्रिणा । विलोक्य कालिकाहस्तं सर्वांगं च विशेषतः

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ! ഹിമാദ്രിയുടെ അധിപനായ ഗിരീശൻ (ഭഗവാൻ ശിവൻ) ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ നീ കാലികയുടെ കൈയും, പ്രത്യേകിച്ച് അവളുടെ സമസ്താംഗങ്ങളും സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിച്ചു.

Verse 7

अवोचस्त्वं गिरिं तात कौतुकी वाग्विशारद्ः । ज्ञानी विदितवृत्तान्तो नारदः प्रीतमानसः

അപ്പോൾ, ഹേ താത, നീ ഗിരിരാജനായ (ഹിമാലയനെ) അഭിസംബോധന ചെയ്തു. കൗതുകമുള്ളവൻ, വാഗ്വിദഗ്ധൻ, ജ്ഞാനി, സമസ്ത സംഭവവിവരം അറിഞ്ഞവൻ, ഹൃദയം പ്രീതിയാൽ നിറഞ്ഞ നാരദൻ (അവനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു)।

Verse 8

इति श्रीशिवमहा पुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखंडे नारदहिमालयसंवादवर्णनं नामाष्टमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീശിവമഹാപുരാണത്തിലെ രണ്ടാം റുദ്രസംഹിതയുടെ മൂന്നാം പാർവതീഖണ്ഡത്തിൽ ‘നാരദ-ഹിമാലയ സംവാദവർണ്ണനം’ എന്ന പേരിലുള്ള എട്ടാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।

Verse 9

स्वपतेस्सुखदात्यन्तं पित्रोः कीर्तिविवर्द्धिनी । महासाध्वी च सर्वासु महानन्दकरी सदा

അവൾ ഭർത്താവിന് അത്യന്തം സുഖം നൽകുന്നവളും മാതാപിതാക്കളുടെ കീർത്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നവളുമാണ്. എല്ലാ സ്ത്രീകളിലും അവൾ മഹാസാധ്വി; സദാ മഹാനന്ദത്തിന് കാരണമാകുന്നു।

Verse 10

सुलक्षणानि सर्वाणि त्वत्सुतायाः करे गिरे । एका विलक्षणा रेखा तत्फलं शृणु तत्त्वतः

ഹേ ഗിരിരാജാ! നിന്റെ പുത്രിയുടെ കരത്തിൽ എല്ലാ ശുഭലക്ഷണങ്ങളും ഉണ്ട്. എന്നാൽ ഒരു അതിവിശേഷ രേഖയുണ്ട്—അതിന്റെ തത്ത്വവും സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഫലവും എന്നിൽ നിന്ന് കേൾക്കുക.

Verse 11

योगी नग्नोऽगुणोऽकामी मातृतातविवर्जितः । अमानोऽशिववेषश्च पतिरस्याः किलेदृशः

അവൻ യോഗി—ദിഗംബരൻ, ഗുണാതീതൻ, നിഷ്കാമൻ, മാതാപിതാക്കളില്ലാത്തവൻ. മാനമൊന്നും തേടാത്ത, അശുഭമായി തോന്നുന്ന വേഷധാരി—ഇത്തരക്കാരനോ അവളുടെ ഭർത്താവ്?

Verse 12

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्ते हि सत्यं मत्त्वा च दम्पती । मेना हिमाचलश्चापि दुःखितौ तौ बभूवतुः

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് അവ സത്യമെന്നു കരുതി, ദമ്പതികളായ മേനയും ഹിമാചലനും ഇരുവരും ദുഃഖിതരായി.

Verse 13

शिवाकर्ण्यवचस्ते हि तादृशं जगदम्बिका । लक्षणैस्तं शिवं मत्त्वा जहर्षाति मुने हृदि

ശിവയുടെ അത്തരം വാക്കുകൾ കേട്ട് ജഗദംബികയും അങ്ങനെ തന്നെയായി; ലക്ഷണങ്ങളാൽ അവൻ ശിവനെന്നു തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, ഹേ മുനേ, അവൾ ഹൃദയത്തിൽ അത്യന്തം ആനന്ദിച്ചു.

Verse 14

न मृषा नारदवचस्त्विति संचिन्त्य सा शिवा । स्नेहं शिवपदद्वन्द्वे चकाराति हृदा तदा

“നാരദന്റെ വാക്കുകൾ അസത്യമല്ല” എന്നു ചിന്തിച്ച്, ആ കല്യാണമയി ശിവ അപ്പോൾ പൂർണ്ണഹൃദയത്തോടെ ശിവന്റെ പാദദ്വയത്തിൽ ഗാഢമായ സ്നേഹഭക്തി സ്ഥാപിച്ചു.

Verse 15

उवाच दुःखितः शैलस्त्वान्तदा हृदि नारद । कमुपायं मुने कुर्यामतिदुःखमभूदिति

അപ്പോൾ ഹൃദയത്തിൽ അത്യന്തം ദുഃഖിതനായ ശൈലരാജൻ (ഹിമാലയം) നിന്നോട്, ഹേ നാരദാ, പറഞ്ഞു—“ഹേ മുനേ, ഞാൻ ഏതു ഉപായം ചെയ്യണം? എനിക്കു മഹാദുഃഖം വന്നിരിക്കുന്നു.”

Verse 16

तच्छुत्वा त्वं मुने प्रात्थ महाकौतुककारकः । हिमाचलं शुभैर्वाक्यैर्हर्षयन्वाग्विशारदः

അത് കേട്ട്, ഹേ മുനേ, നീ മഹാകൗതുകം ഉണർത്തുന്ന വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു; വാഗ്വൈദഗ്ധ്യത്തോടെ ശുഭവചനങ്ങളാൽ ഹിമാചലനെ ആനന്ദിപ്പിച്ചു।

Verse 17

नारद उवाच । स्नेहाच्छृणु गिरे वाक्यं मम सत्यं मृषा न हि । कररेखा ब्रह्मलिपिर्न मृषा भवति धुवम्

നാരദൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ഗിരിരാജാ, സ്നേഹത്തോടെ എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കുക; എന്റെ വചനം സത്യം, മിഥ്യയല്ല. കരരേഖ—ബ്രഹ്മലിപി—നിശ്ചയം അസത്യമാകുകയില്ല।

Verse 18

तादृशोऽस्याः पतिः शैल भविष्यति न संशयः । तत्रोपायं शृणु प्रीत्या यं कृत्वा लप्स्यसे सुखम्

ഹേ ശൈലരാജാ, അവൾക്ക് അത്തരം ഭർത്താവു തന്നെയാകും—സംശയമില്ല. ഇനി സ്നേഹത്തോടെ ആ ഉപായം കേൾക്കുക; അത് ചെയ്താൽ നീ സുഖം പ്രാപിക്കും।

Verse 19

तादृशोऽस्ति वरः शम्भुलीलारूपधरः प्रभुः । कुलक्षणानि सर्वाणि तत्र तुल्यानि सद्गुणैः

അത്തരം വരം സത്യമായും ഉണ്ട്—ദിവ്യലീലക്കായി രൂപം ധരിക്കുന്ന പരമപ്രഭു ശംഭു. അവനിൽ ഉത്തമകുലത്തിന്റെ എല്ലാ ലക്ഷണങ്ങളും നിലകൊള്ളുന്നു; അവ അവന്റെ സത്യസദ്ഗുണങ്ങളാൽ സമവും പരിപൂർണ്ണവും ആകുന്നു.

Verse 20

प्रभौ दोषो न दुःखाय दुःखदोऽत्यप्रभौ हि सः । रविपावकगंगानां तत्र ज्ञेया निदर्शना

സത്യത്തിൽ മഹാശക്തനായ പ്രഭുവിൽ ദോഷം ഉണ്ടായാലും അത് ദുഃഖകാരണമാകില്ല; എന്നാൽ ശക്തിയില്ലാത്തവനിൽ അതേ ദോഷം ദുഃഖദായകമാകും. ഇതിൽ സൂര്യൻ, അഗ്നി, ഗംഗ എന്നിവ ഉദാഹരണങ്ങളായി ഗ്രഹിക്കണം.

Verse 21

तस्माच्छिवाय कन्या स्वां शिवां देहि विवेकतः । शिवस्सर्वेश्वरस्सेव्योऽविकारी प्रभुरव्ययः

അതുകൊണ്ട് വിവേകത്തോടെ നിന്റെ മംഗളമായ പുത്രിയെ ശിവനു വിവാഹമായി സമർപ്പിക്ക. ശിവൻ സർവേശ്വരൻ; അവൻ മാത്രം ആരാധ്യൻ—അവികാരി, പരമപ്രഭു, അവ്യയൻ.

Verse 22

शीघ्रप्रसादः स शिवस्तां ग्रहीष्यत्यसंशयम् । तपःसाध्यो विशेषेण यदि कुर्याच्छिवा तपः

വേഗത്തിൽ പ്രസാദിക്കുന്ന ആ ശിവൻ സംശയമില്ലാതെ അവളെ സ്വീകരിക്കും—പ്രത്യേകിച്ച്, അവൻ തപസ്സിലൂടെ ലഭ്യൻ; ശിവാ (പാർവതി) തപസ്സു ചെയ്താൽ.

Verse 23

सर्वथा सुसमर्थो हि स शिवस्सकलेश्वरः । कुलिपेरपि विध्वंसी ब्रह्माधीनस्त्वकप्रदः

നിശ്ചയമായും ശിവൻ സർവ്വവിധത്തിലും സമർത്ഥൻ—സകല സത്തകളുടെയും ഈശ്വരൻ. കുലിപേരനെയും നശിപ്പിക്കുന്നവൻ; എങ്കിലും ബ്രഹ്മന്റെ വിധിക്കു കീഴിൽ കർമഫലം നൽകുന്നവൻ.

Verse 24

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा त्वं पुनस्तात कौतुकी ब्रह्मविन्मुने । शैलराजमवोचो हि हर्षयन्वचनैश्शुभैः

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, പ്രിയനേ—ബ്രഹ്മവിദനായ മുനിയേ—നീ വീണ്ടും കൗതുകത്തോടെ ശൈലരാജൻ (ഹിമാലയം)നെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു, മംഗളവചനങ്ങളാൽ അവനെ ആനന്ദിപ്പിച്ചു.

Verse 25

भाविनी दयिता शम्भोस्सानुकूला सदा हरे । महासाध्वी सुव्रता च पित्रोस्सुखविवर्द्धिनी

അവൾ ഭാവിനീ—എപ്പോഴും മംഗളമായി വിരിയുന്നവൾ; ശംഭുവിന്റെ പ്രിയങ്കരി; ഹരിയോടും സദാ അനുകൂലമായവൾ. അവൾ മഹാസാധ്വി, സുവ്രത, മാതാപിതാക്കളുടെ സുഖം വർധിപ്പിക്കുന്നവൾ.

Verse 26

शम्भोश्चित्तं वशे चैषा करिष्यति तपस्विनी । स चाप्येनामृते योषां न ह्यन्यामुद्वहिष्यति

ആ തപസ്വിനിയായ കന്യ തീർച്ചയായും തപസ്സിന്റെ ബലത്തിൽ ശംഭുവിന്റെ ചിത്തം വശപ്പെടുത്തും; ശിവനും അവളെ കൂടാതെ മറ്റൊരു സ്ത്രീയെ ഭാര്യയായി സ്വീകരിക്കുകയില്ല।

Verse 27

एतयोस्सदृशं प्रेम न कस्याप्येव तादृशम् । भूतं वा भविता वापि नाधुना च प्रवर्तते

ഇവരിരുവരുപോലെയുള്ള പ്രേമം ആരിലും ഇല്ല; അത്തരം പ്രേമം ഭൂതകാലത്തിൽ ഉണ്ടായിട്ടില്ല, ഭാവിയിലും ഉണ്ടാകില്ല, ഇന്നും എവിടെയും കാണപ്പെടുന്നില്ല।

Verse 28

अनयोस्सुरकार्य्याणि कर्तव्यानि मृतानि च । यानि यानि नगश्रेष्ठ जीवितानि पुनः पुनः

ഹേ നഗശ്രേഷ്ഠാ! ഇവരിരുവരുടെയും പ്രഭാവത്താൽ ദേവകാര്യങ്ങളിൽ പരാജയപ്പെട്ടവ പൂർത്തിയാകും; മരിച്ച ജീവികൾ വീണ്ടും വീണ്ടും ജീവൻ പ്രാപിക്കും।

Verse 29

अनया कन्यया तेऽद्रे अर्धनारीश्वरो हरः । भविष्यति तथा हर्षदिनयोर्मिलितम्पुनः

ഹേ അദ്രേ (ഹിമാലയാ)! ഈ കന്യയാൽ ഹരൻ (ശിവൻ) അർധനാരീശ്വരനാകും; ആനന്ദദിനങ്ങളിൽ അവർ ഇരുവരും വീണ്ടും ഒന്നിച്ചേരും।

Verse 30

शरीरार्धं हरस्यैषा हरिष्यति सुता तव । तपः प्रभावात्संतोष्य महेशं सकलेश्वरम्

ഹേ (പർവതരാജാ), നിന്റെ ഈ പുത്രി ഹരൻ (ശിവൻ) എന്നവന്റെ ശരീരത്തിന്റെ അർദ്ധഭാഗം സ്വീകരിക്കും. തന്റെ തപസ്സിന്റെ പ്രഭാവത്തോടെ സർവേശ്വരനായ മഹേശനെ പ്രസാദിപ്പിക്കും.

Verse 31

स्वर्णगौरी सुवर्णाभा तपसा तोष्य तं हरम् । विद्युद्गौरतमा चेयं तव पुत्री भविष्यति

സുവർണ്ണഗൗരി, ശുദ്ധ സ്വർണ്ണംപോലെ ദീപ്തിയുള്ളവൾ, തപസ്സിലൂടെ ആ ഹരനെ പ്രസാദിപ്പിക്കും; ഈവൾ—മിന്നലുപോലെ അതിഗൗരവർണ്ണയുള്ളവൾ—നിന്റെ പുത്രിയാകും.

Verse 32

गौरीति नाम्ना कन्या तु ख्यातिमेषा गमिष्यति । सर्वदेवगणैः पूज्या हरिब्रह्मादिभिस्तथा

ഈ കന്യ ‘ഗൗരി’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധി നേടും. സർവ്വ ദേവഗണങ്ങളും—ഹരി (വിഷ്ണു), ബ്രഹ്മാദികളും ഉൾപ്പെടെ—അവളെ പൂജിക്കും.

Verse 33

नान्यस्मै त्वमिमां दातुमिहार्हसि नगोत्तम । इदं चोपांशु देवानां न प्रकाश्यं कदाचन

ഹേ നഗോത്തമാ! ഇവളെ ഇവിടെ മറ്റാര്ക്കും നൽകാൻ നീ യോഗ്യനല്ല. ഇത് ദേവന്മാരുടെ ഗൂഢരഹസ്യം—ഒരിക്കലും പരസ്യമായി വെളിപ്പെടുത്തരുത്.

Verse 34

ब्रह्मोवाच । इति तस्य वचः श्रुत्वा देवर्षे तव नारद । उवाच हिमवान्वाक्यं मुने त्वाम्वाग्विशारदः

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവർഷി നാരദാ! അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, വാക്കിൽ നിപുണനായ ഹിമവാൻ, ഹേ മുനേ, നിന്നോട് യഥോചിതമായ മറുപടി പറഞ്ഞു.

Verse 35

हिमालय उवाचा । हे मुने नारद प्राज्ञ विज्ञप्तिं कांचिदेव हि । करोमि तां शृणु प्रीत्या तस्त्वं प्रमुदमावह

ഹിമാലയം പറഞ്ഞു—ഹേ മുനി നാരദാ, ഹേ പ്രാജ്ഞാ! എനിക്ക് ഒരു അപേക്ഷയുണ്ട്. ദയവായി പ്രീതിയോടെ കേൾക്കുക; പിന്നെ എനിക്ക് ആനന്ദം വരുത്തുക (യോഗ്യ ഉപദേശത്തോടെ).

Verse 36

श्रूयते त्यक्तसंगस्स महादेवो यतात्मवान् । तपश्चरति सन्नित्यं देवानामप्यगोचरः

ഇങ്ങനെ ശ്രവിക്കപ്പെടുന്നു—മഹാദേവൻ സംഗത്യാഗിയും യതാത്മാവുമായിട്ട് നിത്യം തപസ്സു ചെയ്യുന്നു; അവൻ ദേവന്മാർക്കും അഗോചരനാണ്.

Verse 37

स कथं ध्यान मार्गस्थः परब्रह्मार्पितं मनः । भ्रंशयिष्यति देवर्षे तत्र मे संशयो महान्

ഹേ ദേവർഷേ! ധ്യാനമാർഗത്തിൽ സ്ഥാപിതനായവൻ പരബ്രഹ്മനായ ശിവനിൽ അർപ്പിച്ച മനസ്സിനെ എങ്ങനെ വഴുതിപ്പോകാൻ ഇടവരുത്തും? ഇതിൽ എനിക്ക് മഹാ സംശയമുണ്ട്.

Verse 38

अक्षरं परमं ब्रह्म प्रदीपकलिकोपमम् । सदाशिवाख्यं स्वं रूपं निर्विकारमजापरम्

അവൻ അക്ഷരൻ, പരമബ്രഹ്മൻ—ദീപത്തിന്റെ സ്ഥിരജ്വാലപോലെ. അതുതന്നെ ‘സദാശിവ’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന അവന്റെ സ്വസ്വരൂപം: നിർവികാരം, അജൻ, അപരൻ.

Verse 39

निर्गुणं सगुणं तच्च निर्विशेषं निरीहकम् । अतः पश्यति सर्वत्र न तु बाह्यं निरीक्षते

ആ തത്ത്വം (ശിവൻ) നിർഗുണവും സഗുണവും; നിർവിശേഷവും നിർഇഹകവും. അതിനാൽ ജ്ഞാനി അവനെ എല്ലായിടത്തും കാണുന്നു; പുറത്തൊരു ബാഹ്യവസ്തുവായി നോക്കി അന്വേഷിക്കുകയില്ല.

Verse 40

इति स श्रूयते नित्यं किंनराणां मुखान्मुने । इहागतानां सुप्रीत्या किन्तन्मिथ्या वचो धुवम्

ഹേ മുനേ! ഇങ്ങനെ കിന്നരന്മാരുടെ വായിൽ നിന്നു നിത്യം കേൾക്കപ്പെടുന്നു. ഇവിടെ സത്യസ്നേഹത്തോടെ വന്നവർക്കു ആ വചനം എങ്ങനെ മിഥ്യയായിരിക്കും? അത് തീർച്ചയായും സത്യമാണ്.

Verse 41

विशेषतः श्रूयते स साक्षान्नाम्ना तथा हरः । समयं कृतवान्पूर्व्वं तन्मया गदितं शृणु

അവൻ പ്രത്യേകമായി പ്രസിദ്ധൻ—സാക്ഷാൽ ഹരൻ തന്നെയാണ് ആ നാമത്തിൽ ശ്രുതനായത്. മുൻപ് അവൻ ഒരു പവിത്ര സമയ-പ്രതിജ്ഞ സ്ഥാപിച്ചു; ഞാൻ പറയുന്നതു കേൾക്കുക.

Verse 42

न त्वामृतेऽन्यां वरये दाक्षायणि प्रिये सती । भार्यार्थं न ग्रहीष्यामि सत्यमेतद्ब्रवीमि ते

ഹേ പ്രിയ സതീ, ദക്ഷകുമാരി! നിന്നെ ഒഴികെ മറ്റാരെയും ഞാൻ വരിക്കുകയില്ല. ഭാര്യയായി മറ്റാരെയും സ്വീകരിക്കുകയില്ല—ഇത് ഞാൻ നിനക്കു സത്യമായി പറയുന്നു.

Verse 43

इति सत्यासमं तेन पुरैव समयः कृतः । तस्यां मृतायां स कथं स्वयमन्यां ग्रहीष्यति

ഇങ്ങനെ അവൻ പണ്ടേ സതിയോടു തുല്യമായ സത്യസ്വരൂപ പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തിരുന്നു. അവൾ മരിച്ചാൽ അവൻ സ്വമേധയാ എങ്ങനെ മറ്റൊരു സ്ത്രീയെ ഭാര്യയായി സ്വീകരിക്കും?

Verse 44

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा स गिरिस्तूष्णीमास तस्य पुरस्तव । तदाकर्ण्याथ देवर्षे त्वं प्रावोचस्सुतत्त्वतः

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട് ആ പർവതരാജൻ നിന്റെ മുമ്പിൽ മൗനമായി നിന്നു. അത് കേട്ട്, ഹേ ദേവർഷേ, നീ പരമ തത്ത്വപ്രകാരം മറുപടി പറഞ്ഞു.

Verse 45

नारद उवाच । न वै कार्या त्वया चिंता गिरिराज महामते । एषा तव सुता काली दक्षजा ह्यभवत्पुरा

നാരദൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ഗിരിരാജ ഹിമാലയ, മഹാമതേ! നീ ആശങ്കപ്പെടേണ്ട. നിന്റെ ഈ പുത്രി കാളി തന്നെയാണ് മുമ്പ് ദക്ഷന്റെ പുത്രിയായി സതിയായി ജനിച്ചത്.

Verse 46

सतीनामाभवत्तस्यास्सर्वमंगलदं सदा । सती सा वै दक्षकन्या भूत्वा रुद्रप्रियाभवत

അവളുടെ നാമം “സതീ” ആയി; അത് എപ്പോഴും സർവ്വമംഗളം നൽകുന്നതാണ്. ആ സതീ—ദക്ഷന്റെ പുത്രിയായി ജനിച്ച്—രുദ്രനു പ്രിയയായി।

Verse 47

पितुर्यज्ञे तथा प्राप्यानादरं शंकरस्य च । तं दृष्ट्वा कोपमाधायात्याक्षीद्देहं च सा सती

പിതാവിന്റെ യജ്ഞത്തിൽ എത്തി ശങ്കരനോടുള്ള അനാദരം കണ്ടപ്പോൾ, സതീ ധർമ്മോചിതമായ കോപം ധരിച്ചു ആ ദേഹം തന്നെ ഉപേക്ഷിച്ചു।

Verse 48

पुनस्सैव समुत्पन्ना तव गेहेऽम्बिका शिवा । पार्वती हरपत्नीयं भविष्यति न संशयः

ആ അംബിക—സ്വയം ശിവാ—വീണ്ടും നിന്റെ ഗൃഹത്തിൽ ജനിച്ചിരിക്കുന്നു. അവൾ പാർവതിയാകും; ഹരൻ (ശിവൻ)ന്റെ പത്നിയാകും—സംശയമില്ല।

Verse 49

एतत्सर्वं विस्तरात्त्वं प्रोक्तवान्भूभृते मुने । पूर्वरूपं चरित्रं च पार्वत्याः प्रीतिवर्धनम्

ഹേ മുനേ! നീ രാജാവിനോട് ഇതെല്ലാം വിശദമായി പറഞ്ഞു—പാർവതിയുടെ മുൻരൂപവും അവളുടെ പവിത്രചരിതവും; അത് ഭക്തിയുടെ പ്രീതിയെ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 50

तं सर्वं पूर्ववृत्तान्यं काल्या मुनिमुखाद्गिरिः । श्रुत्वा सपुत्रदारः स तदा निःसंशयोऽभवत्

കാളിയുടെ മാധ്യത്തിലൂടെ മുനിമുഖത്തിൽ നിന്നു മുൻവൃത്താന്തങ്ങളുടെ സമസ്തവും ശ്രവിച്ച ആ ഗിരിരാജൻ പുത്രനും ഭാര്യയും സഹിതം അന്നു സംശയമുക്തനായി।

Verse 51

ततः काली कथां श्रुत्वा नारदस्य मुखात्तदा । लज्जयाधोमुखी भूत्वा स्मितविस्तारितानना

അപ്പോൾ കാളി നാരദന്റെ മുഖത്തിൽ നിന്നു ആ കഥ കേട്ട് ലജ്ജയാൽ തല താഴ്ത്തി; മൃദുസ്മിതത്തോടെ അവളുടെ മുഖം വിരിഞ്ഞു പ്രകാശിച്ചു।

Verse 52

करेण तां तु संस्पृश्य श्रुत्वा तच्चरितं गिरिः । मूर्ध्नि शश्वत्तथाघ्राय स्वास नान्ते न्यवेशयत्

അപ്പോൾ ഗിരി (ഹിമാലയം) കൈകൊണ്ട് അവളെ സ്നേഹത്തോടെ സ്പർശിച്ചു; അവളുടെ ചരിതം കേട്ട്, പ്രീതിയാൽ വീണ്ടും വീണ്ടും അവളുടെ ശിരസ്സിനെ മണംകണ്ടു, തന്റെ ആസനത്തിന്റെ അറ്റത്ത് ഇരുത്തി।

Verse 53

ततस्त्वं तां पुनर्दृष्ट्वाऽवोचस्तत्र स्थितां मुने । हर्षयन् गिरिराजं च मेनकान्तनयैः सह

പിന്നീട്, ഹേ മുനേ! അവൾ അവിടെ നില്ക്കുന്നതു വീണ്ടും കണ്ടു നീ അവളോടു സംസാരിച്ചു; മേനയുടെ പുത്രിമാരോടുകൂടെ ഗിരിരാജനെയും സന്തോഷിപ്പിച്ചു।

Verse 54

सिंहासनन्तु किन्त्वस्याश्शैलराज भवेदतः । शम्भोरूरौ सदैतस्या आसनं तु भविष्यति

ഹേ ശൈലരാജാ! അവൾക്കു സിംഹാസനം ഉണ്ടായാലും, അവളുടെ യഥാർത്ഥ ആസനം ശംഭുവിന്റെ ഊരുവിലായിരിക്കും; അവിടെ അവൾ നിത്യവും വിശ്രമിക്കും।

Verse 55

हरोरूर्वासनम्प्राप्य तनया तव सन्ततम् । न यत्र कस्याचिदृष्टिर्मानसं वा गमिष्यति

ഹരന്റെ ഊരുവിൽ ആസനം പ്രാപിച്ച നിന്റെ പുത്രി അവിടെ നിരന്തരം വസിക്കും; അവിടേക്ക് ആരുടെയും ദൃഷ്ടിയും, മനസ്സും പോലും എത്തുകയില്ല।

Verse 56

ब्रह्मोवाच । इति वचनमुदारं नारद त्वं गिरीशं त्रिदिवमगम उक्त्वा तत्क्षणादेवप्रीत्या । गिरिपतिरपि चित्ते चारुसंमोदयुक्तस्स्वगृहमगमदेवं सर्वसंपत्समृद्धम्

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ഹേ നാരദാ, ഈ ഉദാരവചനങ്ങൾ പറഞ്ഞ് നീ ആനന്ദത്തോടെ തൽക്ഷണം ത്രിദിവത്തിലെ ഗിരീശനടുത്തേക്ക് പോയി. ഗിരിപതിയും ഹൃദയത്തിൽ മനോഹരമായ സന്തോഷം നിറച്ച്, സർവ്വസമ്പത്താൽ സമൃദ്ധമായ തന്റെ ദിവ്യധാമത്തിലേക്ക് മടങ്ങി।