Adhyaya 56

Verse 1

विष्णुरुवाच । तस्याः सत्यविनाशाय मन्मथः ससुराधिपः । प्रस्थितः सुकलां तर्हि सत्यो धर्ममथाब्रवीत्

വിഷ്ണു അരുളിച്ചെയ്തു—അവളുടെ സതീത്വം നശിപ്പാൻ മന്മഥൻ ദേവാധിപനായ ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അപ്പോൾ സത്യാ ധർമ്മനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു।

Verse 2

पश्य धर्म महाप्राज्ञ मन्मथस्य विचेष्टितम् । तवार्थमात्मनश्चैव पुण्यस्यापि महात्मनः

ഹേ മഹാപ്രാജ്ഞ ധർമ്മാ! മന്മഥന്റെ പ്രവർത്തികൾ നോക്കുക—ഇവ നിന്റെ ഹിതത്തിനും, എന്റെ ഹിതത്തിനും, മഹാത്മാവായ പുണ്യന്റെ ഹിതത്തിനും കൂടിയാണ്।

Verse 3

विसृजामि महास्थानं वास्तुरूपं सुखोदयम् । सत्याख्यं च सुप्रियाख्यं सुदेवाख्यं गृहोत्तमम्

ഞാൻ ആ മഹാസ്ഥാനത്തെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു—ഗൃഹരൂപം ധരിച്ചു സുഖോദയം വരുത്തുന്നതു; ‘സത്യ’, ‘സുപ്രിയ’, ‘സുദേവ’ എന്ന പേരുകളാൽ പ്രസിദ്ധമായ ഉത്തമഗൃഹം അത്।

Verse 4

तमेव नाशयेद्गत्वा काम एष प्रमत्तधीः । रिपुरूपः सुदुष्टात्मा अस्माकं हि न संशयः

അവന്റെ അടുക്കലേയ്ക്ക് ചെന്നു അവനെയേ നശിപ്പിക്കണം—ഈ കാമൻ പ്രമത്തബുദ്ധിയുള്ളവൻ. ശത്രുരൂപത്തിൽ വന്ന അതിദുഷ്ടാത്മാവ്; ഇതിൽ ഞങ്ങൾക്ക് സംശയമില്ല।

Verse 5

पतिस्तपोधनो विप्रः सुसती या पतिव्रता । सुसत्यो भूपतिर्धर्मममगेहानसंशयः

അവളുടെ ഭർത്താവ് തപോധനനായ ബ്രാഹ്മണൻ; അവൾ സുസതി, പതിവ്രത, നിഷ്ഠയുള്ള ഭാര്യ. രാജാവ് സത്യവാനും ധർമ്മാത്മാവും; അവന്റെ ഗൃഹം സംശയമില്ലാതെ സുസംവിധിതം.

Verse 6

यत्राहं वृद्धिसंपुष्टस्तत्र वासो हि ते भवेत् । तत्र पुण्यं समायाति श्रद्धया सह क्रीडते

ഞാൻ പോഷിക്കപ്പെട്ടു വളർച്ച പ്രാപിക്കുന്നിടത്തുതന്നെ നിന്റെ വാസം ഉണ്ടാകട്ടെ. അവിടെ പുണ്യം സമാഗതമായി, ശ്രദ്ധയോടൊപ്പം ക്രീഡിക്കുന്നു.

Verse 7

क्षमा शांत्या समायुक्ता आयाति मम मंदिरम् । यथा सत्यो दमश्चैव दया सौहृदमेव च

ശാന്തിയോടുകൂടിയ ക്ഷമ എന്റെ മന്ദിരത്തിലേക്ക് വരുന്നു; അതുപോലെ സത്യം, ദമം (ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹം), ദയയും സൗഹൃദവും കൂടി വരുന്നു.

Verse 8

प्रज्ञायुक्तः स निर्लोभो यत्राहं तत्र संस्थितः । शुचिः स्वभावस्तत्रैव अमी च मम बांधवाः

പ്രജ്ഞയുള്ളവനും ലാഭരഹിതനുമായ അവൻ ഞാൻ ഉള്ളിടത്തുതന്നെ വസിക്കുന്നു. സ്വഭാവത്തിൽ ശുചിയായ അവൻ അവിടെയേ നിലകൊള്ളുന്നു—ഇവരും എന്റെ ബന്ധുക്കൾ തന്നേ.

Verse 9

अस्तेयमप्यहिंसा च तितिक्षा वृद्धिरेव च । मम गेहे समायाता धन्यतां शृणु धर्मराट्

അസ്തേയം, അഹിംസ, തിതിക്ഷ, യഥാർത്ഥ സമൃദ്ധി—ഇവ എന്റെ ഗൃഹത്തിലേക്ക് സമാഗതമായി. ഹേ ധർമ്മരാജാ, ഈ ധന്യത കേൾക്കുക.

Verse 10

गुरूणां चापि शुश्रूषा विष्णुर्लक्ष्म्या समावृतः । मद्गेहं तु समायांति देवाश्चाग्निपुरोगमाः

ഗുരുസേവയാൽ ലക്ഷ്മീസഹിതനായ വിഷ്ണു അവിടെ വസിക്കുന്നു; അഗ്നിയെ മുൻപാക്കി ദേവഗണവും നിശ്ചയമായി എന്റെ ഗൃഹത്തിലേക്ക് വരുന്നു.

Verse 11

मोक्षमार्गं प्रकाशेद्यो ज्ञानोदीप्त्या समन्वितः । एतैः सार्धं वसाम्येव सतीषु धर्मवत्सु च

സത്യജ്ഞാനത്തിന്റെ ദീപ്തിയാൽ മോക്ഷമാർഗം പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നവരോടൊപ്പം ഞാൻ നിശ്ചയമായി വസിക്കുന്നു; ധർമ്മവതികളായ സതീസ്ത്രീകളിലും വസിക്കുന്നു.

Verse 12

साधुष्वेतेषु सर्वेषु गृहरूपेषु मे सदा । उक्तेनापि कुटुंबेन वसाम्येव त्वया सह

ഈ എല്ലാ സദ്ഗൃഹരൂപങ്ങളിലും ഞാൻ എപ്പോഴും വസിക്കുന്നു; കുടുംബം വിളിച്ചാലും, നിനക്കൊപ്പം അവിടെയേ ഞാൻ നിശ്ചയമായി വസിക്കും.

Verse 13

ससत्वाः साधुरूपास्ते वेधसा मे गृहीकृताः । संचरामि महाभाग स्वच्छंदेन च लीलया

സത്ത്വഗുണസമ്പന്നരായ ആ സാദ്ധുരൂപ ജീവികളെ വേധസ് (വിധാതാവ്) എന്റെ അധീനത്തിലാക്കി; ഹേ മഹാഭാഗ, ഞാൻ സ്വേച്ഛയായി ലീലാഭാവത്തോടെ ഇഷ്ടംപോലെ സഞ്ചരിക്കുന്നു.

Verse 14

ईश्वरश्च जगत्स्वामी त्रिनेत्रो वृषवाहनः । मम गेहे स्वरूपेण वर्तते शिवया युतः

ഈശ്വരൻ—ജഗത്സ്വാമി, ത്രിനേത്രൻ, വൃഷവാഹനൻ—ശിവയോടുകൂടെ തന്റെ സ്വസ്വരൂപത്തിൽ എന്റെ ഗൃഹത്തിൽ വസിക്കുന്നു.

Verse 15

तदिदं संसृतेः सारं गृहरूपं महेश्वरम् । सदनं शंकरेत्याख्यं नाशितं मन्मथेन वै

ഇത് സംസാരത്തിന്റെ സാരമായി, ഗൃഹരൂപത്തിൽ മഹേശ്വരൻ തന്നെയായിരുന്നു. ‘ശങ്കരന്റെ സദനം’ എന്നു പ്രസിദ്ധമായ ആ വാസസ്ഥലം മന്മഥൻ (കാമൻ) തീർച്ചയായും നശിപ്പിച്ചു.

Verse 16

विश्वामित्रं महात्मानं तपंतं तप उत्तमम् । मेनकां हि समाश्रित्य कामोयं जितवान्पुरा

പൂർവകാലത്ത് ഇതേ കാമൻ മേനകയെ ആശ്രയിച്ച്, ഉത്തമ തപസ്സിൽ ലീനനായ മഹാത്മാവ് വിശ്വാമിത്രനെ ജയിച്ചു.

Verse 17

सती पतिव्रताहल्या गौतमस्य प्रिया शुभा । सुसत्याच्चालिता तेन मन्मथेन दुरात्मना

ഗൗതമന്റെ ശുഭപ്രിയയായ, സതി പതിവ്രത അഹല്യ—സത്യനിഷ്ഠയായിരുന്നിട്ടും—ആ ദുരാത്മ മന്മഥനാൽ ചലിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.

Verse 18

मुनयः सत्यधर्मज्ञा नानास्त्रियः पतिव्रताः । मद्गृहास्ता इमाः सर्वा दीपिताः कामवह्निना

‘സത്യധർമ്മജ്ഞരായ മുനിമാരും, അനേകം പതിവ്രത സ്ത്രീകളും—എന്റെ ഈ ഗൃഹത്തിലെ ഇവർ എല്ലാവരും കാമാഗ്നിയാൽ ദഹിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.’

Verse 19

दुर्धरो दुःसहो व्यापी योतिसत्येषु निष्ठुरः । मामेवं पश्यते नित्यं क्व सत्यः परितिष्ठति

അടക്കാൻ ദുഷ്കരൻ, അസഹ്യൻ, സർവ്വവ്യാപി, അതിസത്യനിഷ്ഠരോടും നിഷ്ഠുരൻ—ആരെങ്കിലും എന്നെ നിത്യം ഇങ്ങനെ കാണുന്നുവെങ്കിൽ, സത്യം എവിടെ നിലനിൽക്കും?

Verse 20

समां ज्ञात्वा समायाति बाणपाणिर्धनुर्धरः । नाशयेन्मद्गृहं पापो वीतिहोत्रैश्च नामकैः

കാലം അനുകൂലമാണെന്ന് അറിഞ്ഞ് ബാണഹസ്തനായ ധനുര്ധരൻ എത്തിവരുന്നു. ആ പാപി ‘വീതിഹോത്ര’ എന്ന പേരുള്ളവരോടുകൂടെ എന്റെ ഗൃഹം നശിപ്പിക്കും.

Verse 21

पापलेशाश्च ये क्रूरा अन्ये पाखंडसंश्रयाः । ते तु बुद्ध्याऽहिताः सर्वे सत्यगेहं विशंति हि

പാപലേശംകൊണ്ട് മലിനരായ ക്രൂരരും, പാഖണ്ഡാശ്രയികളായ മറ്റുള്ളവരും—അവർ എല്ലാവരും അഹിതബുദ്ധിയോടെ സത്യത്തിന്റെ ഗൃഹത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു.

Verse 22

सेनाध्यक्षैरसत्यैस्तु छद्मना तेन साधितः । पातयेदर्दयेद्गेहं पापः शस्त्रैर्दुरात्मभिः

അസത്യസേനാധ്യക്ഷന്മാർ അതേ കപടതകൊണ്ട് വഞ്ചിച്ചതിനാൽ ആ പാപി—ആയുധധാരികളായ ദുഷ്ടാത്മാക്കളോടുകൂടെ—വീടുകളെ ഇടിച്ചുവീഴ്ത്തി ചതയ്ക്കും.

Verse 23

मामेवं ताडयेत्पापो महाबल मनोभवः । अस्य धाम्ना प्रदग्धोहं शून्यतां हि व्रजामि वै

ഇങ്ങനെ ആ പാപി മഹാബലനായ മനോഭവൻ (കാമൻ) എന്നെ താഡിക്കുന്നു. അവന്റെ ധാമത്തിന്റെ തേജസ്സാൽ ദഗ്ധനായ ഞാൻ നിശ്ചയമായി ശൂന്യതയിലേക്കു പോകുന്നു.

Verse 24

नूतनं गृहमिच्छामि स्त्रियाख्यं पतिभूपतिम् । कृकलस्यापि पुण्यस्य प्रियेयं शिवमंगला

എനിക്ക് പുതുവീടും, മനുഷ്യരിൽ രാജാവായ ഭർത്താവും വേണം. ഈ പ്രിയ ശിവമംഗളമയി; ഒരു കൃകലന്റെ പുണ്യത്താലെങ്കിലും (ഈ വരം) സിദ്ധിക്കട്ടെ.

Verse 25

तद्गृहं सुकलाख्यं मे दग्धुं पापः समुद्यतः । अयमेष सहस्राक्षः कामेन सहितो बली

ആ പാപി എന്റെ ‘സുകലാ’ എന്നു പേരുള്ള ഗൃഹം ദഹിപ്പാൻ എഴുന്നേറ്റിരിക്കുന്നു. ഇതാ കാമനോടുകൂടിയ ബലവാനായ സഹസ്രാക്ഷൻ ഇന്ദ്രൻ ഇവിടെ നിൽക്കുന്നു.

Verse 26

कामस्य कारणात्कस्मात्पूर्ववृत्तं न विंदति । अहल्यायाः प्रसंगेन मेषोपस्थो व्यजायत

കാമത്തിന്റെ കാരണത്താൽ എന്തുകൊണ്ട് മുൻവൃത്താന്തം തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്നില്ല? അഹല്യയുടെ പ്രസംഗത്തിൽ (ഇന്ദ്രനു) ആട്ടിന്റെ ഉപസ്ഥം ഉത്ഭവിച്ചു.

Verse 27

पौरुषं हि मुनेर्दृष्ट्वा सत्याश्चैव प्रधषर्णात् । नष्टः कामस्य दोषेण सुरराट्तत्र संस्थितः

മുനിയുടെ ആത്മനിയന്ത്രണമയമായ പൗരുഷവും സത്യയുടെ ദൃഢപ്രതിരോധവും കണ്ടപ്പോൾ, കാമദോഷത്താൽ തളർന്ന ദേവരാജൻ ഇന്ദ്രൻ അവിടെയേ നിലകൊണ്ടു.

Verse 28

भुक्तवान्दारुणं शापं दुःखेन महतान्वितः । कृकलस्य प्रियामेनां सुकलां पुण्यचारिणीम्

ഭീകരമായ ശാപം അനുഭവിച്ച് മഹാദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങി, അവൻ കൃകലന്റെ പ്രിയയായ പുണ്യചരിണി സുകലയെ സമീപിച്ചു.

Verse 29

एष हंतुं सहस्राक्ष उद्यतः कामसंयुतः । यथा चेंद्रेण नायाति काम एष तथा कुरु

ഹേ സഹസ്രാക്ഷാ! അവൻ കാമത്തോടുകൂടി വധിക്കുവാൻ উদ্যതനാണ്. ഇന്ദ്രനിൽ ഈ കാമവേഗം പ്രവേശിക്കാതിരിക്കുവാൻ അങ്ങനെ ചെയ്യുക.

Verse 30

धर्मराज महाप्राज्ञ भवान्मतिमतां वरः । धर्मराज उवाच । ऊनं तेजः करिष्यामि कामस्य मरणं तथा

ഹേ ധർമ്മരാജാ, മഹാപ്രാജ്ഞാ! ബുദ്ധിമാന്മാരിൽ നിങ്ങൾ ശ്രേഷ്ഠൻ. ധർമ്മരാജൻ പറഞ്ഞു—ഞാൻ അവന്റെ തേജസ് കുറയ്ക്കും; അതുപോലെ കാമന്റെ മരണവും വരുത്തും.

Verse 31

एकोपायो मया दृष्टस्तमिहैव प्रपश्यतु । प्रज्ञा चैषा महाप्राज्ञा शकुनीरूपचारिणी

ഞാൻ ഒരു ഉപായം കണ്ടിരിക്കുന്നു; അവൻ ഇതിവിടെ തന്നേ ആലോചിക്കട്ടെ. ഈ പ്രജ്ഞ തന്നെ—മഹാബുദ്ധിമതി—പക്ഷിയുടെ രൂപത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു.

Verse 32

भर्तुरागमनं पुण्यं शब्देनाख्यातु खे यतः । शकुनस्य प्रभावेण भर्तुश्चागमनेन च

ആകാശത്തിലുള്ള പക്ഷി തന്റെ ശബ്ദത്താൽ ഭർത്താവിന്റെ പുണ്യമായ വരവ് അറിയിച്ചു; പക്ഷിയുടെ പ്രഭാവത്താലും ഭർത്താവിന്റെ വരവിനാലും കൂടി.

Verse 33

दुष्टैर्नष्टा न भूयेत स्वस्थचित्ता न संशयः । प्रज्ञा संप्रेषिता तेन गता सा सुकलागृहम्

ദുഷ്ടന്മാർ കാരണം അവൾ വീണ്ടും നശിക്കുകയില്ല—സംശയമില്ല; അവളുടെ ചിത്തം ഇപ്പോൾ സ്ഥിരമാണ്. അവൻ അയച്ച പ്രജ്ഞ സുകലയുടെ ഗൃഹത്തിലേക്ക് പോയി.

Verse 34

प्रकुर्वती महच्छब्दं दृष्टदेवेव सा बभौ । पूजिता मानिता प्रज्ञा धूपदीपादिभिस्तदा

അവൾ മഹാശബ്ദം ഉയർത്തി ദേവദർശനം കണ്ടവളെപ്പോലെ തോന്നി. അപ്പോൾ പ്രജ്ഞയെ ധൂപദീപാദികളാൽ പൂജിച്ച് ആദരിച്ചു.

Verse 35

ब्राह्मणं सुकलापृच्छत्किमेषा च वदेन्मम । ब्राह्मण उवाच । भर्तुश्चागमनं ब्रूते तवैव सुभगे स्थिरा

സുകലാ ബ്രാഹ്മണനോടു ചോദിച്ചു—“ഇവൾ എനിക്കെന്താണ് പറയുന്നത്?” ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു—“നിന്റെ ഭർത്താവ് വരും എന്നു അവൾ പറയുന്നു; ഹേ സൗഭാഗ്യവതീ, നീ ധൈര്യത്തോടെ സ്ഥിരയായി ഇരിക്ക।”

Verse 36

दिनसप्तकमध्ये स आगमिष्यति नान्यथा

ഏഴ് ദിവസത്തിനകം അവൻ തീർച്ചയായും വരും; ഇതല്ലാതെ മറ്റൊന്നുമില്ല।

Verse 37

इत्येवमाकर्ण्यसुमंगलं वचः प्रहर्षयुक्ता सहसा बभूव । धर्मज्ञमेकं सगुणं हि कांतं शकुनात्प्रदिष्टं हि समागतं तम्

അത്യന്തം മംഗളമായ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട ഉടൻ അവൾ പെട്ടെന്ന് ആനന്ദത്തിൽ നിറഞ്ഞു. ധർമ്മജ്ഞനും ഗുണസമ്പന്നനും ഏകപ്രിയനുമായ കാന്തൻ—ശകുനപ്പക്ഷി സൂചിപ്പിച്ചതുപോലെ—വന്നെത്തിയെന്ന് അവൾ അറിഞ്ഞു।