Adhyaya 88

Verse 1

कुंजल उवाच । व्रतं स्तोत्रं महाज्ञानं ध्यानं चैव सुपुत्रक । मयाख्यातं तवाग्रे वै विष्णोः पापप्रणाशनम्

കുഞ്ജലൻ പറഞ്ഞു—ഹേ സുതനേ! വിഷ്ണുവിന്റെ പാപനാശകമായ വ്രതം, സ്തോത്രം, മഹാജ്ഞാനം, ധ്യാനം എന്നിവ ഞാൻ മുമ്പേ നിനക്കു വിശദമായി പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്।

Verse 2

एवं चतुष्टयं सा हि यदा पुण्यं समाचरेत् । प्रयाति वैष्णवं लोकं देवानामपि दुर्लभम्

അവൾ ഈ പുണ്യകരമായ ചതുഷ്ടയം യഥാവിധി ആചരിക്കുമ്പോൾ, ദേവന്മാർക്കും ദുർലഭമായ വൈഷ്ണവ ലോകത്തെ അവൾ പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 3

इतो गत्वा व्रतं वत्स दिव्यां देवीं प्रबोधय । अशून्यशयनं नाम व्रतराजं वदस्व ताम्

ഹേ വത്സാ! ഇവിടെ നിന്ന് ചെന്നു ആ ദിവ്യ ദേവിയെ വ്രതത്തിനായി പ്രബോധിപ്പിക്ക; ‘അശൂന്യശയനം’ എന്ന വ്രതരാജത്തെ അവൾക്കു പറഞ്ഞുതരിക।

Verse 4

समुद्धर महापापाद्राजकन्यां यशस्विनीम् । त्वया पृष्टं मया ख्यातं पुण्यदं पापनाशनम्

ആ യശസ്സുള്ള രാജകുമാരിയെ മഹാപാപത്തിൽ നിന്ന് ഉയർത്തി രക്ഷിക്ക. നീ ചോദിച്ചതെല്ലാം ഞാൻ വിശദമാക്കി—അത് പുണ്യദായകവും പാപനാശകവുമാണ്।

Verse 5

गच्छ गच्छ महाभाग इत्युक्त्वा विरराम सः । श्रीविष्णुरुवाच । उज्ज्वलोप्येवमुक्तस्तु स पित्रा कुंजलेन हि

“പോകുക, പോകുക, മഹാഭാഗാ,” എന്നു പറഞ്ഞ് അവൻ മൗനമായി. ശ്രീവിഷ്ണു അരുളിച്ചെയ്തു—പിതാവായ കുഞ്ജലൻ ഇങ്ങനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തിട്ടും ഉജ്ജ്വലൻ തീർച്ചയായും…

Verse 6

प्रणम्य पादौ धर्मात्मा मातापित्रोर्महामतिः । जगाम त्वरितो राजन्प्लक्षद्वीपं स उज्ज्वलः

ധർമ്മാത്മാവും മഹാമതിയുമായ ഉജ്ജ്വലൻ മാതാപിതാക്കളുടെ പാദങ്ങളിൽ പ്രണാമം ചെയ്ത്, ഹേ രാജാവേ, വേഗത്തിൽ പ്ലക്ഷദ്വീപത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു।

Verse 7

तं गिरिं सर्वतोभद्रं नानाधातुसमाकुलम् । नानारत्नमयैस्तुंगैः शिखरैरुपशोभितम्

ആ പർവ്വതം എല്ലാദിക്കിലും മംഗളകരമായിരുന്നു; നാനാവിധ ധാതുക്കളാൽ നിറഞ്ഞിരുന്നു; വിവിധ രത്നമയമായ ഉയർന്ന ശിഖരങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു।

Verse 8

नानाप्रवाहसंपूर्णैरुदकैरुज्ज्वलैर्नृप । नद्यः संति स्वच्छनीरास्तस्मिन्गिरिवरोत्तमे

ഹേ നൃപാ, ആ ശ്രേഷ്ഠ പർവ്വതത്തിൽ പല പ്രവാഹങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ നദികൾ ഉണ്ട്; അവയുടെ ജലം ദീപ്തവും സുതാര്യവും നിർമലവുമാണ്।

Verse 9

किन्नरास्तत्र गायंति गंधर्वाः सुस्वरैर्नृप । अप्सरोभिः समाकीर्णं देववृंदैरुपावृतम्

ഹേ നൃപാ, അവിടെ കിന്നരർ പാടുന്നു; ഗന്ധർവ്വർ മധുരസ്വരങ്ങളാൽ ഗാനം ചെയ്യുന്നു. ആ സ്ഥലം അപ്സരസ്സുകളാൽ നിറഞ്ഞതും ദേവവൃന്ദങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടതുമാണ്।

Verse 10

सिद्धचारणसंघुष्टं मुनिवृंदैरलंकृतम् । नानापक्षिनिनादैश्च सर्वत्र परिनादितम्

അത് സിദ്ധന്മാരുടെയും ചാരണന്മാരുടെയും ഘോഷധ്വനികളാൽ മുഴങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്നു; മുനിവൃന്ദങ്ങളാൽ അലങ്കൃതമായിരുന്നു; നാനാവിധ പക്ഷികളുടെ കൂജനങ്ങളാൽ എല്ലായിടത്തും നിറഞ്ഞ് നാലുദിക്കിലും പ്രതിധ്വനിച്ചു।

Verse 11

एवं गिरिं समासाद्य उज्ज्वलो लघुविक्रमः । सुस्वरेणापि सा कन्या गिरौ तस्मिन्प्ररोदिति

ഇങ്ങനെ ലഘുവിക്രമനായ ഉജ്ജ്വലൻ ആ പർവതത്തെ സമീപിച്ചു; ആ കന്യയും അതേ ഗിരിയിൽ മൃദുസ്വരത്തിലുപോലും വിലപിച്ച് കരയാൻ തുടങ്ങി।

Verse 12

रोरूयमाणां स प्राज्ञो वचनं चेदमब्रवीत् । का त्वं भवसि कल्याणि कस्माद्रोदिषि सांप्रतम्

അവൾ കരയുന്നതു കണ്ട ആ പ്രാജ്ഞൻ പറഞ്ഞു— “കല്യാണി, നീ ആരാണ്? ഇപ്പോൾ എന്തുകൊണ്ട് കരയുന്നു?”

Verse 13

कमाश्रिता महाभागे केन ते विप्रियं कृतम् । समाचक्ष्व ममाद्यैव सर्वदुःखस्य कारणम्

ഹേ മഹാഭാഗേ, നീ ആരുടെ ആശ്രയത്തിലാണ്? ആരാണ് നിന്നെ ദുഃഖിപ്പിച്ചത്? നിന്റെ സകല ദുഃഖത്തിന്റെയും കാരണമെനിക്ക് ഇന്നുതന്നെ പറയുക।

Verse 14

दिव्यादेव्युवाच । विपाको हि महाभाग कर्मणां मम सांप्रतम् । इह तिष्ठामि दुःखेन वैधव्येन समन्विता

ദിവ്യാ ദേവി പറഞ്ഞു— “ഹേ മഹാഭാഗ, ഞാൻ ഇപ്പോൾ അനുഭവിക്കുന്നത് എന്റെ കർമ്മങ്ങളുടെ വിപാകം തന്നെയാണ്. ഞാൻ ഇവിടെ ദുഃഖത്തോടെ, വൈധവ്യഭാരത്തോടെ കഴിയുന്നു.”

Verse 15

भवान्को हि महाभाग कृपया मम पीडितः । पक्षिरूपधरो वत्स सोत्सवं परिभाषते

ഹേ മഹാഭാഗാ! നിങ്ങൾ ആരാണ്? കരുണയാൽ എന്റെ ദുഃഖത്തിൽ എന്നോടു സംസാരിക്കുന്നു. വത്സാ, പക്ഷിരൂപം ധരിച്ചിട്ടും ഉത്സാഹത്തോടെ എന്നെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നു।

Verse 16

एवमाकर्ण्य तत्सर्वं भाषितं राजकन्यया । अहं पक्षी महाभागे कृपया तव पीडितः

രാജകുമാരി പറഞ്ഞതെല്ലാം കേട്ട ശേഷം അവൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹാഭാഗേ! ഞാൻ ഒരു പക്ഷിയാണ്; നിന്റെ കരുണയാൽ എന്റെ പീഡ ശമിച്ചു।

Verse 17

पक्षिरूपधरो भद्रे नाहं सिद्धो न ज्ञानवान् । रुदमानां महालापैर्भवतीं दृष्टवानिह

ഹേ ഭദ്രേ! ഞാൻ പക്ഷിരൂപധാരിയാണ്; ഞാൻ സിദ്ധനുമല്ല, ജ്ഞാനിയുമല്ല. ഇവിടെ നിന്നെ വലിയ വിലാപത്തോടെ കരയുന്നത് കണ്ടു।

Verse 18

ततः पृच्छाम्यहं देवि वद मे कारणं त्विह । पितुर्गेहे यथावृत्तमात्मवृत्तांतमेव हि

അതുകൊണ്ട്, ഹേ ദേവീ, ഞാൻ ചോദിക്കുന്നു—ഇവിടെയുള്ള കാരണമെന്തെന്ന് പറയുക. പിതൃഗൃഹത്തിൽ നടന്നത് യഥാവിധം, നിങ്ങളുടെ സ്വവൃത്താന്തവും പൂർണ്ണമായി വിവരിക്കുക।

Verse 19

तया निवेदितं सर्वं यथासंख्येन दुःखदम् । समासेन समाकर्ण्य उज्ज्वलस्तु महमनाः

അവൾ ക്രമമായി ദുഃഖകരമായ എല്ലാം അറിയിച്ചു. അത് സംക്ഷേപമായി കേട്ട മഹാമനസ്സനായ ഉജ്ജ്വലൻ അത്യന്തം വ്യാകുലനായി।

Verse 20

तामुवाच महापक्षी दिव्यादेवीं सुदुःखिताम् । यथा विवाहकाले ते भर्तारो मरणं गताः

മഹാപക്ഷി അത്യന്തം ദുഃഖാകുലയായ ആ ദിവ്യദേവിയോടു പറഞ്ഞു— “ദേവി, നിന്റെ വിവാഹസമയത്തുതന്നെ നിന്റെ ഭർത്താക്കന്മാർ എങ്ങനെ മരണത്തെ പ്രാപിച്ചു?”

Verse 21

स्वयंवरनिमित्तं ते क्षयं याताश्च क्षत्रियाः । एतत्ते चेष्टितं सर्वं मया पितरि भाषितम्

നിന്റെ സ്വയംവരത്തിന്റെ നിമിത്തം ആ ക്ഷത്രിയർ നാശത്തെ പ്രാപിച്ചു. നിന്റെ ഈ മുഴുവൻ പ്രവർത്തിയും ഞാൻ എന്റെ പിതാവിനോട് അറിയിച്ചു.

Verse 22

अन्यजन्मकृतंकर्मतव पापं सुलोचने । मम पित्रा ममाग्रे तु कृपया परिभाषितम्

ഹേ സുലോചനേ, മുൻജന്മത്തിൽ നീ ചെയ്ത പാപകർമ്മം എന്റെ പിതാവ് കരുണയോടെ എനിക്ക് മുമ്പേ വിശദീകരിച്ചിരുന്നു.

Verse 23

तेन दोषेण संपुष्टा लिप्ता जाता वरानने । एतावत्कारणं सर्वं तातेन परिभाषितम्

ആ ദോഷം കൊണ്ടു പോഷിതയായി, അതിൽ ലിപ്തയായി നീ ഇങ്ങനെ ആയിരിക്കുന്നു, ഹേ വരാനനേ. ഇത്രവരെ ഉള്ള മുഴുവൻ കാരണവും പിതാവ് വിശദീകരിച്ചു.

Verse 24

पूर्वकर्मविपाकं तु भुंक्ष्व त्वं च समाश्वस । एवं सा भाषितं तस्य श्रुत्वा कन्योज्ज्वलस्य तत्

“പൂർവകർമ്മത്തിന്റെ വിപാകം നീ അനുഭവിക്കേണ്ടതുതന്നെ; സഹിച്ച് ശാന്തയാവുക.” അവൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞത് കേട്ട് കന്യോജ്ജ്വല തുടർന്ന്…

Verse 25

प्रत्युवाच महात्मानं ब्रुवंतं पक्षिणं पुनः । प्रणता दीनया वाचा कुरु पक्षिन्कृपां मम

മഹാത്മനായ പക്ഷി സംസാരിക്കുമ്പോൾ അവൾ വീണ്ടും മറുപടി പറഞ്ഞു. ദീനസ്വരത്തിൽ നമസ്കരിച്ചു—“ഹേ പക്ഷീ, എനിക്കു കരുണ കാണിക്കണമേ” എന്നു അപേക്ഷിച്ചു.

Verse 26

कथयस्व प्रसादेन तस्य पापस्य निष्कृतिम् । प्रायश्चित्तं सुपुण्यं च मम पातकशोधनम्

കരുണയോടെ ആ പാപത്തിന്റെ നിഷ്കൃതിയെ പറഞ്ഞുതരണമേ—അത്യന്തം പുണ്യപ്രദമായ പ്രായശ്ചിത്തം, എന്റെ പാതകം ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതു.

Verse 27

येन व्रजाम्यहं पुण्यं विशुद्धाधौतकल्मषा । प्रायश्चित्तं महाभाग वद मे त्वं प्रसादतः

ഏതു മാർഗ്ഗത്തിൽ ഞാൻ പുണ്യം പ്രാപിച്ച് എന്റെ കല്മഷങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി കഴുകിപ്പോകും? ഹേ മഹാഭാഗ, കൃപയോടെ ആ പ്രായശ്ചിത്തം എനിക്കു പറയണമേ.

Verse 28

उज्ज्वल उवाच । तवार्थं तु महाभागे पितरं पृष्टवानहम् । समाख्यातमतः पित्रा प्रायश्चित्तमनुत्तमम्

ഉജ്ജ്വലൻ പറഞ്ഞു—“ഹേ മഹാഭാഗേ, നിന്റെ കാര്യം കൊണ്ടു ഞാൻ എന്റെ പിതാവിനോട് ചോദിച്ചു. അതിനാൽ പിതാവ് അനുത്തമമായ പ്രായശ്ചിത്തം വിശദീകരിച്ചു.”

Verse 29

तत्त्वं कुरु महाभागे सर्वपातकशोधनम् । ध्यायस्व हि हृषीकेशं शतनामजपस्व च

ഹേ മഹാഭാഗേ, സർവ്വപാതകങ്ങളും ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന തത്ത്വസാരമായ ആചരണം ചെയ്യുക. ഹൃഷീകേശനെ ധ്യാനിക്കൂ; അവന്റെ ശതനാമജപവും ചെയ്യുക.

Verse 30

भव ज्ञानपरा नित्यं कुरु व्रतमनुत्तमम् । अशून्यशयनं पुण्यं व्रतं पापप्रणाशकम्

നീ നിത്യം ജ്ഞാനപരനായിരിക്കയും എപ്പോഴും ആ അനുത്തമ വ്രതം ആചരിക്കയും ചെയ്യുക. ‘അശൂന്യശയനം’ എന്ന പുണ്യവ്രതം പുണ്യദായകവും പാപനാശകവും ആകുന്നു.

Verse 31

समाचष्ट स धर्मात्मा सर्वज्ञानप्रकाशकम् । ज्ञानं स्तोत्रं व्रतं ध्यानं विष्णोश्चैव महात्मनः

അപ്പോൾ ആ ധർമ്മാത്മാവ് സർവ്വജ്ഞാനത്തെയും പ്രകാശിപ്പിക്കുന്ന ഉപദേശം പറഞ്ഞു—മഹാത്മാവായ ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിനോടർപ്പിതമായ തത്ത്വജ്ഞാനം, സ്തോത്രം, വ്രതം, ധ്യാനം.

Verse 32

विष्णुरुवाच । तस्मात्सा हि प्रजग्राह संस्थिता निर्जने वने । सर्वद्वंद्वविनिर्मुक्ता संजाता तपसि स्थिता

വിഷ്ണു അരുളിച്ചെയ്തു—അതുകൊണ്ട് അവൾ അത് സ്വീകരിച്ചു; നിർജന വനത്തിൽ വസിച്ച് എല്ലാ ദ്വന്ദ്വങ്ങളിൽ നിന്നും വിമുക്തയായി തപസ്സിൽ സ്ഥിരയായി നിലകൊണ്ടു.

Verse 33

व्रतं चक्रे जिताहारा निराधारा सुदुःखिता । कामक्रोधविहीना सा वर्गं संयम्य नित्यशः

അവൾ ആഹാരം ജയിച്ച് വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചു; ആശ്രയമില്ലാതെ അത്യന്തം ദുഃഖിതയായി. കാമക്രോധരഹിതയായി അവൾ നിത്യവും ഇന്ദ്രിയവർഗത്തെ സംയമിച്ചു.

Verse 34

इंद्रियाणां महाराज महामोहं निरस्य सा । अब्दे चतुर्थके प्राप्ते सुप्रसन्नो जनार्दनः

ഹേ മഹാരാജാ, ഇന്ദ്രിയജന്യമായ മഹാമോഹം നീക്കി അവൾ—നാലാം വർഷം എത്തിയപ്പോൾ—ജനാർദനൻ (ഭഗവാൻ വിഷ്ണു) അത്യന്തം പ്രസന്നനായി ഇരുന്നതായി കണ്ടു.

Verse 35

तस्यै वरं दातुकामश्चायातो वरनायकः । तस्यै संदर्शयामास स्वरूपं वरदः प्रभुः

അവൾക്കു വരം നൽകുവാൻ ആഗ്രഹിച്ച വരദാതാവായ പ്രഭു സ്വയം അവളുടെ അടുക്കൽ വന്നു; ആ കരുണാമയനായ സ്വാമി അവൾക്കു തന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വരൂപം വെളിപ്പെടുത്തി।

Verse 36

सूत उवाच । इंद्रनीलघनश्यामं शंखचक्रगदाधरम् । सर्वाभरणशोभाढ्यं पद्महस्तं महेश्वरम्

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഞാൻ മഹേശ്വരനെ കണ്ടു: ഇന്ദ്രനീലഘനമേഘംപോലെ ശ്യാമവർണ്ണൻ, ശംഖ-ചക്ര-ഗദാ ധരിച്ചവൻ; സർവ്വാഭരണങ്ങളുടെ ശോഭയിൽ ദീപ്തൻ, കൈയിൽ പദ്മം ധരിച്ചവൻ।

Verse 37

बद्धांजलिपुटा भूत्वा वेपमाना निराश्रया । उवाच गद्गदैर्वाक्यैः प्रणता मधुसूदनम्

അവൾ കൈകൾ കൂപ്പി, വിറച്ച്, ആശ്രയമില്ലാതെ, പ്രണാമം ചെയ്ത് മധുസൂദനനോട് ഗദ്ഗദമായ വാക്കുകളിൽ പറഞ്ഞു।

Verse 38

तेजसा तव दिव्येन स्थातुं शक्नोमि नैव हि । दिव्यरूपो भवेः कस्त्वं कृपया मम चाग्रतः

നിന്റെ ദിവ്യ തേജസ്സിന്റെ മുമ്പിൽ ഞാൻ നില്ക്കുവാൻ കഴിയുന്നില്ല. ദിവ്യരൂപനായ നീ ആരാണ്? കരുണകൊണ്ട് എന്റെ മുമ്പിൽ നിന്നെ വെളിപ്പെടുത്തണമേ।

Verse 39

कथयस्व प्रसादेन किमत्र तव कारणम् । सर्वमेव प्रसादेन प्रब्रवीहि महामते

ദയയോടെ പറയണമേ—ഇവിടെ നിന്റെ കാരണമെന്ത്? ഹേ മഹാമതേ, പ്രസന്നനായി എല്ലാം പൂർണ്ണമായി വിശദീകരിക്കണമേ।

Verse 40

देवमेवं विजानामि तेजसा इंगितैस्तव । ज्ञानहीना जगन्नाथ न जाने रूपनामनी

ഹേ ദേവാ! നിന്റെ തേജസ്സും സൂക്ഷ്മസൂചനകളും കൊണ്ടുമാത്രം ഞാൻ നിന്നെ ഇങ്ങനെ അറിയുന്നു. ഹേ ജഗന്നാഥാ! ജ്ഞാനഹീനനായ ഞാൻ നിന്റെ രൂപവും നാമങ്ങളും അറിയുന്നില്ല.

Verse 41

किं ब्रह्मा वा भवान्विष्णुः किं वा शंकर एव हि । एवमुक्त्वा प्रणम्यैवं दंडवद्धरणीं गता

“നീ ബ്രഹ്മാവോ? വിഷ്ണുവോ? അല്ലെങ്കിൽ സത്യമായും ശങ്കരനോ?” എന്നു പറഞ്ഞ് അവൾ നമസ്കരിച്ചു ദണ്ഡവത്തായി ഭൂമിയിൽ വീണു.

Verse 42

तामुवाच जगन्नाथः प्रणतां राजनंदिनीम् । श्रीभगवानुवाच । त्रयाणामपि देवानामंतरं नास्ति शोभने

പ്രണതയായ രാജകുമാരിയോട് ജഗന്നാഥൻ പറഞ്ഞു—ഭഗവാൻ അരുളിച്ചെയ്തു: “ഹേ ശോഭനേ! ആ മൂന്നു ദേവന്മാരിൽ യാതൊരു ഭേദവും ഇല്ല.”

Verse 43

ब्रह्मा समर्चितो येन शंकरो वा वरानने । तेनाहमर्चितो नित्यं नात्र कार्या विचारणा

ഹേ വരാനനേ! ആരെങ്കിലും ബ്രഹ്മാവിനെ യഥാവിധി പൂജിച്ചാലോ, ശങ്കരനെയും—അവൻ എന്നെയും നിത്യമായി പൂജിച്ചവനാണ്; ഇതിൽ ചിന്ത വേണ്ട.

Verse 44

एतौ ममाभिन्नतरौ नित्यं चापि त्रिरूपवान् । अहं हि पूजितो यैश्च तावेतौ तैः सुपूजितौ

ഈ രണ്ടുപേരും എന്നിൽ നിന്ന് അഭിന്നരാണ്; നിത്യം ത്രിരൂപസ്വഭാവമുള്ളവർ. ആരൊക്കെയാണോ എന്നെ പൂജിക്കുന്നത്, അവർ ഇവരെയും സുന്ദരമായി പൂജിക്കുന്നു.

Verse 45

अहं देवो हृषीकेशः कृपया तव चागतः । स्तवेनानेन पुण्येन व्रतेन नियमेन च

ഞാൻ ദേവനായ ഹൃഷീകേശൻ; കരുണയാൽ നിന്റെ അടുക്കൽ വന്നിരിക്കുന്നു. ഈ പുണ്യസ്തവവും നിന്റെ വ്രത-നിയമങ്ങളും എന്നെ പ്രേരിപ്പിച്ചു.

Verse 46

संजाता कल्मषैर्हीना वरं वरय शोभने । दिव्यादेव्युवाच । विजयस्व हृषीकेश कृष्णक्लेशापहारक

ഇപ്പോൾ നീ കല്മഷരഹിതയായി; ഹേ ശോഭനേ, വരം തിരഞ്ഞെടുക്കുക—ശ്രേഷ്ഠ വരം വേണമെന്നു പറയുക. ദിവ്യദേവി പറഞ്ഞു: ഹേ ഹൃഷീകേശ, ഹേ കൃഷ്ണ, ക്ലേശാപഹാരക, വിജയം നിനക്കാകട്ടെ.

Verse 47

नमामि चरणद्वंद्वं मामुद्धर सुरेश्वर । वरं मे दातुकामोऽसि चक्रपाणे प्रसीद मे

അങ്ങയുടെ പാദയുഗളത്തെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു; ഹേ സുരേശ്വരാ, എന്നെ ഉയർത്തി രക്ഷിക്കണമേ. അങ്ങ് വരം നൽകാൻ സന്നദ്ധനാണ്; ഹേ ചക്രപാണി, എനിക്കു പ്രസാദിക്കണമേ.

Verse 48

आत्मपादयुगस्यापि भक्तिं देहि ममानघ । दर्शयस्व जगन्नाथ मोक्षमार्गं निरामयम्

ഹേ അനഘനായ പ്രഭോ, അങ്ങയുടെ സ്വന്തം പാദയുഗളത്തിൽ എനിക്ക് ഭക്തി ദയചെയ്യണമേ. ഹേ ജഗന്നാഥാ, മോക്ഷത്തിലേക്കുള്ള നിരാമയവും നിർദോഷവുമായ മാർഗം എനിക്ക് കാണിച്ചുതരണമേ.

Verse 49

दासत्वं देहि वैकुंठ यदि तुष्टो जनार्दन । श्रीभगवानुवाच । एवमस्तु महाभागे गच्छ निर्धूतकल्मषा

ഹേ ജനാർദനാ, അങ്ങ് തൃപ്തനായാൽ വൈകുണ്ഠത്തിൽ എനിക്ക് ദാസത്വം ദയചെയ്യണമേ. ശ്രീഭഗവാൻ അരുളിച്ചെയ്തു: എവമസ്തു, ഹേ മഹാഭാഗേ; പോകുക, നിന്റെ കല്മഷങ്ങൾ കഴുകിപ്പോയിരിക്കുന്നു.

Verse 50

वैष्णवं परमं लोकं दुर्लभं योगिभिः सदा । गच्छ गच्छ परं लोकं प्रसादान्मम सांप्रतम्

വൈഷ്ണവരുടെ പരമ ലോകം യോഗികൾക്കുപോലും എപ്പോഴും ദുർലഭമാണ്. എന്റെ പ്രസാദത്താൽ ഇപ്പോഴുതന്നെ ആ പരമ ലോകത്തിലേക്ക് പോകുക, പോകുക.

Verse 51

एवमुक्ते ततो वाक्ये माधवेन महात्मना । दिव्यादेवी अभूद्दिव्या सूर्यतेजः समप्रभा

മഹാത്മാവായ മാധവൻ ഇങ്ങനെ വചനം ഉച്ചരിച്ചതോടെ ആ ദേവി ദിവ്യരൂപിണിയായി പ്രകാശിച്ചു; സൂര്യതേജസിനൊപ്പമുള്ള കാന്തിയോടെ തിളങ്ങി.

Verse 52

पश्यतां सर्वलोकानां दिव्याभरणभूषिता । दिव्यमालान्विता सा च दिव्यहारविलंबिनी

സകല ലോകങ്ങളും നോക്കിനിൽക്കേ അവൾ ദിവ്യാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതയായി; ദിവ്യമാല ധരിച്ചു, മനോഹരമായി തൂങ്ങുന്ന ദിവ്യഹാരത്താൽ ശോഭിച്ചു.

Verse 53

गता सा वैष्णवं लोकं दाहप्रलयवर्जितम् । पुनः पक्षी समायातः स्वगृहं हर्षसंयुतः

അവൾ ദാഹവും പ്രളയവും ഇല്ലാത്ത വൈഷ്ണവ ലോകത്തിലേക്ക് പോയി. പിന്നെ ആ പക്ഷി ആനന്ദത്തോടെ നിറഞ്ഞ് തന്റെ വീട്ടിലേക്കു മടങ്ങി വന്നു.

Verse 54

तत्सर्वं कथयामास पितरं प्रति सत्तमः

അപ്പോൾ ആ സത്തമൻ ആ സംഭവങ്ങളൊക്കെയും തന്റെ പിതാവിനോട് വിവരിച്ചു പറഞ്ഞു.

Verse 88

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थे च्यवनचरित्रेऽष्टाशीतितमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിൽ വേനോപാഖ്യാനം, ഗുരുതീർത്ഥം, ച്യവനചരിത്രം എന്നിവ വിവരിക്കുന്ന എൺപത്തിയെട്ടാം അധ്യായം സമാപിച്ചു।