Previous Verse
Next Verse

Shloka 39

शक्तिप्रहारः

Ravana’s Shakti Javelin and Lakshmana’s Wounding

न विषादस्यकालोऽयमितिसञ्चिन्त्यराघवः ।चक्रेसुतुमुलंयुद्धंरावणस्यवधेधृतः ।।।।सर्वयत्नेनमहतालक्ष्मणंपरिवीक्ष्य च ।

na viṣādasya kālo 'yam iti sañcintya rāghavaḥ |

cakre sutumulaṃ yuddhaṃ rāvaṇasya vadhe dhṛtaḥ ||

sarvayatnena mahatā lakṣmaṇaṃ parivīkṣya ca ||

“വിഷാദത്തിനിത് കാലമല്ല” എന്നു ചിന്തിച്ച്, രാവണവധനിശ്ചയം ധരിച്ച രാഘവൻ അത്യന്തം തുമുലമായ യുദ്ധത്തിലേക്ക് ചാടിക്കയറി; മഹാപ്രയത്നത്തോടെ ലക്ഷ്മണനെയും എല്ലായ്പ്പോഴും ശ്രദ്ധിച്ചു പരിപാലിച്ചു.

not
:
निषेध (Niṣedha/Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
विषादस्यof grief
विषादस्य:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
TypeNoun
Rootविषाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन
कालःtime
कालः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
अयम्this
अयम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
इतिthus
इति:
सम्बन्ध (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formवाक्यसमाप्ति/उद्धरण-अव्यय (quotative particle)
सञ्चिन्त्यhaving reflected
सञ्चिन्त्य:
पूर्वकालक्रिया (Pūrvakāla-kriyā/Anterior action)
TypeVerb
Rootसम् + चिन्त् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यपन्त अव्ययकृदन्त (Gerund), 'having considered'
राघवःRaghava (Rama)
राघवः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
चक्रेmade, began
चक्रे:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
सुतुमुलम्very fierce
सुतुमुलम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसुतुमुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्—युद्धम्
युद्धम्battle
युद्धम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
रावणस्यof Ravana
रावणस्य:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन
वधेin (the matter of) killing
वधे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Goal-context)
TypeNoun
Rootवध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; उद्देश्य/प्रयोजन (purpose)
धृतःdetermined
धृतः:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootधृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्—राघवः; अर्थः 'निश्चितः/प्रतिज्ञातः' (determined)
सर्वयत्नेनwith every effort
सर्वयत्नेन:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootसर्व + यत्न (प्रातिपदिके)
Formकर्मधारय-समास (sarva + yatna), पुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन
महताgreat
महता:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक, तृतीया विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्—सर्वयत्नेन
लक्ष्मणम्Lakshmana
लक्ष्मणम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
परिवीक्ष्यhaving looked over
परिवीक्ष्य:
पूर्वकालक्रिया (Pūrvakāla-kriyā/Anterior action)
TypeVerb
Rootपरि + वीक्ष् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यपन्त अव्ययकृदन्त (Gerund), 'having examined/observed'
and
:
समुच्चय (Samuccaya/Coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)

Several kinds of sharp multitudes of weapons and flaming thunderbolts issued forth like gales at the time of universal destruction.

R
Rāma (Rāghava)
R
Rāvaṇa
L
Lakṣmaṇa

FAQs

Dharma here is steadfastness in crisis: Rāma rejects paralyzing grief and chooses responsible action—protecting his ally (Lakṣmaṇa) while pursuing justice against Rāvaṇa.

After Lakṣmaṇa is gravely wounded, Rāma masters his sorrow and intensifies the fight, determined to end Rāvaṇa.

Rāma’s dhairya (fortitude) and kṛpā (protective compassion) are emphasized—calm resolve without abandoning care for the injured.