Adhyaya 17

Verse 1

सोमशर्मोवाच । सर्वं देवि समाख्यातं धर्मसंस्थानमुत्तमम् । कथं पुत्रमहं विंद्यां सर्वज्ञं गुणसंयुतम्

സോമശർമൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവി! നീ ഉത്തമമായ ധർമ്മസ്ഥാപനം പൂർണ്ണമായി വിശദീകരിച്ചു. ഞാൻ സർവ്വജ്ഞനും ഗുണസമ്പന്നനുമായ പുത്രനെ എങ്ങനെ പ്രാപിക്കും?

Verse 2

वद त्वं मे महाभागे यदि जानासि सुव्रते । दानधर्मादिकं भद्रे परत्रेह न संशयः

ഹേ മഹാഭാഗേ, ഹേ സുവ്രതേ! നിനക്കറിയുമെങ്കിൽ എനിക്ക് പറയുക. ഹേ ഭദ്രേ! ദാനം, ധർമ്മം മുതലായവയുടെ ഫലം ഇഹലോകത്തിലും പരലോകത്തിലും സംശയമില്ലാതെ ലഭിക്കുന്നു.

Verse 3

सुमनोवाच । वसिष्ठं गच्छ धर्मज्ञं तं प्रार्थय महामुनिम् । तस्मात्प्राप्स्यसि वै पुत्रं धर्मज्ञं धर्मवत्सलम्

സുമന പറഞ്ഞു—ധർമ്മജ്ഞനായ വസിഷ്ഠന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു ആ മഹാമുനിയെ പ്രാർത്ഥിക്കൂ. അവനിൽ നിന്നു നീ നിശ്ചയമായി ധർമ്മജ്ഞനും ധർമ്മവത്സലനുമായ പുത്രനെ പ്രാപിക്കും.

Verse 4

सूत उवाच । एवमुक्ते तया वाक्ये सोमशर्मा द्विजोत्तमः । एवं करिष्ये कल्याणि तव वाक्यं न संशयः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—അവൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ദ്വിജോത്തമനായ സോമശർമൻ മറുപടി പറഞ്ഞു—ഹേ കല്യാണി! ഞാൻ അങ്ങനെ തന്നെയാകും ചെയ്യുക; നിന്റെ വാക്കിൽ സംശയമില്ല.

Verse 5

एवमुक्त्वा जगामाशु सोमशर्मा द्विजोत्तमः । वसिष्ठं सर्ववेत्तारं दिव्यं तं तपतां वरम्

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ദ്വിജോത്തമനായ സോമശർമൻ വേഗത്തിൽ സർവ്വജ്ഞനും ദിവ്യനും തപസ്വികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനുമായ വസിഷ്ഠന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു.

Verse 6

गंगातीरे स्थितं पुण्यमाश्रमस्थं द्विजोत्तमम् । तेजोज्वालासमाकीर्णं द्वितीयमिव भास्करम्

ഗംഗാതീരത്ത് പുണ്യമായ ആശ്രമത്തിൽ വസിക്കുന്ന ദ്വിജോത്തമൻ നിലകൊണ്ടിരുന്നു; തേജസ്സിന്റെ ജ്വാലകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, രണ്ടാമത്തെ സൂര്യനെന്നപോലെ ദീപ്തനായി।

Verse 7

राजमानं महात्मानं ब्रह्मण्यं च द्विजोत्तमम् । भक्त्या प्रणम्य विप्रेशं दंडवच्च पुनः पुनः

ആ രാജമാന മഹാത്മാവായ, ബ്രാഹ്മണ്യധർമ്മനിഷ്ഠനായ ദ്വിജോത്തമൻ വിപ്രേശനെ അവൻ ഭക്തിയോടെ വീണ്ടും വീണ്ടും ദണ്ഡവത് പ്രണാമം ചെയ്തു।

Verse 8

तमुवाच महातेजा ब्रह्मसूनुरकल्मषः । उपाविशासने पुण्ये सुखेन सुमहामते

അപ്പോൾ മഹാതേജസ്സുള്ള, കല്മഷരഹിതനായ ബ്രഹ്മസൂനു അവനോട് പറഞ്ഞു—“ഹേ സുമഹാമതേ, ഈ പുണ്യാസനത്തിൽ സുഖമായി ഇരിക്ക.”

Verse 9

एवमुक्त्वा स योगींद्रः पुनः प्राह तपोधनम् । गृहे पुत्रेषु ते वत्स दारभृत्येषु सर्वदा

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം ആ യോഗീന്ദ്രൻ വീണ്ടും തപോധനനോട് പറഞ്ഞു—“വത്സാ, എപ്പോഴും നിന്റെ ഗൃഹത്തിൽ, പുത്രന്മാരിൽ, ഭാര്യയും ഭൃത്യരുമായവരിൽ…”

Verse 10

क्षेममस्ति महाभाग पुण्यकर्मसु चाग्निषु । निरामयोसि चांगेषु धर्मं पालयसे सदा

ഹേ മഹാഭാഗ, നിന്റെ പുണ്യകർമ്മങ്ങളിലും പവിത്ര അഗ്നികളിലും എല്ലാം ക്ഷേമമാണോ? നീ സർവ്വാംഗങ്ങളിലും നിരാമയനായി, സദാ ധർമ്മം പാലിക്കുന്നുവോ?

Verse 11

एवमुक्त्वा महाप्राज्ञः पुनः प्राह सुशर्मणम् । किं करोमि प्रियं कार्यं सुप्रियं ते द्विजोत्तम

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ മഹാപ്രാജ്ഞൻ വീണ്ടും സുശർമണനോടു പറഞ്ഞു— “ഹേ ദ്വിജോത്തമാ! ഞാൻ ഏതു പ്രിയകർമ്മം ചെയ്യണം? നിനക്കേറ്റവും സുപ്രിയമായത് ഏത്?”

Verse 12

एवं संभाषितं विप्रं विरराम स कुंभजः । तस्मिन्नुक्ते महाभागे वसिष्ठे मुनिपुंगवे

ഇങ്ങനെ വിപ്രനോടു സംസാരിച്ചു കുംഭജ മുനി (അഗസ്ത്യൻ) മൗനമായി. അത് പറഞ്ഞതിനു ശേഷം മഹാഭാഗ്യനായ മുനിപുംഗവൻ വസിഷ്ഠൻ (തുടർന്ന് മറുപടി പറഞ്ഞു).

Verse 13

स होवाच महात्मानं वसिष्ठं तपतां वरम् । भगवञ्छ्रूयतां वाक्यं सुप्रसन्नेन चेतसा

അപ്പോൾ അവൻ തപസ്സികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ മഹാത്മാവ് വസിഷ്ഠനോടു പറഞ്ഞു— “ഭഗവൻ! അത്യന്തം പ്രസന്നമായ ചിത്തത്തോടെ എന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രവിക്കണമേ.”

Verse 14

यदि मे सुप्रियं कार्यं त्वयैव मुनिपुंगव । मम प्रश्नार्थसंदेहं विच्छेदय द्विजोत्तम

ഹേ മുനിപുംഗവാ! നീ എനിക്കേറ്റവും പ്രിയമായതു ചെയ്യുവാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ഹേ ദ്വിജോത്തമാ, എന്റെ ചോദ്യം സംബന്ധിച്ച അർത്ഥസന്ദേഹം നീക്കണമേ.

Verse 15

दारिद्र्यं केन पापेन पुत्रसौख्यं कथं नहि । एतन्मे संशयं तात कस्मात्पापाद्वदस्व मे

“ഏതു പാപം മൂലം ദാരിദ്ര്യം വരുന്നു? പുത്രസൗഖ്യം എന്തുകൊണ്ട് ലഭിക്കാതിരിക്കുന്നു? ഹേ താത! ഇതാണ് എന്റെ സംശയം—ഏതു പാപം കാരണം ഇതു സംഭവിക്കുന്നു, എനിക്കു പറയണമേ.”

Verse 16

महामोहेन संमुग्धः प्रियया बोधितो द्विज । तयाहं प्रेषितस्तात तव पार्श्वं समातुरः

മഹാമോഹത്തിൽ മയങ്ങിയിരുന്ന എന്നെ പ്രിയയാൽ ഉണർത്തപ്പെട്ടു. ഹേ ദ്വിജാ! അവൾ തന്നെയാണ് എന്നെ അയച്ചത്, താത; അതുകൊണ്ട് ഞാൻ അത്യന്തം വ്യാകുലനായി നിങ്ങളുടെ സന്നിധിയിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നു.

Verse 17

इति श्रीपद्मपुराणेभूमिखंडेएंद्रे सुमनोपाख्यानेसप्तदशोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിന്റെ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിൽ, ഇന്ദ്രവിഷയകമായ ‘സുമനോപാഖ്യാനം’ എന്ന പതിനേഴാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.

Verse 18

वसिष्ठ उवाच । पुत्रा मित्राण्यथ भ्राता अन्ये स्वजनबांधवाः । पंचभेदास्तु संभेदात्पुरुषस्य भवंति ते

വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു—പുത്രന്മാർ, മിത്രങ്ങൾ, സഹോദരന്മാർ, മറ്റ് സ്വജന-ബന്ധുക്കൾ; അവരുടെ വ്യത്യാസങ്ങളിൽ നിന്നു പുരുഷനു അഞ്ചു വിഭാഗങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു.

Verse 19

ते ते सुमनया प्रोक्ताः पूर्वमेव तवाग्रतः । ऋणसंबंधिनः सर्वे ते कुपुत्रा द्विजोत्तम

അവരെയെല്ലാം സുമനാ നിന്റെ സന്നിധിയിൽ മുമ്പേ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഹേ ദ്വിജോത്തമാ! ആ കുപുത്രന്മാർ എല്ലാവരും ഋണബന്ധത്തിൽ ബന്ധിതരാണ്.

Verse 20

पुत्रस्य लक्षणं पुण्यं तवाग्रे प्रवदाम्यहम् । पुण्यप्रसक्तो यस्यात्मा सत्यधर्मरतः सदा

ഇപ്പോൾ ഞാൻ നിന്റെ സന്നിധിയിൽ പുണ്യവാനായ പുത്രന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ പറയുന്നു—ആത്മാവ് പുണ്യത്തിൽ ആസക്തനായി, സത്യധർമ്മങ്ങളിൽ എപ്പോഴും രതനായിരിക്കുന്നവൻ.

Verse 21

शुद्धिविज्ञानसंपन्नस्तपस्वी वाग्विदां वरः । सर्वकर्मसुसंधीरो वेदाध्ययनतत्परः

അവൻ ശുദ്ധിയും സത്യവിവേകവും സമ്പന്നനായ തപസ്വി, വാഗ്വിദ്യയിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ. എല്ലാ കര്‍മങ്ങളിലും ധീരനായി സ്ഥിരബുദ്ധിയോടെ, വേദാധ്യയനത്തിൽ നിത്യം തത്പരൻ.

Verse 22

स सर्वशास्त्रवेत्ता च देवब्राह्मणपूजकः । याजकः सर्वयज्ञानां दाता त्यागी प्रियंवदः

അവൻ എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളും അറിയുന്നവൻ, ദേവന്മാരെയും ബ്രാഹ്മണരെയും പൂജിക്കുന്നവൻ. എല്ലാ യജ്ഞങ്ങളിലും യാജകനായി, ദാനശീലനും ത്യാഗിയും മധുരഭാഷിയും ആകുന്നു.

Verse 23

विष्णुध्यानपरो नित्यं शांतो दांतः सुहृत्सदा । पितृमातृपरोनित्यं सर्वस्वजनवत्सलः

അവൻ നിത്യം വിഷ്ണുധ്യാനത്തിൽ തത്പരൻ, ശാന്തനും ദമനശീലനും സദാ ഹിതൈഷിയും. പിതാമാതാക്കളോടു നിരന്തരം ഭക്തിപരനും, തന്റെ എല്ലാ സ്വജനങ്ങളോടും ആത്മസമമായ സ്നേഹമുള്ളവനും.

Verse 24

कुलस्य तारको विद्वान्कुलस्य परिपोषकः । एवं गुणैश्च संयुक्तः सपुत्रः सुखदायकः

വിദ്വാൻ പുത്രൻ കുലത്തിന്റെ താരകനും മാർഗ്ഗദർശകനും, വംശത്തെ പോഷിച്ചു നിലനിർത്തുന്നവനും ആകുന്നു. ഇത്തരമൊരു ഗുണസമ്പത്തുള്ള ആ പുത്രൻ തന്നെയാണ് സുഖദായകൻ.

Verse 25

अन्ये संबंधसंयुक्ताः शोकसंतापदायकाः । एतादृशेन किं कार्यं फलहीनेन तेन च

മറ്റു ബന്ധങ്ങൾ ‘ബന്ധം’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നുവെങ്കിലും, അവ ശോകവും സന്താപവും മാത്രമേ നൽകൂ. ഫലഹീനമായ അത്തരം ബന്ധം കൊണ്ട് എന്ത് പ്രയോജനം?

Verse 26

आयांति यांति ते सर्वे तापं दत्वा सुदारुणम् । पुत्ररूपेण ते सर्वे संसारे द्विजसत्तम

അവർ എല്ലാവരും വരുകയും പോകുകയും ചെയ്ത് അത്യന്തം ദാരുണമായ താപം നൽകി പീഡിപ്പിക്കുന്നു; ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, അവർ എല്ലാവരും ലോകത്തിൽ പുത്രരൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു।

Verse 27

पूर्वजन्मकृतं पुण्यं यत्त्वया परिपालितम् । तत्सर्वं हि प्रवक्ष्यामि श्रूयतामद्भुतं पुनः

പൂർവ്വജന്മത്തിൽ നീ ചെയ്തതും നീ തന്നെ സംരക്ഷിച്ചതുമായ പുണ്യമെല്ലാം ഞാൻ ഇപ്പോൾ പറയും; വീണ്ടും ഈ അത്ഭുതവൃത്താന്തം ശ്രവിക്കൂ।

Verse 28

वसिष्ठ उवाच । भवाञ्छूद्रो महाप्राज्ञ पूर्वजन्मनि नान्यथा । कृषिकर्त्ता ज्ञानहीनो महालोभेन संयुतः

വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹാപ്രാജ്ഞാ, പൂർവ്വജന്മത്തിൽ നീ തീർച്ചയായും ശൂദ്രനായിരുന്നു, മറ്റൊന്നുമല്ല; നീ കൃഷികർമ്മി, ജ്ഞാനഹീനൻ, മഹാലോഭത്തോടെ യുക്തൻ ആയിരുന്നു।

Verse 29

एकभार्या सदा द्वेषी बहुपुत्रो ह्यदत्तवान् । धर्मं नैव विजानासि सत्यं नैव परिश्रुतम्

ഒരു ഭാര്യ ഉണ്ടായിട്ടും നീ എപ്പോഴും ദ്വേഷഭാവമുള്ളവൻ; പല പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിട്ടും നീ ദാനശീലനല്ല. ധർമ്മം നീ അറിയുന്നില്ല; സത്യവും ശരിയായി ശ്രവിച്ചിട്ടില്ല।

Verse 30

दानं नैव त्वया दत्तं शास्त्रं नैव प्रतिश्रुतम् । कृता नैव त्वया तीर्थे यात्रा चैव महामते

നീ ദാനം ഒട്ടും നൽകിയിട്ടില്ല; ശാസ്ത്രം ശ്രവിക്കുകയോ അതിനെ സ്വീകരിക്കുമെന്ന് പ്രതിജ്ഞ ചെയ്യുകയോ ചെയ്തിട്ടില്ല. ഹേ മഹാമതേ, നീ തീർത്ഥയാത്രയും ചെയ്തിട്ടില്ല।

Verse 31

एवं कृतं त्वया विप्र कृषिमार्गं पुनः पुनः । पशूनां पालनं सर्व गवां चैव द्विजोत्तम

ഹേ വിപ്ര, നീ വീണ്ടും വീണ്ടും കൃഷിമാർഗം അനുസരിച്ചിരിക്കുന്നു; കൂടാതെ ഹേ ദ്വിജോത്തമ, എല്ലാ മൃഗങ്ങളെയും—വിശേഷിച്ച് ഗോകളെയും—പാലിച്ചിരിക്കുന്നു।

Verse 32

महिषीणां तथाऽश्वानां पालनं च पुनः पुनः । एवं पू र्वंकृतं कर्म त्वयैव द्विजसत्तम

നീ വീണ്ടും വീണ്ടും മഹിഷികളെയും അശ്വങ്ങളെയും പാലിച്ചു പരിപാലിച്ചിരിക്കുന്നു. ഹേ ദ്വിജസത്തമ, ഇതേ കർമ്മം നീ മുൻകാലത്തും ചെയ്തിരുന്നു।

Verse 33

विपुलं च धनं तद्वल्लोभेन परिसंचितम् । तस्य व्ययं सुपुण्येन न कृतं तु त्वया कदा

അങ്ങനെ അപാരമായ ധനം നീ ലാഭലോഭത്താൽ സമ്പാദിച്ചു; എന്നാൽ അതിനെ സത്യപുണ്യകർമ്മങ്ങളിൽ നീ ഒരിക്കലും ചെലവാക്കിയിട്ടില്ല।

Verse 34

पात्रे दानं न दत्तं तु दृष्ट्वा दुर्बलमेव च । कृपां कृत्वा न दत्तं तु भवता धनमेव च

യോഗ്യനായ പാത്രനെ കണ്ടിട്ടും നീ ദാനം നൽകിയില്ല; ദുർബലനെ കണ്ടിട്ടും നൽകിയില്ല. കരുണ തോന്നിയിട്ടും നീ നിന്റെ ധനം ഒരിക്കലും നൽകിയില്ല।

Verse 35

गोमहिष्यादिकं सर्वं पशूनां संचितं त्वया । विक्रीय च धनं विप्र संचितं विपुलं त्वया

ഗോ, മഹിഷി മുതലായ എല്ലാ മൃഗസമ്പത്തും നീ ശേഖരിച്ചു; ഹേ വിപ്ര, അവയെ വിറ്റ് നീ അപാരമായ ധനവും സമ്പാദിച്ചു।

Verse 36

तक्रं घृतं तथा क्षीरं विक्रयित्वा ततो दधि । दुष्कालं चिंतितं विप्र मोहितो विष्णुमायया

മോര്‍, നെയ്യ്, പാല്‍ എന്നിവയും പിന്നെ തൈരും വരെ വിറ്റശേഷം, ഹേ ബ്രാഹ്മണാ, അവന്‍ ക്ഷാമഭീതിയില്‍ വ്യാകുലനായി വിഷ്ണുമായയാല്‍ മോഹിതനായി।

Verse 37

कृतं महार्घमेवात्र अन्नं ब्राह्मणसत्तम । निर्दयेन त्वया दानं न दत्तं तु कदाचन

ഹേ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, ഇവിടെ വിലകൂടിയ അന്നം തീർച്ചയായും ഒരുക്കിയിരുന്നു; എങ്കിലും നീ നിർദയനായി ഒരിക്കലും ദാനം നൽകിയില്ല।

Verse 38

देवानां पूजनं विप्र भवता न कृतं कदा । प्राप्य पर्वाणि विप्रेभ्यो द्रव्यं न च समर्पितम्

ഹേ ബ്രാഹ്മണാ, നീ ഒരിക്കലും ദേവപൂജ ചെയ്തിട്ടില്ല; പർവ്വദിനങ്ങൾ വന്നപ്പോഴും ബ്രാഹ്മണർക്കു ദ്രവ്യദാനം സമർപ്പിച്ചില്ല।

Verse 39

श्राद्धंकालंतुसंप्राप्यश्रद्धयानकृतंत्वया । भार्या वदति ते साध्वी दिनमेनं समागतम्

ശ്രാദ്ധകാലം എത്തിയിട്ടും നീ അത് ശ്രദ്ധയോടെ ചെയ്തില്ല. നിന്റെ സാദ്വിയായ ഭാര്യ നിന്നോട് പറയുന്നു—“ഇന്നേ ആ ദിവസം വന്നിരിക്കുന്നു।”

Verse 40

श्वशुरस्य श्राद्धकालः श्वश्र्वाश्चैव महामते । त्वं श्रुत्वा तद्वचस्तस्या गृहं त्यक्त्वा पलायसे

“ഹേ മഹാമതേ, ഇത് നിന്റെ ശ്വശുരന്റെ ശ്രാദ്ധകാലമാണ്; ശ്വശ്രുവിന്റെയും അതുതന്നെ. എങ്കിലും അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് നീ വീട് വിട്ട് ഓടിപ്പോകുന്നു।”

Verse 41

धर्ममार्गं न दृष्टं ते श्रुतं नैव कदा त्वया । लोभो मातापिता भ्राता लोभः स्वजनबांधवाः

നീ ധർമ്മമാർഗം ഒരിക്കലും കണ്ടിട്ടില്ല, കേട്ടിട്ടുമില്ല. നിനക്കു ലോഭം തന്നെയാണ് മാതാപിതാക്കൾ, ലോഭം തന്നെയാണ് സഹോദരൻ; ലോഭം തന്നെയാണ് സ്വജനബന്ധുക്കൾ.

Verse 42

पालितं लोभमेवैकं त्यक्त्वा धर्मं सदैव हि । तस्माद्दुःखी भवाञ्जातो दरिद्रेणातिपीडितः

നീ എപ്പോഴും ധർമ്മം ഉപേക്ഷിച്ച് ലോഭം മാത്രമേ പോഷിപ്പിച്ചിട്ടുള്ളൂ; അതുകൊണ്ട് നീ ദുഃഖിതനായി, ദാരിദ്ര്യത്താൽ അത്യന്തം പീഡിതനായി.

Verse 43

दिनेदिने महातृष्णा हृदये ते प्रवर्द्धते । यदायदा गृहे द्रव्यं वृद्धिमायाति ते तदा

ദിവസംതോറും നിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ മഹാതൃഷ്ണ വളരുന്നു; വീട്ടിലെ ധനം എപ്പോഴെപ്പോഴാണ് വർധിക്കുന്നത്, അപ്പോഴപ്പോഴാണ് ആ തൃഷ്ണയും കൂടുതൽ വർധിക്കുന്നത്.

Verse 44

तृष्णया दह्यमानस्तु तया त्वं वह्निरूपया । रात्रौ वा सुप्रसुप्तस्तु निश्चितो हि प्रचिंतसि

അഗ്നിരൂപമായ ആ തൃഷ്ണയാൽ ദഹിക്കപ്പെടുന്ന നീ, രാത്രിയിൽ ഗാഢനിദ്രയിലായാലും, നിശ്ചയമായി അതിനെക്കുറിച്ചേ ചിന്തിക്കുന്നു.

Verse 45

दिनं प्राप्य महामोहैर्व्यापितोसि सदैव हि । सहस्रं लक्षं मे कोटिः कदा अर्बुदमेव च

ദിവസംതോറും നീ മഹാമോഹത്തിൽ മുഴുകിയിരിക്കുന്നു—‘ആയിരം, ലക്ഷം, കോടി; എനിക്ക് ഒരു അർബുദം പോലും എപ്പോൾ ലഭിക്കും?’ എന്ന ചിന്തയിൽ തന്നെ.

Verse 46

भविष्यति कदा खर्वो निखर्वश्चाथ मे गृहे । एवं सहस्रं लक्षं च कोटिरर्बुदमेव च

എന്റെ വീട്ടിൽ എപ്പോൾ ഖർവവും നിഖർവവും, അതുപോലെ സഹസ്രം, ലക്ഷം, കോടി, അർബുദം എന്നത്ര ധനം ഉണ്ടാകും?

Verse 47

खर्वो निखर्वः संजातस्तृष्णा नैव प्रगच्छति । तव कायं परित्यज्य वृद्धिमायाति सर्वदा

ഖർവം നിഖർവമായി കുറഞ്ഞാലും തൃഷ്ണ ഒരിക്കലും പോകുന്നില്ല; നിന്റെ ദേഹം ഉപേക്ഷിച്ചാലും അത് എപ്പോഴും വർദ്ധിച്ച് വീണ്ടും മടങ്ങിവരും.

Verse 48

नैव दत्तं हुतं विप्र भुक्तं नैव कदा त्वया । खनितं भूमिमध्ये तु क्षिप्तं पुत्रानजानते

ഹേ വിപ്രാ! നീ ദാനം ചെയ്തില്ല, ഹോമം ചെയ്തില്ല, ഒരിക്കലും ഭോഗിച്ചുമില്ല; പകരം ഭൂമിയുടെ നടുവിൽ കുഴിച്ച് മറച്ചു—പുത്രന്മാർക്കും അറിയില്ല.

Verse 49

अन्यमेवमुपायं तु द्रव्यागमनकारणात् । कुरुषे सर्वदा विप्र लोकान्पृच्छसि बुद्धिमान्

ധനം ലഭിക്കാനുള്ള കാരണത്താൽ നീ എപ്പോഴും ഇങ്ങനെ മറ്റു ഉപായങ്ങൾ ചെയ്യുന്നു, ഹേ വിപ്രാ; ബുദ്ധിമാനായിട്ടും ആളുകളെ ചോദിച്ചുനടക്കുന്നു.

Verse 50

खनित्रमंजनं वादं धातुवादमतः परम् । पृच्छमानो भ्रमस्येकस्तृष्णया परिमोहितः

അവൻ ഖനനം, അഞ്ജനം (സുര്മ), വാദവിവാദം, പിന്നെ ധാതുവാദം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു; ഒറ്റയ്ക്ക് അലഞ്ഞ് തൃഷ്ണയാൽ പൂർണ്ണമായി മോഹിതനായി.

Verse 51

स्पर्शंचिंतयसेनित्यंकल्पान्सिद्धिप्रदायकान् । प्रवेशं विवराणां तु चिंतमानः सु पृच्छसि

നീ നിത്യം സ്പർശബന്ധമായ സിദ്ധിപ്രദായക കല്പങ്ങളെ ധ്യാനിക്കുന്നു. കൂടാതെ വിവരങ്ങൾ/രന്ധ്രങ്ങളിൽ പ്രവേശനം ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട് നീ നല്ല ചോദ്യം ചോദിക്കുന്നു॥

Verse 52

तृष्णानलेन दग्धेन सुखं नैव प्रगच्छसि । तृष्णानलेन संदीप्तो हाहाभूतो विचेतनः

തൃഷ്ണയുടെ അഗ്നിയിൽ ദഗ്ധനായ നീ സുഖം ഒട്ടും പ്രാപിക്കുന്നില്ല. അതേ ആഗ്രഹാഗ്നിയിൽ കൂടുതൽ ജ്വലിച്ച് ‘ഹാ! ഹാ!’ എന്നു നിലവിളിച്ച് നീ ബോധശൂന്യനാകുന്നു॥

Verse 53

एवं मुग्धोसि विप्रेंद्र गतस्त्वं कालवश्यताम् । दारापुत्रेषु तद्द्रव्यं पृच्छमानेषु वै त्वया

ഹേ വിപ്രേന്ദ്രാ! ഇങ്ങനെ നീ മോഹിതനായി കാലത്തിന്റെ അധീനതയിൽ വീണു. ഭാര്യയും പുത്രന്മാരും ആ ധനം കുറിച്ച് ചോദിച്ചപ്പോൾ നീ യഥാർത്ഥത്തിൽ മറുപടി പറയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല॥

Verse 54

कथितं नैव वृत्तांतं प्राणांस्त्यक्त्वा गतो यमम् । एवं सर्वं मया ख्यातं वृत्तांतं तव पूर्वकम्

അവൻ യാതൊരു വൃത്താന്തവും പറഞ്ഞില്ല; പ്രാണൻ വിട്ട് യമന്റെ അടുക്കൽ പോയി. ഇങ്ങനെ നിന്റെ മുൻവൃത്താന്തം മുഴുവനും ഞാൻ നിന്നോട് വിശദീകരിച്ചു॥

Verse 55

अनेन कर्मणा विप्र निर्धनोसि दरिद्रवान् । संसारे यस्य सत्पुत्रा भक्तिमंतः सदैव हि

ഹേ വിപ്രാ! ഈ കർമ്മം മൂലം നീ നിർധനനും ദരിദ്രനും ആയി. എങ്കിലും ലോകത്തിൽ നിന്റെ സത്പുത്രന്മാർ എപ്പോഴും ഭക്തിസമ്പന്നരായിരിക്കും॥

Verse 56

सुशीला ज्ञानसंपन्नाः सत्यधर्मरताः सदा । संभवंति गृहे तस्य यस्य विष्णुः प्रसीदति

യാരുടെ ഗൃഹത്തിൽ ഭഗവാൻ വിഷ്ണു പ്രസന്നനാകുന്നുവോ, ആ വീട്ടിൽ സദാ സുഷീലരും ജ്ഞാനസമ്പന്നരും സത്യധർമ്മനിഷ്ഠരുമായവർ ജനിച്ചു വസിക്കുന്നു।

Verse 57

धनं धान्यं कलत्रं तु पुत्रपौत्रमनंतकम् । स भुंक्ते मर्त्यलोके वै यस्य विष्णुः प्रसन्नवान्

യാരിൽ ഭഗവാൻ വിഷ്ണു പ്രസന്നനാകുന്നുവോ, അവൻ മർത്ത്യലോകത്തിൽ ധനം, ധാന്യം, ഭാര്യ, കൂടാതെ പുത്ര-പൗത്രരുടെ അനന്ത പരമ്പരയും നിശ്ചയമായി അനുഭവിക്കുന്നു।

Verse 58

विना विष्णोः प्रसादेन दारापुत्रान्न चाप्नुयात् । सुजन्म च कुलं विप्र तद्विष्णोः परमं पदम्

വിഷ്ണുവിന്റെ പ്രസാദമില്ലാതെ ഭാര്യയും പുത്രന്മാരും ലഭിക്കുകയില്ല; നല്ല ജന്മവും ഉത്തമ കുലവും ലഭിക്കുകയില്ല, ഹേ ബ്രാഹ്മണാ—ഇതുതന്നെ വിഷ്ണുവിന്റെ പരമപദം।