Dashati 2
Uṣas (Dawn) revealing light and opening the rite, leading into Indra’s arrival for Soma
Indra
Bright awakening and forward-driving—moving from serene illumination to vigorous summons and praise
R̥ṣi and chandas are not supplied in the input; identification requires Rigvedic concordance/anukramaṇī for these mantra sources.
ഉഷസ് (പ്രഭാതം) പ്രകാശം വെളിപ്പെടുത്തി കര്മ്മത്തിന്റെ തുടക്കത്തിന് വഴിതുറക്കുന്നു; ‘സ്വര്ഗ്ഗത്തിന്റെ പുത്രി’യായി ഇരുട്ടിനെ അകറ്റുന്നു. ജലങ്ങളും പ്രഭാതപ്രകടനവും യാഗകര്മ്മത്തെ സാധ്യമാക്കുന്ന ശക്തികളായി നിലകൊള്ളുന്നു. സോമം പിഴിഞ്ഞൊഴുക്കുന്ന അടിയന്തര അര്പ്പണത്തിനിടയില്, ഹരികള് (തവിട്ടുനിറ/മഞ്ഞക്കുതിരകള്) യോജിപ്പിച്ച രഥത്തില് ഇന്ദ്രനെ സോമപാനത്തിനായി വിളിക്കുന്നു—യാഗത്തെ സംരക്ഷിക്കാനും, ജയശാലിയായി, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിക്കുന്ന അതിരില്ലാത്ത ശക്തി പ്രകടിപ്പിക്കാനും. പ്രകൃതിയിലെ ദിവ്യദര്ശനം (ഉഷസ്) മുതല് യാഗത്തിലെ ദിവ്യദര്ശനം (സോമയാഗത്തില് ഇന്ദ്രന്റെ വരവ്) വരെ നീളുന്ന ഈ ദശതി, പ്രകാശം ശരിയായ കര്മ്മത്തിനും ആരാധനയ്ക്കും ദൈവിക നിബന്ധനയാണെന്നും, ഇന്ദ്രന്റെ നിയന്ത്രണമില്ലാത്ത ബലം യാഗം ശ്രവിക്കപ്പെടുകയും ഫലപ്രദമാകുകയും ചെയ്യുന്നതിന് ഉറപ്പുനല്കുന്നതെന്നും പറയുന്നു.
Mantras
Mantra 1
प्रत्यु अदर्श्यायत्यू3च्छन्ती दुहिता दिवः अपो मही वृणुते चक्षुषा तमो ज्योतिष्कृणोति सूनरि
പ്രത്യക്ഷമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു—ഞങ്ങളിലേക്കു വരികയും പ്രകാശിക്കയും ചെയ്യുന്ന—ദിവയുടെ ദുഹിത; മഹത്തായ, സുന്ദരിയായ ഉഷസ് ജലങ്ങളെ സ്വന്തമാക്കുന്നു; തന്റെ ദൃഷ്ടിയാൽ അവൾ ജ്യോതി സൃഷ്ടിച്ച് തമസ്സിനെ അകറ്റുന്നു.
Mantra 2
इमा उ वां दिविष्टय उस्रा हवन्ते अश्विना अयं वामह्वे ऽवसे शचीवसू विशंविशं हि गच्छथः
സ്വർഗത്തിൽ അധിവസിക്കുന്ന ചുവപ്പാർന്ന ഉഷസ്സിന്റെ കിരണങ്ങൾ നിങ്ങളെ വിളിക്കുന്നു, ഹേ അശ്വിന്മാരേ; ഞാനും രക്ഷയ്ക്കായി നിങ്ങളെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു, ഹേ ശചീവസൂ—ശക്തിയും സമ്പത്തും ധരിച്ചവരേ; കാരണം നിങ്ങൾ ഓരോ ജനത്തിലും, ഓരോ വാസസ്ഥാനത്തിലും സഹായവുമായി എത്തുന്നു.
Mantra 3
कु ष्ठः को वामश्विना तपानो देवा मर्त्यः घ्नता वामश्मया क्षपमाणोंशुनेत्थमु आदुन्यथा
നിങ്ങൾ എവിടെയാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്? ഹേ അശ്വിന്മാരേ, ദേവന്മാരേ, നിങ്ങളെ ആരാണ് അന്വേഷിക്കുന്നത്? ഏത് പീഡിത മർത്ത്യൻ ക്ഷയിച്ചുകൊണ്ട് നിങ്ങളെ വിളിക്കുന്നു—അവന്റെ രോഗത്തെ കല്ലുകൊണ്ടും കിരണകൊണ്ടും പ്രഹരിച്ച്, ഇങ്ങനെ നിങ്ങൾ അവനു ആശ്വാസം നൽകുന്നു?
Mantra 4
अयं वां मधुमत्तमः सुतः सोमो दिविष्टिषु तमश्विना पिबतं तिरो अह्न्यं धत्तं रत्नानि दाशुषे
ഈ സോമം—മധുമത്തമം, സുതം—നിങ്ങൾ ഇരുവർക്കുമായി; ദിവിഷ്ടിഷു (ദൈവ യജ്ഞവിധികളിൽ) പ്രസ്തുതമാണ്. ഹേ അശ്വിനൗ, ആ തിരോഅഹ്ന്യം (ദിനകാല പാനം) പിബതം, ദാശുഷേ (ഹവിർ അർപ്പിക്കുന്നവന്) രത്നങ്ങൾ ദത്തം.
Mantra 5
आ त्वा सोमस्य गल्दया सदा याचन्नहं ज्या भूर्णिं मृगं न सवनेषु चुक्रुधं क ईशानं न याचिषत्
സോമത്തിന്റെ ഗല്ദയോടെ, നിത്യവും യാചിച്ചുകൊണ്ട്, ഞാൻ സവനങ്ങളിൽ നിന്നെ വിളിക്കുന്നു—വേഗമുള്ള വന്യമൃഗത്തെ പിന്തുടരുന്നതുപോലെ; കാരണം ഈശാനനെ (പ്രഭുവിനെ) ആരാണ് അപേക്ഷിക്കാതിരിക്കുക?
Mantra 6
अध्वर्यो द्रावया त्वं सोममिन्द्रः पिपासति उपो नूनं युयुजे वृष्णा हरी आ च जगाम वृत्रहा
ഹേ അധ്വര്യു, സോമം ഒഴുകാൻ വിടുക; ഇന്ദ്രൻ ദാഹിക്കുന്നു. ഇപ്പോൾ തീർച്ചയായും അവൻ തന്റെ ശക്തിയുള്ള മഞ്ഞനിറമുള്ള (ഹരീ) അശ്വങ്ങളെ യോജിപ്പിച്ചു; വൃത്രഹാ ഇവിടെ എത്തിച്ചേർന്നിരിക്കുന്നു.
Mantra 7
अभी षतस्तदा भरेन्द्र ज्यायः कनीयसः पुरूवसुर्हि मघवन्बभूविथ भरेभरे च हव्यः
ഹേ ഇന്ദ്രാ, അനേകരെതിരേ രക്ഷാ-സഹായം കൊണ്ടുവരിക; നീ ചെറുതിനേക്കാൾ മഹത്തായവൻ. ഹേ മഘവൻ, നീ സമൃദ്ധ ധനത്തിന്റെ അധിപനായിരിക്കുന്നു; ഓരോ സംഘർഷത്തിലും ഹവ്യങ്ങളോടെ ആഹ്വാനിക്കപ്പെടാൻ യോഗ്യനുമാണ്.
Mantra 8
यदिन्द्र यावतस्त्वमेतावदहमीशीय स्तोतारमिद्दधिषे रदावसो न पापत्वाय रंसिषम्
ഹേ ഇന്ദ്രാ, നീ എത്രത്തോളം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നുവോ അത്രത്തോളം എനിക്കും ശക്തി ലഭിക്കട്ടെ; ഹേ ധനദാതാവേ, നീ സ്തോതാവിനെ തന്നേ നിയോഗിക്കുന്നു; പാപത്തിനായി ഞാൻ ആനന്ദിക്കരുതേ.
Mantra 9
त्वमिन्द्र प्रतूर्तिष्वभि विश्वा असि स्पृधः अशस्तिहा जनिता वृत्रतूरसि त्वं तूर्य तरुष्यतः
ഹേ ഇന്ദ്രാ, എല്ലാ ഏറ്റുമുട്ടലുകളിലും നീ എല്ലാ വൈരസ്പർധകൾക്കും എതിരായി നിലകൊള്ളുന്നു; നീ അപവാദം നശിപ്പിക്കുന്നവൻ, വിജയത്തെ ജനിപ്പിക്കുന്നവൻ, വൃത്രനെ ജയിക്കുന്നവൻ; ആക്രമിക്കുന്നവർക്കെതിരേ നീ തന്നേ അഗ്രവീരൻ.
Mantra 10
प्र यो रिरिक्ष ओजसा दिवः सदोभ्यस्परि न त्वा विव्याच रज इन्द्र पार्थिवमति विश्वं ववक्षिथ
ശക്തിയാൽ പ്രബലനായി നീ ദിവ്യ ആസനങ്ങളിൽ നിന്ന് മുന്നോട്ട് ഉയർന്നുവന്നു; ഹേ ഇന്ദ്രാ, ഒരു പ്രദേശവും നിന്നെ ചുറ്റിപ്പൂട്ടിയിട്ടില്ല; ഭൂമിയുടെ പരിധി കടന്ന് നീ സർവ്വത്ര വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
Frequently Asked Questions
Uṣas marks the ritual and cosmic ‘opening’—light makes the morning rite possible—after which the focus naturally turns to Indra, the chief Soma-drinker, who is summoned and praised for arriving and empowering the sacrifice.
It is a direct injunction to the Adhvaryu to make the Soma flow—i.e., expedite pressing/straining and readiness of the offering—because Indra is ‘thirsting’ and is to be received promptly.
The hymn praises Indra’s vyāpti (pervasion): no realm confines him, so he can come from any divine seat to the sacrifice, protect it, and grant victory and fulfillment.