Bhuvaneśī (Nidrā-Śakti) Mantra-vidhi, Nyāsa–Āvaraṇa Worship, Padma-homa Prayogas, and the Opening of Śrī-Mahālakṣmī Upāsanā

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । कलिकल्पांतरे ब्रह्मन् ब्रह्मणोऽव्यक्तजन्मनः । लोकपद्मे तपस्थस्य सृष्ट्यर्थं संबभूवतुः ॥ १ ॥

സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ബ്രാഹ്മണാ! കലികൽപ്പത്തിന്റെ മറ്റൊരു ചക്രത്തിൽ, അവ്യക്തജന്മനായ ബ്രഹ്മാവ് ലോകപദ്മത്തിൽ തപസ്സിൽ നിലകൊണ്ടിരിക്കെ, സൃഷ്ട്യർത്ഥമായി ആ രണ്ടും പ്രാദുര്ഭവിച്ചു ॥ १ ॥

Verse 2

विष्णुकर्णमलोद्भूतावसुरौ मधुकैटभौ । तौ जातमात्रौ पयसि लोकप्रलयलक्षणे ॥ २ ॥

വിഷ്ണുവിന്റെ കർണമലത്തിൽ നിന്ന് മധു കൈടഭൻ എന്ന രണ്ടു അസുരർ ഉദ്ഭവിച്ചു; ജനിച്ച ഉടൻ തന്നെ പ്രളയലക്ഷണമുള്ള ജലത്തിൽ അവർ നിലകൊണ്ടു ॥ २ ॥

Verse 3

जानुमात्रे स्थितौ दृष्ट्वा ब्रह्मणं कमलस्थितम् । प्रवृत्तावत्तुमालक्ष्य तुष्टाव जगदंबिकाम् ॥ ३ ॥

കമലത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന ബ്രഹ്മാവിനെ കണ്ടു, അവർ മുട്ടോളം വെള്ളത്തിൽ നിന്നുകൊണ്ട് അവനെ വിഴുങ്ങാൻ തുടങ്ങുന്നതായി തിരിച്ചറിഞ്ഞപ്പോൾ, അവൾ ജഗദംബികയായ ലോകമാതാവിനെ സ്തുതിച്ചു ॥ ३ ॥

Verse 4

ततो देवी जगत्कर्त्री शैवी शक्तिरनुत्तमा । नारायणाक्षिसंस्थाना निद्रा प्रीता बभूव ह ॥ ४ ॥

അപ്പോൾ ജഗത്കർത്ത്രിയായ അനുത്തമ ശൈവീ ശക്തി—നാരായണന്റെ കണ്ണുകളിൽ ‘നിദ്ര’യായി അധിവസിക്കുന്ന ആ ദേവി—പ്രസന്നയായി ॥ ४ ॥

Verse 5

तस्या मंत्रादिकं सर्वं कथयिष्यामि तच्छृणु । सारुणा क्रोधनी शांतिश्चंद्रालंकृतशेखरा ॥ ५ ॥

ഇപ്പോൾ കേൾക്കുക—അവളുടെ മന്ത്രാദികളും ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാ വിധിവിധാനങ്ങളും ഞാൻ പൂർണ്ണമായി വിവരിക്കും. അവൾ സാരുണാ, ക്രോധനീ, ശാന്തി; ചന്ദ്രാലങ്കൃത ശിഖരധാരിണിയായ ദേവി.

Verse 6

एकाक्षरीबीज मन्त्रऋषिः शक्तिरुदाहृता । गायत्री च भवेच्छन्दो देवता भुवनेश्वरी ॥ ६ ॥

ഏകാക്ഷരീ ബീജമന്ത്രത്തിന് ഋഷിയായി ‘ശക്തി’ എന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു; ഛന്ദസ് ഗായത്രി; അധിഷ്ഠാത്രീ ദേവത ഭുവനേശ്വരി.

Verse 7

षड्दीर्घयुक्तबीजेन कुर्यादंगानि षट् क्रमात् । संहारसृष्टिमार्गेण मातृकान्यस्तविग्रहः ॥ ७ ॥

ആറ് ദീർഘസ്വരങ്ങളോടുകൂടിയ ബീജമന്ത്രം ചേർത്ത് ക്രമമായി ആറു അങ്ക-ന്യാസങ്ങൾ ചെയ്യണം. തുടർന്ന് ദേഹത്തിൽ മാതൃകകളെ ന്യാസിച്ച് സംഹാരവും സൃഷ്ടിയും എന്ന മാർഗ്ഗവിധിയിൽ മുന്നേറണം.

Verse 8

मन्त्रन्यासं ततः कुर्याद्देवताभावसिद्धये । हृल्लेखां मूर्ध्नि वदने गगनां हृदयांबुजे ॥ ८ ॥

അതിനുശേഷം ദേവതാഭാവസിദ്ധിക്കായി മന്ത്രന്യാസം ചെയ്യണം. ‘ഹൃല്ലേഖാ’യെ ശിരസ്സിലും മുഖത്തിലും, ‘ഗഗനാ’യെ ഹൃദയകമലത്തിൽ ന്യാസിക്കണം.

Verse 9

रक्तां करालिकां गुह्ये महोच्छुष्मां पदद्वये । ऊर्द्ध्वप्राग्दक्षिणोदीच्यपश्चिमेषूत्तरेऽपि च ॥ ९ ॥

‘രക്താ’യും ‘കരാലികാ’യും ഗുഹ്യപ്രദേശത്ത്, ‘മഹോച്ചുഷ്മാ’യെ ഇരുപാദങ്ങളിലും ന്യാസിക്കണം. അതുപോലെ ഊർദ്ധ്വപ്രദേശത്തും ദിക്കുകളിൽ—കിഴക്ക്, തെക്ക്, വടക്ക്, പടിഞ്ഞാറ്—കൂടാതെ വടക്കുദിക്കിലും തദ്വിധം ന്യാസിക്കണം.

Verse 10

सद्यादिह्रस्वबीजाद्यान्वस्तव्या भूतसप्रभाः । अंगानि विन्यसेत्पश्चाज्जातियुक्तानि षट् क्रमात् ॥ १० ॥

ഇവിടെ ‘സദ്യ’ മുതലായ ഹ്രസ്വ ബീജങ്ങളും ഭൂതതത്ത്വബന്ധിതമായ ദീപ്തമന്ത്രങ്ങളും ന്യാസം ചെയ്യണം. തുടർന്ന് ജാതിയുക്തമായ ഷഡംഗങ്ങളെ ക്രമമായി വിന്യസിക്കണം॥

Verse 11

ब्रह्माणं विन्यसेद्भाले गायत्र्या सह संयुतम् । सावित्र्या सहितं विष्णुं कपोले दक्षिणे न्यसेत् ॥ ११ ॥

നെറ്റിയിൽ ഗായത്രിയോടുകൂടിയ ബ്രഹ്മാവിനെ ന്യാസം ചെയ്യണം. വലത് കവിളിൽ സാവിത്രിയോടുകൂടിയ വിഷ്ണുവിനെ ന്യാസം ചെയ്യണം॥

Verse 12

वागीश्वर्या समायुक्तं वामगंडे महेश्वरम् । श्रिया धनपतिं न्यस्य वामकर्णाग्रके पुनः ॥ १२ ॥

വാഗീശ്വരീശക്തിയോടുകൂടിയ മഹേശ്വരനെ ഇടത് കവിളിൽ ന്യാസം ചെയ്യണം. ശ്രീയോടുകൂടിയ ധനപതി (കുബേരൻ)നെ വീണ്ടും ഇടത് ചെവിയുടെ അഗ്രത്തിൽ ന്യാസം ചെയ്യണം॥

Verse 13

रत्या स्मरं मुखे न्यस्य पुण्यागणपतिं न्यसेत् । सव्यकर्णोपरि निधाकर्णगंडांतरालयोः ॥ १३ ॥

മുഖത്തിൽ രതിയോടുകൂടിയ സ്മരൻ (കാമദേവൻ)നെ ന്യാസം ചെയ്യണം. തുടർന്ന് പുണ്യ ഗണപതിയെ ഇടത് ചെവിയുടെ മുകളിലെയും ചെവി-കവിള് ഇടയിലെയും പ്രദേശത്തും ന്യാസം ചെയ്യണം॥

Verse 14

न्यस्तव्यं वदने मूलं भूपश्चैत्रांस्ततो न्यसेत् । कण्ठमूले स्तनद्वंद्वे वामांसे हृदयांबुजे ॥ १४ ॥

മുഖത്തിൽ മൂലമന്ത്രത്തിന്റെ ന്യാസം ചെയ്യണം. തുടർന്ന് ‘ഭൂപ’ മുതലായവയും ‘ചൈത്രാ’ മുതലായ (മന്ത്ര/അക്ഷര)ങ്ങളും കണ്ഠമൂലത്തിൽ, ഇരുസ്തനങ്ങളിൽ, ഇടത് ഭുജത്തിൽ, ഹൃദയകമലത്തിൽ ന്യാസം ചെയ്യണം॥

Verse 15

सव्यांसे पार्श्वयुगले नाभिदेशे च देशिकः । भालांश्च पार्श्वजठरे पार्श्वांसापरके हृदि ॥ १५ ॥

ദേശികനെ ഇടത് തോളിലും, ഇരുപാർശ്വങ്ങളിലും, നാഭിപ്രദേശത്തും സ്ഥാപിക്കണം. ഭാല-ശക്തികളെ പാർശ്വത്തിലും ജഠരത്തിലും ന്യസിച്ച്, മറുപാർശ്വ ഹൃദയത്തിൽ പാർശ്വാംസ-ശക്തി സ്ഥാപിക്കണം॥१५॥

Verse 16

ब्रह्माण्याद्यास्तनौ न्यस्य विधिना प्रोक्तलक्षणाः । मूलेन व्यापकं देहे न्यस्य देवीं विचिंतयेत् ॥ १६ ॥

വിധിയിൽ പറഞ്ഞ ലക്ഷണപ്രകാരം ബ്രഹ്മാണീ മുതലായ (മന്ത്രങ്ങൾ) ഇരുസ്തനങ്ങളിൽ ന്യസിക്കണം. തുടർന്ന് മൂലമന്ത്രംകൊണ്ട് ദേഹമാകെ വ്യാപിക്കുന്ന ശക്തി സ്ഥാപിച്ച്, ദേവിയെ ഏകാഗ്രമായി ധ്യാനിക്കണം॥१६॥

Verse 17

उद्यद्दिवाकरनिभां तुंगोरोजां त्रिलोचनाम् । स्मरास्यामिंदुमुकुटां वरपाशांकुशाभयाम् ॥ १७ ॥

ഉദയസൂര്യനെപ്പോലെ ദീപ്തമായ, ഉന്നതസ്തനയുള്ള, ത്രിനേത്രിയായ—മോഹനമുഖയുള്ള—ചന്ദ്രമുകുടധാരിണിയായ, ശുഭഹസ്തങ്ങളിൽ വരപാശം, അങ്കുശം, അഭയമുദ്ര എന്നിവ ധരിച്ച ദേവിയെ ഞാൻ ധ്യാനിക്കുന്നു॥१७॥

Verse 18

रदलक्षं जपेन्मंत्रं त्रिमध्वक्तैर्हुनेत्ततः । अष्टद्रव्यैर्दशांशेन ब्रह्मवृक्षसमिद्वरैः ॥ १८ ॥

മന്ത്രം ഒരു ലക്ഷം ജപിക്കണം. തുടർന്ന് ത്രിമധു (മൂന്ന് മധുരദ്രവ്യങ്ങൾ)യും ഘൃതവും ചേർത്ത് ഹോമം ചെയ്യണം. അഷ്ടദ്രവ്യങ്ങളോടെ ജപത്തിന്റെ ദശാംശം പ്രകാരം, ബ്രഹ്മവൃക്ഷത്തിന്റെ ഉത്തമ സമിധകളാൽ ആഹുതികൾ അർപ്പിക്കണം॥१८॥

Verse 19

द्राक्षाखर्जूरवातादशर्करानालिकेरकम् । तन्दुलाज्यतिलं विप्र द्रव्याष्टकमुदाहृतम् ॥ १९ ॥

ദ്രാക്ഷ, ഖർജൂര, ബദാം, ശർക്കര, നാളികേരം, തണ്ടുലം (അരി), ഘൃതം, എള്ള്—ഹേ വിപ്രാ—ഇവയാണ് അഷ്ടദ്രവ്യങ്ങൾ എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു॥१९॥

Verse 20

दद्यादर्ध्यं दिनेशाय तत्र संचिन्त्य पार्वतीम् । पद्ममष्टदलं बाह्ये वृत्तं षोडशभिर्द्दलैः ॥ २० ॥

ദിനേശനായ സൂര്യദേവന് അർഘ്യം അർപ്പിച്ച് അവിടെ പാർവതീദേവിയെ ധ്യാനിക്കണം. തുടർന്ന് അഷ്ടദള പദ്മം നിർമ്മിച്ച്, പുറത്ത് ഷോഡശദളങ്ങളോടുകൂടിയ വൃത്താകാര ആവരണം ഒരുക്കണം॥২০॥

Verse 21

विलिखेत्कर्णिकामध्ये षट्कोणमतिसुन्दरम् । ततः संपूजयेत्पीठं नवशक्तिसमन्वितम् ॥ २१ ॥

പദ്മത്തിന്റെ കർണികാമദ്ധ്യേ അതിസുന്ദരമായ ഷട്കോണം വരയ്ക്കണം. തുടർന്ന് നവശക്തിസമന്വിതമായ പീഠം വിധിപൂർവ്വം സമ്പൂജിക്കണം॥২১॥

Verse 22

जयाख्या विजया पश्चादजिताह्वापराजिता । नित्या विलासिनी गोग्धीत्यघोरा मंगला नव ॥ २२ ॥

അടുത്തതായി ഒമ്പത് മംഗളനാമങ്ങൾ—ജയാഖ്യാ, വിജയാ, അജിതാഹ്വാ, അപരാജിതാ, നിത്യാ, വിലാസിനീ, ഗോഗ്ധീ, അഘോരാ, മംഗളാ॥২২॥

Verse 23

बीजाढ्यमासनं दत्त्वा मूर्तिं तेनैव कल्पयेत् । तस्यां संपूजयेद्देवीमावाह्यावरणैः क्रमात् ॥ २३ ॥

ബീജമന്ത്രങ്ങളാൽ സമൃദ്ധമായ ആസനം അർപ്പിച്ച്, അതനുസരിച്ച് ദേവീമൂർത്തി കല്പിക്കണം. തുടർന്ന് അതിൽ ദേവിയെ ആവാഹനം ചെയ്ത്, ആവരണങ്ങളോടുകൂടി ക്രമമായി സമ്പൂർണ്ണമായി പൂജിക്കണം॥২৩॥

Verse 24

मध्यपाग्याम्यसौम्येषु पूजयेदंगदेवताः । षट्कोणेषु यजेन्मंत्री पश्चान्मिथुनदेवताः ॥ २४ ॥

മദ്ധ്യഭാഗത്തിലും ശുഭദിക്കുകളിലും (കിഴക്ക്, വടക്ക്) അങ്ങദേവതകളെ പൂജിക്കണം. ഷട്കോണമേഖലകളിൽ മന്ത്രജ്ഞനായ യജമാനൻ ആരാധന നടത്തണം; തുടർന്ന് മിഥുനദേവതകളെ പൂജിക്കണം॥২৪॥

Verse 25

इन्द्रकोणं लसद्दंडकुंडिकाक्षगुणाभयाम् । गायत्रीं पूजयेन्मन्त्री ब्रह्माणमपि तादृशम् ॥ २५ ॥

ഇന്ദ്ര-കോണത്തിൽ (കിഴക്കുദിശ) മന്ത്രസാധകൻ ദണ്ഡം, കമണ്ഡലു, അക്ഷമാല എന്നിവ ധരിച്ച് ഉപദേശമുദ്ര കാണിക്കുകയും അഭയം നൽകുകയും ചെയ്യുന്ന ദീപ്തിമതി ഗായത്രിയെ പൂജിക്കണം; അതുപോലെ തന്നെ ബ്രഹ്മാവിനെയും അതേ രൂപത്തിൽ പൂജിക്കണം।

Verse 26

रक्षः कोणे शंखचक्रगदापंकजधारिणीम् । सावित्रीं पीतवसनां यजेद्विणुं च तादृशम् ॥ २६ ॥

രക്ഷഃ-കോണത്തിൽ പീതവസ്ത്രധാരിണി, ശംഖം-ചക്രം-ഗദ-പദ്മം ധരിച്ച സാവിത്രിയെ പൂജിക്കണം; അതുപോലെ തന്നെ അതേ രൂപത്തിൽ വിഷ്ണുവിനെയും പൂജിക്കണം।

Verse 27

वायुकोणे परश्वक्षमाला भयवरान्विताम् । यजेत्सरस्वतीमच्छां रुद्रं तादृशलक्षणम् ॥ २७ ॥

വായു-കോണത്തിൽ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറ്) പരശുവും അക്ഷമാലയും ധരിച്ച് അഭയ-വരമുദ്രകളോടെ ഉള്ള ശുദ്ധ സരസ്വതിയെ പൂജിക്കണം; അതുപോലെ തന്നെ അതേ ലക്ഷണങ്ങളുള്ള രുദ്രനെയും പൂജിക്കണം।

Verse 28

वह्निकोणे यजेद्रत्नकुंभं मणिकरंडकम् । कराभ्यां बिभ्रतीं पीतां तुंदिलं धनदायकम् ॥ २८ ॥

വഹ്നി-കോണത്തിൽ (അഗ്നേയ ദിശ) ഇരുകൈകളിലും രത്നകുംഭവും മണികരണ്ഡകവും ധരിച്ച, പീതവർണ്ണ, തുണ്ടിലയും ധനദായിനിയുമായ ദേവതയെ പൂജിക്കണം।

Verse 29

आलिंग्य सव्यहस्तेन वामे तांबूलधारिणीम् । धनदांकसमारूढां महालक्ष्मीं प्रपूजयेत् ॥ २९ ॥

ഇടങ്കൈകൊണ്ട് ആലിംഗനം ചെയ്യപ്പെട്ടവളായി, ഇടങ്കയ്യിൽ താംബൂലം ധരിച്ച്, ധനദ (കുബേര)ന്റെ അങ്കത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന മഹാലക്ഷ്മിയെ വിധിപൂർവ്വം പൂജിക്കണം।

Verse 30

पश्चिमे मदनं बाणपाशांकुशशरासनाम् । धारयंतं जपारक्तं पूजयेद्रक्तभूषणम् ॥ ३० ॥

പശ്ചിമദിക്കിൽ മദനനെ (കാമദേവനെ) പൂജിക്കണം—ബാണം, പാശം, അങ്കുശം, ധനുസ്സ് എന്നിവ ധരിച്ച്, ജപാപുഷ്പംപോലെ രക്തവർണ്ണനായി, ചുവന്ന ആഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതനായവനെ।

Verse 31

सव्येन पतिमाश्लिष्य वामेनोत्पलधारिणीम् । पाणिना रमणांकस्थां रतिं सम्यक्समर्चयेत् ॥ ३१ ॥

ഇടത്തുവശംകൊണ്ട് ഭർത്താവിനെ ആലിംഗനം ചെയ്ത്, ഇടങ്കയ്യിൽ താമര ധരിച്ച്, പ്രിയന്റെ മടിയിൽ ഇരിക്കുന്ന രതിദേവിയെ വലങ്കയ്യാൽ വിധിപൂർവ്വം സമ്യക് ആരാധിക്കണം।

Verse 32

ऐशान्ये पूजयेत्सम्यक् विघ्नराजं प्रियान्वितम् । सृणिपाशधरं कांतं वरांगासृक्कलांगुलिम् ॥ ३२ ॥

ഇശാന്യ ദിക്കിൽ പ്രിയാസഹിതനായ വിഘ്നരാജനെ (ഗണേശനെ) സമ്യക് പൂജിക്കണം—മനോഹരൻ, അങ്കുശവും പാശവും ധരിച്ചവൻ, ശുഭാംഗങ്ങളാൽ യുക്തനും ചുവപ്പുനിറം കലർന്ന ലക്ഷണങ്ങളാൽ ചിഹ്നിതനും।

Verse 33

माध्वीपूर्णकपालाढ्यं विघ्नराजं दिगंबरम् । पुष्करे विगलद्रत्नस्फुरच्चषकधारिणम् ॥ ३३ ॥

ഞാൻ വിഘ്നരാജനെ (ഗണേശനെ) ധ്യാനിക്കുന്നു—ദിഗംബരനായും, മധു-മദിര നിറഞ്ഞ കപാലപാത്രംകൊണ്ട് സമൃദ്ധനായും, താമരഹസ്തത്തിൽ രത്നപ്രഭയോടെ തിളങ്ങി തുള്ളിവീഴുന്ന പാനപാത്രം ധരിച്ചവനായി।

Verse 34

सिंदूरसदृशाकारामुद्दाममदविभ्रमाम् । धृतरक्तोत्पलामन्यपाणिना तु ध्वजस्पृशाम् ॥ ३४ ॥

അവളുടെ രൂപം സിന്ദൂരത്തിനെപ്പോലെ ചുവന്നതായിരുന്നു, ഉന്മത്ത മദവിലാസത്തിൽ ആടിമറിഞ്ഞു; ഒരു കൈയിൽ ചുവന്ന താമര ധരിച്ച്, മറ്റേ കൈകൊണ്ട് ധ്വജം (പതാകാദണ്ഡം) സ്പർശിച്ചു।

Verse 35

आश्लिष्टकांतामरुणां पुष्टिमर्चेद्दिगंबराम् । कर्णिकायां निधी पूज्यौ षट्कोणस्याथ पार्श्वयोः ॥ ३५ ॥

ആലിംഗനരതയും അരുണവർണ്ണയും ദിഗംബരിയുമായ ‘പുഷ്ടി’ ദേവിയെ വിധിപൂർവ്വം ആരാധിക്കണം. കർണികയിൽ രണ്ടു നിധികളെ പൂജിച്ച് പിന്നെ ഷട്കോണത്തിന്റെ ഇരുപാർശ്വങ്ങളിലും സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 36

अंगानि केसरेष्वेताः पश्चात्पत्रेषु पूजयेत् । अनंगकुसुमा पश्चाद्द्वितीयानंगमेखला ॥ ३६ ॥

ഈ അങ്കദേവതകളെ ആദ്യം കേസരങ്ങളിൽ, പിന്നെ പത്രങ്ങളിൽ പൂജിക്കണം. അതിന് ശേഷം ‘അനംഗകുസുമാ’, തുടർന്ന് രണ്ടാമത്തേതായ ‘അനംഗമേഖലാ’ എന്ന ക്രമം.

Verse 37

अनंगगमना तद्वदनंगमदनातुरा । भुवनपाला गगनवेगा षष्ठी चैव ततः परम् ॥ ३७ ॥

‘അനംഗഗമനാ’ അതുപോലെ ‘അനംഗമദനാതുരാ’; ‘ഭുവനപാലാ’; ‘ഗഗനവേഗാ’—ഇവയാണ് നാമങ്ങൾ; ഇതിന് ശേഷം ക്രമത്തിൽ ആറാമത്തേത് വരുന്നു.

Verse 38

शशिलेखा गगनलेखा चेत्यष्टौ यत्र शक्तयः । खङ्गखेटकधारिण्यः श्यामाः पूज्याश्च मातरः ॥ ३८ ॥

അവിടെ ‘ശശിലേഖാ’, ‘ഗഗനലേഖാ’ മുതലായ എട്ട് ശക്തികൾ ഉണ്ട്—ശ്യാമവർണ്ണമായ മാതൃദേവികൾ, ഖഡ്ഗവും ഖേടകവും ധരിച്ചവൾ, പൂജ്യർ.

Verse 39

पद्माद्बहिः समभ्यर्च्याः शक्तयः परिचारिकाः । प्रथमानंगद्वयास्यादनंगमदना ततः ॥ ३९ ॥

പദ്മത്തിന് പുറത്തുള്ള പരിചാരികാ ശക്തികളെ യഥാവിധി പൂജിക്കണം. അവയിൽ ആദ്യം ‘അനംഗദ്വയാസ്യാ’, തുടർന്ന് ‘അനംഗമദനാ’.

Verse 40

मदनातुरा भवनवेगा ततो भुवनपालिका । स्यात्सर्वशिशिरानंगवेदनानंगमेखला ॥ ४० ॥

അപ്പോൾ അവൾ മന്മഥവേദനയിൽ വ്യാകുലയായി; അവളുടെ ഗമനവേഗം അതിവേഗമാകുന്നു. ലോകപാലികയായ ദേവി ശിശിരകാലമൊട്ടും കാമവേദന അനുഭവിച്ച്, മന്മഥമേഖലയാൽ ബന്ധിതയായതുപോലെ ദൃശ്യമാകുന്നു.

Verse 41

चषकं तालवृंतं च तांबूलं छत्रमुज्ज्वलम् । चामरे चांशुकं पुष्पं बिभ्राणाः करपंकजैः ॥ ४१ ॥

അവർ പദ്മസദൃശമായ കൈകളിൽ പാനപാത്രം, താളവൃന്തം, താംബൂലം, ദീപ്തമായ ഛത്രം, ചാമരം, വസ്ത്രം, പുഷ്പം എന്നിവ ധരിച്ചു ഭക്തിയോടെ സേവയിൽ നിന്നു.

Verse 42

सर्वाभरणसंदीप्तान् लोकपालान्बहिर्यजेत् । वज्रादीन्यपि तद्बाह्ये देवीमित्थं प्रपूजयेत् ॥ ४२ ॥

അന്തരമണ്ഡലത്തിന് പുറത്തായി സർവാഭരണങ്ങളാൽ ദീപ്തമായ ലോകപാലകരെ പൂജിക്കണം. അതിനും പുറത്തായി വജ്രാദി ദിവ്യായുധങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ച് പൂജിക്കണം; ഇങ്ങനെ ദേവിയെ യഥാവിധി പ്രപൂജിക്കണം.

Verse 43

मंत्री त्रिमधुरोपेतैर्हुत्वाश्वत्थसमिद्वरैः । ब्राह्मणान्वशयेच्छीघ्रं पार्थिवान्पद्महोमतः ॥ ४३ ॥

മന്ത്രജ്ഞൻ ത്രിമധുരം (പാൽ-തൈര്-നെയ്യ്) ചേർത്ത് ശ്രേഷ്ഠമായ അശ്വത്ഥ സമിധകളാൽ ഹോമം നടത്തി, പദ്മഹോമം മുഖേന വേഗത്തിൽ ബ്രാഹ്മണരെയും രാജാക്കളെയും വശീകരിക്കുന്നു.

Verse 44

पलाशपुष्पैस्तत्पत्नीं मंत्रिणः कुसुदैरपि । पंचविंशतिधा जप्तैर्जलैः स्नानं दिने दिने ॥ ४४ ॥

മന്ത്രജ്ഞർ പളാശപുഷ്പങ്ങളും കുശപുഷ്പങ്ങളും ചേർത്ത്, ഇരുപത്തിയഞ്ചു പ്രാവശ്യം ജപിച്ച ജലത്തോടെ അവന്റെ ഭാര്യയെ ദിനംപ്രതി സ്നാനിപ്പിക്കണം.

Verse 45

आत्मानमभिषिंचेद्यः सर्वसौभाग्यवान्भवेत् । पंचविंशतिधा जप्तं जलं प्रातः पिबेन्नरः ॥ ४५ ॥

ആത്മാവിൽ അഭിഷേകരൂപത്തിൽ ജലം തളിക്കുന്നവൻ സർവ്വസൗഭാഗ്യസമ്പന്നനാകും. പ്രഭാതത്തിൽ ഇരുപത്തിയഞ്ചു പ്രാവശ്യം മന്ത്രജപിതമായ ജലം മനുഷ്യൻ പാനം ചെയ്യണം॥४५॥

Verse 46

अवाप्य महतीं प्रज्ञां कवीनामग्रणीर्भवेत् । कर्पूरागरुसंयुक्तकुंकुमं साधु साधितम् ॥ ४६ ॥

മഹത്തായ പ്രജ്ഞ ലഭിച്ച് അവൻ കവികളിൽ അഗ്രഗണ്യനാകും. അതിന് കർപ്പൂരം-അഗരു ചേർത്ത് നന്നായി സിദ്ധപ്പെടുത്തിയ കുങ്കുമം (കേശരം) ഉപയോഗിക്കണം॥४६॥

Verse 47

गृहीत्वा तिलकं कुर्याद्राजवश्यमनुत्तमम् । शालिपिष्टमयीं कृत्वा पुत्तलीं मधुरान्विताम् ॥ ४७ ॥

തിലകദ്രവ്യം എടുത്ത് രാജവശ്യമായ അനുത്തമ ഫലം സാധിക്കണം. അരിപൊടിപ്പേസ്റ്റ് കൊണ്ട് ഒരു ചെറിയ പുത്തളി ഉണ്ടാക്കി, അതിൽ മധുരദ്രവ്യങ്ങൾ (നൈവേദ്യം) ചേർക്കണം॥४७॥

Verse 48

जप्तां प्रतिष्ठितप्राणां भक्षयेद्रविवासरे । वशं नयति राजानं नारीं वा नरमेव च ॥ ४८ ॥

ജപം ചെയ്തതും പ്രാണപ്രതിഷ്ഠ ചെയ്തതുമായ അതിനെ രവിവാസരത്തിൽ (ഞായർ) ഭക്ഷിക്കണം. അപ്പോൾ രാജാവോ, സ്ത്രീയോ, പുരുഷനോ—വശത്തിലാകും॥४८॥

Verse 49

कण्ठमात्रोदके स्थित्वा वीक्ष्य तोयोद्गतं रविम् । त्रिसहस्रं जपेन्मंत्रं कन्यामिष्टां लभेत्ततः ॥ ४९ ॥

കണ്ഠമാത്രം വെള്ളത്തിൽ നിന്നുകൊണ്ട്, വെള്ളത്തിൽ നിന്ന് ഉദിക്കുന്ന സൂര്യനെ നോക്കി, മന്ത്രം മൂവായിരം പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം; അപ്പോൾ ഇഷ്ടകന്ന്യ (യോഗ്യ വധു) ലഭിക്കും॥४९॥

Verse 50

अन्नं तन्मंत्रितं मंत्री भुंजीत श्रीप्रसिद्धये । लिखितां भस्मना मायां ससाध्यां फलकादिषु ॥ ५० ॥

ശ്രീസമൃദ്ധിയും ലോകപ്രശസ്തിയും ലഭിക്കേണ്ടതിന് साधകൻ ആ മന്ത്രംകൊണ്ട് അഭിമന്ത്രിതമായ അന്നം ഭുജിക്കണം. കൂടാതെ ഭസ്മംകൊണ്ട് ഫലാദികളിൽ സാധ്യസഹിതമായ മന്ത്ര-മായയെ എഴുതണം॥৫০॥

Verse 51

तत्कालं दर्शयेद्यंत्रं सुखं सूयेत गर्भिणी । भुवनेशीयमाख्याता सहस्रभुजसंभवा ॥ ५१ ॥

അന്നേ നിമിഷം യന്ത്രം കാണിക്കണം; ഗർഭിണി സുഖമായി പ്രസവിക്കും. ഇത് ‘ഭുവനേശി’ എന്നു പ്രസിദ്ധം; സഹസ്രഭുജാ ദേവിയുടെ ശക്തിയിൽ നിന്നു ജനിച്ചത്॥५१॥

Verse 52

भुक्तिमुक्तिप्रदा नॄणां स्मर्तॄणां द्विजसत्तम । ततः कल्पांतरे विप्र कदाचिन्महिषासुरः ॥ ५२ ॥

ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ! ഇതിനെ സ്മരിക്കുന്ന മനുഷ്യർക്കു ഇത് ഭുക്തിയും മുക്തിയും രണ്ടും നൽകുന്നു. തുടർന്ന്, ഹേ വിപ്രാ! മറ്റൊരു കല്പാന്തരത്തിൽ ഒരിക്കൽ മഹിഷാസുരൻ ഉദ്ഭവിച്ചു॥५२॥

Verse 53

बभूव लोकपालांस्तु जित्वा भुंक्ते जगत्त्रयम् । ततस्त्पीडिता देवा वैकुंठं शरणं ययुः ॥ ५३ ॥

ലോകപാലന്മാരെ ജയിച്ച് അവൻ ത്രിജഗത്തിന്റെ അധിപത്യം ഭുജിച്ചു. തുടർന്ന് അവനാൽ പീഡിതരായ ദേവന്മാർ ശരണം തേടി വൈകുണ്ഠത്തിലേക്ക് പോയി॥५३॥

Verse 54

ततो देवी महालक्ष्मीश्चक्राद्यांगोत्थतेजसा । श्रीर्बभूवमुनिश्रेष्ठ मूर्ता व्याप्तजगत्त्रया ॥ ५४ ॥

അപ്പോൾ ചക്രാദി ദിവ്യാംഗങ്ങളിൽ നിന്നുയർന്ന തേജസ്സാൽ ദേവി മഹാലക്ഷ്മി—സാക്ഷാൽ ശ്രീ—മൂർത്തിമതിയായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ! അവൾ ത്രിജഗത്തെയും വ്യാപിച്ചു॥५४॥

Verse 55

स्वयं सा महिषादींस्तु निहत्य जगदीश्वरी । अरविंदवनं प्राप्ता भजतामिष्टदायिनी ॥ ५५ ॥

ജഗദീശ്വരി ദേവി സ്വയം മഹിഷാസുരാദികളെ വധിച്ച് പിന്നെ അരവിന്ദവനത്തിലെത്തി; ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കുന്നവർക്ക് ഇഷ്ടവരങ്ങൾ നല്കുന്നവളായി നിലകൊണ്ടു।

Verse 56

तस्याः समर्चनं वक्ष्ये संक्षेपेण श्रृणु द्विज । मृत्युक्रोधेन गुरुणा बिंदुभूषितमस्तका ॥ ५६ ॥

ഇപ്പോൾ അവളുടെ സമ്യക് ആരാധനാവിധി സംക്ഷേപമായി പറയുന്നു—ഹേ ദ്വിജ, ശ്രവിക്കൂ. അവൾ മരണക്രോധംപോലെ ഗൗരവവും ഭയങ്കരതയും ഉള്ളവൾ; ശിരസ്സിൽ പവിത്ര ബിന്ദുവാൽ അലങ്കൃതയാണ്।

Verse 57

बीजमन्त्रः श्रियः प्रोक्तो भजतामिष्टदायकः । ऋषिर्भृगुर्निवृच्छंदो देवता श्रीः समीरिता ॥ ५७ ॥

ശ്രീയുടെ ബീജമന്ത്രം പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ഭജിക്കുന്നവർക്ക് ഇഷ്ടഫലം നല്കുന്നതാണ്. ഇതിന്റെ ഋഷി ഭൃഗു, ഛന്ദസ് ‘നിവൃത്’, അധിഷ്ഠാത്രി ദേവത ശ്രീ (ലക്ഷ്മി) എന്നു പറയുന്നു।