Rig Veda 1.105.5: Mandala 1, Sukta 105, Mantra 5

Sukta 1.105

Rishi: Kutsa Āṅgirasa

Devata: Devāḥ (collective), within an Indra-hymn frame; Rodasī refrain

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

अमी ये देवाः स्थन त्रिष्वा रोचने दिवः । कद्व ऋतं कदनृतं क्व प्रत्ना व आहुतिर्वित्तं मे अस्य रोदसी ॥

Transliteration

amī yé devā́ḥ sthána triṣv ā rṓcane diváḥ | kád va ṛtáṃ kád anṛ́taṃ kvà pratnā́ va ā́hutir vittáṃ me asyá rodasī ||

Translation

ഹേ ദേവന്മാരേ, ദിവ്യത്തിന്റെ മൂന്ന് പ്രകാശമയ ലോകങ്ങളിൽ നിങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ സ്ഥാനങ്ങൾ അധിഷ്ഠിക്കുന്നവർ—നിങ്ങളിൽ ഏതാണ് ഋതം, ഏതാണ് അനൃതം? നിങ്ങളുടെ പ്രാചീന ആഹുതി ഇപ്പോൾ എവിടെയാണ്?—ഹേ ദ്യാവാ-പൃഥിവീ, എന്റെ ഈ അന്വേഷണത്തിന്റെ നിധി അറിയുക.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अमी: those (yonder), these
• अमी: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → अमु-

• ये: who
• ये: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• देवाः: gods
• देवाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• स्थन: they have stood / they stand
• स्थन: —
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)

• त्रिषु: in three
• त्रिषु: अधिकरण
• Type: Numeral (Adjectival)
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक)

• आ: unto, in(to)
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• रोचने: in the two luminous realms
• रोचने: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: रोचन (प्रातिपदिक)

• दिवः: of heaven/sky
• दिवः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)

• कद्व: how indeed?/when indeed?
• कद्व: —
• Type: Indeclinable (interrogative particle) / Pronoun-compound
• Root: कद् (प्रश्न-सर्वनाम) + व (निपात/एवकारार्थ-प्रयोगः)

• ऋतम्: truth, cosmic order
• ऋतम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: ऋत (प्रातिपदिक)

• कद्: how?/when?
• कद्: —
• Type: Indeclinable (interrogative) / Pronoun
• Root: कद् (प्रश्न-सर्वनाम)

• अनृतम्: untruth, disorder
• अनृतम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अनृत (प्रातिपदिक)

• क्व: where?
• क्व: —
• Type: Indeclinable
• Root: क्व (प्रश्न-अव्यय)

• प्रत्नाः: the ancient ones (of old)
• प्रत्नाः: कर्तृ
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: प्रत्न (प्रातिपदिक)

• वः: of you / your
• वः: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आहुतिः: offering, oblation
• आहुतिः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: आ-हु (धातु) → आहुति (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• वित्तम्: found, known; discovery
• वित्तम्: —
• Type: Noun/Adjective (past participial)
• Root: विद् (धातु) → वित्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• मे: my / to me
• मे: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अस्य: of this
• अस्य: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• रोदसी: the two worlds (Heaven and Earth)
• रोदसी: कर्तृ
• Type: Noun (dual fixed pair)
• Root: रोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; द्यावापृथिव्यौ)