Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 11

Bhuvaneśī (Nidrā-Śakti) Mantra-vidhi, Nyāsa–Āvaraṇa Worship, Padma-homa Prayogas, and the Opening of Śrī-Mahālakṣmī Upāsanā

ब्रह्माणं विन्यसेद्भाले गायत्र्या सह संयुतम् । सावित्र्या सहितं विष्णुं कपोले दक्षिणे न्यसेत् ॥ ११ ॥

brahmāṇaṃ vinyasedbhāle gāyatryā saha saṃyutam | sāvitryā sahitaṃ viṣṇuṃ kapole dakṣiṇe nyaset || 11 ||

നെറ്റിയിൽ ഗായത്രിയോടുകൂടിയ ബ്രഹ്മാവിനെ ന്യാസം ചെയ്യണം. വലത് കവിളിൽ സാവിത്രിയോടുകൂടിയ വിഷ്ണുവിനെ ന്യാസം ചെയ്യണം॥

ब्रह्माणम्Brahmā
ब्रह्माणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्मन्/ब्रह्मा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
विन्यसेत्should place
विन्यसेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + अस् (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
भालेon the forehead
भाले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभाल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
गायत्र्याwith/along with Gāyatrī
गायत्र्या:
Sahakaraka (सह/साधन)
TypeNoun
Rootगायत्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/सह), एकवचन
सहwith
सह:
Saha (सह)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक निपात (particle meaning ‘with’)
संयुतम्joined/associated
संयुतम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + युज् (धातु)
Formकृदन्त—क्त-प्रत्यय (past participle), नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-द्वितीया-एकवचनरूपम्; ‘ब्रह्माणम्’ इत्यस्य विशेषणम्
सावित्र्याwith Sāvitrī
सावित्र्या:
Sahakaraka (सह/साधन)
TypeNoun
Rootसावित्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
सहितम्accompanied (by)
सहितम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसह (अव्यय) + इत (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formकृदन्त—क्त (सह + इ/या ‘to go with’), द्वितीया-एकवचन; ‘विष्णुम्’ इत्यस्य विशेषणम्
विष्णुम्Viṣṇu
विष्णुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कपोलेon the cheek
कपोले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकपोल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
दक्षिणेon the right (side)
दक्षिणे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंस, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘कपोले’ इत्यस्य विशेषणम्
न्यसेत्should place
न्यसेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + अस् (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Narada (teaching ritual/vedāṅga procedure to the Sanatkumāra tradition)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

B
Brahma
V
Vishnu
G
Gayatri
S
Savitri

FAQs

It teaches nyāsa—internalizing divine powers by placing deities with their mantras on specific body-points—so the practitioner’s body becomes a sanctified support for japa and worship.

By directing the devotee to place Viṣṇu with Sāvitrī on the right cheek, it frames devotion as embodied remembrance—bhakti expressed through disciplined mantra-practice that keeps Viṣṇu present in one’s awareness.

It highlights ritual-technical procedure (prayoga) connected to mantra usage—how specific mantras (Gāyatrī/Sāvitrī) are applied in nyāsa as part of regulated Vedic-style worship practice.