Sarga 7

Verse 1

एवमुक्तस्तु सुग्रीवो रामेणार्तेन वानरः।अब्रवीत्प्राञ्जलिर्वाक्यं सबाष्पं बाष्पगद्गदः।।।।

ആർത്തനായ രാമൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ വാനരനായ സുഗ്രീവൻ കൈകൂപ്പി മറുപടി പറഞ്ഞു; കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞ്, കണ്ഠം ഇടറിക്കൊണ്ട് വികാരഭരിതമായി വാക്കുകൾ ഉച്ചരിച്ചു.

Verse 2

न जाने निलयं तस्य सर्वथा पापरक्षसः।सामर्थ्यं विक्रमं वापि दौष्कुलेयस्य वा कुलम्।।

ആ പാപിയായ രാക്ഷസന്റെ വാസസ്ഥലം എനിക്കൊട്ടും അറിയില്ല; അവന്റെ ശക്തിയും വീര്യവും, ദുഷ്കുലജനനായ അവൻ അവകാശപ്പെടുന്ന വംശവും പോലും അറിയില്ല.

Verse 3

सत्यं ते प्रतिजानामि त्यज शोकमरिन्दम।करिष्यामि तथा यत्नं यथा प्राप्स्यसि मैथिलीम्।।

“ഹേ അരിന്ദമ! ശോകം ഉപേക്ഷിക്കൂ. ഞാൻ നിനക്കു സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്യുന്നു; നീ മൈഥിലിയെ വീണ്ടും പ്രാപിക്കുന്നവിധം ഞാൻ അത്തരം പരിശ്രമം ചെയ്യും.”

Verse 4

रावणं सगणं हत्वा परितोष्यात्मपौरुषम्।तथाऽस्मि कर्ता न चिराद्यथा प्रीतो भविष्यसि।।

“രാവണനെ അവന്റെ അനുചരഗണങ്ങളോടുകൂടെ സംഹരിച്ച്, എന്റെ ആത്മപൗരുഷം തെളിയിച്ച്, അധികം വൈകാതെ നീ സന്തുഷ്ടനാകുന്നതുപോലെ ഞാൻ ചെയ്യും.”

Verse 5

अलं वैक्लब्यमालम्ब्य धैर्यमात्मगतं स्मर।त्वद्विधानां न सदृशमीदृशं बुद्धिलाघवम्।।।।

“നിരാശയെ പിടിച്ചുനിൽക്കുന്നത് മതി; നിനക്കു സ്വഭാവസിദ്ധമായ ധൈര്യം ഓർക്കുക. നിനക്കുപോലെയുള്ളവനു ഇത്തരത്തിലുള്ള ബുദ്ധിചാഞ്ചല്യം യോജിക്കുന്നതല്ല.”

Verse 6

मयाऽपि व्यसनं प्राप्तं भार्याविरहजं महत्।नाहमेवं हि शोचामि न च धैर्यं परित्यजे।।

എനിക്കും ഭാര്യാവിയോഗത്തിൽ നിന്നുജനിച്ച മഹാദുഃഖം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്; എങ്കിലും ഞാൻ ഇങ്ങനെ വിലപിക്കുന്നില്ല, ധൈര്യവും കൈവിടുന്നില്ല.

Verse 7

नाहं तामनुशोचामि प्राकृतो वानरोऽपि सन्।महात्मा च विनीतश्च किं पुनर्धृतिमान्भवान्।।

ഞാൻ ഒരു സാധാരണ വാനരനായിട്ടും അവളെക്കുറിച്ച് അമിതമായി വിലപിക്കുന്നില്ല; നിങ്ങൾ മഹാത്മാവും വിനീതനും ആകയാൽ—ധൃതിയുള്ള നിങ്ങൾ എത്രയോ അധികം ഇത്തരശോകം വിട്ടിരിക്കണം.

Verse 8

बाष्पमापतितं धैर्यान्निग्रहीतुं त्वमर्हसि।मर्यादां सत्त्वयुक्तानां धृतिं नोत्स्रष्टुमर्हसि।।

ധൈര്യത്തോടെ വീഴുന്ന ഈ കണ്ണുനീർ നിങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കണം; അന്തർബലമുള്ളവർ തങ്ങളുടെ മര്യാദയും ധൃതിയും ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കരുത്.

Verse 9

व्यसने वाऽर्थकृच्छ्रे वा भये वा जीवितान्तके।विमृशन्वै स्वया बुद्ध्या धृतिमान्नावसीदति।।

വിപത്തിൽ ആകട്ടെ, ധനകഷ്ടത്തിൽ ആകട്ടെ, ഭയത്തിൽ ആകട്ടെ, ജീവന്റെ അന്ത്യസീമയിൽ ആകട്ടെ—സ്വബുദ്ധിയാൽ ആലോചിക്കുന്ന ധൃതിയുള്ളവൻ ഒരിക്കലും നിരാശയിൽ പതിക്കുകയില്ല.

Verse 10

बालिशस्तु नरो नित्यं वैक्लब्यं योऽनुवर्तते।स मज्जत्यवशश्शोके भाराक्रान्तेव नौर्जले।।

എപ്പോഴും നിരാശയെ പിന്തുടരുന്ന മൂഢൻ സ്വയംനിയന്ത്രണം നഷ്ടപ്പെടുത്തി ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങിപ്പോകുന്നു—ഭാരം കയറ്റിയ വള്ളം വെള്ളത്തിൽ താഴ്ന്നുപോകുന്നതുപോലെ.

Verse 11

एषोऽञ्जलिर्मया बद्धः प्रणयात्त्वां प्रसादये।पौरुषं श्रय शोकस्य नान्तरं दातुमर्हसि।।

സ്നേഹബന്ധത്തോടെ ഞാൻ കൈകൂപ്പി നിന്നോട് അപേക്ഷിക്കുന്നു: പുരുഷോചിതമായ ധൈര്യത്തെ ആശ്രയിക്കൂ; ദുഃഖത്തിന് ഒരു വിടവുമൊരുക്കരുത്.

Verse 12

ये शोकमनुवर्तन्ते न तेषां विद्यते सुखम्।तेजश्च क्षीयते तेषां न त्वं शोचितुमर्हसि।।

ദുഃഖത്തെ പിന്തുടരുന്നവർക്ക് സുഖമില്ല; അവരുടെ അന്തർതേജസ്സും ക്ഷയിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് നീ ദുഃഖിക്കരുത്.

Verse 13

शोकेनाभिप्रपन्नस्य जीविते चापि संशयः।स शोकं त्यज राजेन्द्र धैर्यमाश्रय केवलम्।।

ദുഃഖത്തിൽ ആകുലനായവന് ജീവൻ പോലും സംശയത്തിലാകുന്നു. രാജേന്ദ്രാ, ദുഃഖം ഉപേക്ഷിച്ച് ധൈര്യത്തെ മാത്രം ആശ്രയിക്കൂ.

Verse 14

हितं वयस्यभावेन ब्रूमि नोपदिशामि ते।वयस्यतां पूजयन्मे न त्वं शोचितुमर्हसि।।

സ്നേഹിതഭാവത്തോടെ നിന്റെ ഹിതത്തിനായി ഞാൻ പറയുന്നു; ഉപദേശിക്കുകയെന്ന ധാർഷ്ട്യം എനിക്കില്ല. നമ്മുടെ സൗഹൃദത്തെ ആദരിച്ച് നീ ദുഃഖത്തിൽ വീഴരുത്.

Verse 15

मधुरं सान्त्वित स्तेन सुग्रीवेण स राघवः।मुखमश्रुपरिक्लिन्नं वस्त्रान्तेन प्रमार्जयत्।।

സുഗ്രീവന്റെ മധുരമായ ആശ്വാസവചനങ്ങളാൽ സമാധാനപ്പെട്ട രാഘവൻ വസ്ത്രത്തിന്റെ അറ്റംകൊണ്ട് കണ്ണീരാൽ നനഞ്ഞ മുഖം തുടച്ചു.

Verse 16

प्रकृतिस्थस्तु काकुत्स्थस्सुग्रीववचनात्प्रभुः।सम्परिष्वज्य सुग्रीवमिदं वचनमब्रवीत्।।

സുഗ്രീവന്റെ വചനങ്ങളാൽ കാകുത്സ്ഥവംശത്തിലെ പ്രഭു ശ്രീരാമൻ സ്വസ്ഥനായി; സുഗ്രീവനെ ആലിംഗനം ചെയ്ത് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

Verse 17

कर्तव्यं यद्वयस्येन स्निग्धेन च हितेन च।अनुरूपं च युक्तं च कृतं सुग्रीव तत्त्वया।।

“ഹേ സുഗ്രീവാ, സ്നേഹവും ഹിതചിന്തയും ഉള്ള ഒരു സുഹൃത്ത് ചെയ്യേണ്ടത്—യോഗ്യവും അനുയോജ്യവും—നീ യഥാർത്ഥത്തിൽ ചെയ്തിരിക്കുന്നു.”

Verse 18

एष च प्रकृतिस्थोऽहमनुनीतस्त्वया सखे।दुर्लभो हीदृशो बन्धुरस्मिन्काले विशेषतः।।

“സഖേ, നിന്റെ മാർഗ്ഗദർശനത്താൽ ഞാൻ വീണ്ടും സ്വസ്ഥനായി. ഇത്തരമൊരു കൂട്ടുകാരൻ ലഭിക്കുക ദുർലഭം—പ്രത്യേകിച്ച് ഇങ്ങനെയുള്ള കാലത്ത്.”

Verse 19

किं तु यत्नस्त्वया कार्यो मैथिल्याः परिमार्गणे।राक्षसस्य च रौद्रस्य रावणस्य दुरात्मनः।।

എന്നാൽ ഇനി നീ പരിശ്രമത്തോടെ മൈഥിലിയായ വൈദേഹിയെ അന്വേഷിക്കണം; അതുപോലെ ആ രൗദ്രനായ ദുഷ്ടാത്മാവായ രാവണൻ എന്ന രാക്ഷസനെയും പിന്തുടർന്ന് കണ്ടെത്തണം.

Verse 20

मया च यदनुष्ठेयं विस्रब्धेन तदुच्यताम्।वर्षास्विव च सुक्षेत्रे सर्वं सम्पद्यते तव।।

എനിക്ക് ചെയ്യേണ്ടതെന്താണോ അത് സംശയമില്ലാതെ പറയുക; കാലോചിതമായി മഴ പെയ്യുമ്പോൾ സുസമൃദ്ധമായ നിലത്തിൽ വിത്ത് ഫലിക്കുന്നതുപോലെ, നിങ്ങളുടെ എല്ലാ ലക്ഷ്യങ്ങളും തീർച്ചയായും സഫലമാകും.

Verse 21

मया च यदिदं वाक्यमभिमानात्समीरितम्।तत्त्वया हरिशार्दूल तत्त्वमित्युपधार्यताम्।।

അഭിമാനത്തിന്റെ പ്രേരണയിൽ ഞാൻ പറഞ്ഞ ഈ വാക്കുകൾ, ഹേ ഹരിശാർദൂലാ, അവയുടെ യഥാർത്ഥ താത്പര്യം എന്ന നിലയിൽ മനസ്സിലാക്കി സ്വീകരിക്കണമേ.

Verse 22

अनृतं नोक्तपूर्वं मे न च वक्ष्ये कदाचन।एतत्ते प्रतिजानामि सत्येनैव च ते शपाम्यहमं।।।।

ഞാൻ മുമ്പൊരിക്കലും അസത്യം പറഞ്ഞിട്ടില്ല; ഇനി ഒരിക്കലും പറയുകയുമില്ല. ഇതു ഞാൻ നിന്നോടു പ്രതിജ്ഞ ചെയ്യുന്നു; സത്യത്തെ സാക്ഷിയാക്കി ഞാൻ നിന്നോടു ശപഥം ചെയ്യുന്നു.

Verse 23

ततः प्रहृष्टस्सुग्रीवो वानरैस्सचिवैस्सह।राघवस्य वचश्श्रुत्वा प्रतिज्ञातं विशेषतः।।

അപ്പോൾ രാഘവന്റെ വചനങ്ങൾ—വിശേഷിച്ച് അവൻ നൽകിയ പ്രതിജ്ഞ—കേട്ട്, വാനരമന്ത്രിമാരോടുകൂടെ സുഗ്രീവൻ അത്യന്തം ഹർഷിതനായി.

Verse 24

एवमेकान्तसम्पृक्तौ ततस्तौ नरवानरौ।उभावन्योन्यसदृशं सुखं दुःखमभाषताम्।।

ഇങ്ങനെ ഏകാന്തത്തിൽ കൂടിച്ചേർന്ന ആ മനുഷ്യനും വാനരനും, പരസ്പരം അനുയോജ്യമായി തങ്ങളുടെ സുഖദുഃഖങ്ങൾ പങ്കുവെച്ചു സംസാരിച്ചു.

Verse 25

महानुभावस्य वचो निशम्यहरिर्नृपाणामृषभस्य तस्य।कृतं स मेने हरिवीरमुख्यस्तदा स्वकार्यं हृदयेन विद्वान्।।

രാജാക്കന്മാരിൽ ഋഷഭസമനായ ആ മഹാനുഭാവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ജ്ഞാനിയായ വാനരവീരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ ഹൃദയത്തിൽ തന്നെ—അന്നേ തന്റെ കാര്യം സഫലമായി എന്നു കരുതി.