Previous Verse
Next Verse

Shloka 45

शक्तिप्रहारः

Ravana’s Shakti Javelin and Lakshmana’s Wounding

अचिन्तयित्वातान्बाणान्समालशिष्य च लक्ष्मणम् ।।।।अब्रवीच्चहनूमन्तंसुग्रीवं च महाकपिम् ।

acintayitvā tān bāṇān samāliśya ca lakṣmaṇam |

abravīc ca hanūmantaṃ sugrīvaṃ ca mahākapim ||

ആ അമ്പുകളെ ഒന്നും കണക്കാക്കാതെ, ലക്ഷ്മണനെ ആലിംഗനം ചെയ്ത്, രാമൻ ഹനൂമാനോടും മഹാകപിയായ സുഗ്രീവനോടും സംസാരിച്ചു.

अचिन्तयित्वाnot minding / without considering
अचिन्तयित्वा:
पूर्वकाल (Prior action; adverbial)
TypeVerb
Rootचिन्त् (धातु) + त्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive); नञ्-पूर्वक (negated): 'not having considered'
तान्those
तान्:
विशेषण (Adjectival to object)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; 'बाणान्' इत्यस्य विशेषणम्
बाणान्arrows
बाणान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootबाण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
समालिश्यhaving embraced
समालिश्य:
पूर्वकाल (Prior action; adverbial)
TypeVerb
Rootआ + लिश्/लिष् (धातु) + क्त्वा-रूप (ल्यप्)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund); सम्+आ-उपसर्गयुक्त; अर्थः 'आलिङ्ग्य/समाश्लिष्य' (having embraced/held close)
and
:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
लक्ष्मणम्Lakshmana
लक्ष्मणम्:
कर्म (Karma/Object of 'समालिश्य')
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अब्रवीत्said, spoke
अब्रवीत्:
कर्ता (Karta/Subject—implied speaker)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
and
:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
हनूमन्तम्Hanuman
हनूमन्तम्:
सम्प्रदान/प्रति (Recipient/Addressed)
TypeNoun
Rootहनूमन्त् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सुग्रीवम्Sugriva
सुग्रीवम्:
सम्प्रदान/प्रति (Recipient/Addressed)
TypeNoun
Rootसुग्रीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
and
:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
महाकपिम्the great monkey (chief)
महाकपिम्:
विशेषण (Appositional/Adjectival)
TypeNoun
Rootमहा + कपि (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय: महांश्चासौ कपिः; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'सुग्रीवम्' इत्यस्य विशेषणरूपेण

While Rama was pulling out the javelin, mighty and courageous Ravana struck him in his private parts and all over the body with arrows.

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
H
Hanūmān
S
Sugrīva
V
Vānaras

FAQs

Dharma here is leadership anchored in care: Rāma prioritizes the wounded (embracing Lakṣmaṇa) while coordinating allies—compassion and strategy together.

Despite being hit by arrows, Rāma comforts Lakṣmaṇa and turns to instruct Hanūmān and Sugrīva.

Rāma’s vātsalya/protectiveness and rājanīti (command presence and clarity under pressure) are emphasized.