Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

शक्तिप्रहारः

Ravana’s Shakti Javelin and Lakshmana’s Wounding

इत्येवमुक्तातांशक्तिमष्टघण्टांमहास्वनाम् ।मयेनमायाविहिताममोघंशत्रुघातिनीम् ।।।।लक्ष्मणायसमुद्धिश्यज्वलन्तीमिवतेजसा ।रावणःपरमक्रुद्धश्चिक्षेप च ननाद च ।।।।

ity evam uktvā tāṃ śaktim aṣṭaghaṇṭāṃ mahāsvanām | mayena māyāvihitām amoghāṃ śatrughātinīm || lakṣmaṇāya samuddiśya jvalantīm iva tejasā | rāvaṇaḥ paramakruddhaś cikṣepa ca nanāda ca ||

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അത്യന്തം ക്രുദ്ധനായ രാവണൻ, മായയാൽ നിർമ്മിതമായ, അമോഘമായ ശത്രുഘാതിനി, എട്ടു ഘണ്ടകളോടെ മഹാനാദം മുഴക്കുന്ന ആ ശക്തിയെ—ലക്ഷ്മണനെ ലക്ഷ്യമാക്കി—അഗ്നിപോലെ തേജസ്സോടെ ജ്വലിക്കുന്നതുപോലെ എറിഞ്ഞു; എറിഞ്ഞുകൊണ്ടു തന്നെ അവൻ ഗർജ്ജിച്ചു.

इतिthus
इति:
वाक्यसमाप्ति/निपात
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउक्त्यर्थ-निपात (quotative particle)
एवम्in this way
एवम्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
पूर्वकाल-क्रिया
TypeVerb
Root√vac (धातु √वच्)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त (gerund), ‘having spoken’
ताम्that
ताम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
शक्तिम्javelin
शक्तिम्:
कर्म (Karma; object of ‘cikṣepa’)
TypeNoun
Rootśakti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अष्टघण्टाम्with eight bells
अष्टघण्टाम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa of ‘śaktim’)
TypeAdjective
Rootaṣṭa + ghaṇṭā (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समासः: अष्टौ घण्टाः यस्याः/यत्र = ‘having eight bells’
महास्वनाम्loud-sounding
महास्वनाम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa of ‘śaktim’)
TypeAdjective
Rootmahā + svana (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः: महान् स्वनः यस्याः = ‘great-sounding’
मयेनby Maya
मयेन:
कर्ता (Kartā; agent of ‘vihitām’)
TypeNoun
Rootmaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; (दानव-नाम)
मायाविहिताम्fashioned by magic
मायाविहिताम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa of ‘śaktim’)
TypeAdjective
Rootmāyā + vihita (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; भूतकृदन्त (vihita = क्त from √dhā/√vidhā ‘to arrange’); तत्पुरुषः: मायया विहिता = ‘made by magic’
अमोघाम्unfailing
अमोघाम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa of ‘śaktim’)
TypeAdjective
Rootamogha (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘unfailing’
शत्रुघातिनीम्slayer of enemies
शत्रुघातिनीम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa of ‘śaktim’)
TypeAdjective
Rootśatru + ghātinī (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः: शत्रून् घातयति इति = ‘enemy-slaying’
लक्ष्मणायat/for Lakshmana
लक्ष्मणाय:
सम्प्रदान (Sampradāna/recipient-target)
TypeNoun
Rootlakṣmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (dative/4th), एकवचन
समुद्धिश्यaiming at
समुद्धिश्य:
पूर्वकाल-क्रिया
TypeVerb
Rootsam-ud-√diś (धातु √दिश्)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त (gerund), ‘having aimed/pointed at’
ज्वलन्तीम्blazing
ज्वलन्तीम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa of ‘śaktim’)
TypeAdjective
Root√jval (धातु √ज्वल्)
Formवर्तमानकृदन्त (present active participle, शतृ), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (agreeing with ‘śaktim’)
इवas if / like
इव:
उपमा-सूचक
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमा-निपात (particle of comparison)
तेजसाwith radiance
तेजसा:
करण (Karaṇa; means/with brilliance)
TypeNoun
Roottejas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
रावणःRavana
रावणः:
कर्ता (Kartā)
TypeNoun
Rootrāvaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
परमक्रुद्धःfuriously angry
परमक्रुद्धः:
विशेषण (Viśeṣaṇa of ‘rāvaṇaḥ’)
TypeAdjective
Rootparama + kruddha (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘kruddha’ = भूतकृदन्त (क्त from √krudh); कर्मधारयः: परमः क्रुद्धः = ‘extremely angry’
चिक्षेपhurled
चिक्षेप:
क्रिया (main verb)
TypeVerb
Root√kṣip (धातु √क्षिप्)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘hurled’
and
:
समुच्चय (coordination)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात (conjunction)
ननादroared
ननाद:
क्रिया (coordinated verb)
TypeVerb
Root√nad (धातु √नद्)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘roared’
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात (conjunction)

Enraged Ravana, having spoken in this manner, hurled the javelin adorned with eight bells making loud noise, designed magically by Maya, a stupendous one capable of destroying any enemy, which was glowing with shine, aiming at Lakshmana, and roared aloud.

R
Rāvaṇa
L
Lakṣmaṇa
M
Maya
Ś
śakti (spear/javelin)

FAQs

Unchecked krodha (anger) drives actions toward adharma: Rāvaṇa’s rage and reliance on a terrifying, magically empowered weapon exemplify power severed from righteousness and self-control.

Rāvaṇa, furious, targets Lakṣmaṇa and hurls a formidable, bell-adorned spear said to be magically fashioned by Maya.

By contrast (implicitly), the virtue highlighted is self-restraint: the verse shows what happens when leadership and strength are ruled by anger rather than dharma.