Rig Veda 1.105.6: Mandala 1, Sukta 105, Mantra 6

Sukta 1.105

Rishi: Kutsa Āṅgirasa

Devata: Varuṇa and Aryaman (Ādityas) invoked within the hymn’s broader appeal; Rodasī refrain

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

कद्व ऋतस्य धर्णसि कद्वरुणस्य चक्षणम् । कदर्यम्णो महस्पथाति क्रामेम दूढ्यो वित्तं मे अस्य रोदसी ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.105.6

Transliteration

kád va ṛtásya dhárṇasi kád váruṇasya cákṣaṇam | kád aryamṇó mahás páthā́ti krāmema dū́ḍhyo vittáṃ me asyá rodasī ||

Translation

എപ്പോൾ ഞങ്ങൾ ഋതത്തിന്റെ അധിഷ്ഠാനത്തിലെത്തും? എപ്പോൾ വരുണന്റെ വിശാല ചക്ഷു (ദർശനം) ലഭിക്കും? എപ്പോൾ ആര്യമന്റെ മഹാപഥത്തിലൂടെ ഈ ദൂഢമായ ഇടുക്കുകൾ കടന്നുപോകും?—ഹേ ദ്യാവാ-പൃഥിവീ, എന്റെ ഈ അന്വേഷണത്തിന്റെ നിധി അറിയുക.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• कद्: when?
• कद्: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: कद् (प्रश्नाव्यय) < कदा

• वः: of you / to you
• वः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• ऋतस्य: of ṛta (cosmic order/true law)
• ऋतस्य: Sambandha
• Type: Noun
• Root: ऋत (प्रातिपदिक)

• धर्णसि: in the support/abode
• धर्णसि: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: धर्णसि (प्रातिपदिक; ‘धरणि/धर्णस्’ = आधार/आश्रय)

• कद्: when?
• कद्: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: कद् (प्रश्नाव्यय) < कदा

• वरुणस्य: of Varuṇa
• वरुणस्य: Sambandha
• Type: Noun
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• चक्ष॑णम्: the sight/vision (eye)
• चक्ष॑णम्: Karma
• Type: Noun
• Root: चक्षण (प्रातिपदिक) < √चक्ष् (देखना)

• कद्: when?
• कद्: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: कद् (प्रश्नाव्यय) < कदा

• अर्यम्णः: of Aryaman
• अर्यम्णः: Sambandha
• Type: Noun
• Root: अर्यमन् (प्रातिपदिक)

• महः: of the great (greatness/heavenly vastness)
• महः: Sambandha
• Type: Noun
• Root: महत्/महि (प्रातिपदिक)

• पथात्: from the path
• पथात्: Apādāna
• Type: Noun
• Root: पथ (प्रातिपदिक)

• इति: thus
• Type: Indeclinable
• Root: इति

• क्रामेम: may we step/go
• क्रामेम: Kartā
• Type: Verb
• Root: √क्रम् (क्रमणे)

• दूढ्यः: hard-to-attain / firmly-held
• दूढ्यः: Karma
• Type: Adjective
• Root: दूढ्य (प्रातिपदिक; ‘दूढ’ = दृढ/दुरूह/कठिन)

• वित्तम्: wealth/possession; what is found
• वित्तम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वित्त (कृदन्त-प्रातिपदिक) < √विद् (लभे/ज्ञाने) ‘वित्त’

• मे: my
• मे: Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• अस्य: of this
• अस्य: Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: इदम्

• रोदसी: the two worlds (heaven and earth)
• रोदसी: Kartā
• Type: Noun
• Root: रोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; द्यावापृथिवी)