Previous Verse
Next Verse

Shloka 40

शक्तिप्रहारः

Ravana’s Shakti Javelin and Lakshmana’s Wounding

सददर्शततोरामःशक्त्याभिन्नंमहाहवे ।।।।लक्ष्मणंरुधिरादिग्धंसपन्नगमिवाचलम् ।

sa dadarśa tato rāmaḥ śaktyābhinnaṃ mahāhave |

lakṣmaṇaṃ rudhirādigdhaṃ sa pannagam ivācalam ||

അപ്പോൾ ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ രാമൻ ശക്തിയാൽ കുത്തേറ്റ ലക്ഷ്മണനെ കണ്ടു—രക്തത്തിൽ ലിപ്തനായി, പർവതത്തിൽ കുടുങ്ങിയ സർപ്പത്തെപ്പോലെ അചലനായി.

सःhe
सः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
ददर्शsaw
ददर्श:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
ततःthen
ततः:
कालाधिकरण (Kāla-adhikaraṇa/Temporal)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
रामःRama
रामः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
शक्त्याby the javelin
शक्त्या:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन
भिन्नम्pierced
भिन्नम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootभिद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्—लक्ष्मणम्
महाहवेin the great battle
महाहवे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location-context)
TypeNoun
Rootमहाहव (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (mahā + hava), पुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन
लक्ष्मणम्Lakshmana
लक्ष्मणम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
रुधिरादिग्धम्smeared with blood
रुधिरादिग्धम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootरुधिर + आदिग्ध (प्रातिपदिक; from दिह् + क्त)
Formतत्पुरुष-समास (rudhireṇa ādigdhaḥ), क्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्—लक्ष्मणम्
सर्पन्नगम्like a moving serpent
सर्पन्नगम्:
उपमेय (Upameya/Compared entity)
TypeAdjective
Rootसर्पत् (धातु) + शतृ (कृदन्त) + नग (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (sarpan + naga), शतृ-प्रत्ययान्त (present participle) 'sarpan' + 'naga', पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्—लक्ष्मणम्
इवlike
इव:
सम्बन्ध (Upamā-sambandha/Comparison marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय
अचलम्a mountain
अचलम्:
उपमान (Upamāna/Standard of comparison)
TypeNoun
Rootअचल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; उपमान (standard of comparison)

Rama beheld Lakshmana pierced with javelin in the great war bathed in blood and resembling a mountain with a snake penetrated into it.

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
Ś
Śakti (weapon)

FAQs

The verse highlights the dharmic bond of protection: seeing a righteous ally struck down becomes a moral summons to defend, heal, and restore justice.

Rāma witnesses Lakṣmaṇa grievously impaled by Rāvaṇa’s śakti in the midst of battle.

Rāma’s karuṇā (compassion) and fraternal responsibility are implied through his immediate perception and response to Lakṣmaṇa’s suffering.