HomeRig VedaMandala 1Sukta 130Mantra 10
Previous Mantra

Mantra 10

Sukta 1.130

Rishi: Parāśara Vāsiṣṭha
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (likely)

स नो नव्येभिर्वृषकर्मन्नुक्थैः पुरां दर्तः पायुभिः पाहि शग्मैः । दिवोदासेभिरिन्द्र स्तवानो वावृधीथा अहोभिरिव द्यौः ॥

स नो॒ नव्ये॑भिर्वृषकर्मन्नु॒क्थैः पुरां॑ दर्तः पा॒युभि॑: पाहि श॒ग्मैः । दि॒वो॒दा॒सेभि॑रिन्द्र॒ स्तवा॑नो वावृधी॒था अहो॑भिरिव॒ द्यौः ॥

sá no návyebhir vṛṣa-karman nuktháih purā́ṃ dartāḥ pāyúbhiḥ pāhi śágmaiḥ | divodā́sebhiḥ indra stávāno vāvṛdhīthā́ ahóbhir-iva dyáuḥ ||

ഹേ വൃഷകർമൻ (കർമങ്ങളിൽ വൃഷഭൻ) ഇന്ദ്രാ! നമ്മുടെ നവ്യ ഉക്ത്ഥങ്ങളാൽ—ഹേ പുരാം ദർത്തഃ (ദുർഗ്ഗഭേദകൻ)—നിന്റെ പായുഭിഃ (രക്ഷോപായങ്ങൾ)യും ശഗ്മൈഃ (പ്രബല സംരക്ഷണങ്ങൾ)യും കൊണ്ട് ഞങ്ങളെ കാത്തുകൊൾക. ദിവോദാസന്മാർ സ്തുതിക്കുന്നവനേ, ഹേ ഇന്ദ്രാ, നീ കൂടുതൽ കൂടുതൽ വർദ്ധിക്ക—ദ്യൗഃ (ആകാശം) തന്റെ അഹോഭിഃ (ദിവസങ്ങളാൽ) വിശാലമാകുന്നതുപോലെ.

सः । नः॒ । नव्ये॑भिः । वृ॒ष॒ऽक॒र्म॒न् । उ॒क्थैः । पुरा॑म् । द॒र्त॒रिति॑ दर्तः । पा॒युऽभिः॑ । पा॒हि॒ । श॒ग्मैः । दि॒वः॒ऽदा॒सेभिः॑ । इ॒न्द्र॒ । स्तवा॑नः । व॒वृ॒धी॒थाः । अहो॑भिःऽइव । द्यौः ॥सः । नः । नव्येभिः । वृषकर्मन् । उक्थैः । पुराम् । दर्तरिति दर्तः । पायुभिः । पाहि । शग्मैः । दिवःदासेभिः । इन्द्र । स्तवानः । ववृधीथाः । अहोभिःइव । द्यौः ॥saḥ | naḥ | navyebhiḥ | vṛṣa-karman | ukthaiḥ | purām | dartaritidartaḥ | pāyu-bhiḥ | pāhi | śagmaiḥ | divaḥ-dāsebhiḥ | indra | stavānaḥ | vavṛdhīthāḥ | ahobhiḥ-iva | dyauḥ

सःhe (Indra)
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (स-आदेश) सर्वनाम-प्रातिपदिक
नःfor us / our
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् सर्वनाम-प्रातिपदिक
नव्येभिःwith new (ones)
नव्येभिः:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootनव्य- (नव) प्रातिपदिक
वृषकर्मन्O doer of manly/heroic deeds
वृषकर्मन्:
Sambodhana
TypeNoun (epithet)
Rootवृषकर्मन्- (वृषन् + कर्मन्) प्रातिपदिक
उक्थैःwith hymns/recitations
उक्थैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootउक्थ- प्रातिपदिक
पुराम्fortresses/citadels
पुराम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुर्/पुरा- प्रातिपदिक
दर्तःO splitter/breaker
दर्तः:
Sambodhana
TypeNoun (agent)
Rootदॄ/दर् (धातु) → दर्तृ- (कर्तृ-प्रत्यय) प्रातिपदिक
पायुभिःwith protections/guardians
पायुभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootपायु- प्रातिपदिक
पाहिprotect
पाहि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootपा (पालने) धातु
शग्मैःwith strong/mighty (helps)
शग्मैः:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootशग्म- प्रातिपदिक
दिवोदासेभिःwith the Divodāsas (Divodāsa’s people)
दिवोदासेभिः:
Karaṇa
TypeNoun (proper)
Rootदिवोदास- (नाम) प्रातिपदिक
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
Sambodhana
TypeNoun (deity)
Rootइन्द्र- प्रातिपदिक
स्तवानःbeing praised
स्तवानः:
Kartā
TypeParticiple
Rootस्तु (स्तुतौ) धातु → स्तव् (कृदन्त-आधार) + शानच्
वावृधीथाःmay you grow/strengthen
वावृधीथाः:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootवृध् (वर्धने) धातु
अहोभिःwith days
अहोभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअहन्/अहः प्रातिपदिक
इवlike
इव:
(सम्बन्ध/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव अव्यय
द्यौःthe sky
द्यौः:
Kartā
TypeNoun
Rootद्यौ/द्युस् प्रातिपदिक