Adhyaya 10
Bhumi KhandaAdhyaya 1050 Verses

Adhyaya 10

Description of the Demons’ Austerities (Why the Gods Won)

യുദ്ധത്തിൽ തോറ്റ ദാനവർ തങ്ങളുടെ പിതാവായ കശ്യപനെ സമീപിച്ച്—സംഖ്യയിൽ കുറവായിട്ടും ദേവന്മാർ എങ്ങനെ ജയിക്കുന്നു? എന്നു ചോദിക്കുന്നു. കശ്യപൻ ശാരീരികബലത്തെക്കാൾ ധാർമ്മിക കാരണത്തെ മുന്നോട്ടുവെച്ച്—സത്യം, ധർമ്മം, തപസ്, ദമനം, പുണ്യം ഇവയാണ് വിജയത്തിന്റെ മൂലം; ധർമ്മപക്ഷത്ത് വിഷ്ണുവിന്റെ അനുഗ്രഹവും സഹായവും ഉണ്ടെങ്കിൽ സ്ഥിരതയും ജയംയും ലഭിക്കും എന്നു ഉപദേശിക്കുന്നു. അധർമ്മം, കപടം, നീതിയില്ലാത്ത സഖ്യങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ആശ്രയിച്ച ബലം ഒടുവിൽ പതനത്തിലേക്കാണ് നയിക്കുന്നത്. പിന്നീട് പുണ്യ–പാപബന്ധം, സത്യത്തെ ശരണം ആക്കൽ, തപസിനെ സ്ഥിരതയും സിദ്ധിയും നൽകുന്ന മാർഗ്ഗമായി കാണൽ എന്നിവ വിശദീകരിക്കുന്നു. തുടർന്ന് അസുരന്മാരിൽ ഭിന്നമതം—ഹിരണ്യകശിപുവും ഹിരണ്യാക്ഷനും ആധിപത്യത്തിനായി ഘോരതപസും വൈഷ്ണവദ്വേഷവും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു; ബലി എന്നാൽ വിഷ്ണുവിനോടുള്ള വൈരം വിനാശകരമാണെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി നീതി-യുക്തമായ ഉപദേശം നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. ഒടുവിൽ ഭൂരിപക്ഷം ബലിയുടെ വാക്ക് തള്ളിക്കളഞ്ഞ് പർവതങ്ങളിൽ കഠിനതപസ്സിൽ ഏർപ്പെടുന്നു—ഉപവാസം, ദ്വേഷം, ദൃഢനിശ്ചയം എന്നിവയുടെ പ്രേരണയോടെ।

Shlokas

Verse 1

ऋषय ऊचुः । ततस्ते दानवाः सर्वे हिरण्यकशिपूत्तराः । युद्धाद्भग्नास्तु किं कुर्युर्व्यवसायं महामते

ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ ഹിരണ്യകശിപുവിന്റെ പുത്രന്മാരായ ആ ദാനവന്മാർ എല്ലാവരും യുദ്ധത്തിൽ തോറ്റു പിന്മാറി, ഹേ മഹാമതേ! ഏതു മാർഗം സ്വീകരിച്ചു?

Verse 2

विस्तरेणापि नो ब्रूहि तेषां वृत्तमनुत्तमम् । श्रोतुमिच्छामहे सर्वे त्वत्तो वै सांप्रतं द्विज

അവരുടെ അനുത്തമമായ വൃത്താന്തം ഞങ്ങൾക്ക് വിശദമായി പറയുക. ഹേ ദ്വിജാ! ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും ഇപ്പോൾ തന്നെ നിന്നിൽ നിന്ന് അത് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

Verse 3

सूत उवाच । भग्ना रणात्तु ते सर्वे बलहीनास्तु वै तदा । गतदर्पाः सुदुःखार्ता दैत्यास्ते पितरं गताः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ അവർ എല്ലാവരും യുദ്ധത്തിൽ തകർന്നു ബലഹീനരായി. അഹങ്കാരം അകന്ന്, അത്യന്തം ദുഃഖാർത്തരായി ആ ദൈത്യർ തങ്ങളുടെ പിതാവിന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു.

Verse 4

भक्त्या प्रणम्य ते सर्वे समूचुः कश्यपं तदा । दानवा ऊचुः । भवद्वीर्यात्समुत्पत्तिरस्माकं द्विजसत्तम

അപ്പോൾ അവർ എല്ലാവരും ഭക്തിയോടെ കശ്യപനെ प्रणമിച്ച് പറഞ്ഞു. ദാനവർ പറഞ്ഞു—ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, നിങ്ങളുടെ വീര്യശക്തിയിൽ നിന്നാണ് ഞങ്ങളുടെ ഉദ്ഭവം.

Verse 5

देवतानां महाभाग दानवानां तथैव च । वयं च दानवाः सर्वे बलवीर्यपराक्रमाः

ഹേ മഹാഭാഗാ, ദേവന്മാരിലും ദാനവന്മാരിലും ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും ദാനവർ ബലം, വീര്യം, പരാക്രമം എന്നിവയാൽ സമന്വിതരാണ്.

Verse 6

उपायज्ञाः सुधीराश्च उद्यमेन समन्विताः । वयं तु बहवस्तात देवास्त्वल्पास्तथैव च

ഞങ്ങൾ ഉപായജ്ഞർ, സുദീർഘബുദ്ധിയുള്ളവർ, പരിശ്രമത്തോടെ സമന്വിതർ. ഹേ താത, ഞങ്ങൾ അനേകർ; ദേവന്മാർ അതുപോലെ കുറവാണ്.

Verse 7

कथं जयंति ते सर्वे वयं भग्ना महाहवात् । तत्किं वै कारणं तात बलतेजः समन्विताः

അവർ എല്ലാവരും എങ്ങനെ ജയിക്കുന്നു, ഞങ്ങൾ മഹായുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ പരാജിതരാകുന്നു? ഹേ താത, ബലവും തേജസ്സും ഉള്ളിട്ടും ഇതിന്റെ കാരണം എന്ത്?

Verse 8

मत्तनागसहस्राणामेकैकस्य महामते । बलमस्ति च दैत्यस्य नास्ति देवेषु तादृशम्

ഹേ മഹാമതേ, ഓരോ ദൈത്യനും ആയിരം മത്തഗജങ്ങളുടെ ബലത്തോളം ബലം ഉള്ളവൻ; ദേവന്മാരിൽ അത്തരം ബലം ഇല്ല.

Verse 9

जयश्च दृश्यते तात देवेष्वेव महाहवे । तत्सर्वं कथयस्वैव संशयंछेत्तुमर्हसि

താതാ! ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ ദേവന്മാരിൽ തന്നേ വിജയം ദൃശ്യമാകുന്നു. അതിനാൽ എല്ലാം എനിക്കു പറയുക; എന്റെ സംശയം നീക്കാൻ നിങ്ങൾക്കാകും.

Verse 10

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे दैत्यतपश्चर्यावर्णनंनाम दशमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിൽ ‘ദൈത്യതപശ്ചര്യാവർണ്ണനം’ എന്ന പത്താം അധ്യായം സമാപ്തമായി.

Verse 11

वीर्यनिर्वापकस्तातो माताक्षेत्रमिदं सदा । धारणे पालने चैव पोषणे च यथैव हि

അതുകൊണ്ട് താതാ! മാതാവ് എപ്പോഴും വിത്തിനെ സ്വീകരിച്ച് സ്ഥാപിക്കുന്ന ക్షേത്രംപോലെ; ധാരണ, പരിപാലനം-രക്ഷണം, പോഷണം എന്നിവയിലും അവൾ തന്നെയാണ്.

Verse 12

किं कुर्याद्विषमार्थे तु पिता पुत्रे च वै तथा । अत्र प्रधानं कर्मैव मामेवं बुद्धिराश्रिता

പുത്രനെ സംബന്ധിച്ച് ദുഷ്കരവും വിരുദ്ധവുമായ സ്ഥിതി വന്നാൽ പിതാവ് എന്ത് ചെയ്യണം? ഇവിടെ പ്രധാനം കർമ്മം—സദാചാരമത്രേ; എന്റെ ബുദ്ധി അതിലേ ആശ്രിതം.

Verse 13

द्वैविध्यं कर्मसंबंधं पापपुण्यसमुद्भवम् । सत्यमेव समाश्रित्य क्रियते धर्म उत्तमः

കർമ്മബന്ധം ദ്വിവിധം—പാപവും പുണ്യവും നിന്നു ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്. സത്യത്തെ മാത്രം ആശ്രയിച്ച് ഉത്തമധർമ്മം ആചരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 14

तपोध्यानसमायुक्तं तारणाय हि तं सुताः । पतनाय पातकं प्रोक्तं सर्वदैव न संशयः

ഹേ പുത്രന്മാരേ, തപസ്സും ധ്യാനവും ചേർന്നതു മോക്ഷത്തിനുള്ള കാരണമെന്നു പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; പാതകം പതനഹേതുവാണ്—ഇതിൽ ഒരിക്കലും സംശയമില്ല।

Verse 15

बलेन परिवारेण आभिजात्येन पुत्रकाः । पुण्यहीनस्य पुंसो वै तद्बलं विकलायते

ഹേ പുത്രന്മാരേ, ബലം, കുടുംബത്തിന്റെ പിന്തുണ, ഉന്നതകുലജന്മം, പുത്രന്മാർ—ഇവയൊക്കെയുണ്ടായാലും; പുണ്യമില്ലാത്ത മനുഷ്യന്റെ ആ ബലം തീർച്ചയായും ക്ഷയിക്കുന്നു।

Verse 16

उन्नता गिरिदुर्गेषु वृक्षाः संति सुपुत्रकाः । पतंति वातवेगेन समूलास्तु घनास्तथा

ഹേ സുപുത്രന്മാരേ, പർവ്വതദുർഗങ്ങളിൽ വേരോടെ ഉറച്ചു നിൽക്കുന്ന ഉയർന്ന വൃക്ഷങ്ങളും കാറ്റിന്റെ വേഗത്തിൽ വീഴുന്നു; അതുപോലെ ഘനവനങ്ങളും।

Verse 17

सत्यधर्मविहीनास्ते तथायांति यमक्षयम् । साधारणः प्राणिनां च धर्म एष सुपुत्रकाः

സത്യവും ധർമ്മവും ഇല്ലാത്തവർ അതനുസരിച്ച് യമലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. ഹേ സുപുത്രന്മാരേ, ഇതാണ് എല്ലാ ജീവികൾക്കും പൊതുവായ ധർമ്മം।

Verse 18

येन संतरते जंतुरिह चैव परत्र च । तद्युष्माभिः परित्यक्तं सत्यं धर्मसमन्वितम्

ജീവൻ ഇഹലോകത്തിലും പരലോകത്തിലും കടന്നുപോകാൻ സഹായിക്കുന്ന ധർമ്മസഹിത സത്യത്തെ നിങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു।

Verse 19

अधर्ममास्थितं पुत्रा युष्माभिः सत्यवर्जितैः । सत्यधर्मतपोभ्रष्टाः पतिता दुःखसागरे

ഹേ പുത്രന്മാരേ, നിങ്ങൾ സത്യം ഉപേക്ഷിച്ച് അധർമ്മത്തെ ആശ്രയിച്ചു. സത്യവും ധർമ്മവും തപസ്സും വിട്ടു ഭ്രഷ്ടരായി നിങ്ങൾ ദുഃഖസാഗരത്തിൽ പതിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 20

देवाश्च सत्यसंपन्नाः श्रेयसा च समन्विताः । तपः शांतिदमोपेताः सुपुण्या पापवर्जिताः

ദേവന്മാർ സത്യസമ്പന്നരും പരമശ്രേയസ്സിനാൽ സമന്വിതരുമാണ്. അവർ തപസ്സും ശാന്തിയും ദമവും ഉള്ളവർ—അത്യന്തം പുണ്യവാന്മാർ, പാപവర్జിതർ.

Verse 21

यत्र सत्यं च धर्मश्च तपः पुण्यं तथैव च । यत्र विष्णुर्हृषीकेशो जयस्तत्र प्रदृश्यते

എവിടെ സത്യവും ധർമ്മവും വസിക്കുന്നു, അവിടെ തപസ്സും പുണ്യവും കൂടെയുണ്ട്; കൂടാതെ ഇന്ദ്രിയനാഥൻ ഹൃഷീകേശനായ വിഷ്ണു സന്നിഹിതനായിടത്ത്—വിജയം വ്യക്തമായി ദൃശ്യമാകുന്നു.

Verse 22

तेषां सहायः संभूतो वासुदेवः सनातनः । तस्माज्जयंति ते देवाः सत्यधर्मसमन्विताः

അവർക്കു സഹായിയായി സനാതനനായ വാസുദേവൻ പ്രത്യക്ഷനായി; അതിനാൽ സത്യധർമ്മസമന്വിതരായ ആ ദേവന്മാർ വിജയം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 23

सहायेन बलेनैव पौरुषेण तथैव च । भवंतः किल वै पुत्रास्तपः सत्यविवर्जिताः

സഹായത്തിലും ബലത്തിലും വെറും പൗരുഷത്തിലും മാത്രം ആശ്രയിച്ച്, ഹേ പുത്രന്മാരേ, നിങ്ങൾ—എന്നു പറയപ്പെടുന്നു—തപസ്സും സത്യവും ഇല്ലാത്തവരാണ്.

Verse 24

यस्य विष्णुः सहायश्च तपश्चैव बलं तथा । तस्यैव च जयो दृष्ट इति धर्मविदो विदुः

വിഷ്ണു സഹായിയായി, തപസ്സും ബലവും ഉള്ളവനേയ്ക്കു മാത്രമേ വിജയം നിശ്ചയമായി ലഭിക്കൂ എന്നു ധർമ്മവിദർ അറിയുന്നു.

Verse 25

यूयं धर्मविहीनास्तु तपः सत्यविवर्जिताः । ऐंद्रं पदं बलेनैव प्राप्तवंतश्च पूर्वतः

നിങ്ങൾ ധർമ്മരഹിതർ; തപസ്സും സത്യവും ഇല്ലാത്തവർ. മുമ്പ് നിങ്ങൾ വെറും ബലത്താൽ മാത്രമേ ഇന്ദ്രപദം നേടിയിരുന്നുള്ളൂ.

Verse 26

तपो विना महाप्राज्ञा धर्मेण यशसा विना । बलदर्पगुणैः पुत्रा न प्राप्यमैन्द्रकं पदम्

മഹാപ്രാജ്ഞരായ എന്റെ പുത്രന്മാരേ! തപസ്സില്ലാതെ, ധർമ്മവും യശസ്സും ഇല്ലാതെ, ബലവും ദർപ്പവും മുതലായ ഗുണങ്ങൾ ഉണ്ടായാലും ഇന്ദ്രസമ പദം ലഭ്യമല്ല.

Verse 27

प्राप्याप्यैंद्रं पदं पुत्रास्ततो भ्रष्टा भवंति हि । तस्माद्यूयं प्रकुर्वंतु तपः पुत्राः समन्विताः

പുത്രന്മാരേ! ഇന്ദ്രപദം നേടിയാലും അവിടെ നിന്ന് വീഴ്ച സംഭവിക്കും; അതിനാൽ നിങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് സ്ഥിരചിത്തരായി തപസ്സു അനുഷ്ഠിക്കൂ.

Verse 28

अविरोधेन संयुक्ता ज्ञानध्यानसमन्विताः । वैरं चैव न कर्तव्यं केशवेन समं कदा

വിരോധമില്ലാതെ സൗഹാർദ്ദത്തോടെ ഒന്നായി, ജ്ഞാനവും ധ്യാനവും ഉൾക്കൊള്ളുക; കേശവനോടു ഒരിക്കലും വൈരം പുലർത്തരുത്.

Verse 29

एवंविधा यदा पुत्रा यूयं धन्या भविष्यथ । परां सिद्धिं तदा सर्वे प्रयास्यथ न संशयः

നിങ്ങൾ ഇത്തരത്തിലുള്ള സദ്ഗുണസമ്പന്നരായ പുത്രന്മാരായാൽ, നിങ്ങൾ സത്യമായും ധന്യരാകും. അപ്പോൾ നിങ്ങൾ എല്ലാവരും പരമസിദ്ധി പ്രാപിക്കും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.

Verse 30

एवं संभाषितास्ते तु कश्यपेन महात्मना । समाकर्ण्य पितुर्वाक्यं दानवास्ते महौजसः

മഹാത്മാവായ കശ്യപൻ ഇങ്ങനെ ഉപദേശിച്ചപ്പോൾ, ആ മഹാബലശാലികളായ ദാനവർ പിതാവിന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രവിച്ച് (അതനുസരിച്ച്) പ്രവർത്തിച്ചു.

Verse 31

प्रणम्य कश्यपं भक्त्या समुत्थाय त्वरान्विताः । सुमंत्रं चक्रिरे दैत्याः परस्परसमाहिताः

ഭക്തിയോടെ കശ്യപനെ നമസ്കരിച്ചു അവർ വേഗത്തിൽ എഴുന്നേറ്റു. തുടർന്ന് ദൈത്യർ പരസ്പരം ഏകാഗ്രചിത്തരായി ഉത്തമമായ മന്ത്രണ (യോജന) രൂപപ്പെടുത്തി.

Verse 32

हिरण्यकशिपू राजा तानुवाचाथ दानवान् । तपश्चैव करिष्यामो दुष्करं सर्वदायकम्

അപ്പോൾ രാജാവ് ഹിരണ്യകശിപു ആ ദാനവരോട് പറഞ്ഞു—“നാം തീർച്ചയായും തപസ്സു ചെയ്യും; അത് ദുഷ്കരമെങ്കിലും സർവ്വദായകമാണ്.”

Verse 33

हिरण्याक्षस्तदोवाच करिष्ये दारुणं तपः । ततो बलेन त्रैलोक्यं ग्रहीष्ये नात्र संशयः

അപ്പോൾ ഹിരണ്യാക്ഷൻ പറഞ്ഞു—“ഞാൻ ഘോരമായ തപസ്സു ചെയ്യും. അതിൽ നിന്നു ലഭിക്കുന്ന ബലത്തോടെ ത്രൈലോക്യം പിടിച്ചടക്കും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.”

Verse 34

रणे निर्जित्य गोविंदं तमिमं पापचेतसम् । व्यापाद्य देवताः सर्वाः पदमैंद्रं व्रजाम्यहम्

യുദ്ധത്തിൽ ഗോവിന്ദനെ ജയിച്ച്, സർവ്വ ദേവന്മാരെയും വധിച്ച്—ഇവിടെ നില്ക്കുന്ന ഈ പാപചിത്തനെ കണ്ടുകൊണ്ട്—ഞാൻ പദ്മൈന്ദ്രന്റെ ലോകത്തിലേക്ക് പോകും.

Verse 35

बलिरुवाच । एवं न युज्यते कर्तुं युष्माभिर्दितिजेश्वराः । विष्णुना सह यद्वैरं तद्वैरं नाशकारणम्

ബലി പറഞ്ഞു—ഹേ ദിതിജാധിപന്മാരേ, ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നത് നിങ്ങള്ക്ക് യുക്തമല്ല. വിഷ്ണുവോടുള്ള വൈരം തന്നെയാണ് നാശത്തിന്റെ കാരണമാകുന്നത്.

Verse 36

दानधर्मैस्तथा पुण्यैस्तपोभिर्यज्ञयाजनैः । तमाराध्य हृषीकेशं सुखं गच्छंति मानवाः

ദാനം, ധർമ്മം, പുണ്യകർമ്മങ്ങൾ, തപസ്സ്, യജ്ഞയാജനങ്ങൾ എന്നിവയാൽ മനുഷ്യർ ഹൃഷീകേശനെ ആരാധിക്കുന്നു; ആരാധിച്ചാൽ അവർ സുഖം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 37

हिरण्यकशिपुरुवाच । अहमेवं न करिष्ये हरेराराधनं कदा । स्वभावं तु परित्यज्य शत्रुसेवा प्रचर्यते

ഹിരണ്യകശിപു പറഞ്ഞു—ഞാൻ ഒരിക്കലും ഹരിയെ ആരാധിക്കുകയില്ല. സ്വന്തം സ്വഭാവം ഉപേക്ഷിച്ചാൽ ശത്രുവിന്റെ സേവയിലേക്കാണ് വഴിമാറുന്നത്.

Verse 38

मरणादधिकं तं तु मानयंति हि पंडिताः । विष्णोः सेवा न वै कार्या मया चान्यैश्च दानवैः

പണ്ഡിതർ അതിനെ മരണത്തേക്കാളും ഭീകരമെന്ന് മാനിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് വിഷ്ണുസേവ ഞാൻ മാത്രമല്ല, മറ്റു ദാനവരും ചെയ്യരുത്.

Verse 39

तमुवाच महात्मानं बलिः पितामहं पुनः । धर्मशास्त्रेषु यद्दृष्टं मुनिभिस्तत्त्ववेदिभिः

അപ്പോൾ ബലി വീണ്ടും തന്റെ പിതാമഹനായ മഹാത്മാവിനോട് പറഞ്ഞു— “ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങളിൽ തത്ത്വവേദികളായ മുനിമാർ കണ്ടറിഞ്ഞ് ഉപദേശിച്ചതെല്ലാം…”

Verse 40

राजनीतियुतं मंत्रं शत्रोश्चैव प्रधानतः । हीनमात्मानमाज्ञाय रिपुं तं बलिनं तथा

രാജനീതിയുക്തമായ ഉപദേശം സ്വീകരിച്ച് ശത്രുവിനെ ആദ്യം പരിഗണിച്ച്, സ്വന്തം ദൗർബല്യം തിരിച്ചറിയുകയും ആ ശത്രുവിനെ ബലവാനെന്നുമറിയുകയും വേണം।

Verse 41

तस्य पार्श्वे प्रगत्वैव जयकालं प्रतीक्षयेत् । दीपच्छायां समाश्रित्य तमो वसति सर्वदा

അവന്റെ സമീപത്തേക്ക് ചെന്നു ജയത്തിന്റെ ശുഭസമയം കാത്തിരിക്കണം; കാരണം ദീപത്തിന്റെ നിഴലിനെ ആശ്രയിച്ച് അന്ധകാരം എപ്പോഴും അവിടെ വസിക്കുന്നു।

Verse 42

स्नेहं दशागतं प्रेक्ष्य दीपस्यापि महाबलम् । प्रकाशं याति वेगेन तमश्च वर्द्धते पुनः

ദീപത്തിലെ എണ്ണ അവസാനഘട്ടത്തിലെത്തിയെന്ന് കണ്ടാൽ, ദീപം മഹാബലമുള്ളതായാലും അതിന്റെ പ്രകാശം വേഗത്തിൽ മങ്ങുകയും അന്ധകാരം വീണ്ടും വർധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു।

Verse 43

तथा प्रसादयेच्छन्नः स्नेहं निर्दिश्य तत्त्वतः । स्नेहं कृत्वासुरैः सार्द्धं धर्मभावैः सुरद्विषः

അതുപോലെ അവൻ തന്റെ ഉദ്ദേശം മറച്ച്, യഥാർത്ഥ സ്നേഹം സൂചിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ അവരെ പ്രസാദിപ്പിക്കണം. ഇങ്ങനെ അസുരന്മാരോടൊപ്പം ‘മൈത്രി’ബന്ധം സ്ഥാപിച്ച്, ദേവദ്വേഷി ധർമ്മഭാവത്തിന്റെ മറവിൽ മുന്നേറും।

Verse 44

पूर्वमुक्तं सुमंत्रं तु मुनिना कश्यपेन हि । तेन मंत्रेण राजेंद्र कुरु कार्यं स्वमात्मवान्

ആ ഉത്തമ മന്ത്രം മുമ്പേ മുനി കശ്യപൻ ഉപദേശിച്ചതുതന്നെ. ഹേ രാജേന്ദ്രാ, ആത്മസംയമത്തോടെ ആ മന്ത്രംകൊണ്ട് നിന്റെ കാര്യം സിദ്ധിപ്പിക്ക.

Verse 45

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा प्राह दैत्यः प्रतापवान् । पौत्र नैवं करिष्येहं मानभंगं तथात्मनः

അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് പ്രതാപവാനായ ദൈത്യൻ പറഞ്ഞു—“പൗത്രാ, എന്റെ സ്വന്തം മാനഭംഗം വരുത്തുന്ന വിധത്തിൽ ഇവിടെ ഞാൻ അങ്ങനെ ചെയ്യുകയില്ല.”

Verse 46

अन्ये च बांधवाः सर्वे तमूचुर्नयपंडितम् । बलिनोक्तं च यत्पुण्यं देवतानां प्रियंकरम्

അപ്പോൾ മറ്റു ബന്ധുക്കളെല്ലാവരും നയപണ്ഡിതനായ ആ ജ്ഞാനിയോട് പറഞ്ഞു—“ബലി പറഞ്ഞ ആ പുണ്യകർമ്മം ദേവന്മാർക്ക് പ്രിയകരമാണ്.”

Verse 47

शक्रमानकरं प्रोक्तं दानवानां भयंकरम् । करिष्यामो वयं सर्वे तप एवमनुत्तमम्

ഇത് ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ)ന്റെ മാനത്തെ തകർക്കുന്നതും ദാനവർക്കും ഭയങ്കരവുമെന്നു പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും ഈ അനുത്തമ തപസ് അനുഷ്ഠിക്കും.

Verse 48

तपसा निर्जित्य देवान्हरिष्यामः स्वकं पदम् । एवमामंत्र्य ते सर्वे निराकृत्य बलिं तदा

“തപസ്സിലൂടെ ദേവന്മാരെ ജയിച്ച് ഞങ്ങളുടെ സ്വന്തം സ്ഥാനത്തെ ഞങ്ങൾ കൈവശമാക്കും.” എന്ന് പറഞ്ഞ് അവർ എല്ലാവരും യാത്രപറഞ്ഞു; അപ്പോൾ ബലിയെ നിരസിച്ചു.

Verse 49

विष्णोः सार्द्धं महावैरं हृदि कृत्वा महासुराः । तपश्चक्रुस्ततः सर्वे गिरिदुर्गेषु सानुषु

വിഷ്ണുവിനോടു ഹൃദയത്തിൽ മഹാവൈരം ധരിച്ചു ആ മഹാസുരന്മാർ പിന്നെ എല്ലാവരും പർവ്വതദുർഗങ്ങളിലും ശിഖരങ്ങളിലുമായി തപസ്സു ചെയ്തു।

Verse 50

एवं ते दानवाः सर्वे त्यक्तरागाः सुनिश्चिताः । कामक्रोधविहीनाश्च निराहारा जितक्लमाः

ഇങ്ങനെ ആ ദാനവന്മാർ എല്ലാവരും രാഗം ഉപേക്ഷിച്ച് ദൃഢനിശ്ചയികളായി; കാമക്രോധരഹിതരായി, നിരാഹാരമായി നിന്ന് ക്ഷീണം ജയിച്ചു।